Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-2-8 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-44/544-240
Karar Tarihi : 11.07.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN
B. RAPORTÖRLER: Onur Yelda YÜKSEL, Gözde KARABEL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gersan Elektrik Ticaret ve Sanayi A.Ş.
Temsilcileri: Av. Dr. E. Seyfi MOROĞLU, Av. İ. Lale ÖZER
Odakule K: 12 İstiklal Cad. No: 142 34430 Beyoğlu/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - EAE Elektrik Asansör Endüstrisi İnş. San. ve Tic. A.Ş.
Akçaburgaz Mah. 119. Sok. No: 10 Esenyurt/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: EAE Elektrik Asansör Endüstrisi İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş.’nin
yıkıcı ve seçici fiyat uygulamalarıyla Türkiye busbar sistemleri pazarında 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- EAE Elektrik Asansör Endüstrisi İnş. San. ve Tic. A.Ş. (EAE Elektrik)’in Türkiye
busbar sistemleri pazarında tekele yaklaşan hâkim durumda bulunduğu,
- Hâkim durumunu girdiği proje ihalelerinde yıkıcı ve/veya seçici fiyatlama
uygulayarak uzun zamandır kötüye kullandığı,
- Hâkim durumunu korumak ve mutlak hale getirmek için rakip teşebbüsleri piyasa
dışında bırakacak eylemlerde bulunduğu,
- Şirket’in, Gersan Elektrik Ticaret ve Sanayi A.Ş. (Gersan Elektrik)’nin katılarak teklif
verdiği ihalelerde Gersan Elektrik’in katılmadığı ihalelere göre daha düşük teklifler
verdiği, Gersan Elektrik’in teklifini takiben kendi teklifinde büyük oranlarda ve
maliyetinin altına düşecek şekilde indirim yaparak ihale konusu işleri aldığı,
böylelikle Gersan Elektrik’i piyasa dışına itmeye çalıştığı,
- “Four Winds Taşyapı”, “İzsu Çiğli Atıksu Arıtma Çamur Kurutma Tesisi”, “Bien
Seramik Bozüyük Fabrikası”, “Çalık Enerji Nainawa - Al Khairal Power Planı
Projeleri” ve “Zaye Azerbaycan” projeleri için çıkılan ihalelerde yıkıcı ve/veya seçici
fiyatlama uyguladığı,
- Piyasa teamülleri gereği alüminyum kaplama ve diğer metal aksam gibi girdileri
sağlayan firmalara 30-60 gün içinde ödeme yapılmasına karşın, Gersan Elektrik’in
teklif verdiği ihalelerde vadeyi 120-150 güne çıkararak vade koşulları bakımından
da yıkıcı/seçici uygulamalarda bulunduğu,
- Teknolojik açıdan Gersan Elektrik’in ürünlerine göre daha az gelişmiş ürünlerine
karşın verdiği düşük fiyatlı tekliflerle projeleri kazanması sonucunda Gersan Elektrik
ve diğer rakiplerin ilgili pazarda faaliyette bulunmalarını engellediği, böylelikle aynı
zamanda tüketicinin zararına olacak şekilde teknik gelişmeyi de sınırlandırdığı
13-44/544-240
2/11
iddia edilmektedir.
(3) Gersan Elektrik tarafından yapılan ikinci başvuruda özetle;
- Ocak 2013’de yapılan başvurunun konusunu oluşturan ve EAE Elektrik’in Gersan
Elektrik’i dışlayıcı eylemlerde bulunduğu ifade edilen ihalelere, İstanbul Büyükşehir
Belediyesi’nin kamu ihalesinin de eklendiği,
- “İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstanbul Metrosu Taksim-Yenikapı Arası Elektro-
Mekanik Sistemleri Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri” projesinin kapsamında
kullanılmak üzere Gersan Elektrik’i busbar kanalı malzemesinin müteahhit
şirketlerden Alarko tarafından onaylandığı,
- Ancak İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB)’nin ilgili projede, daha önce kullanılan
malzeme ile aynı malzemeyi kullanma tercihinin olduğunu belirterek Şişhane
İstasyonu’nda daha önce kullanılan EAE Elektrik ürünlerini kullanmaya karar
verdiği, başka hiçbir geçerli sebep olmamasına rağmen Gersan Elektrik ürünlerini
reddettiği,
- Bu karar ile EAE Elektrik’in hâkim durumunun tekel konumuna yaklaştığının bir kez
daha kanıtlandığı,
- Gersan Elektrik’in teknik açıdan EAE Elektrik’e göre daha gelişmiş olan ürünlerinin
“malzeme çeşitliliğine sebebiyet vermemek ve bütünlük sağlamak” amacıyla
reddedilmesinin kamu ihalelerinde açıklığın ve rekabetin sağlanması ilkelerine
aykırı olduğu, dolayısıyla hem Kamu İhale Kanunu hem de Rekabet Kanunu
bakımından rekabete aykırı hareket edildiği, teşebbüslere eşit muamele
gösterilmediği, Gersan Elektrik ürünlerinin kullanımının mantıksız bir nedenle
reddedildiği,
- Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 59. maddesine göre, ekonomik
açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurların
da dikkate alınabileceğinin düzenlendiği, ancak aynı Yönetmelik’in 60. maddesinin
4. bendinin, fiyat dışı unsurların bir markayı esas alınarak belirlenemeyeceğini
açıkça belirttiği, bu nedenle İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin vermiş olduğu ret
kararının kamu ihaleleri mevzuatına ve dolayısıyla Rekabet Kanunu’na aykırılık
teşkil ettiği,
- Rekabet Kurumu ile Kamu İhale Kurumu arasında imzalanan işbirliği protokolü
çerçevesinde EAE Elektrik’in kamu ihalesinde yapmış olduğu bu rekabet ihlalinin
durdurulması gerektiği,
- Söz konusu ihalede, ürünün seçiminde ürünün niteliklerini ve işlevselliğini
ilgilendiren ve bilimselliğe dayanan bir gerekçe olmaksızın tek bir malzemeye, hatta
daha düşük kalitede bir malzemeye işaret edilmek suretiyle, EAE Elektrik’in hâkim
durumunun kötüye kullanıldığı, bu yolla Gersan Elektrik malzemelerinin ihale dışı
bırakıldığı ve kamunun zarara uğratıldığı,
- EAE Elektrik’in eylemleri nedeniyle Gersan Elektrik’in Türkiye busbar sistemleri
pazarında faaliyet gösteremez duruma geldiği, somut örneklerle defalarca ortaya
konan bu ihlallerin durdurulması gerektiği
belirtilmekte ve EAE Elektrik’in hakim durumunu 4054 sayılı Kanuna aykırı olarak kötüye
kullandığının tespiti, Kurul tarafından inceleme yapılırken EAE Elektrik hakkında yapılan
30.01.2013 tarihli rekabet ihlali şikayeti ile birlikte yukarıda açıklanan nedenlerin de göz
önüne alınması, bahsi geçen rekabet ihlallerinin, inceleme süreci devam ederken de
Gersan Elektrik’in faaliyetlerini durdurma noktasına getirmesi nedeni ile 4054 sayılı
Kanunun 9. maddesi uyarınca koruyucu nitelikte bir tedbir kararı alınması, ihlallerin
13-44/544-240
3/11
durdurulması amacıyla derhal soruşturma başlatılması ve ilgili yaptırımların uygulaması
talep edilmektedir.
(4) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.01.2013 tarih ve 626 sayı ile intikal eden
başvuru üzerine hazırlanan 06.03.2013 tarih ve 2013-2-8/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu
13.03.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 13-14/211-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. Gersan Elektrik tarafından yapılan 08.03.2013 tarih ve 1431
sayı ile intikal eden ikinci başvuru üzerine hazırlanan 18.03.2013 tarih ve 2013-2-8/BN
sayılı Bilgi Notu ise 28.03.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 13-17/259-M sayı ile
başvuru hakkında önaraştırma yapılmasına ve önaraştırmanın Gersan Elektrik’in ilk
başvurusu hakkında başlatılan önaraştırma ile birleştirilmesine karar verilmiştir. İlgili
kararlar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 25.06.2013 tarih ve 2013-2-8/ÖA
sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. Ayrıca Gersan Elektrik’e ait ek
beyanları içeren yazı 09.07.2013 tarih ve 4179 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu iddialara yönelik olarak
soruşturma açılmasına gerek olmadığı, şikâyetlerin ve geçici tedbir talebinin reddedilmesi
gerektiği ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(6) Dosya mevcudundan; Raportörlerce EAE Elektrik’te inceleme yapıldığı, talep edilen bilgi
ve belgelerin muhtelif tarihlerde Kurum’a intikal ettiği ve başvuru sahibi Gersan Elektrik
temsilcileriyle de toplantı yapıldığı anlaşılmıştır. Söz konusu görüşmede, busbar piyasası,
busbar üretim maliyetleri ve şikâyete konu ihalelerin detayları vb. hususlar hakkında
ayrıntılı bilgi alındığı, ayrıca maliyet hesaplamalarında kullanılabilecek iletken kesitlerine
ilişkin bir tablo ile Gersan’ın maliyetleri hesaplama yöntemini gösteren iki tablonun da
verildiği anlaşılmıştır.
I.1. İncelemeye Konu Teşebbüs: EAE Elektrik
(7) EAE Grubu, 1973 yılından itibaren elektrik ürünleri alanında faaliyet göstermektedir.
Grubun, Ankara, İzmir, Bursa ve Gaziantep, Moskova ve Dubai’de şube ve temsilcilikleri;
Milano’da ise EAE ürünlerinin satış ve pazarlaması için kurulmuş olan EAE-İtalya şirketi
bulunmaktadır.
(8) Grubun bünyesinde, busbar enerji dağıtım sistemleri, aydınlatma sistemleri, kablo kanal
sistemleri, döşeme altı kanal sistemleri, endüstriyel ve dekoratif aydınlatma armatürleri,
yüksek tavan armatürleri, ledli aydınlatma ürünleri, parapet kanalları, modüler elektrik pano
kabinleri, elektrik kutuları, modüler orta gerilim hücreleri yassı çelik pres otomasyon
sistemleri alanlarında faal olan elektrik, elektronik, aydınlatma ve makine şirketleri yer
almaktadır.
(9) Grubun aktif olduğu yukarıdaki alanlardan busbar enerji dağıtım sistemleri, kablo kanal
sistemleri, döşeme altı kanal sistemleri, trolley busbar sistemleri üretimi EAE Elektrik
aracılığıyla yürütülmektedir. Bayi, yetkili satıcı ve/veya temsilcilikleri ile yurt içi ve yurt
dışında faaliyette bulunan teşebbüsün söz konusu ürünlerinin üretimi Kıraç-Hadımköy
bölgesinde bulunan iki adet fabrikada yapılmaktadır.
I.2. İlişkili Rekabet Kurulu Kararları
I.2.1. Rekabet Kurulu’nun 22.08.2007 tarih ve 07-66/810-305 sayılı Kararı
(10) Gersan Elektrik’in yaptığı ve özetle EAE Elektrik’in busbar pazarındaki hâkim durumunu
kullanmak suretiyle proje yapımcısı firmalara kendi ürünlerinde bulunan teknik farklılıkları
kabul ettirerek rakiplerinin faaliyetini zorlaştırdığı; busbar satışını diğer ürünlerin alımı
şartına bağladığı; teknik gelişmeyi engellediği ve bu eylemleri aynı zamanda proje
yapımcısı firmalar ile anlaşarak gerçekleştirdiği, böylelikle 4054 sayılı Kanun’un 4 ve 6.
maddelerini ihlal ettiği iddialarını içeren başvurusu üzerine alınan söz konusu kararda EAE
13-44/544-240
4/11
Elektrik’in %(…..)’ın üzerinde pazar payı ile Türkiye busbar sistemleri pazarında hâkim
durumda olduğu belirtilmiş, bununla birlikte başvuruya konu iddialar hakkında soruşturma
açılmasına gerek olmadığına karar verilmiştir.
I.2.2. Rekabet Kurulu’nun 03.05.2012 tarih ve 12-24/660-182 sayılı Kararı
(11) Gersan Elektrik’in diğer bir başvurunun konusunu temel olarak, işbu başvuru konusu
iddialara paralel bir şekilde, EAE Elektrik’in Gersan Elektrik'in katılarak teklif verdiği
ihalelerde son derece düşük ve hatta zaman zaman maliyetinin altında teklifler verdiği
iddiası oluşturmuş, başvuruda EAE Elektrik’in seçici ve/veya yıkıcı fiyatlama uyguladığı
iddia edilen projelere örnek olarak Trump Towers, Gürallar, Yıldızlar, Autoport ve Ağaoğlu
projeleri sayılmıştır.
(12) Söz konusu başvuru üzerine yapılan önaraştırma kapsamında EAE Elektrik’te inceleme
gerçekleştirilmiş ve teşebbüsün hâkim durumunun devam ettiği varsayımı altında, ilgili
başvuruda geçen projeler de dahil bir dizi projede maliyetleri ve fiyatlama davranışları
incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda, EAE Elektrik'in yıkıcı ve/veya seçici fiyatlama
yoluyla incelenen projeler çerçevesinde 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesini ihlal ettiğine
dair, teşebbüsün maliyet altı fiyatlama stratejisi izlediğini gösterir bir bulguya ulaşılamamış,
rakibi dışlama niyetinin ya da başka dışlayıcı uygulamaların varlığına yönelik herhangi bir
belge ya da bilgi elde edilememiştir. Dolayısıyla, ilgili başvuruya konu iddialar hakkında
soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar vermiştir.
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Ürün Pazarı
(13) Busbar enerji dağıtım sistemleri, trafo ya da alçak gerilim panosu gibi bir noktadan
başlayarak bir tesis/yapı içerisindeki güzergâh boyunca enerjinin taşınması ve akım alma
noktalarından çıkış kutuları ile alınarak tesis içerisindeki yüklerin beslenmesi işlevini
görmektedir. Fiziksel olarak elektrik gücünü, ana pano ve dağıtım panoları arasında
taşımak amacıyla busbar sisteminin alternatifi olmak üzere kablo tavaları da
kullanılabilmektedir. Bununla birlikte, kablo tavaları görece küçük ölçekli projelerde
kullanılan geleneksel bir ürün niteliği taşımakta ve içindeki kablolardan bağımsız olarak
satılmaktadır. Busbar sistemleri ise elektrik dağıtımına yönelik mühendislik ürünü niteliğini
teşkil etmektedir. Yeni gelişen bir teknoloji ürünü olması nedeniyle busbar sisteminin
bilinmediği pazarlarda bu sistemin işini kablo tavası görmektedir.
(14) Kablo tavaları, bina içinde elektriğin taşınmasını sağlayan iletkenleri desteklemek ve
taşımak görevini görmektedir. Ancak, kablolu sistemlerde yüksek akımların trafo-pano
bağlantılarında, kolon hatlarında, fabrikaların/yapıların iç enerji dağıtımında taşınması, çok
kalın kesitli birçok kablonun paralel bağlanması ile gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, bu
kabloların taşınması için kablo rafları ya da özel döşeme altı kablo kanalları inşa
edilmektedir. Kablo uçlarının soyulması, buatlara bağlanması gibi tüm işlemlerin uzmanlar
denetiminde yapılması maliyetleri yükseltmekte, montaj sürelerini uzatmaktadır. Bu
nedenle, özellikle elektriğin çok sayıda makine/bölmeye dağıtılması gerektiği fabrika,
atölye, tesis gibi yapılarda, kablo tavalarına nazaran busbar sistemleri, projelendirme ve
montaj hızı, esneklik, maliyet, performans, yangına karşı güvenlik, kolay projelendirme,
ebat, dayanıklılık gibi faktörler açısından daha avantajlı bulunmaktadır.
(15) Bu çerçevede, bazı projelerde busbar sisteminin yanı sıra kablo tavaları da kullanılmakla
birlikte, busbar sistemlerinin çeşitli işlevleriyle farklı bir sınıf oluşturduğu ve önceki Kurul
kararlarına paralel şekilde, tüketici gözünde özellikle büyük ölçekli projelerde talep
ikamesinin olmadığı dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “busbar sistemleri pazarı” olarak
belirlenmiştir.
13-44/544-240
5/11
I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
(16) Tarafların faaliyetlerinin Türkiye geneline yayılmış olması ve söz konusu coğrafyada farklı
pazar oluşturacak nitelikte belirleyici bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar
“Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.4. Değerlendirme
(17) Başvurularda temel olarak EAE Elektrik’in,
- Yıkıcı ve/veya seçici fiyatlama yoluyla Gersan Elektrik’in faaliyetlerini zorlaştırdığı,
- İBB’nin “İstanbul Metrosu Taksim-Yenikapı Arası Elektro-Mekanik Sistemleri Temin,
Montaj ve İşletmeye Alma İşleri” projesinde Gersan Elektrik’e ait busbar sistemlerini
geçerli sebep olmaksızın reddettiği
iddia edilmekte, bu davranışlarıyla EAE Elektrik’in Türkiye busbar pazarında sahip olduğu
hâkim durumunu kötüye kullandığı belirtilmektedir.
(18) Türkiye busbar sistemleri pazarında faaliyet gösteren oyuncular, EAE Elektrik, Gersan
Elektrik, DTM Elektrik, Marbus gibi yerli üreticiler ile Telemekanik, Siemens gibi yabancı
üreticilerdir. İşlev, şekil, boyut gibi özellikler bakımından geniş bir yelpazede parçalar
içermelerinden dolayı busbar sistemlerinin üretimi için gerekli ilk yatırım unsurlarının
başında kalıp yatırımı gelmektedir. Ayrıca teknik bir ürün olması nedeniyle busbar üretimi
belli bir uzmanlaşmayı da gerektirmektedir. Pazarda ithal ürünler de bulunmakla birlikte,
ithalatın payı sınırlı düzeyde olup, talebin yaklaşık %95’inin yerli üretim ile karşılandığı
tahmin edilmektedir. Gerek malzeme ihtiyacının proje bazlı değişebildiği pazarda ürünleri
hızlı bir şekilde tedarik etmek, gerekse satış sonrasında oluşabilecek aksaklıklara karşı
busbar sisteminin kullanıldığı yapının enerji kesintisini asgari düzeyde tutmak üzere hızlı
servis sağlamak açılarından ithalatın beklentilere yeterince cevap verememesinin, pazarda
ithal ürünlerin düzeyinin sınırlı kalmasında etkili olduğu belirtilmektedir. Diğer yandan,
busbar ürünlerinin her bir akım grubu için tip test sertifikalarının alınması gerekmektedir.
(19) Rekabet Kurulunun 22.08.2007 tarih ve 07-66/810-305 sayılı kararında, EAE Elektrik’in
%(…..)’nın üzerindeki pazar payıyla busbar sistemleri pazarında hâkim durumda olduğu
belirtilmiştir. EAE Elektrik temsilcilerinin tahminlerine göre, hâlihazırda teşebbüsün pazar
payı yaklaşık olarak %(…..) ila (…..) arasındadır.
(20) Herhangi bir teşebbüsün Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiğinden bahsedebilmek için iki
temel unsurun bir arada bulunması gerekmektedir. İnceleme konusu teşebbüs ilgili
pazarda hâkim durumda olmalı ve eylemleri rekabet hukuku anlamında bir kötüye
kullanma hali teşkil etmelidir. Bu iki unsurdan birinin yokluğu halinde inceleme konusu
teşebbüsün eylemleri hâkim durumun kötüye kullanılması olarak nitelendirilemeyecektir.
Bu çerçevede, EAE Elektrik’in hâkim durumunun devam ettiği varsayımı altında kötüye
kullanmanın varlığı incelenmiştir.
I.4.1. EAE Elektrik’in Yıkıcı ve/veya Seçici Fiyatlama Yoluyla Hâkim Durumunu
Kötüye Kullandığı İddiasının Değerlendirilmesi
(21) Dosya kapsamındaki ilk başvuruda, EAE Elektrik’in busbar sistemleri pazarındaki hâkim
durumunu kötüye kullandığı iddiası yıkıcı ve/veya seçici fiyatlama kapsamında yapılan
davranışlara dayandırılmaktadır. Başvuru ve eklerinde, sayılan beş projede EAE Elektrik’in
ve Gersan Elektrik’in ilk ve son teklifleri ile her bir projenin Gersan Elektrik açısından
maliyetlerine ilişkin bilgilere yer verilmektedir. Bu bilgilere göre başvuruda, “Four Winds
Taşyapı” ve “Zaye Azerbaycan” projelerine EAE Elektrik, Gersan Elektrik’in ortalama
üretim maliyetinin üstünde son fiyat teklifi vermiş olmakla birlikte, Gersan Elektrik’in de
projeye teklif verdiğini anlaması üzerine ilk teklifini önemli ölçüde düşürmek suretiyle seçici
fiyatlama uyguladığı; kalan üç proje olan İzsu Çiğli Atıksu Arıtma, Bien Seramik Bozüyük
Fabrikası ve Çalık Enerji- Al Khairat Nainawa Power Plant projelerinde ise, EAE Elektrik’in
13-44/544-240
6/11
verdiği son tekliflerin Gersan Elektrik’in ilgili projeye ilişkin ortalama üretim maliyetlerinin
altında kaldığı, dolayısıyla bu projelerde hem yıkıcı hem de seçici fiyatlama uyguladığı
iddia edilmektedir. Ayrıca başvuruda, Gersan Elektrik’in ortalama üretim maliyetleri baz
alınmış olmakla birlikte, EAE Elektrik’in, ürünlerinin daha eski teknoloji kullanılarak
üretiliyor olması nedeniyle, ortalama üretim maliyetinin muhtemelen Gersan Elektrik’inkine
göre daha yüksek olduğu da ileri sürülmektedir.
(22) Diğer yandan Gersan Elektrik, iddialarını desteklemek üzere, teklif verilen proje sayısı
karşısında kazanılan proje sayısı ve bu projelerden elde edilen ciro bakımlarından yurtdışı
piyasalardaki başarısının yurtiçine göre daha yüksek olduğunu belirtmekte ve bu durumu
EAE Elektrik’in dışlayıcı davranışlarına bağlamaktadır. Başvuruda iddiaları desteklemek
üzere ileri sürülen diğer bir husus ise, eski bir Gersan Elektrik yetkilisinin, “Gersan’ı
piyasada bastırmak için 25.000.000 USD zarara girdik” şeklindeki EAE Elektrik yetkilisinin
beyanına şahit olması ve bu konuda anılan şahsın tanık olarak dinlenmeye hazır
olduğunun ifade edilmesidir.
(23) Yıkıcı fiyatlama genel olarak, uzun dönemde piyasada tekel gücü elde etme saikiyle,
makul bir süre boyunca, kasıtlı bir şekilde zarar edecek ya da kârdan feragat edecek
şekilde fiyatlama yaparak mevcut veya potansiyel rakiplerin piyasa dışına itilmesi ya da
bunun amaç edinilmesini ifade etmektedir.
(24) Yıkıcı fiyatlamanın, istenilir olan fiyat rekabetinden ayrılmasında ödün unsuru ön plana
çıkmaktadır. Ödün unsurunun varlığının belirlenmesinde kullanılan maliyet-fiyat
karşılaştırmalarında maliyet kriterleri bakımından farklılıklar ortaya çıkabilmekle birlikte,
Rekabet Hukuku uygulamalarında bu kıyaslamayı yapmak üzere ortalama kaçınılabilir
maliyet (OKM) ile uzun dönem ortalama artan maliyet (UDOAM) kullanılmaktadır. OKM,
hâkim durumdaki teşebbüsün yıkıcı fiyatlandırma yapmak amacıyla ürettiği ilave ürünleri
üretmeseydi kaçınabileceği ortalama maliyete tekabül etmekteyken; UDOAM bir ürünün
üretiminde katlanılan tüm sabit ve değişken maliyetlerin ortalamasını ifade etmektedir.
(25) Diğer taraftan, yıkıcı fiyatlama davranışının arzulanabilir olması için, makul bir süre
boyunca uygulandıktan sonra elde edilecek olan pazar gücü ile bu süre boyunca katlanılan
zararın giderilmesi ihtimalinin yüksek olması gerekmektedir. Dolayısıyla, dışlama için
kardan ödün verilmesi gereken sürenin arttığı hallerde, yıkıcı fiyatlama davranışlarında
bulunmak rasyonel olmayacaktır.
(26) Başvuruda EAE Elektrik'in, Gersan Elektrik'in katıldığı proje ihalelerinde katılmadığı
ihalelere nazaran düşük hatta maliyetin altında teklifler vererek rakiplerini dışlama
davranışında bulunduğu iddia edilmektedir. Esas itibarıyla, projeler çerçevesinde busbar
sistemlerinin üreticilerden nihai müşterilere ulaştırılması sürecine bakıldığında, aktörler
arasında vuku bulan ilişkilerden anlaşıldığı üzere, busbar üreticilerinin ihalelere doğrudan
katılmadıkları görülmektedir. Başka bir ifadeyle, projeciler tarafından hazırlanan projeleri
icra etmek üzere müteahhitlere yönelik ihale açılmaktadır. İhaleyi alan müteahhitler ise
proje şartnamelerinde belirtilen şart veya standartlar doğrultusunda keşif listelerinde
belirlenen ürünleri temin etmek üzere busbar üreticilerinden teklif istemektedir.
(27) Yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşıldığı üzere, busbar üreticileri ihalelere katılan
taraf olmaktan ziyade ihaleyi icra etmekle yükümlü olan taahhütçülere fiyat teklifi
veren/satış yapan taraf olmaktadır. Yatırımcıların busbar ürünlerini doğrudan busbar
üreticilerinden almak yolunu seçtikleri durumlarda da busbar alımı için ihale açılmamakta,
teşebbüsler fiyat tekliflerini doğrudan yatırımcıya sunmaktadır. Dolayısıyla başvuruda
belirtilenin aksine, EAE Elektrik’in ihalelere katılan taraf olmadığı anlaşılmıştır.
(28) EAE Elektrik’in iddia edilen yıkıcı fiyat uygulamalarının proje özelinde gerçekleşmesinden
ötürü, teşebbüsün proje bazlı fiyat ve kaçınılabilir maliyetlerinin incelenmesi
gerekmektedir. Proje teklif tutarlarının maliyetlerle kıyaslanabilmesi için teşebbüsün
13-44/544-240
7/11
maliyet yapısı incelendiğinde, hammadde (alüminyum, bakır, sac) maliyetlerinin Londra
Metal Borsası (LME) fiyatları bazında değiştiği görülmektedir. Teşebbüs yetkililerinin
beyanları; proje teklif tutarlarının hazırlandığı günde alüminyum, bakır, sac gibi hammadde
malzemelerinin LME fiyatları baz alınarak belirlenen hammadde maliyetinin üzerine
%(…..)’luk bir marjı dikkate aldıkları, bu şekilde, teşebbüsün söz konusu proje için
katlandığı hammadde maliyetleri dışında işçilik maliyeti ve genel giderler gibi kalemlerden
oluşan tüm değişken ve sabit maliyetlerinin karşılandığı ve yukarıda sözü edilen iskonto
sürecinin sonunda oluşan nihai teklif tutarlarını mutlaka hammadde maliyetine eklenen
%(…..)’luk marj sonrası oluşan değerden daha yüksek belirledikleri yönündedir1.
(29) Şikayetçinin busbar maliyetlerinin hesaplanmasına ilişkin verdiği bilgiler de büyük ölçüde
EAE Elektrik’in yukarıda açıklanan yöntemiyle örtüşmektedir. Şikayetçinin verdiği bilgilere
göre, hammadde fiyatlarının en önemli belirleyicisi LME’deki alüminyum, bakır ve saç
fiyatlarıdır. Busbarın gövdesinin ve içindeki iletkenlerin hacmi, ilgili metalin yoğunluğuyla
(alüminyum 2,71 g/cm3, bakır 9 g/cm3) çarpılarak metal ağırlığına ulaşılmakta, bu ağırlık
LME fiyatlarıyla çarpılarak hammadde maliyetine ulaşılmaktadır. Ancak busbar üreticileri
metali profil halinde aldıklarından, metalin profile dönüştürülmesi amacıyla alüminyumda
1000 USD/Ton; bakırda 700 USD/Ton düzeyinde bir işçilik maliyetine katlanmaları
gerekmektedir. Ayrıca izolasyon için plastik malzeme kullanılmasından ya da epoksi işlemi
denilen belli sıvıların içine daldırılmasından kaynaklanan maliyetler ve diğer malzeme
maliyetleri devreye girmektedir. EAE Elektrik’ten alınan proje bazlı maliyet
hesaplamalarına ilişkin bilgilerden şikayetçinin dikkat çektiği yukarıdaki maliyet
kalemlerinin maliyet hesaplamalarında dikkate alındığı ve finansal tablolardaki karşılığı ile
ilk madde ve malzeme maliyeti olarak nitelendirilebilecek tutara ulaşıldığı görülmektedir.
(30) Diğer yandan, EAE Elektrik’in katlandığı direkt ilk madde ve malzeme maliyeti dışındaki
maliyet kalemleri proje bazında ayrıştırılamamaktadır. EAE Elektrik’in bünyesinde faaliyet
gösteren fabrikalarda, busbar ürünlerinin yanında kablo tavası, döşeme altı kablo gibi
ürünlerin de üretimi yapılmakta; başta satışların maliyeti olmak üzere gelir tablosu
kalemlerinin takibi ortak gerçekleştirilmekte ve muhasebeleştirilmektedir. Aynı durum
Gersan Elektrik için de geçerlidir. Başvuru sahibi yapılan görüşmede; satış personeli
hizmetleri, süpervizyon hizmetleri, projelendirme hizmetleri, kesme, delme, bükme
işlemleri, kalay kaplama, boya işlemleri, montaj işlemleri, test işlemleri, paketleme
işlemleri, idari işlemlere yönelik gerekli maliyetler için, malzeme maliyetinin üzerine %(…..)
oranındaki bir tutarın eklenmesi gerektiğini belirtmektedir. Yukarıda bahsedildiği üzere
EAE Elektrik’in de projelerde teklif fiyatını belirlerken malzeme maliyetinin üzerine %(…..)
oranında bir marj eklediği anlaşılmaktadır.
(31) Sonuç olarak, her ne kadar finansal tablolarda ortak takip edilse de, yapılan ilave busbar
satışlarında işçilik, üretim, ar-ge/pazarlama-satış-dağıtım/genel yönetim gibi kalemlerden
oluşan faaliyet giderleri gibi maliyet kalemlerinin de etkin olduğu anlaşılmıştır. Maliyet
muhasebesi bakımından incelendiğinde, üretim ile ilişkilendirilebilen ilk madde ve
malzeme, işçilik ve genel üretim maliyetleri olmak üzere üç ana kalemin bulunduğu
görülmektedir. Bu kalemlerden belli mamul/mamul grubunun üretimi ile doğrudan
ilişkilendirilebilen maliyetler, direkt ilk madde malzeme ve direkt işçilik maliyetleri olarak
adlandırılmakta, doğrudan bu maliyetlere ilişkin olmayan kalemler ise endirekt maliyetler
olarak genel üretim maliyetleri kalemi altında muhasebeleştirilmektedir. Genel üretim
maliyetleri, sözü edilen endirekt ilk madde malzeme (yardımcı madde ve malzemeler,
işletme malzemeleri) ve endirekt işçilik maliyetlerinin (örneğin; bakım onarım işçilikleri,
fazla çalışma primleri, nezaretçi ve kontrol ücretleri vb.) yanında, üretimde kullanılan duran
varlıkların amortisman giderleri, üretimde kullanılan sabit kıymetlerin giderleri, enerji ve
1 Daha önceki dosya kapsamında verilen bu bilgilerin geçerliliğini koruduğu işbu dosya kapsamında ilgili
teşebbüs ile yapılan görüşmede tutanağa bağlanmıştır.
13-44/544-240
8/11
yakıt giderlerini de içermektedir. Üretilen bir mamul/mamul grubunda hangi tutarda direkt
ilk madde ve malzeme ya da direkt işçiliğin kullanıldığını tespit etmek mümkünken, genel
üretim giderlerinin, içerdiği kalemlerden anlaşılacağı gibi doğrudan bir mamul grubunun
üretimine yüklenmesi mümkün olmayabilmektedir. Dolayısıyla, üretilen mamul/mamul
grubuna ya da gider merkezine yüklenemeyen bu kısım, dönem giderlerine, diğer bir
deyişle gelir tablosundaki sonuç hesaplarına toplu halde kayıtlanmaktadır.
(32) Bu bilgiler ışığında, ilk olarak, proje bazındaki direkt ilk madde malzeme, direkt işçilik ve
genel üretim maliyetlerinin, teşebbüsün o üretimi yapmasaydı kaçınabileceği temel
kaçınılabilir maliyet kalemlerini oluşturduğu görülmüştür. Bununla birlikte, gelir tablosunda
yer alan faaliyet giderleri kalemi de genel üretim giderlerinden üretilen mamul/mamul
grubuyla doğrudan ilişkilendirilemeyen maliyetler ile diğer ar-ge, pazarlama-satış-dağıtım,
genel yönetim giderlerini yansıtmaktadır. Dolayısıyla, ikinci olarak, kaçınılabilir maliyet
kalemlerine faaliyet giderleri ilave edildiğinde proje bazında toplam maliyetlere
ulaşılabileceği anlaşılmaktadır.
(33) Bu nedenle ilk aşamada, teşebbüsten busbar projeleri özelinde malzeme maliyetleri
alınmıştır. Direkt ilk madde malzeme giderleri olarak adlandırılan bu giderlerin yanında
direkt işçilik ve genel üretim giderlerine yakınsamak amacıyla söz konusu kalemlerin ilgili
dönemdeki satışların maliyeti tablosu içindeki payı kullanılmıştır. Ulaşılan proje bazında
kaçınılabilir maliyetlere faaliyet giderlerinin net satışlar içindeki payı kadar proje teklif
tutarından bir pay ilave edilerek toplam maliyetlere yakınsamak amaçlanmıştır.
(34) Dosya kapsamında yapılan bu kıyaslamalarda, öncelikle başvuruda yıkıcı/seçici fiyatlama
yapıldığı iddia edilen projeler dikkate alınmış; daha sonra ise EAE Elektrik’in 2012 yılının
son üç ayında aldığı (…..) USD üzerindeki siparişler arasından rastlantısal olarak
seçilenler incelenmiştir. Dosya mevcudunda yer alan, başvuruya konu projelere (Four
Winds, İzsu Çiğli, Bien Seramik, Al Khairat ve Zagulba (Zaye)) ilişkin EAE Elektrik’in
maliyetleri ve müşteri ile üzerinde uzlaşılan teklif tutarlarının incelendiği tablodan; anılan
projelerin hepsinde tüm maliyet değerlerinin teklif tutarlarının altında kaldığı, dolayısıyla
teklif tutarlarının busbar üretimine doğrudan atfedilebilen direkt ilk madde ve malzeme ile
direkt işçilik maliyetlerini; gerek değişken gerekse sabit olan genel üretim maliyetleri ile
faaliyet giderlerini karşıladığı anlaşılmıştır. EAE Elektrik’in başvuruya konu projelerde, tüm
maliyetler hesaba katıldığında, en az %(…..); en fazla %(…..) oranında olmak üzere kar
ettiği görülmüştür. Belirtilmesi gereken diğer bir nokta ise, başvuru sahibinin, maliyet altı
fiyatlama iddiası bakımından özellikle vurguladığı İzsu Çiğli, Bien Seramik ve Çalık Enerji-
Al Khairat projelerinde EAE Elektrik’in sırasıyla %(…..); %(…..); %(…..) oranlarında kar
etmiş olduğudur.
(35) Gersan Elektrik başvurusunda, yukarıdaki her bir projeye verdiği teklif mektuplarını,
dolayısıyla o proje kapsamında hangi malzemeden hangi ölçüde kullanıldığına ilişkin
teklifindeki bilgileri sunmuştur. Ayrıca, her bir teklifteki malzemelerin Gersan Elektrik için
maliyetleri ve ilgili malzemenin karşılık geldiği EAE Elektrik kodu da sunulmuş ve bu
bilgilere dayanarak EAE Elektrik’in hangi projelerde yıkıcı veya seçici fiyatlama uyguladığı
konusundaki iddialar şekillendirilmiştir. Ancak Gersan Elektrik’in tekliflerinde yer alan
malzemeler ve bu malzemelerden ilgili projede ne kadar kullanıldığı, EAE Elektrik’in
yerinde incelemede alınan tekliflerindeki malzemelerle ve/veya bunlardan hangi ölçüde
kullanıldığıyla tam olarak örtüşmemektedir. Aynı durum EAE Elektrik’in bir projeye verdiği
ilk teklifi ile sonraki teklifleri bakımından da gözlenebilmektedir. Diğer yandan, yıkıcı fiyat
uygulamalarında dikkate alınması gereken maliyetler yıkıcı fiyat uyguladığı ileri sürülen
hâkim durumdaki firmanın maliyetleridir.
(36) Dolayısıyla dosya mevcudunda yer alan maliyetlere ve kâr oranlarına, yerinde incelemede
alınan EAE Elektrik’in ilgili projeler kapsamında müşteriyle uzlaştığı nihai teklifler, bunların
faturaları, bu tekliflerdeki malzeme listeleri ve birimlerine dayanarak EAE Elektrik’in yaptığı
13-44/544-240
9/11
malzeme maliyeti hesaplamaları ve teşebbüsün finansal tabloları üzerinden yapılan
hesaplamalarla ulaşılmıştır. Gersan Elektrik’in maliyetlerin hesaplanmasına ilişkin verdiği
bilgiler dikkate alındığında da, EAE Elektrik’in malzeme maliyetine ulaşma yöntemiyle
Gersan Elektrik’in malzeme maliyetini hesaplama yönteminin uyuştuğu görülmüştür.
Ayrıca Gersan Elektrik’in diğer maliyetleri hesaba katmak üzere kullandığı yönteme uygun
olarak EAE Elektrik’in belli bir projedeki malzeme maliyeti üzerine %(…..) oranında bir pay
eklendiğinde de EAE Elektrik’in proje bazındaki maliyetleri o projedeki teklif tutarının
altında kalmaktadır.
(37) Dosya mevcudundan; 2012 yılının son üç ayında EAE Elektrik tarafından alınan (…..) ABD
doları üzeri siparişler arasından seçilen siparişlerde/projelerde2 uygulanan fiyatlar ile
maliyetlerin de incelendiği görülmüştür. Bu bakımdan, EAE Elektrik tarafından ilgili
siparişlerde/projelerde uygulanan fiyatların, proje ile ilgili maliyet kalemlerinin aşama
aşama eklenerek elde edilen tüm maliyet tutarlarından yüksek kaldığı anlaşılmıştır.
İncelenen projeler çerçevesinde, teşebbüsün maliyet altı fiyatlama stratejisi izlediğini
gösterir bir bulguya ulaşılamadığı ve fiyatlandırma stratejilerinde rakiplerini pazar dışına
itmeye yönelik yıkıcı niyeti gösterir ya da bu yönde şüphe oluşturur herhangi bir bulgu ya
da belgeye rastlanmadığı da görülmüştür.
(38) Konuya ilişkin diğer bir husus, ilk başvuru dilekçesinde gündeme getirilen Gersan
Elektrik’in eski bir çalışanının tanıklığıdır. Başvuru dilekçesinde, söz konusu Gersan
Elektrik eski çalışanının, bir EAE Elektrik yetkilisinin “Gersan’ı piyasada bastırmak için
25.000.000 USD zarara girdik” şeklindeki beyanına şahit olduğu ifade edilmekte ve bu
kişinin tanık olarak dinlenmeye hazır olduğu belirtilmektedir. Konuyla ilgili olarak söz
konusu eski çalışandan bilgi talep edilmesi üzerine ilgili kişi, gönderdiği yazıda, söz konusu
ifadenin kendisine ait olmadığını ve böyle bir ifadenin kullanılması konusunda da
kendisinden onay alınmadığını belirtmiştir.
(39) Başvuru sahibinin ifade ettiği projelerde ve rastlantısal olarak seçilen projelerde maliyet altı
fiyatlama yapıldığı yönünde bir sonuca ulaşılamamakla birlikte, başvuru konusu iddialar
maliyet üstü seçici fiyatlama açısından da değerlendirilmiştir.
(40) Hâkim durumdaki bir teşebbüsün rakiplerinin müşterilerini ya da rakiplerinin de hitap ettiği
müşterileri seçerek, bu müşterilere aynı tip ürün için diğer müşterilere uyguladığından
daha düşük ancak maliyetinin üstünde bir fiyat uygulamasının hâkim durumun kötüye
kullanılması olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği rekabet hukukunun tartışmalı
alanlarından birini oluşturmaktadır.
(41) Bu bakımdan öncelikle, incelenen projelerdeki GERSAN Elektrik’in teklif verme durumuna
göre, EAE Elektrik’in kârlılık oranı incelenmiştir. Dosya mevcudunda yer alan verilere
bakıldığında; EAE Elektrik’in, Gersan Elektrik’in teklif verdiği projelerdeki ortalama kârlılık
düzeyinin yaklaşık %(…..) oranında ve Gersan Elektrik’in teklif vermediği projelerdeki
ortalama karlılık düzeyinin yaklaşık %(…..)’lük oranın altında olduğu görülmüştür. Bununla
birlikte proje bazında kârlılık oranları incelendiğinde, Gersan Elektrik’in teklif vermesine
karşın, teklif vermediği projelere göre daha yüksek kârlılık oranlarının bulunduğu ya da
aksinin geçerli olduğu durumların varlığı dikkati çekmekte, dolayısıyla sistematik bir
farklılaşmadan bahsetmek mümkün görünmemektedir. Diğer yandan, bu farklılığın
sistematik olduğu varsayılsa dahi, salt bu uygulamanın dosya kapsamındaki bilgi ve
belgeler çerçevesinde 4054 sayılı Kanun’un ihlali olarak değerlendirilmesi mümkün
2 Aselsan Gölbaşı, Soyak Kristal, Taurus AVM, Mall of İstanbul (sip 6), Erzurum Sağlık, Ford Otosan (sip 1),
Aşkabat, Ford Otosan (sip 2), TOBB Üniversitesi, Mall of İstanbul (sip 7), Kahraman Maraş AVM (sip 1),
Kahraman Maraş AVM (sip 2), Moscova City, Aktaşlar Döküm Fabrikası (05.12), Aktaşlar Döküm Fabrikası
(19.10), TOK-GAZ Mercedes, İnkaş-Bayi (proje bazlı bir satış olmayıp, EAE Elektrik’in bayilerinden biri olan
İnkaş’a yaptığı satışa yöneliktir).
13-44/544-240
10/11
görünmemektedir. Nitekim Rekabet Hukuku içtihadına bakıldığında, seçici fiyatlama
davranışına müdahale edilmesi için aranması gereken kriterler; hâkim durumdaki
teşebbüsün pazar gücünün büyüklüğü, rakibin dışlanmasına yönelik niyet ve seçici
fiyatlama davranışına eşlik eden başka dışlayıcı uygulamaların varlığı seklinde
özetlenmiştir. Yapılan incelemelerde ne rakibi dışlama niyetine ne de başka dışlayıcı
uygulamaların varlığına yönelik bir belge ya da bulguya ulaşılmıştır.
(42) Diğer yandan, EAE Elektrik’te yapılan incelemede alınan bazı belgelerde, Gersan Elektrik
tarafından bazı müşterilere verilen fiyat ya da teklif bilgileri görülmektedir. Daha önceki
dosya kapsamında da tespit edilen bu tür belgelerden, busbar müşterilerinin bir busbar
firmasından aldıkları teklifi ya da fiyatı diğer bir busbar firmasına ileterek pazarlık talebinde
bulunabildikleri anlaşılmaktadır. Başvuruda, EAE Elektrik’in yıkıcı ve/veya seçici fiyatlama
uyguladığı iddiasıyla öne sürülen projelerde, yine başvuru sahibinin anlatımıyla EAE
Elektrik’in ilk teklifinin Gersan Elektrik’in ilk teklifinden yüksek olduğu, daha sonra EAE
Elektrik’in fiyat düşürerek Gersan Elektrik’in verdiği fiyatın altına indiği anlaşılmaktadır.
Teşebbüslerin birbirlerinin teklifi hakkında müşteriler üzerinden bilgi sahibi olabildikleri
dikkate alındığında, EAE Elektrik’in Gersan Elektrik’in rekabetini karşılama güdüsüyle, söz
konusu müşteriyi kazanmak üzere, Gersan Elektrik’in fiyat rekabetine cevap vermesi
beklenir olandır. Nitekim EAE Elektrik’in ortalama kârlılık düzeyinde, Gersan Elektrik’in
teklif verdiği projeler ile vermediği projeler arasında ortaya çıkan farklılığın da bu durumun
bir sonucu olabileceğinin, dolayısıyla rekabetin bizatihi kendisinden kaynaklanabileceğinin
göz ardı edilmemesi gerekmektedir. Hâkim durumda da olsa, bir teşebbüsün, rakibinin
rekabetçi teklifine karşılık vermesinin engellenmesi, istenilenin aksine rekabeti olumsuz
etkileyebilecektir.
(43) Değinilmesi gereken bir diğer husus, Rekabet Kurumu kayıtlarına 09.07.2013 tarih ve
4179 sayı ile intikal eden ve Gersan Elektrik tarafından gönderilen ek beyan niteliğindeki
dilekçedir. Dilekçede; EAE Elektrik’in Aşkabat AVM/Türkmenistan projesi için yine yıkıcı ve
seçici fiyatlama stratejisi çerçevesinde Gersan Elektrik’in teklifinin oldukça altında bir teklif
vererek ihaleyi kazandığı, böylece EAE Elektrik’in bir kez daha hâkim durumunu kötüye
kullanarak 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiası öne sürülmüş ve anılan
iddianın da mevcut dosya kapsamında incelenmesi talep edilmiştir. Ek beyan dilekçesinin
değerlendirilmesi sonucunda, EAE Elektrik’in mevcut dosya kapsamında elde edilen bilgi
ve bulgular çerçevesinde, yıkıcı ya da seçici fiyatlama stratejisi benimsediği kanaatine
ulaşılamamıştır.
(44) Sonuç olarak, başvuruda öne sürülen projeler de dâhil incelenen projeler çerçevesinde
teşebbüsün maliyet altı fiyatlama stratejisi izlediğini gösterir bir bulguya ulaşılamaması,
rakibi dışlama niyetinin ya da başka dışlayıcı uygulamaların varlığına yönelik bir belge ya
da bilginin elde edilememiş olması nedeniyle, EAE Elektrik’in yıkıcı ve/veya seçici
fiyatlama yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiğine dair belge ve bilginin
mevcut olmadığı, bu kapsamda geçici tedbir talebinin de reddedilmesi gerektiği kanaatine
varılmıştır.
I.4.2. İstanbul Büyükşehir Belediyesi İhalesine İlişkin İddiaların Değerlendirilmesi
(45) Gersan Elektrik tarafından yapılan ikinci başvuruda özetle; İBB’nin “İstanbul Metrosu
Taksim-Yenikapı Arası Elektro-Mekanik Sistemleri Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri”
projesi kapsamında teşebbüslere eşit muamele gösterilmediği ifade edilmiştir.
(46) Raportörlerce yapılan görüşmede, Gersan Elektrik yetkilisi tarafından Rekabet Kurumuna
yaptıkları başvuru sonrasında, anılan metro inşaatına ilişkin projeyi Gersan Elektrik’in
kazandığı ifade edilmiştir. Ayrıca Rekabet Kurumuna söz konusu hususa ilişkin bir
düzeltme beyanında bulunulacağı ifade edilmiş ve 09.07.2013 tarihinde ulaşan ek beyan
dilekçesinde İBB’nin başvuru konusu ihalesinde öncelikle EAE Elektrik ürünlerinin
13-44/544-240
11/11
kullanılmasının düşünüldüğü, daha sonra Gersan Elektrik ürünlerinin kullanılmasına karar
verildiği belirtilerek görüşme sırasında edinilen bilgiler teyit edilmiştir.
(47) Diğer taraftan söz konusu iddianın temel olarak İBB’nin tek taraflı ve kamu ihaleleri
mevzuatına aykırı davranışlarını konu edindiği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu
çerçevesinde incelenmesi gerektiği anlaşıldığından, 4054 sayılı Kanun kapsamında
değerlendirilmesi olanağının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
I.4.3. EAE Elektrik’in Geçerliliğini Yitirmiş Sertifikalar Kullandığına İlişkin İddiaların
Değerlendirilmesi
(48) Gersan Elektrik tarafından gönderilen ek beyan dilekçesinde ileri sürülen bir diğer iddia;
EAE Elektrik’in busbar üretimi için uluslararası standartlar ve teknik mevzuat uyarınca
sahip olunması gereken test sertifikalarının çoğunun geçerliliğini yitirmiş olduğu, EAE
Elektrik’in geçersiz sertifikalarla ürünlerini pazarlamaya ve satmaya devam ettiği iddiasıdır.
(49) Ek beyan dilekçesinde de ifade edildiği üzere, Türk Ticaret Kanunu’nun 54 ve devamındaki
maddeleri kapsamında haksız rekabet hali oluşturabilecek iddia konusu uygulamanın 4054
sayılı Kanun’un kapsamı dışında olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(50) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına ve aynı Kanun’un 9.
maddesinin dördüncü fıkrasında öngörülen koşullar gerçekleşmediğinden geçici tedbir
uygulanması talebinin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy