Duru Bulgur Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin Konya ve Karaman bölgesinde yer alan perakende zincirlerine yönelik satışlarında yeniden satış fiyatını belirlediği iddiası - Karar Sayı 18-07/112-59

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-3-72 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 18-07/112-59
Karar Tarihi : 08.03.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Nimet KAVAK, Ömer Volkan YAZAR, Dilara Nur CANSU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Re’sen
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Duru Bulgur Gıda San. ve Tic. A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi P.K.:3 KARAMAN
(1) E. DOSYA KONUSU: Duru Bulgur Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin Konya ve Karaman
bölgesinde yer alan perakende zincirlerine yönelik satışlarında yeniden satış
fiyatını belirlediği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: 12.10.2017 tarihinde başka bir önaraştırma kapsamında Mega
İnovasyon Gıda Otomotiv İnş. Tarım Tic. Ltd. Şti.’de (MEGA) yapılan yerinde
incelemede, önaraştırmanın konusu ve taraflarından bağımsız olarak, MEGA Genel
Müdürü (…..) ile Duru Bulgur Gıda San. ve Tic. A.Ş. (DURU) Konya Satış Birimi Müdürü
(…..) arasında geçen yazışmalarda, yeniden satış fiyatının tespit edilmesi suretiyle 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un (4054 sayılı Kanun) ihlal edilmiş
olabileceği şüphesi uyandıran bir belgeye rastlanılmıştır. Anılan belgelerde; DURU
tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahale edildiği iddiası
bulunmaktadır.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Başka bir önaraştırma kapsamında elde edilen belge üzerine
hazırlanan 20.11.2017 tarih ve 2017-3-72/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet
Kurulunun (Kurul) 28.11.2017 tarihli toplantısında görüşülerek, 17-39/632-M sayı ile
4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca re’sen önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 20.02.2018 tarihli ve 2017-
3-72/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- DURU’nun, perakendecilerin yeniden satış fiyatını tespit etmeye yönelik
uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında
değerlendirilebileceği,
- Pazarın yoğunlaşmamış bir pazar olması, markalar arası rekabetin boyutu,
organize perakende pazarda indirim marketlerden ve zincir marketlerden
kaynaklanan rekabetçi baskı nedeniyle söz konusu uygulamaların pazardaki
etkisinin bertaraf edilebileceği,
18-07/112-59
2/28


- DURU hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı,
- Bununla birlikte DURU’ya, yeniden satış fiyatının tespit edilmesi olarak
değerlendirilebilecek uygulamalarına son vermesi yönünde anılan Kanun’un 9.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş bildirilmesinin yerinde olacağı
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan: DURU
(5) 26.10.1988 tarihinde anonim şirket olarak kurulan DURU’nun merkezi KARAMAN’da
olup şirket, bulgur üretimi, paketlenmesi ve dağıtımı, bakliyat ürünlerin işlenmesi,
paketlenmesi ve dağıtımı, pirinç ürünlerinin paketlenmesi ve dağıtımını içeren kuru gıda
ürünleri faaliyetlerinde bulunmaktadır. DURU, yurt içinde “DURU” şemsiye markası
altında “Duru, Duru Bulgur, Duru Bakliyat, Duru Pirinç, Duru Dual, Duru Lival” olmak
üzere 5 farklı marka ile ürünler sunmaktadır. Şirketin ürettiği ürünler; (…..) distribütör
bayi ve (…..) firma deposu üzerinden ulusal zincir, yerel zincir, hipermarket,
süpermarket, market, bakkal, kantin, ev dışı tüketim noktaları üzerinden nihai tüketiciye
ulaştırılmaktadır. Bu yapı üzerinde (…..) firmanın kendi satış ve dağıtım ekibi ile kanal
yönetimi gerçekleşmekte ve dağıtım yapılmaktadır. Türkiye’nin geri kalan bölgelerinde
distribütör bayiler üzerinden satış noktalarına ulaşılmaktadır. Türkiye genelinde veya
bölgesel olarak yaygınlık gösteren belirli noktalara direkt sevkiyat yapılarak da
tüketicilere ulaşılmaktadır. DURU satışlarını son dört yıldır ciro ve miktar bazında
artırmakta olup 2017 sonu itibarıyla miktar bazında (…..) ton, TL bazında (…..) TL ürün
satışı gerçekleştirmiştir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(6) Önaraştırmaya konu iddiaların temelinde, DURU’nun hububat ve bakliyat pazarındaki
eylemleri yer almaktadır. Bulgur, kuru fasulye, nohut, mercimek, pirinç, mısır,
karabuğday ve aşurelik buğday ticareti yapmakta olan DURU’nun, satışını
gerçekleştirdiği buğday çeşitleri ekmeğin hammaddesi olarak kullanılmayıp tüketiciler
tarafından besin maddesi olarak tüketilmekte, ayrıca bulgur gibi diğer önemli besin
maddelerinin üretiminde de kullanılmaktadır. Önemli bir besin kaynağı olan mercimekse
ülkemizde daha çok çorba yapımında kullanılmakla beraber sofralara farklı yemek
türleriyle de girebilmektedir.
(7) Mısır açısından durum biraz daha farklılık taşımaktadır. Taze olarak da tüketilebilen
mısır, unuyla, yağıyla birçok kullanım alanına sahip olup, ayrıca kanatlı hayvan
yetiştirenler için çok önemli bir yem kaynağıdır. Son zamanlarda bio-dizel üretiminin
önem kazanmasıyla birlikte mısır bu üretimde de hammadde olarak kullanılmaya
başlanmıştır. Neticede mısır diğer ürünlere nazaran endüstriyel yanı ağır basan bir ürün
niteliğindedir. Pirinç ülkemizde ağırlıklı olarak pilav yapımında kullanılmaktadır. Bununla
birlikte, besin değerlerinin yüksek olması nedeniyle pirinç nişastası ve unu çocuk
beslenmesinde de kullanılmaktadır. Nohut ve fasulyeyse genel olarak yemek yapımında
kullanılan bakliyatlardır. Diğer ürünlerin aksine nohut ve fasulye, işlenme potansiyeli
olmayan ürünlerdir.
18-07/112-59
3/28


(8) Her bir ürünün farklı özellik ve kullanım alanlarının bulunması nedeniyle ilgili ürün
pazarının, “buğday pazarı”, “mercimek pazarı”, “nohut pazarı”, “fasulye pazarı”, “pirinç
pazarı” ve “mısır pazarı” şeklinde veya bir buğday ürünü olarak “bulgur pazarı” olarak
belirlenebileceği anlaşılmakla birlikte, mevcut dosyada ulaşılacak sonucu etkilemeyeceği
gerekçesiyle herhangi bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(9) Perakende sektöründe tedarik pazarı bakımından genel olarak teşebbüsler Türkiye
çapında faaliyet göstermekte ve pazar tanımları bu doğrultuda yapılmaktadır. DURU’nun
da faaliyet gösterdiği pazarlar kapsamında yer alan ürün ve hizmetlerin Türkiye
genelinde sunulmasının mümkün olması ve pazardaki rekabet koşullarını farklılaştıran
ya da bölgesel olarak ayrışmasını gerektiren herhangi bir unsurun bulunmaması
sebebiyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tanımlanmıştır.
I.3. Dosya Kapsamında Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.3.1. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(10) Türkiye Perakendeciler Federasyonu’nun Konya Gıda ve İhtiyaç Maddeleri
Perakendecileri Derneği hakkında yürütülen önaraştırma kapsamında MEGA’da
12.10.2017 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen ve MEGA Genel
Müdürü (…..) ile DURU Konya Satış Birimi Müdürü (…..) arasında geçen yazışmalarda,
önaraştırmanın konusu ve taraflarından bağımsız olarak başka bir rekabet ihlaline işaret
edebilecek ibarelere rastlanılmıştır.
(11) DURU ile MEGA arasında, yeniden satış fiyatının tespiti şeklinde yorumlanabilecek e-
posta yazışmalarına örnek olarak DURU Konya Satış Birimi Müdürü (…..) tarafından
MEGA Genel Müdürü (…..) gönderilen 12.02.2014 tarihli “raf satış fiyatları h.k.” konulu
e-postada;
“(…..) bey merhaba;
Öncelikle raf satış fiyatlarını değiştirdiğiniz için teşekkür ederim. Fakat, yapmış
olduğunuz fiyatlar benim söylemiş olduklarımdan 10,20,30 krş gibi düşük. Özellikle
aynı fiyat olmasını söylemiştim ama durum o ki bir arpa boyu yol almadığımız belli.
Birde Osmancık pirinç 1000gr fiyatını hiç oynamamışsınız bunu da size zahmet
olacak biliyorum ama (…..) tl olarak değiştirmenizi rica ederim. Daha sonra sıkıntı
oluyor biliyorsunuz.
Selamlar.”
ifadeleri yer almaktadır.
(12) Yine DURU Konya Satış Birimi Müdürü (…..) tarafından MEGA Genel Müdürü (…..)
gönderilen 20.03.2015 tarihli “fiyat değişimi h.k.” konulu e-postada ise;
“(…..) bey merhaba;
Sincap ve çelikkayalar raf fiyatı yarın itibarıyla aşağıda görüldüğü gibi
değişecektir.sizde raf fiyatınızı değiştirirseniz sevinirim.
Not: aman aynı olsun
Selamlar...
DURU BULGUR 1000GR: (…..) TL
DURU BULGUR 2500GR: (…..) TL”
hususları dile getirilmektedir.
18-07/112-59
4/28


(13) DURU’nun pazardaki konumu, perakendeciler açısından önemi ve perakendecilerin
yeniden satış fiyatlarını tespit edebilme kabiliyeti olup olmadığı noktasında konu ile ilgili
olarak (…..) ile yapılan görüşmede özetle, DURU’nun Konya pazarında lider konumda
olduğu, Konya’daki marketler için DURU ürünlerinin olmazsa olmaz nitelikte olduğu, zira
DURU ürünlerinin markette bulunmaması halinde müşterinin alışveriş yaptığı market
tercihlerini değiştirdiği ifade edilmiştir.
(14) Söz konusu uygulamaların halen devam edip etmediğinin tespiti açısından (…..) ile
yapılan görüşmede de özetle, DURU’nun Konya ve civarında lider durumda olduğu,
DURU’nun raf fiyatlarına halihazırda müdahalesinin devam ettiği, raf fiyatlarını
talimatlara göre düzenlemeyen teşebbüslere iskonto vermeme ve/veya mağaza içi
aktivite desteğini kaldırma gibi birtakım yaptırımlar uyguladığı belirtilmiştir.
(15) Elde edilen bu bilgiler üzerine başlatılan mevcut önaraştırma kapsamında 01.02.2018
tarihinde DURU’da yerinde inceleme yapılmıştır. Yapılan yerinde incelemeden alınan
belgelerin dosya kapsamında yapılacak incelemeler açısından önem arz edenlerine
aşağıda yer verilmektedir.
(16) Delil-1: ADESE Satınalma Uzmanı (…..) tarafından DURU Bölge Müdürü (…..)
gönderilen 07.11.2012 tarih ve “duru fiyat” başlıklı e-posta silsilesinde aşağıdaki
ifadelere yer verilmiştir:
(…..):
“(…..) aşağıda ki araştırma sonuçlarına göre fiyatları acil revize etmem gerekiyor.
Lütfen uygulamalarınızı gönderiniz. Kondüsyon uzun vadeli olsun.
Tskler
ADESE MAKRO FARK (%) KİPA
DURU BULGUR PİLAVLIK 2.5 KG PK. K. 111-3 (…..) (…..) (…..) (…..)
DURU BULGUR PİLAVLIK 5 KG TORBA K. 111 (…..) (…..) (…..)
DURU BULGUR PİLAVLIK 1 KG N.PK. K. 101 (…..) (…..) (…..) (…..)
DURU MERCİMEK KIRMIZI 1 KG N. K. 301 (…..) (…..) (…..)
DURU PİRİNÇ BALDO 2.5 KG N. PK. K. 210 (…..) (…..) (…..)
DURU PİRİNÇ OSMANCIK 2.5 KG N. PK. K. 216 (…..) (…..) (…..)
DURU PİRİNÇ BALDO 1 KG N. PK. K. 201 (…..) (…..) (…..)

(…..):
“(…..);
Belirtilen araştırmalardaki fiyatların bir kaçı indirimli fiyattır. Özellikle bulgur
fiyatlarındaki bariz açıklık ise sizin kar marjınızdan kaynaklanmaktadır. Bunun
değişimi noktasında size söylemiştim. Baldo pirinç ve Osmancık pirinç gruplarındaki
durum ise diğer marketlerin indirimleri devam etmesinden dolayı bu şekildedir. Sizde
de ayni durum izlenerek fiyat yapısını düşürebiliriz. konuyla ilgili pazartesi günü
görüşmemizde fiyat yapısını ayarlamamız daha iyi olur.“

(…..):
“(…..) merhaba
kar marjlarıyla izah edilemeyen boyutları görüyorum. Zincirler için bir lokaller için bir
fiyat yapısı yani hepsinde ayni olması dikkat çekici. Bir fiyat birden fazla yerde
aynıysa aktivite olmaktan çıkar raf fiyatı haline gelir yani her yerde aynı. Bunu daha
önce de size izah etmiştim. Size daha geniş kapsamlı fiyat araştırmasını
gönderiyorum. Bu konuda çözüm önerilerinizi bekliyorum. Bu yaklaşım açısıyla bu
konu çözümlenecek gibi görünmüyor. Satır satır inceleyip çözüm üretmemiz lazım.
Ben böyle bir tablo ile hedeflerimize ulaşacağımıza inanmıyorum.”
18-07/112-59
5/28


(17) Delil-2: ADESE Satınalma Uzmanı (…..) tarafından DURU Bölge Müdürü (…..)
gönderilen 12.11.2012 tarih ve “adese raf ayarlaması” başlıklı bir başka e-posta
silsilesinde aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
(…..) :
“(…..) merhaba
Ekte ki sarı renkli ürünlere %(…..) marja göre uzun soluklu yani raf fiyatı olarak
ayarlanması hususunda yardımlarınızı ısrarla  rica ederim.”
(…..):
“(…..);
Dun sizinle istişaremiz sonucunda raf fiyat ayarlamasıyla ilgili düzenlemeler ekte
görüldüğü gibidir. fiyatlar ile ilgili şirketin ek indirim vermediği ürünler dahil olmak
üzere hepsinde bir düzenleme yapmaya çalıştım. diğer firmalardaki fiyatları ise en
kısa sürede normal fiyat seyrine getireceğim. tarih aralıklarıyla ilgili başlangıç:
16.11.2012 ile 14.12.2012 tarihleri arasında yapılması uygundur.“
(…..):
“Fiyat farkı olarak mı sisteme tanımlıyorum. Yani sistem ile bana mal edeceğin
arasını fark mı keseceğim.”
(…..):
“Ekte belirttiğim üzere indirimli fiyat yapıldıktan sonra kar marjına istinaden benim
fatura ettiğim ile sistem arasındakini bana fiyat farkı olarak kesiyorsunuz.“
ADESE çalışanı (…..):
“EKTEKI AKTİVİTE 16 KASIM 17 ARALIK TARİHLERİ ARASI TANIMLANMIŞTIR.”
(18) Delil-3: DURU Bölge Müdürü (…..) tarafından OVA MARKET (Mega İnovasyon Gıda
Otomotiv İnş. Tarım Tic. Ltd. Şti.) Satınalma Sorumlusu (…..) gönderilen 05.04.2014
tarihli e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..),
Gitasın baldo pirincini aldın eyvallah şimdi ofisin pirincini almışsın hadi ona da
eyvallah bunları alıyorsun bari 40 tl’lik alışverişe o şahısların bulgurunu sekiz tl ye
satsan çok güzel olacak. En azından ben sıkıntı çekmem.”
(19) Bunun üzerine OVA MARKET Satınalma Sorumlusu (…..) tarafından DURU Bölge
Müdürü (…..) gönderilen 07.04.2014 tarihli cevabi e-postada aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Sn. (…..) senin ürününü kasa aktivitesinde satıyoruz onların fiyatını direk satıyoruz
zaten sen bu konularda destek versen o ürünler bizim rafımızda olmazdı (…..)”
(20) Delil-4: DURU Bölge Müdürü (…..) tarafından OVA MARKET Satınalma Sorumlusu
(…..) gönderilen 17.02.2014 tarihli e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..) Bey;
Osmancık pirinç 1000gr raf satış fiyatı halen değişmemiş.”
(21) Bunun üzerine OVA MARKET Satınalma Sorumlusu (…..) tarafından DURU Bölge
Müdürü (…..) gönderilen 17.02.2014 tarihli cevabi e-postada aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Sn. (…..) senin almak istediğin fiyatın üzerinde”
18-07/112-59
6/28


(22) Delil-5: DURU Bölge Müdürü (…..) tarafından Özçelikkayalar AVM Petrol Tarım Gıda
San Tic. Ltd. Şti. (ÖZÇELİKKAYALAR) çalışanı (…..) gönderilen 03.02.2014 tarihli e-
postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..) Bey,
Kırmızı mercimek 1000gr raf satış fiyatını: (…..) tl yapalım”
(23) Bunun üzerine ÖZÇELİKKAYALAR çalışanı (…..) tarafından DURU Bölge Müdürü (…..)
gönderilen 04.02.2014 tarihli cevabi e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..) tl yapılmıştır.”
(24) Delil-6: DURU Bölge Müdürü (…..) tarafından OVA MARKET Satınalma Sorumlusu
(…..) gönderilen 21.01.2014 tarih ve “aşurelik fiyatı” başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
“(…..) Bey,
18.01.2014 tarihli Aşurelik buğday raf fiyatınız halen (…..) tl dir. Gerekli düzenlemeyi
yaparsanız sevinirim.”
(25) Bunun üzerine OVA MARKET Satınalma Sorumlusu (…..) tarafından DURU Bölge
Müdürü (…..) gönderilen 21.01.2014 tarih ve “aşurelik fiyatı” başlıklı cevabi e-postada
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Yaptık sn kazıkçı bey”
(26) Delil-7: DURU Bölge Müdürü (…..) tarafından SİNCAP MARKET Gıda Kategori
Yöneticisi (…..) gönderilen 21.01.2014 tarih ve “baldo pirinç 1000gr hk” başlıklı e-
postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..) Bey merhaba;
Baldo pirinç 1000gr alış maliyetlerini düzenlersek sevinirim. Raf fiyatınız (…..) tl
olarak düzenlendi. Fakat mağaza siparişlerinde alış maliyetiniz hala eskidir.
…”
(27) Bunun üzerine SİNCAP MARKET Gıda Kategori Yöneticisi (…..) tarafından DURU
Bölge Müdürü (…..) gönderilen 21.01.2014 tarihli cevabi e-postada aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
“(…..) bey
Argeye istinaden bu ay sonuna kadar (…..) satacak şekilde maliyet vermiştiniz ya”
(28) Delil-8: DURU Ankara Bölge Müdürü (…..) tarafından DURU çalışanlarına gönderilen
14.07.2014 tarih ve “MAKROMARKET BAYRAM INSERT HK.” başlıklı e-postada
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Arkadaşlar,
Makromarket’in 12/7-31/7 tarihleri arasındaki inserte ekte planladığım şekilde insert
formu gönderdim. Ancak bilgim dışında Bulgur 2,5 kg fiyatını (…..) TL olarak inserte
basmış, bilgisini aldığımda satınalma ile görüştüm. Migros ve Kipa’daki fiyatlar
nedeni ile yaptıklarını beyan ettiler, baskılı olduğu içinde yapacak çok fazla bir
şeyimde kalmadı. Daha önce çok fazla yaşamadığımız bu durum nedeni ile
anlayışınızı bekler.”
18-07/112-59
7/28


(29) Delil-9: DURU Bölge Müdürü (…..) ile OVA MARKET Satınalma Sorumlusu (…..)
arasındaki 31.12.2013 tarih ve “RAF FİYATLARI H.K.” başlıklı e-posta silsilesinde
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) Bey;
PATLAYAN MISIR FİYATINI İVEDİ ÇOK ACİL OLARAK DEĞİŞTİRMENİZİ RİCA
EDERİM
NOT: DÜN BERABER YAPMIŞ OLDUĞUMUZ RAF FİYATLARI HALEN ESKİ
FİYATTAN DEVAM ETMEKTEDİR. YÜKSELME OLMAMIŞ”
(…..):
“(…..) Bey;
Gerekli değişiklikler yapıldığı zaman tarafıma bilgi verirseniz sevinirim.”
(…..):
“Sn (…..) bey merhaba telaşınızın nedenini anlayamadım dün görüştüğümüz fiyatlar
bugün yapıldı yarın sabah mağazalarda fiyat değişir akşam sekizde görüştüğümüz
fiyatı bu sabah beklemeniz biraz ani olmuyormu mısır ile ilgili olarakta sistem kendisi
atmış benimde yeni haberim oldu yarın sabah oda değişecek kendini bu kadar
kasma dolar ve borsa bu kadar oynak olmasına rağmen devlet bile senin kadar stres
yapmıyor.”
(30) Delil-10: Özçelikkayalar MARKET Satınalma Müdürü (…..) ile DURU Bölge Müdürü
(…..) arasındaki 27.01.2013 tarih ve “mısır fiyatı Hk.” başlıklı e-posta silsilesinde
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..),
Duru patlayan mısır 1 kg ova fiyatı ile alakalı düzeltme haberinizi beklemekteyim
kolay gelsin.”
(…..):
“(…..),
Fiyat şu an 3.45 tl olmuştur.”
(…..):
“Saat 09,35 itibari ile fiyat halen 2,99 dir.”
(31) Delil-11: DURU Bölge Müdürü (…..) tarafından OVA MARKET Satınalma Sorumlusu
(…..) gönderilen 07.09.2013 tarih ve “insert fiyat h.k” başlıklı e-postada aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“(…..),
İnsert çalışmalarınız ile ilgili firmamız adına herhangi bir fiyat bulunacak ise karşılıklı
istişare yapmadan kesinlikle fiyat bastırmayalım. Bu gibi durumlarda firmanın yapısı
gereği ciddi oranda problem yarattığını biliyorsunuz. Bu sıkıntı aynı zamanda benide
zor durumda bırakıyor”
18-07/112-59
8/28


(32) Delil-12: DURU Bölge Müdürü (…..) tarafından SİNCAP MARKET Gıda Kategori
Yöneticisi (…..) gönderilen 18.02.2013 tarih ve “fiyat değişimi” başlıklı e-postada
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..) bey günaydın;
Aşağıda belirtmiş olduğum ürünlerin raf satış fiyatı yüksektir. İlgilenirseniz sevinirim.
Duru yeşil mercimek 1000gr: kdv dahil %8li size maliyeti: (…..) tl raf satış fiyatınız:
(…..) tl kar marjı %(…..)
Duru barbunya fasulye 1000gr: kdv dahil %8li size maliyeti: (…..) tl raf satış fiyatınız
(…..) tl kar marjı %(…..)”
(33) Bunun üzerine SİNCAP MARKET Gıda Kategori Yöneticisi (…..) tarafından DURU
Bölge Müdürü (…..) gönderilen 18.02.2013 tarihli cevabi e-postada ise “TAMAM
KONTROL EDEYİM” ifadesi yer almaktadır.
(34) Delil-13: ADESE Satınalma Uzmanı (…..) tarafından DURU Bölge Müdürü (…..)
gönderilen 04.02.2013 tarih ve “insert hakkında” başlıklı e-posta silsilesinde aşağıdaki
ifadelere yer verilmiştir:
“(…..) bey BULGUR 2,5 kg mın fiyatını (…..) tl yaparsanız Marmara ve Ankarada
sıkıntı yaşarım demiştiniz, durum değerlendirmesi yaptık. 15 şubata kadar ki şuan
güncel insertü (1-2-3-4-5 tl) Hem Ankara Hem Marmara hem de Konya bölge için
geçerli ulusal konsept olduğu için baskı ve raf fiyatı farklılığı uygun bulunmadı. (…..)
tl Bulgur ve (…..) kırmızı mercimeğin fiyatları onaylandı. Ben de bu durumun
karşısında marjımı %(…..) çekerek soruna ortak olacağım.”
(35) Delil-14: DURU Bölge Müdürü (…..), DURU Türkiye Satış Müdürü (…..) ve OVA
MARKET Satınalma Sorumlusu (…..) arasındaki 14-17.07.2014 tarih aralığındaki e-
posta silsilesinde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“Sn (…..) bey duru bulgur 2500 çeşitleri makroda (…..) inserte çıkmışlar konu
hakkında acil dönüş yoksa aynı fiyatlara raf fiyatlarımızı çekip bizde inserte basıp
aradaki farkı tarafınıza dönüş yapacağız bilginize”
(…..):
“Konu ile ilgili bilgim var, fakat şunu anlamış değilim (konu ile ilgili acil dönüş yoksa
aynı fiyatı bizde inserte basıp aradaki farkı dönüş yaparız) bu söylemiş olduğunuz
kelimeyi sizce ne olarak algılamamız gerekir.”
(…..):
“Perşembe günü insert başlayacak bize önerdiğiniz (…..) altında olmayacak
paylaşımınız var (…..) inserte çıkıyor buda bizim alış maliyetimizin altında bu şu
anlam taşır firmanızın gücü ve yaptırımı konya yerel marketlere geçiyor makro
istediğini yapıyor bizde aman duruya ayıp olur makro istediğini yapsın nasıl olsa
bizden duru olan müşteriler saf haberleri bile olmazmı dememizi bekliyorsunuz
mustafa bey bunun için acil ve çok önemli”
(…..):
18-07/112-59
9/28


“(…..) bey merhaba,
ilk evvela bu email karşısında şaşırdığımı bildirmek isterim, DURU bulgur firmasını
ve bizleri iyi tanıyan ibrahim beyden bu şekilde eleştirilmek açıkçası beni üzdü.
Aşağıdaki e mailde yapılan eleştirilere kısaca yanıt vereyim, siz isterseniz bu durumu
ibrahim beye sözlü olarak, isterseniz de e mail çevirmek sureti ile yapabilirsiniz,
• Bu duruma tepki göstermekle ilgili olarak hiçbir müşterimiz arasında farklılık yoktur,
gösterilecek tepki ise müşterimizin bize firmamıza yaptığı yanlış ve bu yanlışta ısrar
ile doğru orantıda artar veya azalır, Konu olan makro marketle biz dört yıldır
çalışıyoruz ve en az 50 baskılı bir o kadarda baskısız indirime girdik ve böyle bir
durumla ilk olarak karşılaştık, tekrarı ise kendileri ile ticaretimizin sonlandırılmasına
kadar gidecek bir süreç olduğu net olarak ifade edilmiştik.
• Konya müşterilerimizin saf olduğu fikrine katılmıyorum ayrıca yapılan çalışma
baskılı ve herkesin rahatça göreceği bir şekildedir, fakat Konya'da çalışmakta
olduğumuz müşterilerimiz hatta ağabeylerimiz de bu tur çalışmalar yaptı, bunlara
Örnek olarak Çelikkayalar, Ova Market, Adese Market son dönemde Asfora, burada
da yaklaşımız yukarda belirttiğim şekilde olmuştur.
• Birde ekteki haftalık fiyat analizine bakın kim saf kim akıllıdır, gerçi bu çaba yine
müşterilerimizin karlılığını korumak adınadır ve bu tür dengesiz satışlarla ilgili
firmamızın hiçbir kaybı yoktur.
Burada son sözüm bir deli bir tas attı kırk akıllı çıkaramadı olmasın,bu tur durumların
bizzat takipçisiyim Allah'ın izni ile kimseden çekincemiz yoktur ve gereken ne ise
yapılacaktır.”
(…..):
“SN ARKADAŞLAR BİZ OVA OLARAK BAKLİYAT REYONUMUZUN &75 DURUYA
VEREREK 2 MARKA ÇALIŞARAK NE KADAR DEĞER VERDİĞİMİZİ NET BİR
ÇİZGİYLA ORTAYA KOYMAKTAYIZ.
ÇOK ÇEŞİTLİ MARKALI FİRMA İLE ÇALIŞMIYORUZ BİZİM KENDİ MARKALI
ÜRETTİĞİMİZ BAKLİYAT YOK KENDİ MARKASI VEYA ORTAĞI OLAN
MARKALARI ÖN PLANA ÇIKARMAK İÇİN DURU ÜRÜNLERİNİ FAHİŞ RAF
FİYATINA SATAN FİRMALARLA BİZİM FİYATLARIMIZI BAZ ALMANIZ VE
MALİYETİN ALTINDADA İNSERTE GİRDİRMENİZ MAİLLERDE YAZDIĞINIZIN
HİÇBİR ŞEKİLDE ÖRTÜŞMEZ BİZ OVA VE İBRAHİM YILDIRIM OLARAK BUGÜN
DE YARINDA KALİTELİ DURU ÜRÜNLERİNİ UYGUN FİYATA ALIM GÜCÜ DÜŞÜK
VATANDAŞINDA ALMASI İÇİN GEREKEN FEDAKARLIĞI YAPACAĞIMA SÖZ
VERİYORUM”
(…..):
“Pek fazla diyecek bir şeyim kalmadı, biz düzeltmeye çalıştıkça İbrahim abi tersine
anlıyo, yazışmalara ara verelim hatta mümkün oldukça ramazan sonuna kadar
görüşmeyelim,
Gönderdiği e maillerden fiyatları bozacağının sinyalini veriyor daha doğrusu bu
vesile ile kendisine hak yaratmaya çalışıyor.”
18-07/112-59
10/28


(36) Delil-15: MAKRO MARKET Satınalma Uzmanı (…..) tarafından DURU Ankara Bölge
Müdürü (…..) gönderilen 08.05.2014 tarih ve “abi çok acil dönüş bekliyorum” başlıklı e-
postada aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir:
“
Ürün No Ürün Adı Makro Fiyatı Çelikkayalar Adese
1104 DURU BAK. BULGUR PILAVLIK 1 KG CST (…..) (…..) (…..)
1116 DURU BAK. BULGUR PILAVLIK 2,5 KG CST (…..) (…..) (…..)
261091 DURU OSMANCIK PIRINC 1 KG (…..) (…..) (…..)
261092 DURU KOCBASI NOHUT 2500 KG 9MM (…..) (…..) (…..)
39280 DURU BALDO PIRINC 1 KG (…..) (…..) (…..)
39281 DURU PILAVLIK PIRINC 1 KG (…..) (…..) (…..)
39284 DURU KIRMIZI MERCIMEK 1 KG (…..) (…..) (…..)
39294 DURU BAK. BALDO PIRINC 2,5 KG (…..) (…..) (…..)
39298 DURU KIRMIZI MERCIMEK 2500 GR (…..) (…..) (…..)
39299 DURU OSMANCIK PILAVLIK PRINC 2500 GR (…..) (…..) (…..)
39292 DURU BULGUR PILAVLIK 5000 GR CUVAL (…..) (…..) (…..)
39296 DURU PILAVLIK PIRINC 2500 GR (…..) (…..) (…..)

”
(37) Bunun üzerine (…..) söz konusu e-postayı DURU Bölge Müdürü (…..) 12.05.2014
tarihinde “KONUŞALIM” notu ile iletmiştir.
(38) Delil-16: ADESE Kategori Yöneticisi (…..) ile DURU Bölge Müdürü (…..) arasındaki
31.05.2017 tarih ve “fiyat araştırması hk.” başlıklı e-posta silsilesinde aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
(…..):
“Mustafa Bey,
En pahalı benim, Mısıra da (…..) atıyorum.”
(…..):
“Muhittin Bey merhaba;
Fiyat araştırmasını kim aldı bilmiyorum fakat patlayan mısır ile ilgili aktivitem yok size
yapabileceğim aktivite fiyatı ve tarihleri aşağıdaki gibidir.
ÜRÜN CİNSİ ADET BAŞI DÖNÜŞ AKTİVİTE FİYATI
Patlayan Mısır 1000gr (…..) (…..) tl”
Muhittin BÜYÜKYANGÖZ:
“(…..) tl den satsak ne olur elimizdeki stoğu eritelim.”
(…..):
“Mümkün değil”
(…..):
“Senin canın sağ olsun. Senden önemli değil.”
18-07/112-59
11/28


(39) Delil-17: (…..) tarafından önceki uygulamalar örnek gösterilerek istenen kar marjlarına
cevaben DURU Bölge Müdürü (…..) Adese çalışanı (…..) 28.06.2012 tarihinde
gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.
“(…..) bey,
Göndermiş olduğunuz mailde Osmancık pirinç 2500 gr kar marjını yapamam.
Geçmişe istinaden zor durumda kalarak vermiş, olduğumuz bir kar marjı şu an
itibarıyla o kar marjını vermem mümkün değil söz konusu ramazan kampanyası ile
ilgili tekrar görüşelim isterseniz. ”
(40) Delil-18: DURU Bölge Müdürü (…..) DURU Ankara Bölge Müdürü (…..) ve DURU
Türkiye Satış Müdürü (…..) 11.06.2012 tarihinde gönderilen “özçelikkayalar aktivite”
konulu e-postada;
“Sn: (…..)
13.06.2012 ile 30.06.2012 tarihleri arası Özçelikkayalar alışveriş merkezlerinde
insert çalışması olarak Osmancık pilavlık pirinç 2500gr: (…..) tl'ye sattırma talebim
bulunmaktadır. Onaylarınıza arz ederim.”
şeklinde geçen ifadelere cevaben DURU Türkiye Satış Müdürü (…..) DURU bölge
yöneticilerine 11.06.2012 tarihinde gönderilen “RE: ozçelikkayalar aktivite” başlıklı e-
postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Benim görüşüm (…..) fiyatın altına insertte inilmemesi ve düşük fiyatların mağaza içi
ve kısa süreli hafta sonu yapılmasıdır. Siz bu şekilde kararlaştırmışsanız uygundur,
fakat diğer arkadaşlarımızı ilgilendiren bir durum olursa onları da ayrıca sizler yazılı
bilgi veriniz.”
(41) Delil-19: DURU Bölge Müdürü (…..) DURU Ankara Bölge Müdürü (…..) ve DURU
Türkiye Satış Müdürü (…..) 18.05.2012 tarihinde gönderilen “sincap aktivite” konulu e-
postada;
Sn: (…..) bey;
23.05.2012 ile 01.06.2012 tarihleri arasında Sincap alışveriş merkezleri el ilanında
Osmancık pirinç 2500gr: (…..) tl 04.06.2012 ile 21.06.2012 tarihleri arasında insertte
Bulgur çeşitleri 1000 gr: (…..) tl'den satışa sunulacaktır. Bilgilerinize arz ederim.
şeklinde geçen ifadelere cevaben DURU Türkiye Satış Müdürü (…..) DURU bölge
yöneticilerine 18.05.2012 tarihinde gönderilen “RE: sincap aktivite” konulu e-postada
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..) bey;
Tarafımdan yazılı onay almadan Konya bölge müşterilerinin tamamında, aktivite,
indirim insert hafta sonu benim unuttuğum ne varsa durdurulmuştur.
Gereğini rica ederim.”
18-07/112-59
12/28


(42) Delil-20: DURU Bölge Müdürü (…..) Adese çalışanı (…..) 16.05.2012 tarihinde
gönderilen “mağaza içi aktivite” konulu e-postada;
“(…..) bey,
Durum itibari ile biz bu indirimi uzun süreli devam ettirdiğimiz zaman bu isin içinden
çıkamayız tamam size katılıyorum diğer mağazalar bunu yaptı biz adese olarak
yapmadık daha doğrusu yaptık ama (…..) tl olarak yaptık bende diyorum ki bizim
amacımız üzüm yemek olsun bunu bu şekilde yapalım ve bu fiyatlan bitirelim. Sizin
önermiş olduğunuz tarihler arasında benim yapmam mümkün değil konuyla ilgili
yardımlarınızı bekler iyi çalışmalar dilerim.”
şeklinde geçen ifadelere cevaben aynı taraflar arasında aynı tarihte geçen “FW:
mağaza içi aktivite” konulu e-postada;
(…..) bey;
Şimdi bu aktiviteyi sonlandırmak normal surecinde devam etmek istiyoruz, hem siz
sıkıntıya girmeyin hemde biz fiyatlan olması gerektiği gibi devam edelim diyoruz,
bunu bu şekilde yapalım daha sonra ben size farklı bir üründe yardımcı olurum.
Selamlar.
ifadeleri yer almaktadır. Yukarıdaki ifadelerin geçtiği e-postalara cevaben Adese
çalışanı (…..) tarafından;
“BU URUNU HiC AKTiViTE YAPMAYALIM Ki Sizin PİYASANIZ HiC BOZULMASIN”
içeriğindeki e-posta gönderilmiş, DURU Bölge Müdürü (…..) teşekkürü üzerine Adese
çalışanı (…..)‘tan gönderilen cevabi e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Ben size yardımcı oldum. lakin siz olamadınız, bu konuyu mağazalara da (bu firma
rakip firmaların hepsinde ucuz sattırıyor, bizi piyasa dengelemek için kullanıyor,
bundan dolayı siparişlerinizi gözden geçirip, varsa elinizde fazla stok iade edilmesi
konusunda) bilgi geçeceğim sizden gelecek cevaba göre....”
(43) Delil-21: DURU Bölge Müdürü (…..) Adese çalışanlarına ((…..)) 17.05.2012 tarihinde
gönderilen “aktivite” konulu e-postada;
“(…..) bey merhaba;
Kule site'de satışına yeni başlamış olduğumuz vital ürünler ile ilgili fiyat noktasında
(…..) tl % (…..) kar marjı ile satılarak tarafıma dönüşünün yapılmasını rica ederim.
Selamlar.
şeklinde geçen ifadelere cevaben gönderilen e-postada
“TARIH ARALIGI VAR MI?”
ifadeleri yer almaktadır.
(44) Delil-22: DURU Ankara Bölge Müdürü (…..) Akyurt Markete gönderilen “HAFTA SONU
AKTiViTE” konulu 22.03.2012 tarihli e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın (…..)
23.03-25.03.2012 tarihleri arasında Bulgur 2500 gr çeşitlerini %(…..) kar ile (…..)"
'sindan satalım aktivite mekaniği aşağıdadır.
Duru Bulgur 2,5 kg pilavlık çeşitleri maliyet: (…..)" (%8 kdv dahil) Adette (…..)"
satıştan dönüş
Duru Bulgur 2,5 kg köftelik çeşitleri maliyet: (…..)" (%8 kdv dahil) Adette (…..)"
satıştan donuş.”
18-07/112-59
13/28


(45) Delil-23: DURU Bölge Müdürü (…..) Adese çalışanı (…..) 23.02.2012 tarihli gönderilen
“FW: ADESEM EL ILANI HK.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..) bey;
(…..) tl ye Osmancık dedim adesede (…..) kar marji ile satıyor patlayan mısır (…..)
kar marjı ile satıyor neden ayrım yaptığımı düşünüyorsun, sen bari bunu yapma
hepsi 15 uygundur.”
(46) Delil-24: DURU Bölge Müdürü (…..) DURU Ankara Bölge Müdürü (…..) 07.02.2012
tarihinde gönderilen “akyurt fiyat h.k.” konulu e-postada;
“(…..) bey;
Akyurt super market Baldo pirinç 1000 gr raf satış fiyatı halen (…..) tl dir. Kdv dahil
müşteriye maliyet (…..) tl dir, konuyla alakalı raf fiyatını yükseltirseniz sevinirim.”
ifadeleri yer almaktadır. (…..) 03.02.2012 tarihinde gönderilen “aktivite” konulu
“Osmancık pirinç ile alakalı aktivite yapılacak mı?” içerikli maile cevaben (…..) %(…..)
kar marjı istemekte, (…..) tarafından %(…..) kar marjı önerilmektedir. Bunun üzerine
(…..) tarafından gönderilen cevapta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Aynı cümleleri tekrar kurmayalım. (…..) Kardeşim,
Kar marji %(…..) olarak düzenlersen ok. Kolay Gelsin. Kardeşim, biz tek taraflı
düşünmüyoruz. Eğer öyle olmuş olsa, kar marjından fedakârlık etmem üstelik fiyat
isterim. Farkında iseniz bizde kar marjından fedakârlık ediyoruz. %(…..) iyi acil
değerlendirip, bu gün cevap verebilir misin? Biliyorsun bu gün fiyat geçiş günleri.
Sağlık olsun.”
(47) Delil-25: DURU Bölge Müdürü (…..) Adese çalışanı (…..) gönderilen 03.02.2012
tarihinde “FW: mağaza içi aktivite” konulu e-posta silsilesinde aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“(…..) bey;
06.02.2012 ile 19.02.2012 tarihleri arasında Patlayan mısır 1000gr: (…..) %(…..) kar
marjı ile mağaza içi aktivite yapılması uygundur, gereğini bilgilerinize rica ederim.”
Adese çalışanı (…..):
“ok. demiştim ama herhalde mail ulaşmadı”
18-07/112-59
14/28


(48) Delil-26: DURU Bölge Müdürü (…..) Adese çalışanı (…..) 02.02.2012 tarihinde
gönderilen “RE: mağaza içi aktivite” konulu e-posta silsilesinde aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“(…..) bey;
03.02.2012 ile 15.02.2012 tarihleri arasında Osmancık pirinç 2500gr: (…..) %(…..)
kar marjı ile mağaza içi aktivite talebimiz bulunmaktadır, konuyu bilgilerinize sunar
olumlu veya olumsuz tarafıma bilgi vermenizi rica ederim.
Selamlar.”
(…..):
“Kar marjı %(…..) olarak düzenlersen ok.”
DURU Bölge Müdürü (…..):
(…..) bey;
Ben fiyat olarak bir şeyler yapalım satış akdini yükseltelim diye uğraş veriyorum, fiyat
olarak çok iyi bir fiyata ürün satalım diyorum yalnız, biliyorsunuz ki karşılıklı ticaret
yapıyoruz ben bir şeylerden fedakârlık edip iyi fiyatlar getiriyorsam sizde azda olsa
yardımcı olursanız bu isi daha iyi bir şekilde götürürüz, lütfen ticaret yaparken tek
taraflı düşünmeyelim. Şimdiden teşekkürler.
(…..):
“Kardeşim, biz tek taraflı düşünmüyoruz. Eğer öyle olmuş. olsa, kar marjından
fedakârlık etmem üstelik fiyat isterim. Farkında iseniz bizde kar marjından fedakârlık
ediyoruz. %(…..) iyi acil değerlendirip, bu gün cevap verebilir misin? biliyorsun bu
gün fiyat geçiş günleri.
DURU Bölge Müdürü (…..):
“Yalnız ben elimden geldiği kadar yardımcı oldum ama sizin istemiş olduğunuz kar
marjını hakikaten verme sansım yok.” şeklinde cevap vermiştir.
(49) Delil-27: Adese çalışanı (…..) tarafından insert için aktivite talebinin iletilmesine
cevaben DURU Bölge Müdürü (…..) tarafından 25.01.2012 tarihinde aşağıdaki yanıt
verilmiştir:
“Belirtilen tarihler arasında insert olarak Baldo pirinç 2500 gr: (…..) %(…..) kar marjı
ile Bulgur çeşitleri 1.000 gr: (…..) %(…..) kar marjı ile satılması uygundur, gereğini
bilgilerinize rica ederim.”
(50) Delil-28: DURU Bölge Müdürü (…..) tarafından 31.10.2011 tarihinde Adese çalışanı
(…..) gönderilen “FW: AKTiViTE TALEBI HK.” konulu e-postada;
“Adese mağazalarında yapılmasını istediğiniz aktivitede Osmancık pilavlık pirinç
2500 gr: (…..) %(…..) kar marjı ile sattırabiliriz, konuyla alakalı tarih aralığı
01.11.2011 - 15.11.2011 olması benim açımdan uygundur, konuyla alakalı
dönüşlerinizi bekliyorum.”
şeklinde sorulan soruya Adese çalışanı (…..) tarafından;
“(…..) Bey,
Göndermiş olduğunuz öneri ile Kg. birim fiyatına (…..) TL+ K.D.V. Olarak dönüş teklif
etmişsiniz buna göre satış fiyatı (…..) TL uygulanacaktır. Eğer (…..)+K.D.V. dönüş
olur ise satış fiyatı (…..) TL uygulanacaktır.”
şeklinde yanıt verilmiştir.
18-07/112-59
15/28


(51) Delil-29: DURU Bölge Müdürü (…..) ile Adese çalışanı (…..) arasında geçen 06-
07.10.2011 tarihli e-posta silsilesinde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“(…..) bey merhaba;
21 EKIM - 14 KASIM tarihleri arasında adesem mağazalarında indirime girmeyi
düşündüğünüz urun detayları aşağıda görüldüğü gibidir, konuyla alakalı olumlu veya
olumsuz tarafıma bilgi/vermenizi rica eder iyi çalışmalar dilerim.
ÜRÜN CİNSİ FIYATI KAR ORANI %
BALDO PIRINÇ 2500GR (…..) %(…..)
OSMANCIK PIRINÇ 2500GR (…..) %(…..)
KIRMIZI MERCIMEK 1000GR (…..) %(…..)”
(…..):
“(…..) bey ;
Kırmızı mercimek (…..) tl.
Osmancık pirinç (…..) tl.
Yapalım. Adeseme özel çok şey istemedim. Çünkü satılıyor. Fiyat araştırmalarımda
var. Hayırlı olsun. Adesem el ilanına yazdım.
(…..):
“Söylemiş olduğunuz fiyatlan o kar marjları ile sattırma şansım yok, siz kar marjında
yardımcı olursanız sevinirim yapılabilecek iskontoların en dibini uyguladığım için
soyluyorum yalnız, sizin arge almış olduğunuz firmalar karlarını indirimde %10'u
geçmeyecek şekilde yapıyorlar. buda bir dip not.”
(52) Delil-30: DURU Bölge Müdürü (…..) ile Adese çalışanı (…..) arasında geçen
25.08.2011 tarihli “AKSEHIR MAGAZA AKTiViTE” konulu e-posta silsilesinde aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
(…..):
(…..) bey günaydın;
Akşehir Adese mağazasının elinde Osmancık 2500gr ve bulgur çeşitleri 2500gr
çeşitlerinden biraz urun bulunmaktadır. Akşehir mağaza Mustafa bey'in bu ürünler ile
alakalı indirim talebi vardır. Sizin de uygun gördüğünüz takdirde 26.08.2011 ile
05.09.2011 tarihleri arasında Akşehir Adese mağazasında Osmancık pirinç 2500 gr
(…..) %(…..) kar marjı ile Bulgur çeşitleri 2500 gr (…..) %(…..) kar marjı ile sattırma
talebimiz bulunmaktadır. konuyla alakalı dönüşlerinizi bekliyorum.
Selamlar.
(…..):
“Hayırlı Sabahlar,
Güzel Kardeşim,
Daha öncede belirttiğim gibi kar marjı konusunda bana biraz destek ver, her iki
urunu de o mağazamız için %(…..) olarak değerlendirir misin?”
(…..):
“(…..) bey;
Burada sizin menfaatinize bir şey söz konusu normalde bu ürünlerde benim böyle bir
indirim yapmam durum itibari ile zor ben (…..) bey beni arayınca bu konuda
kıramadım inşallah yapalım dedim siz de bu konuda yardımcı olursanız sevinirim.
Selamlar.”
(…..):
18-07/112-59
16/28


“Senin bu düşüncene katılmıyorum ve bu konuda sizi kınıyorum. Siz ve bizim
görevimiz nihai tüketiciye ulaşılana kadar devam etmekte, yoksa siz almışsınız sizin
deponuzda benim sorunum değil dediğiniz zaman o mağazada kendine göre
düşünür, düşünürrrr değil mi? Bir birimize yardımcı olalım.”
(…..):
“(…..) bey;
Bulgur konusunda % (…..) ile sattırabilirim ben zaten bu urunu % (…..) kar marjı ile
sattırma şansım yok fiyatlara bakarsanız en düşük seviyede tuttum, nihai tüketiciye
iki taraflı bu urunu ulaştırıyorsak rica ediyorum bir günde kar marjını gözetmeksizin
bu görevi yerine getirelim karsı tarafın sizin için ne kadar yardımcı olduğunu da göz
önünde bulunduralım.”
(…..):
“%(…..) uygulayalım. OK mi?”
(53) Delil-31: DURU Bölge Müdürü (…..) ile Adese çalışanı (…..) arasında geçen
22.08.2011 tarihli “AKTIVITE TALEP” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
“(…..) bey merhaba;
22.08.2011 ile 05.09.2011 tarihleri arasında mağaza içi aktivite olarak Baldo pirinç
2500 gr (…..) %(…..) kar marjı ile kırmızı mercimek 1000 gr (…..) %(…..) kar marjı
ile sattırma talebimiz bulunmaktadır. konuyla alakalı dönüşlerinizi bekliyorum.
(…..):
“OK. Aktivite uygulanacaktır.”
(54) Delil-32: DURU Ankara Bölge Müdürü (…..) tarafından DURU çalışanlarına gönderilen
28.05.2011 tarih ve “Makromarket aktivite.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Arkadaşlar,
Makromarket’te 28.05-12.06.2011 tarihleri arasında Konya ve Antalya şubelerinde
Kırmızı Mercimek 1 Kg: (…..) TL.
Osmancık Pirinç 2,5 Kg: (…..) TL
Tüm Türkiye Şubelerinde
Duru Bulgur 2,5 Kg çeşitleri: (…..) satılacaktır.”
(55) Delil-33: DURU Bölge Müdürü (…..) Adese çalışanı (…..) 09.01.2018 tarihinde
gönderilen e-postada, rakip perakendecilerdeki rakip ürün fiyatlarını gösteren haftalık
Konya fiyat analizi tablosu sunularak “10.01.2018 ile 25.01.2018 tarihleri arasında ekte
bulunan ürünleri mağaza içi aktivite talebim bulunmaktadır.” mesajı iletilmiştir. Bu e-
postaya cevaben Adese çalışanı (…..) tarafından DURU Bölge Müdürü (…..)
09.01.2018 tarihinde gönderilen e-postada “RE: MAGAZA içerisi Aktivite H.K” konulu
Özçelikkaya markette uygulanan fiyatlarla karşılaştırma yapılarak ürün bazında
hazırlanan adet başı dönüş ve aktivite fiyatlarının olduğu tablo pazarlık amacıyla
gönderilmiştir.
18-07/112-59
17/28


(56) Delil-34: Adese çalışanı (…..) ile DURU Bölge Müdürü (…..) arasında geçen “03-16
Nisan 2015 insert çalışması hk.” konulu 02-06.03.2015 tarihli e-posta silsilesinde
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
(…..):
“Merhaba,
03-16 Nisan tarihleri arasındaki çıkacak olan insert ürün teklifinizi 09 Mart pazartesi
gününe kadar tarafıma bildirmenizi rica eder, iyi çalışmalar dilerim”
Duru Bulgur Bölge Müdürü (…..):
“(…..) Bey merhaba;
Belirtilen tarihler aralığında yapabileceğim aktivite fiyatı aşağıda görüldüğü gibidir.
bilgilerinize..
ÜRÜN CİNSİ KAR MARJI AKTİVİTE FİYATI
BALDO PIRINÇ 2500GR (…..) (…..)”
(57) Delil-35: DURU Bölge Müdürü (…..) Özçelikkayalar çalışanı (…..) rakip
perakendecilerdeki rakip ürün fiyatlarını gösteren haftalık Konya fiyat analizini gösteren
tablo ekte sunularak aşağıdaki e-posta yazışması iletilmiştir.
“(…..) bey merhaba; Sarı mercimek 1000 gr raf satış fiyatını güncellerseniz
sevinirim, hayırlı işler.”
I.3.2. DURU’nun Çalışma Sistemine ve Yerinde İncelemede Bulunan Belgelere
İlişkin Açıklamaları
(58) DURU tarafından ürünlerinin tarım ürünü olması nedeniyle ve tarımsal ürün piyasasında
ilgili ürünle alakalı geçici olmayan fiyat gelişmelerinin olgunlaşmasıyla oluşan fiyat
artışına göre fiyatta değişimler olabileceği, bu değişimlerin genel olarak ürünlerin hasat
dönemlerine denk geldiği, o yılki ekim alanlarının artması veya azalması, hasat
veriminin çıkması ve düşmesi, yurtdışı talebin olması ya da olmaması, yurtdışından
gelen ikame ürünlerdeki durum gibi etkenlerden dolayı Türkiye’de satılan ürünlerle
alakalı fiyatların belirginleştiği ifade edilmiştir.
(59) Ayrıca DURU tarafından, sahada (…..) market elemanı ile Türkiye çapında belirli
bölgelerdeki marketlerdeki hem kendi hem de rakiplerinin fiyatının 26 farklı ürün için her
ay toplandığı ve toplu olarak raporlandığı ifade edilmiştir. Ek olarak, DURU’nun alıcılara,
satış elemanlarına ya da market elemanlarına tavsiye edilen satış fiyatları dışında satış
yapan yerlerin merkeze bildirilmesi hususunda bir yükümlülük getirmediği, fakat
yukarıda belirtilen market elemanlarına verilen, belirlenen periyotlarda fiyat raporlarının
hazırlanıp merkeze gönderilmesi sorumluluğun amacının, Türkiye çapındaki fiyat
rekabetini gözlemlemek ve değerlendirmek olduğu ifade edilmiştir.
(60) Yerinde incelemede elde edilen e-posta yazışmalarına ilişkin olarak DURU tarafından;
(…..) iki ayrı pazarlık yöntemi takip ettikleri ifade edilmiştir. Bu noktada marketlerin farklı
kar marjları ile çalışabildiği, pazarlık eden marketin diğer marketin kendisi ile aynı kar
marjı ile ürün sattığını varsayarak pazarlık ettiği belirtilmiştir. Yerinde incelemede elde
edilen e-postalarda da genellikle böyle bir pazarlığın mevcut olduğu DURU tarafından
ifade edilmektedir.
18-07/112-59
18/28


(61) Öte yandan bazı e-postaların mağazanın muhtemelen fiyat geçişi veya promosyon
akabinde fiyatın normale döndürülmesi ile alakalı e-postalar olduğu, tedarikçi firmaların
marketleri her türlü konuda uyardığı ve bilgi sunduğu, market satın alma görevlilerinin
1.500 ile 8.500 SKU sayısında ürün ile çalıştığı, bu nedenle şube adeti de yüksek
olduğu zaman fiyat geçişlerinin rafa yansımadığı, marketlerin zarar etmemeleri için
uyarıldığı, marketin dilerse tedarikçileri dinlemeyeceği ve fiyatı değiştirmeyeceği ama bu
durumda da zarar edeceği DURU tarafından belirtilmiştir.
I.3.3. Satış Noktaları ile Yapılan Görüşmeler ve Bilgi Talepleri
(62) Önaraştırma kapsamında DURU ürünlerinin satışını gerçekleştiren ve merkezleri Konya
ilinde bulunan satış noktalarıyla görüşmeler yapılmıştır.
(63) Bu çerçevede OVA MARKET Satınalma Müdürü (…..) ile yapılan görüşmede özetle;
- DURU ile çalışmaya devam ettikleri bu süreç içinde de DURU’nun fiyat tespitine
yönelik uygulamalarının olabildiği,
- Satış noktasının fiyatı diğerinden düşük ise fiyatı yüksek olan teşebbüsler
tarafından DURU’ya bu teşebbüsün şikayet edildiği, şikayet sonrasında DURU’nun
fiyatları eşitlemeye çalıştığı,
- DURU’nun fiyat telkinlerine uymayan satış noktalarına ürün teminini durdurmak gibi
bir uygulamasının olmadığı,
- Dosya kapsamında yer alan yazışmaların yapıldığı dönemde ramazan paketlerinin
hazırlandığı, bu dönemde pirinç fiyatında bir artış meydana gelmesine rağmen OVA
MARKET olarak ellerinde bulunan stok nedeniyle fiyat artışından etkilenmedikleri
ancak fiyat artışından etkilenen rakip satış noktalarının DURU’ya şikayette
bulundukları ve DURU’nun da bu şikayetler üzerine fiyatlarını yukarı yönlü
düzeltme talebinde bulunduğu,
- Hububat ve bakliyat grubunda ise genellikle Duru ve (…..) markaları ile çalışıldığı
ve fiyat belirlemede temel olarak işletmenin gelir gider dengesini ve rakiplerin
fiyatlarını dikkate aldıkları
ifade edilmiştir.
(64) BOZKIRLILAR yetkilisi ile yapılan görüşmede özetle;
- DURU ürünlerinin raf fiyatları konusunda herhangi bir baskının bulunmadığı,
- Böyle bir zorlama olması halinde tercihlerini DURU’nun rakiplerine
kaydırabilecekleri, özellikle son dönemde (…..) markasının tüketici tarafından tercih
edildiği düşünüldüğünde (…..) alternatif olarak değerlendirilebileceği,
- Bakliyat alanında ise Duru, Altınyıldız, Selva, Cömert, Gökdere ve Torku markalı
ürünlerin satışını gerçekleştirdikleri
ifade edilmiştir.
(65) ÖZÇELİKKAYALAR yetkilisi ile yapılan görüşmede özetle;
- Konya’da ADESE’den sonra en büyük perakende zincirinin ÖZÇELİKKAYALAR
olduğu,
- Perakende sektöründe yaşanan rekabetin fiyatlandırma politikalarını çok hızlı
değiştirebildiği bu nedenle DURU’nun raf fiyatına müdahalesinin mümkün olmadığı,
- DURU’nun bölgedeki gücüne rağmen asıl önemli olanın rakip satış noktalarında
uygulanan fiyat olmasından dolayı müdahalenin mümkün olmadığı
ifade edilmiştir.
18-07/112-59
19/28


(66) Ayrıca Sincap Gıda ve İhtiyaç Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. (SİNCAP), Adese Alışveriş
Merkezleri Ticaret A.Ş. (ADESE) ve Asfora Gıda Ltd. Şti.’den (ASFORA) önaraştırma
sürecinde, yeniden satış fiyatının belirlenmesi ile perakendecilerin fiyat belirleme ve
indirime gitme süreçleri hakkında bilgi talep edilmiştir. Söz konusu bilgi talebine
cevaben, ASFORA’nın cevap yazısında 12 mağaza ile bir aile şirketi olarak işletildiği,
alımlarının %(…..) DURU’dan yaptıkları ifade edilmiştir. SİNCAP tarafından gönderilen
cevabi yazıda; SİNCAP’ın (…..) ile Konya’da faaliyet gösterdiği, hububat ve bakliyat
pazarında çalıştığı tedarikçi sayısının üç olduğu, firmalarının insert, dergi ve broşür
çalışması yaparken öncelikli olarak (…..) göre insert, dergi ve broşür fiyatı oluşturulduğu
ifade edilmiştir. Öte yandan teşebbüs tarafından DURU’nun söz konusu ürün
gruplarında ürünlerin satış fiyatlarına herhangi bir etkisinin söz konusu olmadığı, satış
fiyatlarını şirketin kendi maliyet esasları göz önüne alınarak ve rakip firma satış fiyatları
araştırma sonucuna göre belirlendiği belirtilmiştir.
(67) ADESE tarafından gönderilen cevap yazısında, ADESE’nin 155 şubesinin olduğu,
hububat ve bakliyat pazarında dokuz tedarikçi ile çalıştığı, DURU’nun satışlarının
ADESE’nin bakliyat satışlarındaki payının 2014 yılında %(…..), 2015 yılında %(…..),
2016 yılında %(…..), 2017 yılında %(…..) olarak gerçekleştiği belirtilmiştir. Öte yandan
DURU’nun satmış olduğu ürünlerine ait satış fiyatlarının belirlenmesinde raf fiyatlarına
müdahale etmesinin söz konusu olmadığı, satın alınan ürünlerin fiyatlandırmasının
satınalma birimleri tarafından firmanın karlılık yapısına göre planlandığı, aktivite veya
indirim çalışması yaparken DURU ile mutabık kalarak ortak hareket ettikleri ve piyasa
araştırmalarına göre de ADESE’nin kendi fiyatlarını aşağıya veya yukarıya çektiği ifade
edilmiştir.
I.4. Hukuki Değerlendirme
I.4.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
(68) Hububat, buğday, arpa, mısır, çavdar, yulaf ve çeltik gibi ürünleri içermektedir. Ülkemiz
hububat üretim potansiyeli yüksek olan ülkeler arasında yer almakta olup, hububat
üretimi tarımsal üretimimizde büyük önem taşımaktadır. Ülkemizde üretilen bitkisel
ürünler içerisinde en fazla ekili alana sahip olan ürün grubu hububattır. Ülkemiz
yüzölçümünün %30,3’ü (23,8 milyon hektar) tarım yapılabilir özelliktedir. Tarımsal
üretime elverişli alanların %65,7’si (15,6 milyon hektar) tarla ziraatına ayrılmıştır. Bu
alanların yaklaşık %74’ünde (11,5 milyon hektar) hububat tarımı yapılmaktadır1.
(69) 2016 yılı itibarıyla ülkemizde hububat üretimine tahsis edilen alanlar 11,5 milyon hektar
civarında olup, hububat ekim alanlarının %67’sinde buğday, %24’ünde arpa, %6’sında
mısır tarımı yapılmaktadır. Türkiye’de yıllara göre hububat üretim miktarlarını içeren
tablodan görüldüğü üzere 2015 ve 2016 yılları itibarıyla hububat üretiminin %59’unu
buğday oluşturmaktadır. Bu verilerden de anlaşılacağı üzere hububat grubu ürünlerin
üretiminde en önemli yeri buğday almakta, buğdayı mısır ve çeltik takip etmektedir.
Aşağıdaki tabloda, Türkiye’de yıllara göre hububat üretim, ithalat ve ihracat miktarlarına
yer verilmektedir.


1 TMO Hububat Sektör Raporu 2016
(Erişim linki: , Erişim
Tarihi:20.02.2018).
18-07/112-59
20/28


Tablo 1: Türkiye’de Yıllara Göre Hububat Üretim, İthalat ve İhracat Miktarları (ton)
Ürün
2015 2016 2017
Üretim % İthalat İhracat Üretim % İthalat İhracat Üretim
Buğday

22.600.000 59

4.349.820

68.798

20.600.000 59

4.225.784

26.503 21.500.000
Arpa

8.000.000 21

199.597

134

6.700.000 19

39.994

5.573 7.100.000
Çavdar

330.000 1

0

300.000 1

0 320.000
Yulaf

250.000 1

3.086

5

250.000 1

8

1 250.000
Mısır

6.400.000 17

1.487.005

75.185

6.400.000 18

534.791

44.136 5.900.000
Çeltik

920.000 2

188.905

437

920.000 3

202.464

49 900.000
Toplam

38.500.000 ~100

6.228.413

144.559

35.170.000 ~100

5.003.041

76.262 35.970.000
Kaynak: TMO 2016 Hububat Raporu2, TÜİK 1988-2017 Tahıl İstatistik Tablosu
(70) Hububat ürünleri botanik açıdan akraba olsalar da üretim koşulları ve tüketim alanları
bakımından farklılaşmaktadırlar. Buğday; ekmek, makarna, bulgur, irmik, nişasta ve
bisküvi olarak işlenmektedir. Türkiye’nin en önemli yem bitkisi olan arpa üretiminin bir
miktarı biracılıkta kullanılmaktadır. Mısır çok yönlü kullanımı ile endüstriyel olarak da
tasnif edilebilir bir üründür. Tatlandırıcı (nişasta) olarak kullanımının yanı sıra, yağ bitkisi
ve özellikle kanatlı hayvanlar için yem bitkisi olarak kullanımı yaygındır. Pirinçse, buğday
ve arpa gibi kurak iklim bitkilerinin aksine bizzat suyun içinde yetiştirilmektedir.
(71) Bakliyat ürünlerinin arasında ise fasulye, nohut, mercimek, bezelye, bakla gibi ürünler
yer almaktadır. Ülkemizde özellikle 1980’li yıllardan itibaren yemeklik tane baklagiller
üretimine büyük önem verilmeye başlanmış ve ülke genelinde uygulanan üretimi artırıcı
çeşitli projeler sayesinde bakliyat üretimi önemli ölçüde artış göstermiştir. Toplam
bakliyat üretimindeki artış esas itibarıyla mercimek ve nohut üretimindeki artıştan
kaynaklanmıştır. Mevcut durumda TÜİK verilerine göre ülkemizde 2017 sonu itibarıyla
470.000 ton nohut, 430.000 ton mercimek, 239.000 ton fasulye üretimi bulunmaktadır3.
(72) Türkiye’de hububat ve bakliyat alanında faaliyet gösteren başlıca markalar olarak Duru,
Reis, Yayla, Saban ve Torku sayılabilecektir. Bu bağlamda aşağıda, söz konusu
teşebbüslerin pazardaki konumları bakımından Türkiye ile Konya ve Karaman illeri
bazında genel görünüme yer verilmektedir.


2 Erişim Linki: , (Erişim Tarihi:
20.02.2018).
3 TÜİK 1988-2017 Kuru Bakliyat İstatistik Tablosu.
18-07/112-59
21/28


(73) DURU‘nun pazar payının Nielsen Scan Track raporları ile ölçüldüğü4, söz konusu
raporlamalarda pazarın bakliyat kategorisinde değerlendirildiği, bu kapsamda “Bulgur
Ürün Grubu”, “Pirinç Ürün Grubu”, “Bakliyat Ürün Grubu” (Mercimek, nohut, fasulye,
mısır, aşurelik buğday vb. ürünlerin) altında raporlamaların yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu
çerçevede aşağıda, teşebbüs tarafından sunulan Nielsen verilerine göre hazırlanmış,
A101, BİM ve ŞOK gibi indirim marketlerinin dahil edilmediği pazarlarda, bulgur, pirinç,
bakliyat ve tüm ürün grupları bakımından miktar (kg) bazında hesaplanmış pazar
paylarına yer verilmektedir.
Tablo 2: Bulgur Ürün Grubu Pazar Payları (%)
Yıl Duru Reis Yayla Torku Diğer
2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: DURU’dan Alınan Nielsen Verileri

Tablo 3: Pirinç Ürün Grubu Pazar Payları (%)
Yıl Duru Reis Yayla Zeki Diğer
2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: DURU’dan Alınan Nielsen Verileri

Tablo 4: Bakliyat Ürün Grubu Pazar Payları (%)
Yıl Duru Reis Yayla Diğer
2013 (…..) (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..) (…..)


Tablo 5: Tüm Kategori Ürün Grubu Pazar Payları (%)
Yıl Duru Reis Yayla Torku Diğer
2013 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: DURU’dan Alınan Nielsen Verileri
(74) Yukarıda yer alan tablolardan DURU’nun bulgur pazarındaki payının yıllar itibarıyla
hareketli olduğu, Torku’nun pazara girmesiyle bulgur ürünü bazında DURU’nun ve
diğerlerinin pazar payının bir miktar düştüğü, tüm ürün grupları bazındaki pazar payının
ise artış eğiliminde olduğu görülmektedir.


4 Söz konusu raporlarda Nielsen’in Türkiye’de bulunan zincir marketlerdeki kasa çıkış rakamları dikkate
alınarak bir ölçümleme gerçekleştirdiği ifade edilmiştir.
18-07/112-59
22/28


(75) Öte yandan organize perakende pazarında, indirim marketlerinin son yıllarda satış
noktası ve ciro bakımından hızla yükseldiği bilinmektedir. 2015 sonu itibarıyla organize
perakende pazarındaki nokta sayısı 25.239 adet olup bu noktaların yaklaşık 13.500
adeti A-101, BİM ve ŞOK olmak üzere indirim mağazalarından oluşmaktadır5. Bu
kapsamda aşağıdaki tablodan görüleceği üzere, DURU’nun esas pazar payını görmek
bakımından Nielsen tarafından ölçümlenmeyen indirim marketlerin hesaba katılmasıyla
hazırlanan pazar paylarının incelenmesi gerekmektedir. Buna göre 2017 yılı itibarıyla
bulgur ürünü bazında DURU’nun pazar payı %(…..) %(…..), pirinç ürünü bazında
%(…..) %(…..) ve tüm ürün grubu bazında ortalama %(…..) %(…..) düştüğü
görülmektedir6.
Tablo 6: A-101, BİM ve ŞOK Dahil Organize Perakende Pazarında DURU’nun Farklı Ürün Gruplarında
Sahip Olduğu Pazar Payları (%)
Yıl Bulgur Bakliyat-Pirinç Toplam
2012 (…..) (…..) (…..)
2013 (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..)
Kaynak: DURU’dan Alınan Nielsen Verileri
(76) Yukarıda yer alan tablolara göre indirim marketler dahil pazarda DURU’nun %(…..)
pazar payıyla bulgur pazarında lider konumda olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan ilgili
ürün pazarı bakliyat-pirinç veya tüm ürün grupları olarak ele alındığında teşebbüsün
%(…..) ile %(…..) civarında bir pazar payına sahip olduğu, tüm ürün grupları
pazarlarında DURU’nun böyle bir konumunun olmadığı, bu pazarlarda Yayla markasının
daha ön planda olduğu görülmektedir. Öte yandan, DURU’nun Konya pazarındaki
konumunun Türkiye’dekine nazaran daha güçlü olduğu gerek perakendeciler gerek
teşebbüs yetkilileri tarafından da ifade edilmektedir. Bununla bağlantılı olarak, tüm
Türkiye’de faaliyet gösteren teşebbüsün Konya ve Karaman illerindeki satışlarının
toplam satışlarının %(…..) oluşturması da bu tespiti destekler niteliktedir.
I.4.2. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi Uygulamasına İlişkin Genel Çerçeve
(77) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya
dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi
doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu
eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.”
hükmünü amirdir. Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında özellikle hangi hallerin bu
kapsamda yer aldığı düzenlenmekte ve “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının,
fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit
edilmesi” bu hallerden biri olarak sayılmaktadır.


5 Kurul’un 09.02.2017 tarih ve 17-06/56-22 sayılı Migros-Kipa kararı.
6 Yukarıda da belirtildiği üzere şirket bakliyat ürünlerini paketli ve dökme olarak satmaktadır. Diğer
yandan satış kanalı ev tüketimi ve ev dışı tüketimi olarak genişletilebilecektir. Bu kapsamda TÜİK
verilerine göre şirket tarafından pazar payları Bulgur ürünü bazında %8,6, pirinç ürünü bazında %1,4 ve
tüm ürün grubu bazında ortalama %2,4 olarak iletilmiştir.

18-07/112-59
23/28


(78) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer alan bazı anlaşmalar, belirli koşulları
taşımaları halinde söz konusu maddenin uygulamasından muaf tutulabilmektedir.
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ)
2. maddesinde “Üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya
da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden
satımı amacıyla yapılan anlaşmalar”ın yine bu Tebliğ’de sayılan koşulları taşıması
koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulacağı hükme bağlanmıştır.
(79) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde, anlaşmaları ilgili Tebliğ ile sağlanan muafiyet
kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmektedir. Bu sınırlamalar arasında
“Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali sayılmakta ve
“Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış
fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya
tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, bu tür hükümleri
içeren sözleşmeler ilgili Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlanamamakta ve
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamaya tabi hale gelmektedir. Bu
kapsamda, teşebbüsler tarafından ürünün satış fiyatının belirlenmesi anlaşmanın yatay
veya dikey nitelikte olup olmadığından bağımsız olarak yasaklanmaktadır.
(80) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 17. paragrafına göre, alıcının sabit veya
asgari satış fiyatının belirlenmesi yasak olmakla birlikte, sabit veya asgari satış fiyatına
dönüşmemesi koşuluyla sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya
alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür. Alıcıya bildirilen azami veya tavsiye
nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu
fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayımlanan fiyat listelerinde ya da
ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
(81) Kılavuz’un 18. paragrafında ise yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının
doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir.
Sağlayıcı teşebbüsler akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak
suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirleyebileceği gibi, aynı ihlali değişik
uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilir. Kılavuz’un 18. paragrafında
ayrıca, alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat
seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi,
alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler uygulanması ya
da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya
anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai
yaptırımların uygulanması durumları yeniden satış fiyatının dolaylı olarak belirlenmesine
örnek olarak sayılmaktadır. Bu nedenle yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan
belirlenmesi uygulamaları da Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca
anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır.
(82) Kılavuz’un 19. paragrafına göre, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına
yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemler, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı
tarafından izlenebildiği ve kontrol edebildiği durumlarda daha etkili olacaktır. Örneğin,
standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda
tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol
etmesini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır.
18-07/112-59
24/28


I.4.3. Önaraştırma Konusu İhlal İddiasının Değerlendirilmesi
(83) Mevcut önaraştırmanın konusu, DURU’nun satışını yaptığı tüm ürünlerin yeniden
satıcısı konumundaki perakendecilerin raf fiyatlarını belirlemek ve yapabilecekleri indirim
oranlarına sınırlama getirmek suretiyle yeniden satış fiyatlarını tespit edip etmediğine
ilişkindir. DURU tarafından perakendecilere gönderilen ve yukarıda yer verilen e-
postalar incelendiğinde, DURU’nun perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale ettiği, kimi
zaman aşağı, kimi zaman da piyasadaki fiyat dengesinin bozulmaması amacıyla yukarı
yönlü düzeltilmesi yönünde mesajlar ilettiği görülmektedir.
(84) Yerinde incelemede elde edilen belgelerin çoğunluğunu, raf fiyatları konusunda DURU
ve perakendeciler arasında yapılan fiyat pazarlığı (12 belge) ile aktivite ve insertlerle
ilgili taraflar arasındaki iletişimler (15 belge) oluşturmakta, kalan belgelerde de
DURU’nun raf fiyatlarını düzeltmesi konusunda uyarıları bulunmaktadır. Bu kapsamda
özellikle kampanya ve indirim zamanlarında perakendeciler ile DURU’nun, raf fiyatlarına
karar verme aşamasında etkileşim içinde olduğu anlaşılmaktadır.
(85) Yeniden satış fiyatı tespiti uygulamasının rekabet karşıtı etkileri değerlendirilirken;
pazarın rekabetçi bir yapıya sahip olup olmadığı, markalar arası rekabetin boyutu,
pazardaki yoğunlaşma seviyesi, yeniden satış fiyatının tespiti davranışında bulunduğu
iddia edilen teşebbüsün pazar gücü ile rakiplerinin pazardaki konumu, alıcı gücünün
bulunup bulunmadığı, sağlayıcı tarafından tavsiye edilen fiyatlara uyum gösterilip
gösterilmediği, tavsiye fiyatlara uyum konusunda sağlayıcı tarafından bir denetim
ve/veya yaptırım mekanizması kurulup kurulmadığı gibi hususlar dikkate
alınabilmektedir.
(86) Bu çerçevede ilk olarak pazarın rekabetçi yapısı üzerinde durulmalıdır. Zira yeniden
satış fiyatının tespiti uygulamasının rekabet karşıtı etkilerinin özellikle yoğunlaşmış
pazarlarda daha fazla olabildiği dikkate alındığında DURU’nun pazardaki konumu ve
pazar payı özellikle önem arz etmektedir. Mevcut durumda, DURU’nun hububat-bakliyat
pazarındaki pazar payının %(…..) olduğu görülmektedir7. Duru’nun sahip olduğu düşük
pazar payına ilave olarak pazardaki yoğunlaşma seviyesine bakıldığında, yukarıda yer
verilen Tablo 5’teki tüm kategori ürün grupları bazında 2017 yılı pazar payları üzerinden
hesaplanan Herfindahl-Hirschman Endeksi (HHI) değerinin 712 olduğu anlaşılmaktadır8.
HHI değerinin 1.000’in altında bulunduğu pazarların yoğunlaşmanın yüksek olmadığı
pazarlar olarak nitelendirildiği9 göz önüne alındığında, inceleme konusu pazarın
yoğunlaşmamış bir yapıya sahip olduğu değerlendirilmektedir.
(87) Pazarın rekabetçi yapısı bağlamında, özellikle indirim marketlerinin ve diğer zincir
marketlerin yarattığı rekabetçi baskıdan da bahsetmek gerekmektedir. İndirim
marketleri, organize perakende pazarındaki noktaların toplam sayısının yarısından
fazlasını oluşturmakta olup, dosya kapsamında da örneklerine yer verildiği üzere
oldukça rekabetçi fiyatlarda ürün satmaktadırlar.


7 DURU’nun genel olarak tüm ürün grupları bazında raf fiyatına müdahalede bulunması söz konusu
olduğu için tüm ürün grupları bazındaki pazar payı esas alınmıştır.
8 HHI değeri hesaplanırken “diğer” başlığı altındaki teşebbüslerin %1’lik pazar payına sahip olduğu
varsayılmıştır.
9 Bkz. Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz, para.19.
18-07/112-59
25/28


(88) Hububat ve bakliyat pazarında faaliyet gösteren irili ufaklı 100 civarında firma olduğu,
görüşme yapılan teşebbüs yetkilileri tarafından ifade edilmektedir. Nitekim DURU
tarafından da sunulan rakip listesinde (…..) adet rakip görülmekte, Carrefoursa, BİM ve
A101 tarafından da (…..) civarında tedarikçi ismi sunulmaktadır. DURU’un yaklaşık
(…..) civarında müşterisi bulunmakta olup, perakende sektöründe genel olarak faaliyet
gösteren (…..) nokta olduğu dikkate alındığında adı geçen teşebbüsün bu noktaların
yaklaşık %(…..) bulunduğu anlaşılmaktadır.
(89) Bu kapsamda pazardaki rekabetin gösterilmesi amacıyla, diğer markalar ile DURU’nun
fiyatlarının karşılaştırılmasının da faydalı olacağı değerlendirilmektedir. Gerek
teşebbüste yapılan yerinde inceleme sırasında elde edilen gerekse teşebbüs tarafından
sunulan pazar araştırması raporlarından (İstanbul ve Konya haftalık rapor örnekleri)
DURU’nun tüm ürün grupları bazında genel olarak rakipleri ile karşılaştırıldığında daha
pahalı olduğu, bununla birlikte üretilme teknolojisinden kaynaklı olan ve tüketiciler
nezdinde bıraktığı lezzet algısı nedeniyle talep edilen bir ürün olduğu görülmektedir. Bu
kapsamda DURU’nun fiyatlarının özellikle BİM’de satılan Saban markasının fiyatlarının
neredeyse iki katı olduğu; öte yandan Reis markasının DURU’ya göre bazen pahalı
olduğu; Duru, Reis ve Yayla markalarının fiyatlarının genel olarak yakın seyrettiği ve
neredeyse başa baş olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumun, hububat ve bakliyat
pazarında faaliyet gösteren tedarikçilerin birbirinin fiyatlarını, DURU örneğinde olduğu
gibi yakından takip etmesinden kaynaklanabileceği değerlendirilmektedir.
(90) DURU’nun perakendeciler karşısındaki konumuna ilişkin olarak teşebbüs tarafından;
zincir marketler ile onlar tarafından hazırlanan sözleşmeler imzalanarak çalışıldığı ve
zincir marketlerin anlaşma koşullarında daha fazla söz sahibi olduğu, DURU’nun
sözleşme koşullarında değişiklik yapabilmesi gibi bir olanağının bulunmadığı ifade
edilmiştir. Nitekim, Konya’da görüşülen perakendeciler tarafından ve ADESE ile
SİNCAP tarafından gönderilen cevabi yazılarda, DURU’nun teşebbüslerin yeniden satış
fiyatını nihai olarak belirleyemeyeceği, kendi kar-zarar dengelerinde ve yaşanan
rekabete göre raf fiyatlarını belirledikleri hususları ifade edilmiştir. Görüşü alınan
perakendeciler, alt pazarda rakipleri arasında yaşanan yoğun rekabet nedeniyle
DURU’nun veya bir başka tedarikçinin raf fiyatlarını belirlemek yönünde bir tavrının
olamayacağını bildirmiştir. BOZKIRLILAR tarafından da, DURU’nun hububat-bakliyat
pazarına (…..) markasından çekineceği ifade edilmiştir.
(91) DURU ve perakendeciler birlikte düşünüldüğünde; DURU’nun fiyatlar konusunda
perakendecilere karşı net bir yaptırım gücü olmadığı, aksine perakendecilerin diğer
mağazalarda daha ucuza DURU ürünleri satılması durumunda DURU’ya fiyat farkı
faturası kesme yönünde talepleri olduğu ve bu konuda bazen sonuca ulaşabildikleri,
perakendecilerin, DURU’nun müşterisi olması ve alıcı gücü oluşturmaları10 yönüyle
DURU’nun tedarik pazarındaki konumunu dengeleyebildiği, özellikle çok sayıda noktası
olan zincir perakendecilere karşı DURU’nun bir yaptırımda bulunma imkanının ekonomik
rasyonaliteye uymadığı anlaşılmaktadır.


10 DURU’nun (…..) yakın müşterisi içinde tek bir zincir marketin payı %2-3’ü bulabilmektedir. Bu nedenle
zincir marketler bu yoğunluktaki müşteri sayısı için alıcı gücüne, dolayısıyla pazarlık gücüne sahip
bulunmaktadır.
18-07/112-59
26/28


(92) Bu noktada belirtilmesi gereken son bir husus, yeniden satış fiyatının belirlenmesi
uygulamasının etkisinin yoğunlaşmış pazarlarda daha fazla görülmesi beklendiğinden,
DURU’nun güçlü olduğu Konya ilinde bile perakendecilerin rakip perakendecileri takip
ettiği ve özellikle indirim marketler olmak üzere diğer zincir marketlerden kaynaklı
yüksek rekabetçi baskı sonucunda bu uygulamaların fiyatlar üzerindeki etkisinin çok
sınırlı olacağıdır. DURU’nun tüm ürün grupları bazındaki pazar payının %(…..)
seviyesinde olduğu düşünüldüğünde, söz konusu etkinin Türkiye pazarında çok daha
kısıtlı olacağı değerlendirilmektedir.
(93) Yapılacak değerlendirmede ele alınması gereken bir diğer başlık, mevcut pazar yapısı
dikkate alındığında yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir uygulamanın muhtemel
olumsuz etkilerinin ortaya çıkıp çıkmayacağıdır. Söz konusu olumsuz etkilerden
kuşkusuz en önemlisi, ürün fiyatlarının yükselmesidir. Bu bağlamda, indirim marketlerin
DURU’ya göre neredeyse yarı yarıya fiyata ürün sattığı ve yeniden satış yapan
perakendecilerin ürünün satılması ile ilgili yatırım güdüsü sahibi olmasını gerektirecek
bir pazar yapısının bulunmadığı öncelikle belirtilmelidir. Ayrıca yukarıda yer verildiği
üzere, DURU’nun perakendecilerle olan iletişiminde raf fiyatlarını takip ettiği ve düzeltme
eğiliminde bulunduğu görülmekle birlikte, perakendecilerin kendi aralarındaki rekabeti
dikkate alarak fiyatları indirme eğiliminde olduğu ve zaman zaman bu indirimleri
DURU’ya fatura etmeye çalıştıkları da görülmektedir. Yerinde incelemede elde edilen
belgeler incelendiğinde, herhangi bir perakendeci fiyat düşürdüğünde diğer rakip
perakendecilerin de fiyatları düşürdüğü, bu kapsamda DURU’ya dönerek ve genellikle
rakip perakendecileri örnek göstererek DURU ile pazarlık içine girdiği de
anlaşılmaktadır.
(94) Nitekim DURU tarafından da, perakendecilerle yapılan aktivitelerde indirim maliyetine
perakendecilerle ortak katlanıldığı, maliyeti bölüştürme oranının ise duruma göre
değişkenlik gösterebildiği, örneğin DURU iyi bir fiyat verdiyse, perakendeci bu fiyatta
pazarlığa gerek görmezse perakendecinin yapacağı indirimi tamamen kendi
bütçesinden karşıladığı, fakat DURU piyasaya yeni bir ürün sürmüşse ve bu ürünün
bilinirliği az ise perakendecinin bu indirime ortak olmayabildiği ifade edilmiştir.
(95) Yeniden satış fiyatının tespitine yönelik uygulamanın muhtemel olumsuz etkilerinden bir
diğeri, satış noktalarının sağlayıcılar üzerinde uygulayabilecekleri fiyat düşürme
baskısının azaltılmasıdır. DURU’nun, yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasını
perakendecilerden kendisine gelebilecek indirim baskısını azaltmak için yapabileceği
düşünülse de, yerinde incelemede elde edilen belgelerden, perakendeciler tarafından
DURU’ya yönlendirilen fiyat indirme (fiyat farkı faturası kesmek gibi) baskısının işaretleri
görülmektedir.
(96) Yeniden satış fiyatının tespitine yönelik uygulamanın muhtemel olumsuz etkilerinden bir
başkası, satış noktaları tarafından tüketicilerin, yeniden satış fiyatı belirlenmiş olan
ürünlere yönlendirilmesidir. Ancak, özellikle organize perakende pazarında yaşanan
kıyasıya rekabet sonucunda perakendecilerin tüketicileri fiyatı yüksek olan bir ürüne
yönlendirme ihtimalinin bulunmadığı, tüketicilerin rasyonel olarak daha ucuz ürünü tercih
edebileceği anlaşılmaktadır.
(97) Yeniden satış fiyatının tespitine yönelik uygulamanın muhtemel olumsuz etkilerinden bir
diğeri, alt pazara düşük maliyetlerle ve düşük fiyatlarla girebilecek teşebbüslere engel
olunmasıdır. Fakat yapılan incelemeler sonucunda, mevcut pazar koşullarında daha
düşük fiyatla satış yapan markaların pazara giriş yapabildiği ve pazarda yıllardır varlığını
koruduğu anlaşılmıştır.
18-07/112-59
27/28


(98) Yapılacak değerlendirmede dikkate alınması gereken bir diğer husus, sağlayıcı
teşebbüsün yeniden satış fiyatına yaptığı müdahalelere, perakendeci teşebbüsler
tarafından uyulup uyulmadığıdır. Bu bağlamda, yerinde incelemede elde edilen
belgelerde görülen rekabetin, perakendecilerin raf fiyatlarına da yansıyıp yansımadığını,
bir başka ifadeyle tavsiye fiyatlar ile raf fiyatlarının uyuşup uyuşmadığını tespit
edebilmek amacıyla aşağıdaki tabloda, DURU tarafından tavsiye edilen fiyatlarla, ilgili
teşebbüslerin raf fiyatlarına yer verilmektedir.
Tablo 7: DURU'nun 1 kg Pilavlık Bulgur İçin Tavsiye Fiyatları ile Perakendecilerin Ortalama Raf
Fiyatlarının Karşılaştırılması
(99) DURU tarafından 1 kg’lık pilavlık bulgur için tavsiye edilen fiyatların perakendecilerin raf
fiyatları ile karşılaştırıldığı yukarıdaki örnek tabloya göre, perakendecilerin yerinde
incelemede elde edilen belgelerde görüldüğü gibi daha çok birbirlerini takip ettikleri,
tavsiye edilen raf fiyatlarının çoğunlukla altında fiyat uyguladıkları görülmektedir. Söz
konusu tablo örnek olması bakımından tek bir ürün için sunulmakla birlikte diğer ürünler
açısından da bakıldığında, DURU tarafından tavsiye edilen fiyatların altında raf
fiyatlarının olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, yerinde incelemede elde edilen bilgi
ve belgeler de göz önüne alındığında, perakendecilerin zaman zaman bu fiyatlara uyum
sağladığı, ancak çoğunlukla da yaşanan yoğun rekabet nedeniyle bu fiyatlara
uymadıkları ve rakiplerinin görece düşük fiyatlarını takip etmekte oldukları sonucuna
ulaşılmaktadır.
(100) Yapılacak değerlendirmede dikkate alınması gereken bir diğer husus, DURU ile
perakendeciler arasında imzalanan sözleşmelerdir. Gerek teşebbüsten alınan gerek
yerinde inceleme sırasında elde edilen sözleşmeler incelendiğinde, sözleşmelerde
yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından belirleneceğine ve perakendecinin raf
fiyatlarına uyacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Sözleşmelerde insert ve
aktivitelerde uygulanacak indirim oranlarına ilişkin minimum indirim oranlarının
belirlendiği, bu yönüyle de 4054 sayılı Kanun kapsamında yasaklanan bir hüküm
bulunmadığı anlaşılmaktadır.
(101) Öte yandan DURU’nun imzalamış olduğu sözleşme örnekleri incelendiğinde,
sözleşmeler kapsamında fiyatlara ilişkin bir düzenleme olmamasının yanı sıra, fiyatlara
uyumu denetlemek ve gerektiğinde yaptırım uygulamak yönünde bir mekanizmanın
varlığına işaret eden bir hükmün de bulunmadığı görülmektedir. Yerinde incelemede
elde edilen belgelerde de bu yönde bir denetim ve/veya yaptırım mekanizmasının
varlığına ilişkin emareye rastlanmamıştır.
Tarih

Teşebbüs
2013 2014 2015 2016 2017 2018
01/06 28/12 26/07 21/02 28/07 05/09 06/08 09/01 25/03 31/07 01/08 25/09 13/02
DURU (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ova Market (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Asfora (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Adese (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Sincap (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
18-07/112-59
28/28


(102) Yapılan bu değerlendirmeler ışığında, pazarın rekabetçi yapısı ile markalar arası
rekabetin boyutu ve zincir marketlerin rekabetçi baskısı, indirim marketlerde neredeyse
yarı fiyatına satılan ürünlerin bulunması, DURU’nun sahip olduğu pazar payının ve
pazardaki yoğunlaşma seviyesinin düşük olması, perakendeciler tarafından DURU’nun
tavsiye ettiği raf fiyatlarının çoğunlukla altında fiyatların uygulanması, tavsiye edilen
fiyatlara uyumun denetlendiğine ve bu fiyatlara uyulmaması durumunda yaptırım
uygulandığına ilişkin herhangi bir emareye rastlanmaması dikkate alınarak, DURU
hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığı sonucuna varılmaktadır.
(103) Öte yandan yerinde incelemede elde edilen belgelerden DURU’nun perakendecilerin raf
fiyatlarına müdahalesi olduğu anlaşıldığından, alıcıya bildirilen satış fiyatlarının asgari
veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde
olduğunun yayımlanan fiyat listelerinde belirtilmesi ve gerek raf fiyatlarını gerekse
indirim oranlarını belirlemek veya diğer yollarla yeniden satış fiyatının belirlenmesi
anlamına gelebilecek uygulamalara son verilmesi gerektiği yönünde 4054 sayılı
Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş bildirilmesi gerektiği kanaatine
ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(104) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına,
2- Bununla birlikte Duru Bulgur Gıda San. ve Tic. A.Ş.’ye, yeniden satış fiyatının
tespit edilmesi olarak değerlendirilebilecek uygulamalarına son vermesi gerektiği,
aksi takdirde hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı
yönünde, anılan Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş
bildirilmesi için Başkanlığın görevlendirilmesine
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy