Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-3-154
Karar Sayısı : 05-48/686-179
Karar Tarihi : 21.7.2005
10
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: Yüksel KAYA, Aydın ÇELEN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. 20
Esentepe Mah. Anadolu Cad. No:3 Kartal 81440
İstanbul
D. TARAFLAR :- Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş.
E. DOSYA KONUSU: Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş.’nin
22.4.2005 tarih, 05-27/317-80 sayılı Kurul kararının (Karar) 4. ve 6.
maddelerinin açıklanması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurul, 22.4.2005 tarih ve 05-27/317-80 sayılı 30
kararında, Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. (Efpa) ve Bimpaş Bira ve
Meşrubat Pazarlama A.Ş.’nin (Bimpaş) kendilerinin ya da distribütörlerinin /
bayilerinin hem açık satış yapan nihai satış noktaları hem de kapalı satış
yapan nihai satış noktaları ile akdettikleri bira ürününe ilişkin rekabet etmeme
yükümlülüğü içeren tek elden satın alma anlaşmalarına 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile tanınan muafiyetin 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 13. maddesi uyarınca geri
alınmasına karar vermiştir.
Karar sonrası Kurum kayıtlarına 29.6.2005 tarihinde giren dilekçede Efpa, 40
Kurul kararının sonuç kısmındaki 4. ve 6. maddelere yönelik bazı açıklamalar
yapılmasını talep etmektedir. Efpa’nın bu talebini inceleyen 12.7.2005 tarihli
bilgi notu, 15.7.2005 tarih ve REK.0.07.00.00/138 sayılı Başkanlık önergesi ile
birlikte 05-48 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili bilgi notunda;
Efpa veya Bimpaş’ın nihai satış noktalarını, ihtiyaçlarının %80’den az bir
oranını kendilerinden almak zorunda bırakmak suretiyle, bu teşebbüsleri
nihai olarak belirli bir süreç içinde sadece bu teşebbüslerden bira satın alır 50
05-48/686-179
2
hale getirmelerinin önüne geçmek için Karar’da bilinçli olarak bir oran
verilmediği,
Karar’ın Efpa veya Bimpaş’ın rekabetçi kampanyalar düzenlemesi, satış
noktalarına rakiplerinden daha avantajlı fiyatlarla satış yapmaları, indirim
uygulamaları vs gibi rekabetçi davranışları yasaklamadığı, Karar’ın
yasakladığının bu tür rekabetçi uygulamaların, nihai satış noktalarının
sadece Efpa veya Bimpaş’ın bira ürünlerini satmaları şartına bağlandığı
veya Karar’ın sonuç kısmının 4. maddesinde belirtildiği üzere, bu tür
noktaların ihtiyaçlarının %80’den az da olsa küçük bir kısmını Efpa veya
Bimpaş’a yönlendirmelerine neden olacak uygulamalarla yapılması olduğu, 60
Karar’ın H.4.2.1.3. kısmında, bakkal, büfe vs gibi satış alanı dar olan ve
sınırlı sermayeyle çalışan satış noktalarına verilen soğutucu dolaplar
vasıtasıyla anlaşma olmamasına rağmen elde edilen fiili münhasırlıklara
atıfta bulunulmakla birlikte, Karar’ın sonuç bölümünün 6. maddesinde,
bilinçli olarak, soğutucu dolaplara rakip ürünlerin girebileceğine ilişkin
düzenlemenin kapalı satış noktalarının tamamı için getirildiği, dolaplara
rakip ürünlerin konulmasının doğuracağı bedavacılık sorununun Efpa
tarafından iddia edildiği kadar önemli boyutlarda olmayacağı, sonuç olarak,
Karar uyarınca, Efpa ve Bimpaş’ın kendilerinin ya da distribütörlerinin /
bayilerinin herhangi bir kapalı satış noktasına vermiş oldukları soğutucu 70
dolaplara rakip ürünlerin konulmasının engellenmemesi gerektiği,
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Efpa’nın Kurum kayıtlarına 29.6.2005 tarihinde giren dilekçesinde, Karar’ın
sonuç bölümünde bulunan 4. ve 6. maddelerin yeterince açık ve anlaşılır
olmayıp, uygulamada piyasalarda yanlış anlamalara ve yanlış uygulamalara
neden olacak özelliklere sahip olduğu ifade edilerek, 80
1. Karar’ın sonuç kısmındaki 4. maddede yer alan “%80 oranından çok
daha düşük olsa dahi” ifadesinde rekabet etmemeyi doğuracak oranın
belirtilmesi;
2. Karar’ın sonuç kısmındaki 4. maddede yer alan “her türlü düzenleme”
ifadesinden fiyat politikası, indirimler, kampanyalar, satış noktalarında
etkin sunum teknikleri ve satış noktasına yapılabilecek her türlü satış
artırıcı yatırımlar vs gibi tanımlar dışında rekabet etmemeyi doğuracak
oranda ihtiyaç hacminin Efpa ürünlerinden oluşmasına yönelik
yükümlülük getiren yazılı veya sözlü anlaşma yapılmasının anlaşılması 90
gerektiğinin teyidi,
3. Karar’ın sonuç kısmındaki 6. maddenin Efpa ve Bimpaş tarafından
soğutucu dolaplara rakip ürünlerin konulmasının engellenmemesi ile
ilgili kısmının sadece ve sadece satış alanları yeterli olmadığından tek
bir firmaya ait soğutucu dolabı bulunan ve aynı zamanda diğer
firmaların ürünlerini de bu nedenle bulunduramayan kapalı satış
noktaları için geçerli olduğunun teyidi
konularında bir Kurul kararı alınması talep edilmektedir.
05-48/686-179
3
Karar’ın gerekçesinde, açıklanması talep edilen hususlarla ilgili olarak ayrıntılı 100
bilgilere yer verildiğinden, ayrıca açıklamaya ihtiyaç duyulan bir durumun
olmadığı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına, Karar’ın gerekçesine ve
verilen hükme göre açıklamayı gerektirir bir husus olmadığından talebin
reddine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
05-48/686-179
4
21.07.2005 tarih ve 05-48/686-179 Sayılı Kurul Kararı’na
Karşı Oy Gerekçesi
22.04.2005 tarihli “muafiyetin kaldırılması” kararının 4.ve 6.
maddelerinin uygulanmasıyla ilgili olarak, Efes Pazarlama ve Dağıtım A.Ş.’nin
tavzih talebinde bulunmasının anlaşılır sebeplerinin bulunduğu; uzun yıllardır
var olan bir muafiyet uygulamasından sonra, yeni dönemle ilgili tereddütlerin
normal karşılanması gerektiği, tavzih talebine verilecek cevabın Kurul’un
yeniden karar alması veya alınan kararı değiştirmesi anlamına gelmeyeceği,
ayrıca, bu tür taleplerin karşılanması hususunda Kurum bünyesinde herhangi
bir organizasyonel düzenlemenin de yapılmadığı gerekçeleriyle, ilgili Kurul
kararına katılmıyorum.
Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy