Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-193 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 07-86/1088-422
Karar Tarihi : 15.11.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Ekrem KALKAN, Ayşe Özlem UZUN
C. ŞİKAYET EDEN : İhbar
D. HAKKINDA İLK İNCELEME
YAPILAN : - Türk Eczacılar Birliği
Cinnah Caddesi, Willy Brandt Sok. No:9, Çankaya / Ankara 20
E. DOSYA KONUSU: Eczanelerde kullanılacak E logolu tabelaların standartlara
uygun olarak üretilmesine yönelik Türk Eczacılar Birliği tarafından uygunluk
belgesi verilmesinin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kurum kayıtlarına intikal eden şikayet dilekçesinde, T.C.
Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü tarafından 29.11.2006 tarihinde
yayımlanan yazı ile Türkiye’de tüm eczanelerde uygulamaya geçilen “E” Logosu
uygulamasını Türk Eczacılar Birliği (TEB)’nin kendi tekelinde tutmak istediği, daha
önceden Açık Hava Reklamcıları Derneği (ARED)’nin durumu Sağlık Bakanlığı’na arz 30
etmiş olduğu, ancak TEB’in kararında ısrar ettiği ve kendi internet sayfasında “E-
Logosu Kullanma Yetkisi Verilen Firmalar” başlıklı bir yazı yayımlayarak tüm ecza
odalarına ve eczanelere ulaşmasını sağladığı, kendi firmalarının da Sağlık
Bakanlığının tüm standartlarına uygun olarak E-Logosu üretip sattıklarını, bununla
birlikte eczanelere gittikleri zaman TEB’nin ilgili yazısının kendilerine gösterilerek
yetkilendirilmiş firma olmadıkları gerekçesiyle geri çevrildikleri ve bu sebeple büyük
maddi zarara uğradıkları belirtilmekte, konuyla ilgili olarak TEB’e gerekli tedbirlerin
konulması talep edilmektedir. Şikayet dilekçesinin ekinde ARED’in Sağlık
Bakanlığı’na gönderdiği şikayet dilekçesinin özetine, Sağlık Bakanlığı tarafından
cevaben yapılan açıklamaya ve 27.8.2007 tarihinde TEB internet sayfasında 40
yayımlanan “E Logosu Kullanma Yetkisi Verilen Firmalar” başlıklı yazıya yer
verilmektedir.
ARED’in Sağlık Bakanlığı’na gönderdiği yazıda, Eczaneler ve Eczane Hizmetleri
Hakkında Yönetmelik’in 17. maddesinin ikinci fıkrasında “eczanelerin dış cephesine,
asgari ve azami ebatları ile renkleri TEB’ce belirlendikten sonra Sağlık Bakanlığı’nca
uygun görülecek standartlarda, iki cepheden kolayca görülecek yükseklikte, görüntü
kirliliğine ve haksız rekabete yol açmayacak, çevreyi rahatsız etmeyecek, reklam
izlenimi oluşturmayacak özellikte olmak kaydıyla ‘E’ Logolu ışıklı levha konulur.”
hükmünün yer almakta olduğu, Dernek üyelerinden bu işin imalatını yapanlar
tarafından belirlenen standartlara uygun üretime başlandığı halde TEB tarafından 50
Bölge Ecza Odalarına gönderilen 21.2.2007 tarih, 35.A.00.006713 sayılı yazıda
07-86/1088-422
2
eczacıların levha temini sırasında, irtibat kurdukları firmadan TEB tarafından
düzenlenmiş “uygunluk belgesi” temin etmesi gerektiğinin bildirilmiş olduğu, ancak
Yönetmelikte böyle bir koşulun yer almadığı belirtilmiş, TEB’in böyle bir belge alma
zorunluluğu getirmesinin yasal bir dayanağının olup olmadığı, tamamen belirlenen
standartlara uygun üretilmiş bir levhanın uygunluk belgesi almadığı için asılmasının
engellemesinin mümkün olup olmadığı Sağlık Bakanlığı’na sorulmuştur. Sağlık
Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda, ilgili Yönetmelik hükmü gereğince
konulacak levhaların standartlarının TEB‘ce belirleneceği ve Bakanlıkça
onaylandıktan sonra uygulanacağı, bu tür levhaların sağlık hizmetinden yararlanmak 60
isteyen kişilerin kolay ve hızlı bir şekilde bu yerlere ulaşmalarını temin etmek
amacıyla Bakanlıkça uygun görülen standartlar çerçevesinde üretilmesinin
belirlendiği, TEB merkez heyeti tarafından standartları ve ebatları belirlenen E Logolu
levhanın Bankalıkça uygun bulunduğu ve tespit edilen levha standartlarının bölge
eczacı odaları tarafından eczanelere duyurulduğu, TEB tarafından belirlenen ve
Bakanlıkça uygun bulunan standartlarda hazırlanan levhalar bakımından bu
levhaların üretimini yapacak olan firmaların ayrıca bir uygunluk belgesine sahip
olması koşulu aranmadığı, İl Sağlık Müdürlüğü görevlilerince yapılan denetimlerde
levhanın belirlenen ölçü ve standartlar ile Yönetmelikte belirtilen şekilde
yerleştirilmesi hususları itibarıyla uygunluğunun denetlendiği, levhanın hangi 70
firmadan alındığı ve bu firmanın uygunluk alıp almadığının sorgulanmadığı
belirtilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.9.2007 tarih ve 6377 sayı ile giren
şikayet dilekçesi üzerine, Türk Eczacılar Birliği’nden talep edilen bilgiler 5.11.2007
tarih ve 7203 sayı ile Kurum’a intikal etmiştir. 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun çerçevesinde hazırlanan 9.11.2007 tarih ve 2007-2-193/İİ-07-EK
sayılı İlk İnceleme Raporu, 9.11.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-110/321 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 07-86 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır. 80
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, Türk Eczacılar Birliği’nin eczanelere
asılacak E logolu tabelaları üretmek isteyen tabela üreticilerine uygunluk belgesi
vermesi işlemini konu eden şikayet hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
önaraştırma veya soruşturma açmaya gerek bulunmadığı kanaat ve sonucuna
ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan İnceleme
Şikayet konusu uygulama hakkında bilgi almak amacıyla TEB’e bir bilgi isteme yazısı 90
gönderilmiş, TEB’in açıklamalarını içeren cevabi yazısı 5.11.2007 tarih ve 7203 sayı
ile Kurum’a intikal etmiştir. İlgili yazıda, 1-30 Haziran 2005 tarihleri arasında Türk
Eczacılar Birliği Merkez Heyeti tarafından istenen şartlar belirlenerek E Logosu
tasarım yarışması düzenlendiği, yarışmayı kazanan tasarım için daha sonra Türk
Patent Enstitüsü’ne başvurularak “E” harfi için marka tescilinin alındığı ve böylece
logonun tüm kullanım haklarının TEB’e verilmiş olduğu, TEB Merkez Heyeti’nin “E”
Logosunu standart özellikleri taşıyacak şekilde yapmak isteyen firmaları tespit etmek
üzere bir ihale açtığı, gazete ilanı ve diğer kanallar vasıtasıyla 50 civarında firmanın
ihaleye katılmış olduğu ve bu süreçte yaklaşık 50 firmanın tabelalarının incelendiği,
TEB Merkez Heyeti’nin bu güne kadar gerekli standart özellikleri taşıyan ve E Logosu 100
imalatı yapan 3 firma ile sözleşme yapmış olduğu, belirlenen standart özelliklere
07-86/1088-422
3
uygun imalat yaparak talepte bulunan firmalara ayrım gözetmeksizin onay verildiği,
ancak TEB ile anlaşma yapmadan da tabela üretimi ve satışı yapmak isteyen
firmaların da “TEB ile sözleşme yapmaksızın, sadece teknik özellikler gözetilerek
üretim ve satış yapabilecekleri” hususunda bilgilendirildikleri, TEB’in hiçbir şekilde
fiyat ve satış yöntemlerine müdahalesi olmadığı, üyelerinin de belirlenen standardı
taşımak kaydıyla istenilen firmadan tabela yaptırabilecekleri konusunda
bilgilendirildikleri, ancak tabelanın şartnameye uygun olup olmadığını tespit
edemeyen eczacılardan yaptırdıkları tabelanın kalitesi ve fiyatı bakımından çok fazla
şikayetin geldiği, bu şikayetlerin artmasının güvensizliğe sebep olduğu ve eczacıların 110
tabela üreticilerinden standartlara uygun imalat yaptıklarına dair belge istedikleri,
böyle bir belgeye sahip olmayan firmaların da TEB’den uygunluk belgesi talep
ettikleri, firmaların tabelalarının incelenip teknik özelliklerinin doğru olduğunu
gösteren bir uygunluk belgesinin hazırlandığı ve firmalara verildiği, belge karşılığında
da teminat mektubu istenerek üyelerin doğacak zararlarının teminat altına alınmak
istendiği, TEB’in uygunluk belgesi düzenlemesinin 6643 sayılı Türk Eczacılar Birliği
Kanunu’nun 4. maddesinin b, c, f, j bentleri gereğince üyelerinin menfaatlerini
korumak bakımından gerekli olduğu, böylece standart dışı E Logolarının eczacılara
satımının önlenmiş olacağı, TEB’in standartlara uygun olmayan özellikte tabela
yaptırıp eczanesine asan eczacılara herhangi bir yaptırımının bulunmadığı, 120
eczacıların bu konuda tercihlerini yapmakta tamamen özgür oldukları, mevcut
durumda pek çok eczanede standartlara uygun olmayan tabelaların asılı bulunduğu,
E Logolu tabelaların fiyatının belirlenmesinin de tamamen firmaların kendi
insiyatiflerinde olduğu, bu güne kadar standartlara uygun imalat yaparak TEB’e
müracaat eden tüm firmalara uygunluk belgesinin verildiği ifade edilmiştir. İlgili
yazının ekinde E Logosu için belirlenen şartlar ve Türk Patent Enstitüsü’nden temin
edilmiş marka tescil belgesi sunulmuştur.
TEB’in internet sayfasında yayımlanmakta olan 31.10.2007 tarihli duyuruda, E
eczane logosunun standartları belirtilmekte ve Türk Patent Enstitüsü’nce tastiklenmiş
E logosundan oluşan tabelalar için TEB’den uygunluk onayı almak isteyen firmalara, 130
belirtilen bu standartlara uygun şekilde hazırlanmış bu logolar için TEB tarafından
uygunluk belgesi verileceği açıklanmıştır. Bu durumda, E Logosu kullanma yetkisi
verilen firmalar şeklinde bir sınırlandırmadan bahsedilememektedir. Birliğin
sayfasında yer alan bu ifadeler, standartlara uygunluğu ortaya konan tüm tabela
üreticilerine uygunluk belgesi verileceğini belirtmektedir.
I.2.Değerlendirme
Yapılan incelemede, yukarıda özetine yer verilen TEB’in uygulamasının eczanelere
asılması öngörülen E Logolu tabelaların belli standartlarda üretilmesini sağlamaya
yönelik olduğu, standartlara uygun üretim yapabileceği belirlenen tabela üreticilerine
TEB tarafından uygunluk belgesi verilmesinde bir kısıtlama olmadığı, standart dışı 140
üretim yapılması ya da bu şekildeki tabelaların kullanılması durumunda TEB’in
herhangi bir yaptırımının olmadığı anlaşılmıştır.
TEB’in anılan davranışın birliğin üyeleri olan teşebbüsler arasındaki rekabeti
engelleyici bir amacı veya etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Bu anlamda TEB’in
uygulamasının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesinin
söz konusu olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
07-86/1088-422
4
Öte yandan, TEB’in E logolu tabelalarda bulunması gereken standartları sağlayan
tabela üreticisi firmaları tespit etmeye ve “uygunluk belgesi” verilmesine yönelik
uygulamasının; 150
- TEB üyesi eczacıların talebi üzerine başlatıldığı ve üyelerin standartlara uygun
tabela kullanabilmelerini sağlamaya yönelik olduğu,
- standartları sağlayan üreticileri dışlamadığı,
- standart dışı tabela kullanan eczanelere TEB tarafından herhangi bir yaptırım
uygulanmadığı,
ve bu tespitler ışığında TEB’in söz konusu uygulamasının tabela üreticisi firmalar
açısından piyasaya giriş engeli ve ayrımcılık oluşturmadığı, bu firmaların faaliyetlerini
zorlaştırıcı bir unsur olmadığı ve herhangi bir piyasada kötüye kullanma eylemi olarak
değerlendirilemeyeceği tespit edilmiştir. Bu sebeple şikayet hakkında Kanun’un 6.
maddesi anlamında da bir işlem tesis edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. 160
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu şikayet ile
ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy