Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-1-67 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 04-53/725-184
Karar Tarihi : 16.8.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Özgür BAL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri A.Ş.
Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri S. Seba Cad. No:35
Beşiktaş-İstanbul
D. TARAFLAR : - Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri A.Ş.
Büyükdere Cad. Ecza Sok. Safter Han
No:6 Kat:3 Levent/İstanbul
- Sanofi Synthelabo İlaç A.Ş.
Kore Şehitleri Cad. Yüzbaşı Kaya Aldoğan Sok.
No:13 Zincirlikuyu/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri A.Ş. ile Sanofi Synthelabo
İlaç A.Ş. arasında imzalanan münhasır hizmet sözleşmesine menfi tespit
belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.6.2004 tarih, 3407 sayı ile giren
başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 5. ve 8.
maddeleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 29.7.2004 tarih,
2004-1-67/MM-04-AG sayılı Muafiyet Raporu, 6.8.2004 tarih,
REK.0.05.00.00/149 sayılı Başkanlık önergesi ve 13.8.2004 tarihli bilgi notu ile
04-53 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri
A.Ş. ile Sanofi Synthelabo İlaç A.Ş. arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin
Ek 2.3. maddesinde yer alan münhasırlığa ilişkin düzenlemenin,
04-53/725-184
2
- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi
kapsamında yer alması nedeniyle menfi tespit belgesi verilmesinin uygun
olmayacağı,
- ancak anılan Kanun’un 5. maddesinde belirtilen koşulların tamamını
sağlaması nedeniyle sözleşme bitim tarihi olan 30.9.2005 tarihine kadar
bireysel muafiyet tanınmasının uygun olacağı
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Başvuru konusu hizmet kapsamında, sağlayıcı tarafından kronik hastalığı olan
hastalardan toplanacak bilgilerin bildirimi, seçilen hastalar üzerinde uygulanan
tedavinin düzenli olarak takip edilmesi ve bu hizmet sonucu rapor düzenlenmesi
söz konusudur. Bu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı "sağlık hizmetleri
pazarı" olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Başvuru konusu anlaşmanın etkili olduğu coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti
Sınırları”dır.
H.2. Taraflar
H.2.1. Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri A.Ş.
Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri A.Ş. Eczacıbaşı Topluluğu’na bağlı olarak faaliyet
göstermektedir. Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri A.Ş. gereksinimi olan hastalara
kendi evlerinde sağlık bakım hizmetleri, doktorluk, hemşirelik ve refakatçilik
hizmetleri, rehabilitasyon hizmetleri, solunum ve infuzyon tedavileri ve bunlar
için gerekli olan ilaç ve kan ürünleri, serumların yanı sıra diyaliz ve solunum
cihazları gibi dayanıklı medikal ekipman ile eldiven, şırınga gibi tek kullanımlık
malzemeleri sağlamak, geliştirmek ve pazarlamak, insan sağlığı ve hastalıkları
ile ilgili özel teşhis ve tedavi merkezleri, muayenehaneler tesis ederek sağlık
hizmetleri vermektedir.
H.2.2. Sanofi Synthelabo İlaç A.Ş.
Sanofi Synthelabo İlaç A.Ş. Fransa'da yerleşik Sanofi Synthelabo şirketine bağlı
olarak, tıbbi ürünlerin geliştirilmesi, tescil edilmesi, üretimi, promosyonlarının
yapılması, satımı ve dağıtımı konularında faaliyet göstermektedir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Başvuruya konu anlaşma ile, sağlayıcı konumundaki Eczacıbaşı Sağlık
Hizmetleri A.Ş., Sanofi Synthelabo İlaç A.Ş.’ye kronik hastalığı olan hastaların
izlenmesi suretiyle, hastalık yönetimi programı çerçevesinde bu hastalar
04-53/725-184
3
hakkında bilgi alınması hizmetlerini vermeyi yüklenmektedir. Anlaşma hukuki
niteliği itibarıyla hizmet sözleşmesi olarak değerlendirilmektedir.
Ayrıca sözleşmenin, 30.9.2005 tarihine kadar geçerli olduğu anlaşılmaktadır.
Başvuru konusu sözleşmenin Ek 2.3. numaralı, “Ücretler ve Ödeme Koşulları”na
ilişkin maddesinde aşağıdaki ifade yer almaktadır:
“SASY ayrıca SAĞLAYICI’ya hizmetlerin münhasıran verilme ücreti ödeyecektir.
Hizmetlerin münhasıran verilme ücreti (………..) Euro + KDV’dir ve SASY
tarafından SAĞLAYICI’ya işbu Sözleşme’nin imzalanması üzerine SAĞLAYICI
tarafından kesilecek faturanın alınmasından itibaren 10 gün içerisinde
ödenecektir. İşbu Hizmetlerin münhasıran verilme ücreti SAĞLAYICI’nın Mayıs
2005 tarihine kadar AIIRA pazarında diğer bir ürün için aynı hizmeti vermesine
engel olmak için ödenmektedir. “
Bu ifadede sağlayıcı Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri A.Ş.’ye yönelik getirilen
sınırlama 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğundan, anlaşmaya
menfi tespit belgesi verilememektedir. Bu çerçevede, talep edilmesi nedeniyle
bireysel muafiyet değerlendirmesi yapılmıştır.
H.3.1. Malların üretim ya da dağıtım ile hizmetlerin sunulmasında yeni
gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin
sağlanması
Anlaşmanın kapsamı esas olarak, kronik bazı hastalıklara sahip hastalara
uygulanan tedavi programlarının, sağlayıcı tarafından takibi yoluyla sürekli
şekilde izlenmesi ve programın gidişatına ilişkin oluşturulan verilerin, hizmeti
alan teşebbüse aktarılması yolu ile yüksek sağlık riski bulunan bireylere
yardımcı olunması şeklindedir.
Sözleşme konusu hizmetin yürütülmesi başlı başına teknik uzmanlık gerektiren
bir faaliyet durumundadır. Evde sağlık ve bakım hizmetleri veren bir teşebbüsün
bu hizmeti üstlenmesi yolu ile, hizmetin hastaların takibi konusunda bilgi ve
deneyim sahibi sağlık elemanları tarafından sistemli bir şekilde yürütülmesi
sağlanmış olmaktadır. Aynı zamanda bu şekilde, ilgili hizmeti Sanofi Synthelabo
İlaç A.Ş.’nin tek başına yürütmesi halinde ortaya çıkabilecek ekonomik yük de
azaltılmış olmaktadır. Zira bu pazarda herhangi bir faaliyeti olmayan ve
dolayısıyla pazarı tanımayan bir firmanın ilgili hizmeti tek başına yürütmesinden
dolayı alacağı ekonomik risk de oldukça fazladır. Ayrıca yapılan sözleşmede
anılan hizmetlerin Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri A.Ş. tarafından yürütülmesi
gerek ekonomik gerekse teknik açıdan teşebbüsler lehine sinerji yaratacaktır.
H.3.2. Tüketicinin bundan yarar sağlaması
Başvuru konusu sözleşmeye göre, sunulan hizmet kapsamında hastaların
doğrudan fayda sağladığı da belirtilmelidir. İlgili hizmetin, yüksek riskleri ve
kronik hastalıkları olan hastalarla kurulan iletişimi ve sağlık girişimlerini
düzenleyen bir sistem olduğu anlaşılmaktadır. Hizmet kapsamında oluşturulan
görüşme formları görevli sağlık elemanları tarafından hastalarla irtibat yolu ile
04-53/725-184
4
doldurulmakta ve sonrasında da tedavileri sürekli şekilde izlenmektedir. Bu
şekilde, hastalığın seyri ve seyir esnasında oluşan komplikasyon veya
uygulanan tedavi kapsamında ilaç kullanımına bağlı yan etkiler tespit
edilebilmektedir.
Hizmet kapsamında tanımlanan işin görülmesi neticesinde sağlayıcı tarafından
toplanan verilerden oluşan rapor hazırlanmakta ve bu rapor Sanofi Synthelabo
İlaç A.Ş.’ye sunulmaktadır. Toplanan verilerin değerlendirilmek suretiyle
tedavinin ve dolayısıyla ilaçların beklenen etkiyi gösterip göstermedikleri
belirlenmektedir.
H.3.3. İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması
Sanofi Synthelabo İlaç A.Ş. ve bağlı olduğu grubun evde bakım hizmetleri
sektöründe herhangi bir faaliyeti bulunmadığı anlaşılmaktadır. İlgili sektörün
özellikle son birkaç yıl içinde büyüdüğü ve birçok yeni firmayı bünyesine kattığı
yönündeki bilgi dikkate alındığında, yapılan sözleşmenin sektörde meydana
getireceği etkinin fazla olmayacağı kanaatine varılmıştır.
Bununla birlikte Ek:2.3. numaralı madde ile getirilen rekabet kısıtlaması sadece
Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri A.Ş.’ye yönelik olup, bu çerçevede ilgili piyasanın
önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmadığı anlaşılmıştır.
H.3.4. Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için
zorunlu olandan fazla sınırlanmaması
Anlaşmanın pazar içindeki etkileri dikkate alındığında, sözleşmede yer alan
münhasırlığa ilişkin kısıtlamanın, yukarıda ifade edilen amaçların elde edilmesi
için gerekenden fazla olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Eczacıbaşı Sağlık
Hizmetleri A.Ş. ile Sanofi Synthelabo İlaç A.Ş. arasında imzalanan hizmet
sözleşmesinin Ek 2.3. maddesinde yer alan münhasırlığa ilişkin düzenlemenin,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında
yer alması nedeniyle ilgili sözleşmeye menfi tespit belgesi verilemeyeceğine;
ancak Kanun’un 5. maddesinde belirtilen koşulların tamamının sağlaması
nedeniyle sözleşme bitim tarihi olan 30.9.2005 tarihine kadar sözleşmeye
bireysel muafiyet tanınmasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy