Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-3-143 (Devralma)
Karar Sayısı : 04-17/149-32
Karar Tarihi : 26.2.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan :Mustafa PARLAK
Üyeler :Tuncay SONGÖR, R. Müfit SONBAY, Prof. Dr. Zühtü
AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B.RAPORTÖRLER: Meltem BAĞIŞ AKKAYA, Ali Fuat KOÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Koch Industries Inc.
Temsilcisi Av. Nilüfer Müldür ÇAKMAKLI
Eski Büyükdere Cad. Park Plaza No:22 K:11
34398 Maslak / İstanbul
D. TARAFLAR : Koch Industries Inc.
4111 East 37 th Street North Wichita
Kansas 67220 ABD
E.I. DuPont de Nemours and Company
1007 Market Street Wilmington Delaware ABD
E.DOSYA KONUSU: E.I. DuPont de Nemours and Company’e ait Invista
Inc. ve iştiraklerinin tüm kontrolünün, Koch Industries Inc. tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.12.2003 tarih, 6285 sayı ile
giren ve en son 18.2.2004 tarih, 784 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucu düzenlenen 23.2.2004 tarih, 2003-3-143 /Öİ-04-MBA sayılı Devralma
Ön İnceleme Raporu 23.2.2004 tarih, REK.0.07.00.00/38 sayılı Başkanlık
önergesi ile 04-17 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- bildirim konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devir işlemi
olduğu; bu işlem sonucunda ilgili pazarlarda 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesinde belirtilen hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmadığı,
04-17/149-32
2
- Satın Alım Sözleşmesi'nin 5.9 ve 5.20 maddelerinde yer alan rekabet yasağı
ve gizlilik hükümlerinin yan sınırlama olarak sayılabilmesi ve devir işlemi
kapsamında değerlendirilebilmesi için anılan hükümlerin, Türkiye için beş yıl
süreyle sınırlandırılmasına olanak tanıyacak şekilde değiştirilmesinin yerinde
olacağı
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Invista Inc. (Invista) ve İştirakleri
Invista, E. I. DuPont de Nemours and Company (DuPont )'nin bağlı şirketidir
ve hisselerinin tamamına bu şirket sahiptir. Daha önce DuPont Tekstiles and
İnteriors (DuPont Tekstil ve İç mekan) olarak bilinen Invista, DuPont’un dünya
çapındaki tekstil ve iç mekan iş kollarından oluşmaktadır. DuPont Şubat 2002
tarihinde, toplam gelirinin %20’sini oluşturan tekstil ve iç mekan iş kollarını
diğer iş kollarından ayırdığını duyurmuştur. Bu ayırma işlemi neticesinde,
anılan iş kolları yeni bir şirket olan Invista’ya devredilmiştir. Invista bu
çerçevede, DuPont’un dünya çapındaki fiberler ve ara maddeler işlerini
yürütmektedir. Dünyanın en büyük entegre fiber ve ara mamülleri üreticisi
olan Invista’nın 2002 yılı cirosu …………….. ABD Doları'dır. Türkiye’de
Invista Products S.A. unvanlı İsviçre iştirakinin bir şubesi bulunmaktadır. 2002
yılı Türkiye cirosu …………………………. TL (…..€) olarak bildirilmiştir.
Bildirim formunda Invista’nın hiçbir yönetim kurulu üyesinin, Invista ile aynı iş
kollarında aktif bulunan başka şirketlerin yönetim ya da denetim kurullarında
yer almadığı belirtilmektedir.
H.1.2. E. I. DuPont de Nemours and Company (DuPont)
DuPont, merkezi Delaware’de bulunan halka açık bir Amerikan şirketi olup,
dünya çapında faaliyetleri genel olarak, kimyasal ürünler, plastik maddeler,
tarımsal kimyasallar, boya ve tohum üretimi alanlarında çeşitlilik
göstermektedir. 2002 yılı dünya çapındaki geliri 24.000.000.000 ABD
Doları'dır.
Dupont’un Türkiye’deki faaliyetleri, Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş.
(Sabancı) ile kurulan, iki ortak girişim aracılığıyla gerçekleştirilmektedir: (i)
DuPont Sabanci Polyester Europe B.V. (DuPontSA) ve (ii) DuPont-Sabancı
International LLC (DUSA). DuPontSA polyester fiberler, resinler ve kimyasal
ara maddeler üretmekte ve satmaktadır. DUSA ise kauçuk/lastik takviye
uygulamalarında kullanılan endüstriyel naylon fiberler üretip satmaktadır.
H.1.3. Koch Industries Inc. (Koch)
04-17/149-32
3
Koch, bir Amerikan özel sermaye şirketi olup dünya çapında rafine petrol
ürünleri, gaz sıvıları, ham petrol hizmetleri, maden hizmetleri, enerji hizmetleri,
finansal hizmetler, yol ve inşaat malzemeleri, kimyasallar ve kimyasal
teknolojisi alanlarında faaliyet göstermektedir.
Koch’un Türkiye’deki tek iştiraki Cogrin Kömür ve Kömür Mamülleri Tic.
A.Ş.’dir. Bu şirketin tüm hisseleri, Cogrin International Ltd.’e aittir. Cogrin
Kömür ve Kömür Mamülleri Tic. A.Ş. petrol, kok ve kömür satımı ile iştigal
etmektedir.
Bildirim Formunda Koch’un 2002 yılı dünya çapındaki cirosu
…………………………… TL (……………. $), Türkiye çapındaki 2002 yılı
toplam cirosu ise ……………………….. TL (……………. $) olarak bildirilmiştir.
Ayrıca bildirim formunda Koch’un Türkiye’deki kimyasal satışlarının tümünün,
Koch’un sahip olduğu KoSa B.V. şirketi acentelerinin ithalat yoluyla
gerçekleştirdikleri satışlardan elde edildiği ve pazar payları hakkında kesin bir
bilgi sahibi olmamakla birlikte, Koch’un Türkiye’deki pazar paylarının %…’i
geçmediği tahmin edildiği belirtilmektedir.
Koch’un hiçbir yönetim kurulu üyesinin, Koch ile aynı iş kollarında aktif başka
şirketlerin yönetim ya da denetim kurullarında yer almadığı bildirim formunda
belirtilmektedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Türkiye’de Invista’nın satışlarını gerçekleştirdiği tekstil, döşeme ve endüstriyel
naylon fiberler pazarında Koch’un herhangi bir faaliyeti yoktur. Devir işlemi
sonucunda iki farklı yapay fiber pazarında faaliyet gösteren işletmeler bir
araya gelecektir; Koch’un polyester pazarındaki faaliyetleri ile Invista’nın
naylon ve elastan pazarlarındaki faaliyetleri bütünleşecektir. Dosya mevcudu
bilgilerden; polyester, naylon ve elastanın üretim süreçleri, üretimde kullanılan
ara maddeleri kullanım amaçları ve fiyatları gibi özellikleri bakımından mevcut
farklılıkları dikkate alındığında ikame edilemez ürünler oldukları, dolayısıyla
devir işleminde devredilen şirket ile devralan teşebbüsün faaliyetleri arasında
herhangi bir yatay ve dikey kesişmenin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
Bu çerçevede ilgili ürün pazarı devrolunan şirketin faaliyet gösterdiği alanlar
bazında "naylon ara maddeler", "naylon fiberler" ve "elastan" olmak üzere 3
ana pazar olarak belirlenmiştir. Bu ana pazarlar ise aşağıda açıklandığı üzere
çeşitli alt pazarlara ayrılmaktadır.
H.2.1.1. Naylon Ara Maddeler Pazarı
Naylon fiberler üç temel aşamadan geçen zincirleme bir kimyasal süreç
neticesinde elde edilmektedir: Aramaddelerin üretimi, aramaddelerin
polimerizasyonu ve sıvılaşmış polimerin filaman iplik ya da sentetik yüne
sıkılması. Öte yandan naylon: Naylon 6 (N6) ve naylon 6.6 (N.6.6) olmak
üzere iki temel kimyasal formda elde edilebilmektedir. N6.6 şeklindeki naylon
04-17/149-32
4
üretiminde kullanılan temel aramaddeler, adipik asit ve
hexamethylenediamine’dir. N6’da ise kaprolaktam (caprolactam)
kullanılmaktadır. Invista’nın, sadece N6.6 aramaddeleri alanında faaliyet
gösterdiği, adipik asit ile hexamethylenediamine ürettiği, kaprolaktam
üretmediği bildirilmiştir.
H.2.1.1.1. Adipik Asit (AA)
AA, iki aşamalı bir süreçle elde edilmektedir: İlk aşamada, keton-alkol (KA)
yağı, siklohekzanın havayla oksidizasyonuyla üretilir. İkinci aşamada, KA
yağı, nitrik asit ile AA içeren bir asit karışımı elde etmek için oksidize edilir.
H.2.1.1.2. Hexamethylenediamine (HMD)
HMD, adiponitrilin (ADN) hidrojene türevidir. Hidrojenasyon, naylon polimer
üretiminde göreceli olarak basit bir aşamadır. Toplam HMD üretiminin
%5’inden daha az bir miktarı naylon dışı uygulamalarda (örneğin, isocyanate
ve diğer özel ürünler) kullanılır.
H.2.1.1.3. Naylon Polimer
Naylon Polimer, AA ve HMD’den, macun ya da polimer formunda moleküler
zincirler üretimini içeren polimerizasyon ile şekillendirilir. Bu iki hammadde,
naylon tuzu olarak bilinen bir tuz oluştururlar. Macun ya soğutulup granül
polimer veya polimer talaşı olarak anılan küçük parçalar halinde kesilir; ya da
fiber halinde bükülür.
H.2.1.2. Naylon Fiberler
H.2.1.2.1. Naylon Tekstil Fiberler
Naylon tekstil fiberleri geniş çeşitlilikteki tekstil uygulamalarında (giysiler, ev
mefruşatı, otomotiv mefruşatı, ayakkabıcılık vb.) kullanılmaktadır. Tekstil
fiberleri iki gruba ayrılmaktadır: Sentetik yün (staple fibre) ve kesiksiz filaman
(continuous filament (CF)). Sentetik yünler, destelenmiş haddeli fiberlerin kısa
ölçülerde kesilmesiyle elde edilmekte; kesiksiz filaman iplikleri ise nispeten az
sayıdaki ve kilometrelerce uzun olabilecek kesiksiz ölçüdeki haddelenmiş
fiberden üretilmektedir.
H.2.1.2.2. Naylon Keçe Fiberler
Naylon keçe fiberleri, ticari ve konut zemin döşemelerinde, otomotiv
döşemelerinde ve saha kaplamalarında kullanılmaktadır. Tekstil fiberlerinde
olduğu gibi, keçe üretiminde de iki tür fiber kullanılır: Sentetik yün ve kesiksiz
filaman. Filaman fiberler (CF), eriyiklerin bükülmesi yoluyla elde edilen ve
keçe üreticilerine sarılı paket halinde satılan çok uzun ölçülerdeki ürünlerdir.
Sentetik yünler, aynı eriyik bükülmesi süreciyle üretilmekle birlikte, filamanlar
daha kısa ölçülerde kesilir ve sevkıyat için balya haline getirilirler. Kesiksiz
filaman ve bükülmüş sentetik yünlerin fiyatları benzer olup, birçok keçe tipi
hem filamandan hem de sentetik yünden üretilebilmektedir.
04-17/149-32
5
H.2.1.2.3. Naylon Endüstriyel Fiberler
Bildirim formunda, naylon fiberlerin düşük denye (low denier (LDI)) ve yüksek
denye (high denier (HDI)) olarak üretilmekte oldukları belirtilerek naylon
endüstriyel fiberlerin uygulama alanları üç ana kategoriye ayrılmaktadır:
Kauçuk/lastik takviyesi, hava yastıkları, kaplanmış ve lamine edilmiş
malzemeler.
H.2.1.3. Elastan
Elastan, poliüretan bazlı bir plastik madde olup giysilere (ve diğer ürünlere),
özellikle esneklik ve şekil kalıcılığı gibi belirli nitelikler katmak için kullanılır.
Elastan, glikol ve di-isocyanates’ten elde edilir. Glikol ve di-isocyanates,
sonradan diamin ya da daha fazla miktarda glikolla karıştırılarak nihai
poliüretan polimer üretiminde kullanılmak üzere pre-polimer üretmek için
reaksiyona sokulurlar. Zorunlu özelliklerin elde edilebilmesi için gereken katkı
maddeleri, bükme (spinning) işleminden önce polimerle karıştırılır. Invista,
glikol üretip satmakta, ancak Koch bu alanda faaliyet göstermemektedir.
Elastan, farklı kalınlıklarda ya da iplik sayısında (desiteks ya da denye
ölçüsüne göre) bulunabilmektedir. Elastan fiberlerin kalınlıkları 11’den 1880
desitekse kadar değişebilmektedir. Elastan desiteksindeki bu geniş yelpaze,
çeşitli nihai tüketim uygulamaları için farklı elastan sınıfları ihtiyacını ortaya
çıkartmaktadır. Elastan, temel olarak hazır giyim, çorap, iç giyim, yüzme ve
spor giysileri dahil olmak üzere çeşitli tekstil uygulamalarında kullanılmaktadır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devir işlemine konu olan şirketin ürünlerinin satış ve dağıtımının ülke çapında
yapılmasından dolayı söz konusu işlemin etkilerinin dikkate alınacağı coğrafi
pazar, tüm ilgili ürün pazarları için “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit
edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1.Devralma İşlemi
Bildirime konu işlem neticesinde, Invista ve iştiraklerinin tüm kontrolü Koch
Industries Inc. tarafından DuPont’dan devralınacak ve Koch, Invista’nın tüm
hisselerinin ve oy haklarının sahibi olacaktır. İşlem, ABD ve İsviçre’de mal
varlığı, diğer yerlerde ise hisse devri olarak şekillendirilecek, devir işleminin
sonuçlandırılmasını takiben Invista ve iştirakleri, Koch tarafından devralınan
tüm diğer mal varlıklarıyla birlikte Koch’un %100 iştiraki olan KoSa ile
birleştirilecektir. Bu bağlamda, Invista’nın Koch tarafından DuPont’tan
devralınması işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir
devralmadır.
İlgili ürün pazarlarında Koch ve DuPont (Invista haricinde)'un herhangi bir
faaliyette olmaması nedeniyle ilgili pazarda payları da yoktur. Invista’nın
Türkiye pazar paylarına ise Tablo-1'de yer verilmiştir.
04-17/149-32
6
Tablo-1 Invista’nın Türkiye Pazar Payları
Miktar Bazında (%) Değer Bazında (%)
AA ….. …..
HMD ….. …..
Naylon Polimer ….. …..
Naylon Tekstil Fiberler ….. …..
Naylon Keçe Fiberler ….. …..
Diğer Endüstriyel Uygulamalar
için Naylon Endüstriyel Fiberler
….. …..
Glikol ….. …..
Elastan ….. …..
Tablodan da görüldüğü üzere, Invista’nın AA, HMD, Naylon Polimer, Naylon
Keçe Fiberler ve Elastan pazarlarındaki Türkiye pazar payları ve 2002 yılı
Türkiye cirosu açısından, 1997/1 sayılı Tebliğde yer alan %25’lik pazar payı
ve 25 trilyon TL’lik ciro eşiklerini aşmaktadır.
Invista’nın faaliyet gösterdiği Türkiye’deki ilgili ürün pazarlarında Koch’un
herhangi bir faaliyetinin olmaması nedeniyle, dosya konusu devralma
sonrasında ilgili ürün pazarlarında yoğunlaşma artışı görülmeyecektir.
Dolayısıyla ilgili ürün pazarlarında bildirim konusu devir işlemi sonucunda
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratılması veya
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılması söz konusu değildir.
H.3.2. Satın Alım Sözleşmesinde Yer Alan Yan Sınırlamalara İlişkin
Değerlendirme
Taraflar arasında imzalanan “Satın Alım Sözleşmesi”nin 5.9 (a) maddesi
uyarınca, gerçekleşme tarihinden itibaren yedi yıllık bir süre için DuPont'a ve
bağlı kuruluşlarına, doğrudan veya dolaylı olarak bazı faaliyetlerde
bulunmama yükümlülüğü getirilmektedir. Satıcıya getirilen bu tür rekabet
yasakları “ters rekabet yasağı” olarak adlandırılmakta ve kural olarak yan
sınırlama sayılmamakla birlikte, bu tür kısıtlamalar, satıcının devretmediği
faaliyetleri ile devredilen faaliyetlerinin yakından ilgili olması halinde makul
kabul edilebilmektedir. Anlaşmanın 5.9.(b) maddesi ise, Alıcı (Koch) üzerine 7
yıl süreyle bazı kısıtlamalar getirmektedir.
Anlaşmanın yan sınırlamalara ilişkin bir diğer maddesi ise 5.20'deki "Gizlilik"
başlıklı maddesidir. Bu maddenin (a) bendi uyarınca DuPont ve Alıcı (Koch)
karşı tarafın tüm gizli bilgilerini gerçekleşme tarihinden itibaren on yıl süreyle
gizli tutacaktır.
Gizli bilgiler terimi anlaşmanın 5.20 (a) maddesinde "...taraflardan birine ait
olan ve gerçekleşme tarihinden önce, gerçekleşme tarihinde veya sonrasında
bir yanda DuPont veya onun iştirakleri veya öte yanda Alıcı, onun iştirakleri
veya ortak girişimler tarafından karşı taraf yazılı, sözlü, elektronik veya görsel
04-17/149-32
7
şekilde ifşa edilmiş olan veya karşı tarafın diğer türlü şekilde elde ettiği tüm
teknik, ekonomik, çevresel, işletme, mali ve/veya diğer türlü iş bilgileri veya
materyalleri anlamına gelecektir, bu kapsama bu Anlaşmanın 5.17
maddesi veya diğer koşulları ya da herhangi bir ilgili anlaşma (patent ve teknik
bilgiler anlaşması hariç) uyarınca verilen erişim hakkı kullanılarak alınmış
bilgiler dahildir..." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında gizlilik
kapsamında olan bilgilerin daha ziyade araştırma-geliştirme konularına ilişkin
ve know-how içerikli olduğu anlaşılmaktadır:
Anlaşmanın 5.9 maddesinde tanımlanan rekabet yasağının ve 5.20'de
tanımlanan "Gizlilik" maddesinin gerekçesine ilişkin bilgi talep edilmesi
üzerine, söz konusu kısıtlamaların gerekçesi tarafca şu şekilde açıklanmıştır:
"Rekabette Bulunmama hükmü, DuPont’un, bu ürünleri satan Invista’nın
yürüttüğü iş alanlarına, yedi yıl boyunca tekrar girmemesini sağlamaya ve
genel olarak Koch’un, Koch iştiraklerinin malzeme sağlayacabileceği
DuPont’un iş alanlarına yedi yıl boyunca girmemesini sağlamaya yöneliktir.
Taraflar, halihazırda rekabet halinde olmadıkları gibi, bildirime konu İşlem
nedeniyle, çeşitli naylon ve spandeks işlerinde, Koch iştirakleri Invista’nın
kolayca yerine geçecektir. Başka bir ifadeyle, İşlemin tamamlanmasından
sonra, Invista zaten DuPont için belirli malzemelerin sağlayıcısı olduğundan,
Koch iştirakleri DuPont’a bu malzemeleri (dikey tedarik şeklinde) sağlamaya
devam edecektir...Bölüm 5.9’daki sınırlamanın altında yatan temel amaç,
özünde DuPont’un know-how ve patent haklarını korumaktır."
"...Türkiye de dahil olmak üzere, İşlem'in ekonomik ortamı, gitgide artan,
özellikle de Asya ülkelerinin neden olduğu yoğun rekabetle karakterize olmuş
bir ortamdır. Tayvan, Çin ve Güneydoğu Asya ülkelerinde yerleşik rakipler,
son birkaç yıl içerisinde dünya çapındaki pazar paylarını önemli ölçüde
arttırmışlardır. Sadece bu nedenden ötürü dahi, Sözleşme'deki Rekabet
Yasağı, İşlem'in ekonomik temelini güvence altına almak açısından haklılık
kazanmaktadır.
Taraflar, İşlem ve ilgili ürün pazarlarına ilişkin olarak aşağıdaki bilgileri
Kurumunuz'a iletmek arzusundadır. Bu bilgiler, yedi yıllık rekabet yasağı
koruması için ihtiyacın ne kadar zorunlu olduğunu göstermektedir.
a.Fikri haklar/Müseccel bilgiler ve Ticari Sırlar. Mevcut durum, yıllardır
birbiriyle içiçe girmiş ve yakından ilgili teknoloji işletmelerinin ayrılmasını
içeren ve sonucunda DuPont’un elinde bulunan EP (engineering polymer)
işinin ve Invista’nın önemli ticari sırlarının ve diğer gizli bilgilerinin diğer
şirketin çalışanları tarafından öğrenildiği, olağandışı bir durumdur.
Naylon ve elasten elyafların ve ara ürünlerin üretim süreci, son derece
karmaşık bir süreçtir. Bir örnek vermek için Taraflar, naylon üretimini
özetleyen ve sürece dahil olan kimyasal proseslerin karmaşıklığını ortaya
koyan, basitleştirilmiş bir akış şemasını işbu bildirime eklemişlerdir (Bkz.
GİZLİ EK-1 Naylon üretim süreci tablosu). Faaliyetlerin yürütülmesi ve üretim
tesislerinin işletilmesi sırasında DuPont, kullanım ömrü çok uzun olan, fakat
04-17/149-32
8
patent hakları tarafından korunamayan değerli ticari sırlar ve diğer gizli bilgiler
geliştirmiştir.
...
Hem naylonda hem de EP’de, naylon reçinelerin “polimerize” edilmesi için
birbirine çok benzer teknolojiler/know-how kullanılmaktadır. Bu reçineler,
sonradan, ilgili işletmelerin her birisi tarafından çeşitli alt (downstream)
uzmanlık ürünleri ve pazarlarda kullanılmaktadır. Bu nedenden dolayı,
DuPont’un elinde tutacağı Invista’nın üst (upstream) ara ürünler işleri ile alt
(downstream) EP İşletmeleri çok uzun bir süre birbirleriyle sıkı ilişkiler
içerisinde çalışmış ve nihai ürünün kalitesini daha da geliştirmek için
birbirleriyle en hassas fikri hakları/müseccel bilgileri (örneğin imalat ticari
sırları, pazar istihbaratı, araştırma, teknoloji, vs) paylaşmışlardır. Örnek
vermek gerekirse, ayrılmadan önce Invista, aktiflerinden, özellikle EP reçinesi
müşterileri için bazı ürünler üretmiştir. Bu nedenle, Invista’nın elinde, söz
konusu EP müşterileriyle ilgili, değerli ve patent koruması altında olmayan fikri
haklara ilişkin bilgiler bulunmaktadır. Bunların arasında müşterilerin kalite
spesifikasyonları, isimleri ve konumları da yer almaktadır...
... Öte yandan DuPont, ara ürünleri ve elyaf işleriyle ilgili peştemaliyeyi
satacak olduğundan, her satıcı gibi, bu işlere tekrar girişmek için elinde
tuttuğu pazar bilgilerini kullanamaması ve Koch’u, ödediği değerden mahrum
bırakmaması beklenecektir.
DuPont tarafından geliştirilen ticari sırların ve diğer gizli bilgilerin uzun ömürlü
döngüsü ile hem satılan hem de elde tutulan işletmelerin çalışanları arasında
paylaşılan teknolojinin ayrılmasının imkansızlığı, Rekabet Yasağının süresinin
uzunluğunu bir kez daha haklı çıkarmaktadır.
b. Koch’un Önemli Finansal Yatırımı. Hem Invista’nın işletmeleri hem de elde
tutulmakta olan DuPont işleri, son derece sermaye yoğun özellikler taşımakta
ve bu nedenle de muazzam tutarda bir yatırım gerektirmektedir... Bu nedenle,
Rekabet Yasağı, yapılan önemli yatırımların karşılığının alınması açısından
her iki Taraf için de gereklidir.
Taraflar, İşlem’in, Koch açısından son derece muazzam bir sermaye
harcaması teşkil ettiğini ve karşılığını almasının yıllar süreceğini de ayrıca
vurgulamaktalardır. Bilindiği üzere satın alım fiyatı, -bazı uyarlamalara tabi
olarak- 4.4 milyar ABD Doları civarında olacaktır. Dikkat edilmelidir ki, Koch
ve bağlı şirketleri, yatırımlarının karşılığını uzun bir süre içerisine
alabileceklerine dair yeterli inanca ve dayanağa sahip olmasalardı, böylesine
muazzam bir iktisap ve devralma işlemine girişmezlerdi. Bu nedenle, yedi
yıllık Rekabet Yasağı, Koch’un, Invista’nın aktiflerinden, know-how’ından ve
peştemaliyesinden tamamen yararlanabilmesi ve harcamalarının tam
karşılığını alabilmesi için gereklidir.
c.Ancak, Türk Rekabet Kurulu’nun, yedi yıllık Rekabet Yasağı’nın haklılığına
dair yeterli bilgi sunulmadığına kanaat getirmesi halinde, konunun
karmaşıklığı ve gerçeklere dayalı niteliği nedeniyle Taraflar, bu noktanın açık
bırakılarak karar verilmesini saygıyla talep etmektelerdir.
04-17/149-32
9
Alternatif bir yol olarak Taraflar, yedi yıllık Rekabet Yasağı’nın kabul edilebilir
bulunmaması halinde, Rekabet Yasağı’nın, Türk Rekabet Kurulu tarafından
kabul edilebilir bir süre için ve kendilerine yardımcı olacak şekilde karar
oluşturulmasını saygıyla talep etmektedir.
...
İşlem, Türkiye dışında, Brezilya, Kanada, Çek Cumhuriyeti, Avrupa Birliği,
Meksika, Güney Afrika, Tayvan ve Amerika Birleşik Devletleri’nde de birleşme
kontrolü incelemesine sunulmuştur. Taraflar halihazırda, Kanada, Çek
Cumhuriyeti, Avrupa Birliği, Meksika, Güney Afrika, Tayvan ve Amerika
Birleşik Devletleri’ndeki makamlardan tam ve koşulsuz birleşme izinlerini
almışlardır...
...
İşlem’in global kapsamı bağlamında Türkiye, hem Koch hem de Invista için
küçük bir pazar oluşturmaktadır. Koch’un Türk kimya sektöründeki cirosu,
dünya çapındaki işlerinin çok küçük bir kısmını teşkil etmektedir. İşlem’in
Türkiye’deki rekabetçi yapıda yaratacağı herhangi bir değişiklik ise gözardı
edilebilir (de minimis) niteliktedir; ...
...
Tekrar belirtmek isteriz ki, Türkiye’de kimyasal ürünlerinin satışı için Koch,
bağımsız acenta ve distribütörlerine bağlı olduğundan pazara ilişkin bilgileri ve
know-how’ı kısıtlı olup, ne Invista’nın ne de Koch’un Türkiye’de üretim/imalat
faaliyeti bulunmaktadır."
Ticari itibar ve know-how devrini içeren devir işlemlerinde öngörülen yan
kısıtlamalara üç yılı aşmayacak şekilde Rekabet Kurulu tarafından izin
verilmektedir. İstisna olarak, know-how’ın kapsamının veya yapısının
gerektirmesi durumda üç yılın üzerinde yan kısıtlama gerektiren devralma
işlemlerine de izin verilebilmektedir.
Dosya konusu işlem hem know-how devrini hem de ticari itibar devrini
içermektedir. Ayrıca söz konusu işlemde yukarıda yer verilen ve taraflarca
öne sürülen rekabet etme yasağı ve gizlilik hükümlerine ilişkin gerekçeler,
devir işlemi bağlamında alıcı tarafından yapılan yatırımın büyüklüğü, fikri
mülkiyet haklarının kapsamı, müşteri bağımlılığı gibi unsurlar göz önünde
bulundurulduğunda alıcının yapacağı yatırımlardan tam olarak
yararlanabilmesi için, anılan yan sınırlamaların süresinin üç yıldan fazla
olmasını makul gösterebilecek niteliktedir. Ayrıca, DuPont’un devretmediği EP
(engineering polimer) faaliyetleri ile devredilen Invista’nın naylon ve elastan
faaliyetlerinin yakından ilgili olması nedeniyle alıcıya getirilen rekabet yasağı
devir işlemi ile doğrudan ilgili ve zorunlu olarak kabul edilebilecektir. Ancak
bugüne kadarki konuya ilişkin Rekabet Kurulu kararları göz önünde
bulundurulduğunda; satın alım sözleşmesindeki rekabet yasağı ve gizlilik
hükümlerinin Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde beş yıl süre ile
sınırlandırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
İ. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
04-17/149-32
10
- E.I. DuPont de Nemours and Company’e ait Invista Inc. ve iştiraklerinin tüm
kontrolünün Koch Industries Inc. tarafından devralınması işleminin, 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna; bununla birlikte, bu
işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan
veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve ilgili pazarlardaki rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığına,
- Satın Alım Sözleşmesi'nin 5.9 ve 5.20 maddelerinde yer alan rekabet yasağı
ve gizlilik hükümlerinin yan sınırlama olarak sayılabilmesi ve devir işlemi
kapsamında değerlendirilebilmesi için anılan hükümlerin, Türkiye için beş yıl
süreyle sınırlandırılmasına olanak tanıyacak şekilde değiştirilmesi gerektiğine,
-Bu değişikliklerin yerine getirilmesi koşuluyla, bildirim konusu devralma
işlemine izin verilmesine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy