AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 44521/11
E-İLETİŞİM HİZMETLERİ TİC. VE SAN. A.Ş./TÜRKİYE
(Bk. ekli tablo)
Başkan
Branko Lubarda,
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Marko Bošnjak,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla oluşturulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (“İkinci Bölüm”), 1 Temmuz 2021 tarihinde Komite halinde toplanarak,
Yukarıda belirtilen 15 Nisan 2011 başvuruyu ve
Davalı Hükümetin Mahkemeyi başvuruyu kayıttan düşürmeye davet eden açıklamasını dikkate alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE USUL
Başvuran şirket hakkındaki ayrıntılı bilgiler, ekte bulunan tabloda yer almaktadır.
Başvuran, Mahkeme önünde, İstanbul Barosuna bağlı Avukat R. Süren tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranın, Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesine ilişkin şikâyeti (başvuran şirkete geri ödenen vergi tutarına faiz uygulanmasının reddedilmesi) Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Hükümet, bu şikâyetle ileri sürülen konuların çözüme kavuşturulması amacıyla, Mahkemeyi, tek taraflı bir deklarasyon metni sunmayı tasavvur ettiği hakkında bilgilendirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi Sözleşmenin 37. maddesi uyarınca, başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermeye davet etmiştir.
Bu deklarasyon metni aşağıdaki gibidir:
“ Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’nin başvurana, maruz kaldığı her türlü maddi ve manevi zarar ile masraf ve giderler karşılığında, başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere, toplam 1.575 EUR (bin beş yüz yetmiş beş avro) ödemeyi teklif ettiğini beyan ederim.
Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kayıttan düşürme kararının tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme, davanın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde nihai çözüme kavuşturulduğu anlamına gelecektir.
Hükümet, tek taraflı deklarasyon yoluyla, mevcut davada başvuran hakkında iç hukukta görülen yargılamanın, Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinde öngörülen standartları karşılamadığını kabul etmiştir.
Hükümet ayrıca, 7145 sayılı ve 31 Temmuz 2018 tarihli Kanunla değiştirilen İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 53. maddesinin 1. fıkrasının (1) altını çizmektedir ve bu hükmün, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin tek taraflı bir deklarasyon metni sunulmasının ardından, bir başvuruyu kayıttan düşürmeye karar verdiği durumlarda, artık idari yargılama işlemlerinin yeniden başlatılmasını sağladığını belirtmektedir. Hükümet, bahsi geçen hukuk yolunun, başvuranın Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamındaki şikâyetlerine ilişkin olarak telafi sağlayabileceği kanaatindedir.
Hükümet, başvurunun incelenmesine devam etmesi için bir sebep kalmadığı gerekçesiyle, Mahkemeyi, başvuruyu Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca kayıttan düşürmeye davet etmektedir.”
Tek taraflı deklarasyonda öne sürülen şartlar, 11 Mayıs 2021 tarihinde başvuran şirkete bildirilmiştir. Mahkeme, başvuran tarafın, deklarasyonun içerdiği şartları kabul etmediğini belirttiği, 3 Haziran 2021 tarihli yazısı, Mahkemeye ulaşmıştır.
Mahkeme, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendinin, aşağıda belirtilen durumda, bir davayı kayıttan düşürebileceğini hatırlatmaktadır:
“ (...) Mahkemenin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse.”
Mahkeme böylelikle, bu hüküm gereğince, başvuranların davanın incelemesinin devam etmesi konusundaki isteklerine rağmen, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak, başvuruları kayıttan düşürülebileceğini belirtmiştir (bk. özellikle, Tahsin Acar/Türkiye (öncelikli sorun) [BD], no. 26307/95, §§ 7577, AİHM 2003-VI).
Mahkemenin fazla alınan verginin iade edilmesine ilişkin menfaatler konusundaki içtihatları, oldukça açık ve sayıca fazladır (örneğin bk. Eko-Elda AVEE/Yunanistan, no. 10162/02, §§ 23 - 31, AİHM 2006‑IV)
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonunda yer alan imtiyazların niteliğini ve tazminat olarak önerilen meblağı (ki bu meblağ benzer davalarda ödenen meblağlara uygundur) göz önünde bulundurarak, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi).
Mahkeme ayrıca, yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun öte yandan incelenmesine devam edilmesine gerek olmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrası in fine (son cümlesi)).
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyonundaki taahhütleri yerine getirmemesi halinde Sözleşme’nin 37. maddesinin 2. fıkrası uyarınca başvurunun yeniden kayıt altına alınabileceğinin altını çizmektedir (bk. Josipović/Sırbistan, (k.k.) no.18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilenler dikkate alınarak, bu başvurunun kayıttan düşürülmesi uygun olacaktır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, Oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin sunduğu deklarasyon metnini ve burada verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen özel koşulları dikkate alarak,
Başvurunun Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, 22 Temmuz 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Viktoriya Maradudina Branko Lubarda
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. Maddesi Bağlamındaki Şikâyetlerle İlgili Başvuru
Başvuru No ve Başvuru Tarihi
Başvuranın Adı
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Cevabının Alındığı Tarih
Maddi ve Manevi Zararlar ile Masraf ve Giderler için verilmesine hükmedilen meblağ
(avro olarak)
44521/11
15.04.2011
E-İLETİŞİM HİZMETLERİ TİC. VE SAN. A.Ş.
7.05.2021
3.06.2021
1.575
Full & Egal Universal Law Academy