Ege bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti - Karar Sayı 06-88/1137-334

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2005-1-70 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 06-88/1137-334
Karar Tarihi : 7.12.2006

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN.

B. RAPORTÖRLER: Hilal YILMAZ, M. Akif KAYAR, Metin PEKTAŞ

C. ŞİKAYET EDEN: Re’sen

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR:
- Akçansa Çimento Sanayi Ticaret A.Ş.
Hüseyin Bağdatlıoğlu İş Merkezi Kat 5-8 Kayasultan Sok. Kozyatağı/İstanbul 20
Temsilcisi: Av. Nurkut İNAN
Çobanyıldızı Sok. 8/12 Çankaya/Ankara
- Batıçim Batı Anadolu Çimento Sanayi A.Ş.
Ankara Asfaltı Üzeri No:335 35050 İzmir
Temsilcileri: Av. Mahmut T. BİRSEL, Av. Çağnur ALP
Cumhuriyet Bulvarı 140/1 K:8 35210 İzmir
- Çimbeton Hazır Beton ve Prefabrik Yapı Malzemeleri San. Tic. A.Ş.
Işıkkent Cad. No:4 35070 Işıkkent/İzmir
Temsilcisi: Av. Nurkut İNAN
Çobanyıldızı Sok. 8/12 Çankaya/Ankara 30
- Modern Beton A.Ş.
Kaklık Kasabası Çal/Denizli
Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. 34349 Beşiktaş/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Ege bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren
teşebbüslerin, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4.
maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Ege bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren 40
teşebbüslerin dikey anlaşmalar yoluyla fiyat tespiti gerçekleştirdikleri iddiası.

G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu’nun 3.12.2004 tarih ve 04-77/1109-278
sayılı kararı uyarınca; Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Betonsa), Batıçim
Batı Anadolu Çimento San. A.Ş. (Batıbeton), Çimbeton Hazır Beton ve Prefabrik
Yapı Malzemeleri San. Tic. A.Ş. (Çimbeton) ve Modern Beton A.Ş. (Modern Beton)
hakkında Ege Bölgesi hazır beton pazarında önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir.

06-88/1137-334
2
Önaraştırma sonunda hazırlanan 21.6.2005 tarih, 2005-1-70/ÖA-05-HY sayılı 50
Önaraştırma Raporu Rekabet Kurulu’nun 28.6.2005 tarihli toplantısında görüşülerek
yukarıda yer verilen teşebbüsler hakkında soruşturma açılmıştır.
Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları süresi içerisinde
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
Soruşturma Heyeti’nin talebi üzerine, Rekabet Kurulu’nun 15.12.2005 tarih ve 05-
84/1173-M sayılı kararı ile soruşturma süresinin 6 (altı) ay uzatılmasına karar
verilmiştir.
Raportörlerce 26.5.2006 tarihinde Modern Beton A.Ş. teşebbüsünde yapılmak
istenen yerinde incelemenin teşebbüs yetkililerince engellenmesi üzerine, söz
konusu teşebbüse Rekabet Kurulu’nun 2.6.2005 tarih ve 05-38/511-121 sayılı kararı 60
ile idari para cezası verilmiştir.
Raportörlerce 5.5.2006 tarihinde Batıbeton’da yapılmak istenen yerinde incelemenin
teşebbüs yetkililerince engellenmesi üzerine, söz konusu teşebbüs Rekabet
Kurulu’nun 26.5.2006 tarih ve 06-36/474-128 sayılı kararı ile idari para cezası ile
cezalandırılmıştır.
Soruşturma sonunda hazırlanan 28.6.2006 tarih, SR/06-14 sayılı Soruşturma
Raporu’nun taraflara tebliğinin ardından taraflar ikinci yazılı savunmalarını göndermiş
ve buna karşı soruşturma heyetinin ek yazılı görüşü taraflara tebliğ edilmiştir.
Teşebbüslerin son yazılı savunmaları süresi içerisinde Kuruma intikal etmiştir.
Yürütülen soruşturma ile ilgili olarak 29.11.2006 tarihinde sözlü savunma toplantısı 70
yapılmıştır.
13.7.2005 tarih, 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5388 sayılı “Rekabetin
Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun”un 5.
maddesinde yer alan “…Soruşturma yapılmasına karar verildiği takdirde Kurul ilgili
daire başkanının gözetiminde soruşturmayı yürütecek raportör veya raportörleri
belirler.” hükmü uyarınca alınan 13.7.2005 tarih, 05-46/667 sayılı Kurul kararı
doğrultusunda, mevcut soruşturmanın Heyet Başkanlığını yürüten Kurul Üyesi
Mehmet Akif ERSİN nihai karar toplantısına katılmamıştır.
4054 sayılı Kanun’un 49. maddesinde “Görüşmelere mazeretli olanlar dışında sözlü
savunma toplantısında hazır bulunmuş olan üyelerin katılmaları zorunludur.” hükmü 80
yer almaktadır. Kurul Üyeleri Süreyya ÇAKIN ve Rıfkı ÜNAL sözlü savunma
toplantısına görevli olmaları nedeniyle katılmadıklarından nihai karar toplantısına
katılmamışlardır.
Rekabet Kurulu, 7.12.2006 tarihinde, 06-88/1137-334 sayı ile nihai kararını vermiş ve
bu karar 14.12.2006 tarihinde taraflara tefhim edilmiştir.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Soruşturma Raporu ve Ek Görüş’te
- Betonsa, Batıbeton, Çimbeton ve Modern Beton’un hazır beton pazarında
faaliyet gösteren bayilerinin yeniden satış fiyatını tespit etmek suretiyle 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) bendini ihlal ettikleri, 90
- Raporun 8. bölümünde yer verilen ağırlaştırıcı unsurlar da dikkate alınarak
aynı Kanun’un 16. maddesi uyarınca para cezası verilmesi gerektiği
sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.



06-88/1137-334
3
I. TARAFLAR
I.1. Akçansa Çimento San. Ve Tic. A.Ş. (Akçansa)
Şirketin hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: Akçansa Hissedarlık Yapısı 100
Hissedar Hisse Oranı (%)
CBR International Holdings B.V. 39,72
Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. 32,24
Aksigorta 7,48
Akbank Tekaüt Sandığı Vakfı 2,19
Diğer - Halk 18,38
Toplam 100,00
Tablo 2: Akçansa Yönetim Kurulu
Yönetim Kurulu Erhan Kamışlı
Daniel H.J. Gauthier
Ziya Engin Tunçay
Ali Emir Adıgüzel
Ahmet Cemal Dördüncü
Stefan Dreher
Albert Scheuer
Mehmet Civelek

I.2. Batıçim Batı Anadolu Çimento San. A.Ş. (Batıbeton)

Şirketin hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:
Tablo 3: Batıçim Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Payı (%)
Sevinç İZMİROĞLU 10,56
Meltem GÜNEL 6,65
Mustafa BÜKEY 6,06
Yıldız İZMİROĞLU 5,80
Türkan BALTALI 3,66
Eşref BALTALI 3,36
Sülün İLKİN 3,36
Gülgün ÜNAL 1,86
Belgin EGELİ 1,75
Feyyaz İZMİROĞLU 1,79
Diğer 53,94
Toplam 100,00

Tablo 4: Batıçim Yönetim Kurulu
Yönetim Kurulu Feyyaz İZMİROĞLU
Tufan ÜNAL
Eşref BALTALI
Seyit D.ŞANLI
Muzaffer İZMİROĞLU
Sevinç İZMİROĞLU
Türkan BALTALI
Mustafa BÜKEY
Meltem GÜNEL

I.4. Çimbeton Hazır Beton ve Prefabrik Yapı Malzemeleri San. Tic. A.Ş. 110
(Çimbeton)

Şirketin hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu aşağıdaki gibidir:
06-88/1137-334
4
Tablo 5: ÇimBeton Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Payı (%)
Çimentaş İzmir Çimento Fab. T.A.Ş. 84,68
Diğer 15.32
Toplam 100,00
Tablo 6: Çimbeton Yönetim Kurulu
Yönetim Kurulu Walter MONTEVECCHI
Francesco CALTAGIRONE
Fabio GERA
Mario CILIBERTO
Riccardo NICOLINI

I.3. Modern Beton A.Ş. (Modern Beton)

Modern Beton Denizli Çimento’nun bir iştiraki olup bu şirket tarafından kontrol
edilmektedir. 120

J. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
J.1. İlgili Pazar

İlgili ürün pazarı, “Hazır Beton” pazarı, ilgili coğrafi pazar “Ege Bölgesi” olarak
belirlenmiştir.

J.2. Yapılan Tespitler ve Elde Edilen Deliller

Dosyada yer alan bilgilere göre, konuyu inceleyen Raportörlerce soruşturmanın tarafı 130
olan teşebbüslerin bayileriyle yapılan görüşmelerde1 aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:2

J.2.1. Batı Beton
J.2.1.1. 2004 Yılı Öncesi
“...Bize gelen beton taleplerini ... kendi insiyatifimizle belirleyemiyoruz. Bize gelen
talep üzerine biz Batıbeton’a dönüyoruz ve onların belirlediği fiyattan satış
yapabiliyoruz. Bazen de Batıbeton, beton liste fiyatları üzerinden, örneğin 4 milyon
TL maksimum, indirim yapılabileceğini ilan ediyor tüm bayilerine. Böyle zamanlarda
talep hangi mesafeden ve hangi miktar olursa olsun tüm bayiler söylenen iskonto 140
oranını uyguluyor ve bu iskonto oranı dahilinde indirim yapmakta serbest oluyorlar.
Bu miktar iskontonun üzerine çıkmamız gerektiğinde ise yine Batıbeton’dan fiyat
almak durumundayız...”
“...Bize gelen beton taleplerini ... kendi insiyatifimizle belirleyemiyoruz. Bize gelen
talep üzerine biz Batıbeton’a dönüyoruz ve onların belirlediği fiyattan satış
yapabiliyoruz...”
“...Bize gelen beton taleplerini ... kendi insiyatifimizle belirleyemiyoruz. Bize gelen
talep üzerine biz Batıbeton’a dönüyoruz ve onların belirlediği fiyattan satış
yapabiliyoruz. Bazen de Batıbeton, beton liste fiyatları üzerinden örneğin 4 veya 5
milyon TL maksimum indirim yapılabileceğini ilan ediyor tüm bayilerine. Böyle 150
zamanlarda talep hangi mesafeden ve hangi miktar olursa olsun tüm bayiler

1 Her bir bayiye ilişkin ifade ayrı paragraflarda verilmiştir.
2 “2004 yılı öncesi” başlıkları altındaki ifadeler, 26.4.2004 tarih ve SR/04-03 sayılı Soruşturma Raporu’nda yer
alan bayi görüşmelerinde düzenlenen tutanaktaki ifadelerdir.
06-88/1137-334
5
söylenen iskonto oranını uyguluyor ve bu iskonto oranını dahilinde indirim yapmakta
serbest oluyorlar. Bu miktar iskontonun üzerine çıkmamız gerektiğinde ise yine
Batıbeton’dan fiyat almak durumundayız...”
“Müşteri bana geldiğinde fiyat almak için Batıbeton’a dönmekteyim, onlar müşteri
ismine göre listelerini kontrol ederek bana ya olur bir fiyat yada (söz konusu
müşterinin diğer firmalara düşmüş olması durumunda) yüksek fiyat vermektedir. Bu
itibarla satış fiyatlarım Batıbeton tarafından belirlenmektedir. Fiyatlar anlaşma yoluyla
belirlenmektedir.”
“...Beton dökmek için müşteriyle direkt anlaşma olanağım yok, firmadan onay almam 160
gerekiyor...”
“Batıbeton bayisiyiz...Betonda bayinin fiyat üzerinde bir etkisi yoktur. Fiyatları şirket
belirliyor.”

J.2.1.2. 2005 Yılındaki Tespitler
" Hazır betonda müşteri bize gelir, biz de fiyat konusunda fabrikayla bağlantıya
geçeriz. Her müşteri için fabrikadan birebir fiyat alıyoruz. Mal bedeli, 01.04.2005
tarihinden beri komisyon oranımız kesilerek bize fatura edilmekte… Hazır beton
müşterisi ödemeyi yapmazsa risk bizim üzerimizdedir. Sistem % 4 komisyon
ödeyerek paralarını sigortalatmak anlamına geliyor." 170
"…Hazır betonda, müşteriyi istediği hazır beton miktarı ile birlikte fabrikaya
bildiriyoruz. Bize 'dur, bekle' deyip 1-2 gün sonra müşteriye göre fiyat
bildiriyorlar…Hazır beton sattığımız müşterinin ödememe riski tamamen bizim
üzerimizdedir. Vadesi geldiğinde, müşteriden tahsil edemesek de biz Batı Beton'a
ödemeyi yapıyoruz."
"Hazır betonda müşteriyi buluyoruz, fabrika satış fiyatı veriyor. Biz % 4 komisyon
alıyoruz. Müşterinin ödememe riski tamamen bize aittir."
" Batıbeton'un hazır beton satışlarında % 4 prim almaktayız bunun dışında hazır
betonda fiyat belirleme şansımız yoktur. Hazırbetonda risk tamamen bize aittir,
müşteri para ödemezse biz Batıbeton'a yine de parayı ödüyoruz." 180
"Hazır beton satışlarında bütün risk bizim üzerimizdedir. % 3.5 prim usulü ile
çalışıyoruz. Satışlarımızda bu prim esastır."
"Hazır betonda müşteriyi biz buluyoruz. Batıbeton müşteriye yeniden satış fiyatımızı
belirlemektedir. Ödememe riski tamamen bizim üzerimizdedir."

J.2.1.3. 2006 Yılındaki Tespitler
“Hazır beton konusunda müşterileri biz buluyoruz. Müşteriden gelen talebi biz
fabrikaya iletiyoruz. Müşterilerimize yaptığımız satışlarda satış riski bizim üzerimizde
bulunmakta.”
“Biz müşteriye ürünü satıp firmaya parasını ödüyoruz. Firma bize fatura kesiyor biz 190
de sattığımız ürün için müşteriye fatura kesiyoruz. Fabrika fiyatının üzerine nakliye
maliyetini ve belirli oranda kar koyarak satış gerçekleştirmekteyiz. Müşteriden
alacağın tahsil edilememesi riski bizim üzerimizdedir.”
“Fabrikadan müşterinin yer, uzaklık, miktar ve ödeme şekli gibi bilgilerine göre fiyat
alıp müşteriye bilgi veriyoruz.”
“Hazır beton için müşteri bize geldiğinde fabrikadan müşteriye satacağımız fiyatı
alıyoruz. O fiyattan müşteriye satışı yapıyoruz. Bize de bu fiyattan fatura kesiliyordu.
Aylık yahut Batıbeton’un istediği aralıklarla biz Batıbeton’a prim faturası kesiyorduk.
06-88/1137-334
6
Bu yılbaşından itibaren primimizin düşülmüş olduğu bedel bize fatura ediliyor.
Müşterinin ödememe riski bizim üzerimizdedir.” 200
“Her müşteri için fabrikadan fiyat alırız. Müşteriye bu fiyattan fatura ederiz. Daha
sonra fabrika, bizim primimizi düşerek betonu bize fatura eder. 1 yıl önce bu primler
faturadan düşülmezdi. Bunun yerine ayda bir toplu olarak prim bedellerini fabrikaya
biz fatura ederdik. 1 yıl önce sistem değişti. Yine geçen sene % 3,5-4 olan bayi
primimiz % 2,5’a indirildi.”
“Hazırbetonda şu an için prim uygulaması yoktur. 5-6 ay öncesine kadar prim
alıyorduk. Prim bedellerimizi ay sonunda Batıbeton’a fatura ediyorduk. Yılbaşından
itibaren fabrika, prim bedellerimizi düşerek bize fatura ediyor. Prim oranımız geçen yıl
Temmuz ayında % 5’ten %4’e, 2006 Şubat’tan itibaren ise % 2,5’a düştü.
Hazırbetonda tahsilat riski bizim üzerimizdedir.” 210
“1 yıl öncesine kadar ayda bir fabrikaya hazırbeton prim faturası kesiyorduk. O
dönem fabrikadan aldığımız fiyatı müşteriye fatura ediyorduk.”
“Hazırbetonda her müşteri için fabrikadan fiyat alırız. Biz hazırbetonu bu fiyat
üzerinden müşteriye fatura ediyoruz. Daha sonra fabrika bizim primimizi düşerek
faturalandırma yapıyor. Dolayısıyla prim bedeli faturada görünmemektedir. Geçen yıl
uygulama böyle değildi. Ay sonlarında prim bedellerimizi fabrikaya fatura ederdik.
Hazırbetonda tahsilat riski tamamıyla bizim üzerimizdedir. Olası kazalardan fabrika
sorumlu olur ama kalite veya beton miktarı konusunda sorun yaşandığında fabrika
çözüm konusunda ağır davranıyor. Böyle durumlarda müşteriler ödemede güçlük
çıkarabilmektedir. Bizim fabrikada teminat mektubumuz bulunduğundan ödemeyi 220
geciktirme şansımız bulunmamaktadır.”
“Hazırbetonda sadece aracılık yapıyoruz. Fabrikalar işin büyüklüğüne ve ödemeye
göre her müşteri için fiyat verirler. Bu fiyatı müşteriye fatura ediyoruz. Daha sonra %
2,5 bayi primi düşülmüş bedel fabrika tarafından bize fatura edilir. Geçen yıl
öncesinde % 4 olan bayi primi geçen yıldan itibaren % 2,5 yapıldı. Hazırbetonda
tahsilat riski bizim üzerimizdedir.”
“Hazırbetonda müşteri bize geldiğinde fabrikadan telefonla fiyat alıp müşteriye
söylüyoruz. Daha sonra fabrika bayii primimizi düşerek bize fatura ediyor. Primlerimiz
3-4 ay önce %4’ten %2,5’a düştü. Birkaç yıl öncesine kadar primlerimizi toptan
fabrikaya fatura ediyorduk. Tahsilat riski bütünüyle bayi üzerindedir.” 230

J.2.2. Çimbeton
J.2.2.1 2004 Yılı Öncesi
“…Fiyatlarımızı Çimbeton belirliyor. Her satış öncesi Çimbeton’a sorup fiyat alıyoruz
ve onay alıyoruz. Yani değişik bölgelere değişik fiyatlar uygulatıyorlar. Bize
gönderilen fiyat listeleri ise aslında göstermelik. Çünkü onlar üzerinden sabit
indirimler uygulaması yapıyoruz. .”
“…- Çimbeton’un liste fiyatlarından 24.5 milyon TL indirim yaptığını,
- Bu fiyatın bayinin müşteriye olan fiyatı olduğunu,
- İndirim fiyatından bayiye % 5 iskonto yapıldığını, 240
- Bu şekilde Çimbeton’un bayiden sonraki fiyatı tespit ettiğini... ifade etmiştir”
“…Satış fiyatlarımız Çimbeton tarafından belirlenir. Şirketin bize verdiği marj
aralığında satmamız gereken fiyat şirket tarafından belirtilir. Eğer daha fazla indirim
yapmamız geekirse, onu da şirketle müzakere ederiz…”
06-88/1137-334
7
“...Hazır beton satış fiyatlarını Çimbeton belirlemektedir. Her bir sipariş için
Çimbeton’dan fiyat alırız. Çimbeton’un hazır beton bayilerinin kar marjını net satış
fiyatı üzerinden %5 olarak belirlemektedir. Biz de Çimbeton yetkili satıcısı olarak aynı
kar marjı üzerinden çalışmaktayız. Karımız, Çimbeton’a ödeme yaparken düşülerek
bize ödeme yapılmış oluyor. Hazır beton müşterilerinin ödememe risklerini biz bayiler
üstleniyoruz…” 250
“Fiyatlara ilişkin her türlü kararı firma (Çimbeton) vermektedir. Fiyatları biz
belirlemiyoruz. Liste üzerinden ne kadar iskonto yapılacağını da firma belirliyor. Biz
sadece %3 ila %5 arasında bir kar almaktayız. Kar miktarı da yine firma tarafından
belirlenmektedir. Ancak hazır beton bedelinin müşteriden tahsil etme riski bayilerin
üzerindedir…”

J.2.2.2. 2005 Yılı Tespitleri
"Müşteri bize geldiğinde Çimbeton'un bize verdiği fiyatları söylüyoruz. Müşteri kabul
etmezse Çimbeton'a dönüp fiyat indirimi talep ediyoruz. Fiyat konusunda hiçbir
opsiyonumuz yok. Çimbeton komisyonumuzu düşerek mal bedelini bize fatura ediyor. 260
Bu satışla ilgili bütün riskler bizim üzerimizde."
"Hazır beton satışlarında % 4 prim ile çalışıyoruz. Müşterinin ödememe riski
bütünüyle bizim üzerimizdedir."
"Hazır betonda fabrika satış fiyatı üzerinden maksimum % 4 prim ile çalışıyoruz.
Müşteri mal bedelini ödemediğinde bütün risk bizim üzerimizdedir."

J.2.2.3. 2006 Yılı Tespitleri
“…Hazır betonu firmadan alır, müşteriye satarız. Firma yalnızca ürünü müşterinin
inşaatına dökerken müşteri ile muhatap olur. Müşterilerin fiyatlar bakımından
muhatabı biziz. Çimbeton hazır betonu %3 indirimle satar. Biz de bu oranda bir kar 270
elde ederiz. Masraflarımız nedeniyle kar marjımız üzerinden indirim yapmamız
mümkün değildir. Bizim müşteriye verdiğimiz indirime Çimbeton müdahale
etmemektedir, ancak firmanın belirlediği fiyatın üzerine çıktığımız takdirde Çimbeton
buna müdahalede bulunur.”
“… Çimbeton’un belirli bir fiyatı vardır. Biz bu fiyatı müşterilere uygulayıp karşılığında
%3 komisyon almaktayız. Müşteri ödemeyi bize yapar biz de firmaya ödemede
bulunuruz. Müşteri ile yapılan pazarlıklar sonucunda indirim yaparsak, bunu
komisyonumuz üzerinden gerçekleştiririz. Büyük ölçekli işlerde ise Çimbeton’a fiyatlar
konusunda danışmaktayız…..ticari risk bizim üzerimizdedir.”
“Müşterinin ödememesi durumunda risk bizim üzerimizdedir…Yaptığımız satışlar için 280
Çimbeton bize fatura keser, biz de satışımız için müşteriye fatura kesmekteyiz. %4
oranında bayilik indirimi bulunmaktadır. Bu oranın altına inebilmekteyiz, %4’ün
üzerine de çıkılabilmektedir. Bu konuda fabrikanın herhangi bir kısıtlaması
bulunmamaktadır. Ancak piyasa koşulları %4’ün üzerine de çıkmamıza müsaade
etmemektedir.”
“ Hazır beton fiyatlarını Çimbeton’un göndermiş olduğu liste fiyatı üzerinden
belirliyoruz. Bu fiyat liste fiyatından %4 düşülüp fatura edilmektedir. Bayi kar marjı en
çok %4 belirlenmesine karşın, bayiler arasında yaşanan rekabetten dolayı bu oran
%1’lere kadar düşebilmektedir. Ancak, bayiler arasında yaşanan rekabet yüzünden
bu oran %1’lere kadar düşebilmektedir. Hazır beton müşterilerini biz bulmaktayız. 290
Müşteriler taleplerini biz Çimbeton’a iletiyoruz. Çimbeton da müşterinin istediği yere
hazır betonu dökmektedir. Müşterilerimize yaptığımız satışlarda satış riski bize aittir.
06-88/1137-334
8
Hazır beton satışlarından doğabilecek problemlerde (ödeme problemleri gibi)
Çimbeton bizi muhatap almakta, biz de müşteriyi muhatap almaktayız.”
“Çimbeton’da teminatımız bulunmaktadır. Dolayısıyla ödememe durumunda risk
bizim üzerimizde olmaktadır. Santrallerin mesafe olarak uygun olduğu her yere satış
yapabilmekteyiz. Yaptığımız satışlar için Çimbeton bize fatura keser, biz de satışımız
için müşteriye fatura kesmekteyiz. Genellikle kar oranımız %2,5-4 olarak
gerçekleşmektedir. Bu oranların altına inebilmekteyiz, %4’ün üzerine de
çıkılabilmektedir. Bu konuda fabrikanın herhangi bir kısıtlaması bulunmamaktadır. 300
Çimentaş tarafından bize gönderilen fiyat listesi var. Ama buna bağlı kalınmamakta,
liste fiyatı üzerinden indirim yapılmaktadır.”
“Hazır betonda müşteri bizden ürün istediğinde fabrikadan fiyat alıyoruz. Fabrikadan
aldığımız fiyattan müşteriye satmak durumundayız. Daha önce %3-%4 olan primimiz
şu an %2 oldu. Fabrika hazır betonu primimizi düşürerek bize fatura ediyor.
Müşterinin ödememe riski bizim üzerimizdedir. Fabrikada teminat mektubumuz
bulunduğundan biz ödemek zorundayız.”
“Hazır betonda müşteri gelip fiyat istediğinde müşteri için fabrikadan fiyat alıyoruz.
Fabrikanın bize verdiği fiyattan müşteriye satmak durumundayız. %4 prim bize kalan
kardır. Fabrika, primimizi fatura üzerinden iskonto ederek bize fatura kesiyor” 310
“Fabrika bize fiyat listesi göndermekte. Biz de %4 kar marjı sağlayacak şekilde
fiyatlandırma yapıyoruz. Müşterilerimizin hemen hepsi ……… içindendir. Dış
bölgelerden talep olmuyor, olsa da fabrika buna karışmaz. Çimbeton’da teminatımız
var ve satışlardan doğan risk bizim üzerimizde.”
“Zarar ettiğim için bayilikten ayrıldım. Çimbeton ile aramızda bayilik sözleşmesi
imzalanmıştı ancak, bizde sözleşmenin nüshası bulunmamaktaydı. …ödememe
durumunda risk bizim üzerimizde olmaktaydı. Satışa ilişkin tek sınırlama teminat
miktarı idi. Teminat bedeli ne kadar ise ona göre beton satabiliyorduk. Onun dışında
Çimbeton bize herhangi bir sınırlama getirmemiştir. …da herhangi bir yere satış
yapabilmekteydik. Genellikle kar oranımız %3 olarak gerçekleşmekteydi. Çimbeton 320
bize faturayı %3 iskontolu kesmekteydi. Bu fiyat dışında başka bir fiyat vermemiz
mümkün değildi. Çimentaş tarafından bize fiyat listesi gönderilirdi. Liste fiyatı
üzerinden iskontolu olarak bize fiyat verilirdi.”
“Çimbeton bayisiyken ilk zamanlar primimiz %5 civarındaydı. 2003 yılından itibaren
bu oran %4’e indi. Bu aralar %2 civarında olduğunu duyuyoruz. Çimbeton’dan
aldığımız fiyatı müşteriye fatura ederdik. Çimbeton da ürünü, primimizi düşerek bize
fatura ederdi. Bu prim faturada beton indirimi ve pompa indirimi olarak görünürdü.”

J.2.3. Akçansa
J.2.3.1. 2004 Yılı Öncesi 330
“…Bize gelen hazır beton taleplerinin hepsine fiyat konusunda cevap verebilmek için
Betonsa’ya dönüyoruz ve onlar da bize, betonun döküleceği yerin mesafesine ve
talep edilen betonun miktarına göre de uygulayacağımız fiyatın ne olacağını
bildiriyorlar…”

J.2.3.2. 2005 Yılı Tespitleri
"Hazır betonda biz fabrikadan alır, müşteriye istediğimiz fiyattan satarız."
"Hazır betonda yeniden satış fiyatlarımıza herhangi bir müdahale yoktur. Hazır beton
satışlarında risk bizim üzerimizdedir."
340
06-88/1137-334
9
J.2.3.3. 2006 Yılı Tespitleri
“Biz Betonsa’dan fiyat istiyoruz, onlar da bölgeye ve müşteriye göre fiyat veriyorlar.
Fiyatlar yerin yakınlığına, miktara ve müşteriye göre belirleniyor. Kar marjımız vadeli
2 YTL, peşinde 1 YTL. Santrale yakınsa daha düşük fiyat veriliyor. Fabrika bize fiyat
ve bölge konusunda doğrudan bir sınırlama getirmiyor. Bazen alabileceğimiz işleri
fabrikadan müşteriye yüksek fiyat verilmesi nedeniyle alamayabiliyoruz.”
“Riskleri ve mesafenin maliyeti nedeniyle … dışına satış yapmamaktayız.
Yapacağımız satışlar için fabrikadan fiyat alınmaktadır. Hazır betonda metreküp
başına 2YTL kar elde edilebilmektedir.”
“…Betonsa ile aramızda herhangi bir bayilik sözleşmesi bulunmamakla birlikte 350
onların betonlarını satmaktayız. Betonsa’da teminat mektubumuz bulunmaktadır.
Dolayısıyla satışlardan doğan riskler üzerimizdedir. Müşteri taleplerini bize iletmekte,
biz de bu talebi Betonsa’ya iletmekteyiz. Satışlarımız peşin olduğu için ödemelerimizi
Betonsa’ya peşin olarak yapmaktayız. Beton fiyatlarını döküleceği yere göre
Betonsa’dan alıyoruz, bu fiyatın üzerine belli bir kar koyarak müşteriye satmaktayız.
Betonu istediğimiz fiyattan istediğimiz bölgeye satmaktayız.”
“ Betonsa’nın bayiliğini yürütüyoruz. Hazır beton için fabrika bize bir fiyat verir, biz bu
fiyattan alıp müşteriye kendi karımızı koyup satarız. Müşteri kısıtlamamız
bulunmamaktadır; her yerden talepleri kabul ediyoruz. Bayilik sözleşmemiz gereğince
müşteriden kaynaklanan riskler bizim üzerimizdedir.” 360
J.2.4. Modern Beton
J.2.4.1. 2004 Yılı Öncesi
“...Beton satışlarımızda gelen talep üzerine santrale dönüyoruz ve fiyat alıyoruz. O
fiyatla müşteriye satış yapıyoruz. Daha sonra, yapılan satış üzerine Modern Beton
kendi komisyonumuzu (% 5 civarı) düşürerek bize fatura kesiyor...”
“...Hazır beton müşterisi bizden beton istediğinde, santralden fiyat öğrenip o fiyattan
müşteriye satıyoruz. Daha sonra Modern Beton’a prim (% 4-6 civarı) faturası
kesiyoruz...”
“...Beton satışlarımızda gelen talep üzerine santrale dönüyoruz ve fiyat alıyoruz. Daha
sonra yapılan satış üzerine Modern Beton bize fatura kesiyor ve biz de aynı faturayı 370
müşteriye kesiyoruz. %2-%5 arası olan komisyonumuzu mal iadesi faturası şeklinde
Modern Beton’a fatura kesiyoruz...”
“...Müşteriler hazır beton için aradığında santrale dönüp randevu alarak betonu
döktürüyoruz. Modern Beton, % 4 bayi karını düşerek bize fatura kesiyorlar...”

J.2.4.2. 2005 Yılı Tespitleri
"Modern Beton'un bize gönderdiği fiyat listelerine uymak zorundayız. Modern Beton
faturayı bize komisyon oranımız (% 5) nispetinde iskonto ederek kesiyor. Müşterinin
ödememe riski bizim üzerimizde."
"Modern Beton'un bize verdiği fiyat listelerine aynen uymak zorundayız. Fiyat 380
konusunda herhangi bir serbestimiz bulunmamaktadır. Buna karşın ödeme riski
tamamıyla bizim üzerimizdedir. Hazır beton satışı neticesinde komisyon almaktayız."

J.2.4.3. 2006 Yılı Tespitleri
“Hazır Beton müşterisi bize gelir, siparişi bize iletir, biz de bunu firmaya bildiririz.
Müşteriyle ticari anlamda firma değil biz muhatap oluruz. Firma bize biz müşteriye
fatura keseriz…..Modern beton bayilere bu yılın başında kendi bölgeniz dışına ürün
06-88/1137-334
10
dökmeyin diye talimat gönderdi. Modern Beton; bir il veya ilçedeki talebin, oradaki
bayi tarafından karşılanmasını; bu il veya ilçe dışındaki bayiler tarafından
karşılanmamasını istiyor. 2006 yılı başına kadar Modern Beton ile primli çalışıyorduk. 390
Yani beton satışı Modern Beton’un belirlediği fiyat üzerinden yapılır ve biz de bunun
üzerinden %4 komisyon alırdık. Şu anda olduğu gibi betonu firmadan alıp müşteriye
satıyorduk. Müşterinin beton bedelini ödememesi halinde risk bizim üzerimizdeydi.
Öte yandan bizim riskimize karşılık olarak firmaya teminat veriyoruz. 2006 yılı
başından itibaren yeni bir fiyatlama sistemine geçildi. Artık fabrika fiyatının üzerine
karımızı ekleyerek fiyatımızı belirliyoruz. Şu anda kar marjımız yaklaşık %3 tür.
Bunun üstüne çıkmamız halinde talep rakip ürünlere kayar. İndirim yapmamız halinde
ise bu oran, en az %2-2,5 olabilir. Daha az bir kar marjıyla çalışmamız, maliyetlerimiz
nedeniyle mümkün değildir.”
“…hazır beton müşterisi bizden beton istediğinde fabrikadan fiyat alıyoruz. Müşterinin 400
büyüklüğüne göre bazen fiyat indirtebiliyoruz. O fiyattan müşteriye satış yapıyoruz.
Fabrika bizim primimizin (%1-2 civarı) düşülmüş meblağı bize fatura ediyor. Bu yıldan
itibaren sistem bu şekildedir. Önceden faturada bizim primimizin düşüldüğü
görünürdü. Artık primimiz iskonto kalemi olarak yer almıyor. Hazırbeton müşterilerinin
mal bedelini ödememesi riski tamamen bizim üstümüzdedir.”
“Hazır beton için fabrikadan bize tek satış fiyatı veriyorlar. Bu fiyatın üzerine kendi
bayii karımızı koyarak nihai fiyatımızı belirliyoruz. Bu uygulama bu yıldan itibaren
başlamıştır…Hazır betonda önceden fabrikaya müşteri adı, adresini veriyorduk.
Şirket bize ona göre fiyat (müşteriye satış fiyatımızı) veriyordu. Daha sonra hazır
betonu götürüp döküyorlar. Şirket bize kestiği faturada, bize belirledikleri prim (belirli 410
bir yüzde) düşerek fatura ediyorlar. Hazır beton müşterilerinin ödeme yapmama riski
bizim üstümüzdedir.”
“…Modern Beton bayisi olarak faaliyet göstermekteyiz. …Her müşteri için fabrikadan
ayrı fiyat alınmaktadır. Fabrika bazı müşterilere verebileceğimiz fiyatın üzerinde fiyat
vermektedir. Dolayısıyla alabileceğimiz bazı işleri fabrikanın verdiği fiyat nedeniyle
alamıyoruz. Her müşteri ve bölge için fabrikadan ayrı fiyat verilmektedir. Örneğin,
aynı yerde yan yana bulunan iki inşaat için aynı koşullarda aynı miktar beton için iki
farklı fiyat verilebilmektedir. Bu farklılık, müşterilerin ödeme koşulları veya satış
miktarı gibi ekonomik nedenlerden kaynaklanmamaktadır. Yaptığımız satışlar için
Modern Beton tarafından… fatura kesilmekte, …da müşteriye fatura kesmektedir. 420
Eskiden %4 kar üzerinden çalışılmaktaydı. 2006 yılı başından itibaren kar, oran
olarak değil miktar olarak belirlemeye başlanmıştır. Örneğin C20 beton için 3 YTL’lik
kar miktarı belirlenmiştir. ……bu miktarın altında da üstünde de karını
belirleyebilmektedir. Ancak genel olarak 3 YTL’den daha az kar ediyoruz. Çünkü
çoğu zaman işi alabilmek için bizim de kendi kar payımızdan indirim yapmamız
gerekmektedir.”
“…Hazır beton’da fiyatlarımız bellidir. Biz müşteriye belli bir fiyat veririz ve
gerektiğinde bu fiyat üzerinden indirim yaparız. Bu fiyat kendimiz tarafından
belirlenmektedir (fabrika alış fiyatı + kar). Hazır betonda fabrika bize fatura kesiyor,
biz de müşteriye fatura kesiyoruz. Müşteri bize sipariş verir, biz de bu siparişi 430
fabrikaya iletiriz. Sipariş yalnızca bayi üzerinden gider. Müşteriden alacağın tahsil
edilememesi riski bayinin üzerindedir.”
“…Hazır betonda, müşteriden siparişi alır ve bunu Modern Beton’a iletiriz. Modern
Beton ürünü müşteriye teslim eder. Müşteri ile biz muhatap oluruz. Hazır betonu
Modern Beton’dan satın alır ve alış fiyatının üstüne karımızı ekleyerek müşteriye
satarız. Bu ilişkide firma bize, biz de müşteriye fatura veririz.”
06-88/1137-334
11
“…Proje aşamasında inşaat yapacak kişilerle muhatap oluruz. Bizden fiyat isteyen
müşteriler, rakiplerin fiyatlarıyla karşılaştırıldığında fiyatımızı uygun bulurlarsa, bize
beton siparişi verir. Biz de Modern Beton’a müşteri bilgi formunu doldurarak müşteri
ve inşaat ayrıntılarını içeren bilgileri iletiriz. Biz ürünü Modern Beton’dan alıp, alım 440
fiyatı üzerine karımızı da ekleyerek satışını gerçekleştiriyoruz. Dolayısıyla firma bize
biz de müşteriye fatura kesiyoruz. …müşterinin borcunu ödememesi halinde ticari
risk tamamen bayi üzerindedir.”

K. TEŞEBBÜSLERİN SAVUNMALARI
K.1. Akçansa Çimento Sanayi Ticaret A.Ş.’nin Savunması
Akçansa, savunmalarında özetle;
- Soruşturma bildirimi ile birlikte yeterince bilgi ve belge gönderilmeyerek ilk
yazılı savunma haklarının kısıtlandığı,
- Soruşturma Heyeti’nce kullanılan delillerin yalnızca bayi ya da yeniden 450
satıcılardan alınan ifadeler olduğu ve bunların hiçbirisinin Betonsa’nın yeniden
satış fiyatını belirlediğini göstermediği,
- Hazır beton ilgili ürün pazarının özelliklerinin göz önüne alınmadığı,
- Bayi ifadelerinde belirtilen müşterilerden talep gelmesi durumunda ana
üreticiden fiyat alma sisteminin hazır beton ürününün üretimi, pazarlama ve
satışı aşamalarının doğal niteliklerinden kaynaklandığı, zira hazır beton
ürününün teknik ve estetik açılardan müşterilere göre farklılık gösterebildiği,
bu konuda pek çok farklı unsurun etkili olabildiği,
- Hazır betonun tek fiyatla satılmasının mümkün olmadığı, döküm şartlarına ve
ödeme şekillerine göre fiyatların değişmesinin doğal olduğu, bayilerin 460
kendilerine verilen özel iskontolu fiyatların üzerine piyasa rakamlarının da göz
önüne alarak karını koyup, müşteriye fiyatlarını bildirdikleri, tüm bu sürecin
gereği olarak her satış öncesinde bayi ile üreticinin görüşmesinin doğal
olduğu,
- Bayi görüşmelerine ilişkin tutanaklarda bayiye yöneltilen soruların yer almadığı
ve bayi ifadelerinin açıklığa kavuşturulmadığı, bu ifadelerle ilgili olarak
Akçansa yöneticilerinden açıklama istenmediği,
- Soruşturma heyetinin Akçansa’ya ilişkin olarak önaraştırma raporunda yer
verdiği görüşünü değiştirdiği ancak soruşturma raporunda bunu açıklamadığı
- Haklarında yürütmeyi durdurma kararlarının bulunduğu veya Danıştay 470
tarafından iptal edilmiş olan eski kararların ağırlaştırıcı unsur olarak
değerlendirilemeyeceği, anlaşmaların piyasaya etkisi incelenmeden zararın
ağırlaştırıcı etkisinin olamayacağı, ihlal süresinin her teşebbüs açısından ayrı
ayrı incelenmesi gerektiği,
- Hafifletici nedenlerin dikkate alınmadığı,
- Hazır beton ve çimento faaliyetlerini aynı tüzel kişilik altında yürüten
Akçansa’ya toplam ciro rakamı üzerinden ceza verilmesinin haksızlık olacağı,
hususları ifade edilmiştir.

K.2. Batıbeton’un Savunması 480
Batıbeton, savunmalarında özetle;
- Ek görüşte 2. yazılı savunmalarının değerlendirilmediği,
06-88/1137-334
12
- Haklarında bu soruşturmanın açılmasına dayanak olan bir önaraştırma
kararının bulunmadığı, böyle bir kararın kendilerine ibraz edilmediği,
- Soruşturmaya dayanak yapılan belgelerin kendilerine gönderilmediği ve bu
şekilde savunma haklarının kısıtlandığı, tutanaklarda ifadeleri bulunan
bayilerin bu ifadeleri ne amaçla verdiğinin bilinmesi açısından gizlenmemesi
gerektiği, bu gizliliğin 4054 sayılı Kanun’da yer alan ticari sıra ilişkin
hükümlerle açıklanamayacağı,
- Savunmalar için 30 gün yerine 10 gün ek süre verilmesinin herhangi bir 490
gerekçesinin bulunmadığı,
- Kimliği belirsiz ve Batıbeton ile arasında çıkar çatışması olan kişilerce ortaya
atılan ve somut veriye dayanmayan iddiaların dikkate alınmaması gerektiği, bu
ifadelerin teşebbüs beyanlarından üstün tutulamayacağı, ilgili pazarda tespit
edilen hiçbir bulgu, yapılan hiçbir başka araştırma, mali analize ve yerinde
incelemelerde elde edilen bulgulara Soruşturma Raporu’nda yer verilmediği,
- Batıbeton’un mal verdiği bayilerine herhangi bir bölge ve fiyat sınırlaması
getirmediği, teminat mektubu sistemi ile çalıştığı, yeniden satıcıların hazır
betonu istedikleri fiyattan sattığı, nihai tüketiciye satış ile ilgili riskin yeniden
satıcıya ait olduğu, bayi tutanaklarının da tüm bunları doğruladığı, 500
- Soruşturma raporunda ihlal olduğu ifade olunan eylemlerin uyumlu eylem yolu
ile mi, anlaşmalar yolu ile mi gerçekleştirildiğinin Soruşturma heyetince
açıklığa kavuşturulamadığı,
hususları ifade edilmiştir.

K.3. Çimbeton’un Savunması
Çimbeton, savunmalarında özetle;
- Soruşturma bildirimi ile birlikte yeterince bilgi ve belge gönderilmeyerek ilk
yazılı savunma haklarının kısıtlandığı,
- Hazır beton ürünün niteliklerinin göz ardı edildiği, 510
- Çimbeton’un her bir hazır beton tesisinin hammadde girdi maliyetlerinin
birbirinden farklı olduğu, farklı hammaddelerle üretilen hazır betonun nitelik
farklılıklarının bulunabildiği, hazır beton ürününün fabrikada değil şantiyede
teslim edildiği ve teslimattan sonra çok sayıda hizmet gerektirdiği, buna göre
işin hacmi, yapı türü, işin süresi, tesise olan mesafe, yol özellikleri, şantiye
sahasının durumu, zeminin özellikleri, hava koşulları gibi çok sayıda unsurun
fiyatlandırma üzerinde etkili olduğu, dolayısıyla aynı mesafedeki iki müşteri
için fiyatın farklılaşabildiği,
- Çimbeton’un bayilerinin her bölgeye kısıtlama olmaksızın ürün satabildiği
ancak bayilerin nakil araçları olmadığı, yöreyi ve şantiyeyi çok iyi bilmediği, 520
yukarıda ifade edilen kıstasları değerlendirme imkanı olmadığı için doğal
olarak Çimbeton’a döndükleri ve fiyatlandırma konusunda yardım talep
ettikleri, Çimbeton’un da yaptığı çalışma sonrasında kendi fiyatını tespit ettiği,
ancak bayinin dilediği fiyatta satmakta özgür bırakıldığı ve tüm ticari riskin bayi
üzerinde kaldığı, tüm bunların rekabet hukukuna uygun olduğu ve piyasadaki
rekabete halel getirmediği,
- Bayilere uygulanan primin, fiyat ya da kar marjı belirleme amacı olmadığı
yalnızca, üreticiyle devamlı alım satım ilişkisi kuran yeniden satıcıya
uygulanan bir ödüllendirme olduğu,
06-88/1137-334
13
- Bayi görüşmelerine ilişkin tutanaklarda bayiye yöneltilen soruların yer almadığı 530
ve bayi ifadelerinin açıklığa kavuşturulmadığı, bu ifadelerle ilgili olarak
Çimbeton yöneticilerinden açıklama istenmediği,
- Haklarında yürütmeyi durdurma kararlarının bulunduğu veya Danıştay
tarafından iptal edilmiş olan eski kararların ağırlaştırıcı unsur olarak
değerlendirilemeyeceği, anlaşmaların piyasaya etkisi incelenmeden zararın
ağırlaştırıcı etkisinin olamayacağı, ihlal süresinin her teşebbüs açısından ayrı
ayrı incelenmesi gerektiği, hafifletici nedenlerin ise dikkate alınmadığı,
hususları ifade edilmiştir.

K.4. Modern Beton’un Savunması 540
Modern Beton, savunmalarında özetle;
- Bayilere kesilen faturalarda iskonto kalemi altında verilen ve %2-4 arasında
değişen primlerin az karla satış yapmak durumunda kalan bayilere teşvik
amacıyla uygulandığı,
- Ek görüşte ikinci yazılı savunmada sunulan bilgi ve belgelerin, açıklama, delil
ve savunmaların yeterince değerlendirilmediği, bu durumun çekişmeli usule
tabi bir mekanizmanın mantığı ile uyuşmadığı ve savunma yapmayı
güçleştirdiği; eğer savunma makamının bir açıklaması kabul edilmiyorsa, bu
savunmanın kabul edilmeme gerekçelerinin gösterilmesi ve savunma
makamına bu hususta savunma hakkı verilmesi gerektiği, bu hususun 550
Kurul’un Soruşturma Heyeti’ne ve savunma makamına eşit uzaklıkta
durmasını güçleştirdiği,
- İskonto uygulanan bayilerin bulunduğu bölgelerde diğer hazır beton
üreticilerinin yoğun rekabet baskısının bulunmakta olduğu, dolayısıyla Modern
Beton’un ürünün satılabilmesi için buralardaki bayilere ekstra bazı teşvikler
sağlamak zorunda kaldığı, bu durumun bölgedeki rekabetçi yapıyı da
gösterdiği,
- Bayiye söylenen tüm fiyatların tavsiye fiyat niteliğinde olduğu ve bayinin bu
fiyata uymasını sağlayacak herhangi bir zorlamanın yapılmadığı, bayilerin
zaman zaman bu fiyata uymayı tercih etmelerinin Modern Beton’un iradesi ve 560
kontrolü dışında geliştiği ve bu durumun herhangi bir rekabet hukuku
sorumluluğu oluşturmadığı,
- Oligopol niteliği gösteren hazır beton pazarında piyasanın şeffaf olduğu, bayi
ağının üreticiler tarafından ortak kullanılan bir ağ olduğu, Modern Beton’un
piyasada geçerli olabilecek fiyatları doğru tahmin etmesinin doğal olduğu,
böyle bir ortamda bayinin en doğru tercihi yapabilmek amacıyla Modern
Beton’a danışarak tavsiye fiyat istemesinin de doğal olduğu,
hususları ifade edilmiştir.

L. DEĞERLENDİRME 570
L.1. Savunmaların Değerlendirilmesi

Soruşturma kararının, hakkında soruşturma başlatılan teşebbüslere tebliği ile ilgili
olarak 4054 sayılı Kanun'un 43/2. maddesinde "... Taraflara tanınan ilk yazılı cevap
süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve
niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekir." hükmü yer
06-88/1137-334
14
almaktadır. Soruşturma kararı söz konusu Kanun hükmüne uygun olarak tebliğ
edilmiştir.

Dosyaya giriş hakkı Kanun’un 44. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin ikinci 580
fıkrasında,
“Haklarında soruşturmaya başlandığı bildirilen taraflar sözlü savunma hakkını
kullanma taleplerine kadar Kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü
evrakın ve mümkünse elde edilmiş olan her türlü delilin bir nüshasının kendilerine
verilmesini isteyebilir.”
denmekte ve devamı fıkrada,

“Kurul, tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına
dayanak yapamaz.”
hükümlerine yer verilmektedir. 590

Bu hükümlerden de anlaşılacağı üzere, hakkında soruşturma açılmış taraflara
Kanun’un 44/2. maddesi ile dosyaya giriş hakkı tanınmış, 44/3. maddesi ile de
teşebbüslerin kendini savunma hakkı bir bakıma güvence altına alınmıştır. Ancak,
söz konusu Kanun maddesinde yer verilen “kendileri ile ilgili düzenlenmiş” hükmünün
göz önüne alınması gerekmektedir. Soruşturma Heyeti, Soruşturma kapsamındaki
teşebbüslerde yapmış olduğu yerinde incelemeler ya da teşebbüslerden istediği
bilgiler neticesinde oluşan belgeleri incelemekte, değerlendirmekte ve nihai olarak
Soruşturma Raporunu ve eklerini oluşturmaktadır. Teşebbüslerin dosyadaki erişim
hakları da ticari sırlar çıkarıldıktan sonra kendileri ile ilgili düzenlenmiş belgeler olan 600
Soruşturma Raporu, ek görüş ve eklerinden ibarettir.

Rekabet Kurulu’nun 3.12.2004 tarih ve 04-77/1109-278 sayılı kararı uyarınca;
Betonsa, Batıbeton, Çimbeton ve Modern Beton teşebbüsleri hakkında Ege Bölgesi
hazır beton pazarında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma
sonunda hazırlanan 21.6.2005 tarih, 2005-1-70/ÖA-05-HY sayılı Önaraştırma Raporu
Rekabet Kurulu’nun 28.6.2005 tarihli toplantısında görüşülerek yukarıda yer verilen
teşebbüsler hakkında soruşturma açılmıştır. Önararaştırma Raporu ekleriyle birlikte
Soruşturma Raporu’nun eki olarak Betonsa’ya tebliğ edilmiştir. Bu çerçevede,
savunmada ifade edilen “yeterli bilgi ve belge gönderilmediği” iddiası dayanıksızdır. 610

Bayi tutanaklarındaki bayi isimleri bayilerin talebi üzerine gizlenerek soruşturma tarafı
teşebbüslere gönderilmiştir. Bayi tutanaklarında bayilerin kimliğini açığa çıkartacak
hususlar dışında hiçbir husus gizlenmemiştir. Teşebbüsün lehine ve aleyhine olan
tüm bayi tutanaklarına Soruşturma Raporunda yer verilmiştir.

4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinde “… bu süreler bir kereye mahsus olmak üzere
ve en çok bir katına kadar uzatılabilir” hükmü göz önüne alındığında, savunmaların
hazırlanma sürelerinin her zaman 30 gün uzatılacağına dair bir Kanun hükmünün
mevcut olmadığı görülmektedir. 620

L.2 Genel Değerlendirme

Modern Beton, Betonsa, Batı Beton ve Çimbeton’un bayileri ile akdetmiş olduğu hazır
beton bayiliğine ilişkin sözleşmelerine ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer
verilmiştir:

06-88/1137-334
15
Çimbeton, Modern Beton, Batı Beton ve Betonsa ile bayileri arasında hazır beton
bayiliğine ilişkin olarak akdedilen sözleşmeler, dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
bulunan teşebbüslerin, sözleşme konusu malların yeniden satımı amacını 630
taşımaktadır. Bu nedenle söz konusu anlaşmaların, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin “Kapsam” başlıklı 2. maddesindeki tanıma uygun
düştüğü görülmüş ve bu kapsamda değerlendirilmiştir. Söz konusu sözleşmeler
incelendiğinde, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin (b) bendinde öngörülen
istisnalar haricinde herhangi bir düzenlemeye rastlanılmamıştır. Dolayısıyla,
sözleşmelerin lafzı dikkate alınarak değerlendirme yapıldığında, söz konusu
sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanmasının önünde
herhangi bir engel olmadığı görülmektedir.

2002/2 sayılı Tebliğ’in 4(a) maddesi, alıcı teşebbüsün kendi satış fiyatını belirleme 640
serbestisine ilişkindir. Buna göre, söz konusu Tebliğ’de, alıcının sabit veya asgari
satış fiyatının belirlenmesinin kesinlikle yasak olduğu ancak sabit veya asgari satış
fiyatına dönüşmemesi koşuluyla sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi
veya alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesinin mümkün olduğu belirtilmektedir. Sağlayıcı
teşebbüsler, akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak suretiyle
alıcının satış fiyatını doğrudan belirlemelerinin yanı sıra, aynı ihlali değişik
uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilmektedirler. Alıcının kar
marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden
alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya
tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler uygulanması ya da 650
bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya
anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai
yaptırımların uygulanması gibi uygulamalar yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan
belirlenmesinin örnekleri olarak sayılabilir.

Dosya kapsamında soruşturma tarafı teşebbüslerin bayilerinin “yeniden satış fiyatı”nı
sabit fiyat veya minimum fiyata dönüşecek şekilde tespit ettiklerini kanıtlamaya yeterli
düzeyde bayi ifadelerinin haricinde farklı deliller bulunmamaktadır. Buna örnek olarak
teşebbüs-bayi arası yazışmalar, yeniden satış fiyat fiyatını uygulamayan bayilere
yönelik cezai müeyyideleri ispatlayan belgeler verilebilir. Keza yeniden satış fiyatının 660
uygulandığına ilişkin bayiler tarafından da herhangi bir destekleyici yazılı döküman
Soruşturma Heyetine sunulamamıştır.

Bu çerçevede, yukarıda özetlenen kapsamda ihlal teşkil edebilecek “yeniden satış
fiyatının” söz konusu teşebbüslerce tespit edildiğini ispatlamaya dosya
münderecatındaki bayi ifadelerinin tek başına yeterli delil niteliğinde olmadığı ve
başkaca bir delilin de mevcut bulunmadığı göz önüne alınarak Akçansa, Çimbeton,
Batıbeton ve Modern Beton hakkında idari para cezası verilmesine yer olmadığı
sonucuna varılmıştır.
670
M. SONUÇ
28.6.2005 tarih ve 05-41/584-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile
ilgili olarak düzenlenen Rapora, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına
göre;
- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile bu Kanun’a dayanılarak
çıkarılan 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
hükümleri uyarınca; bayilik anlaşma ve uygulamalarında sabit fiyat veya
minimum fiyata dönüşecek şekilde yeniden satış fiyatlarının tespit edilmesinin
06-88/1137-334
16
ve bu nitelikte uygulamaların piyasadaki rekabeti engelleyici sonuçlar
doğurarak Kanun’un 4. maddesini ihlal edeceğine, 680
- Ancak, dosya kapsamına göre; Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.,
Batıçim Batı Anadolu Çimento San. A.Ş., Çimbeton Hazır Beton ve Prefabrik
Yapı Malzemeleri San. Tic. A.Ş. ve Modern Beton A.Ş.’nin anılan dikey
uygulamalar yoluyla Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine ilişkin yeterli delil
bulunamadığından, idari para cezası verilmesine yer olmadığına
Kurul Üyeleri Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ ve M.Sıraç ASLAN’ın farklı gerekçeleri ve
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.










































06-88/1137-334
17





FARKLI GEREKÇE
(07.12.2006 tarihli ve 06-88/1137-334 sayılı Kurul Kararı)

Rekabet Kurulu 02.12.2004 tarih ve 04-77/1109-278 sayılı kararı ile Ege
Bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında ön
araştırma açmıştır.

4054 sayılı Kanun’un Kurulun inceleme ve araştırmalarda uygulanacak
kurallarını düzenleyen 40. maddesinde; ön araştırma yapılmasına karar
verildiği takdirde, Kurul Başkanın, meslek personeli uzmanlardan bir veya bir
kaçını raportör olarak görevlendireceğini, ön araştırma yapmakla
görevlendirilen raportörün 30 gün içinde elde ettiği bilgileri, her türlü delilleri ve
konu hakkındaki görüşlerini Kurula yazılı olarak bildireceğini hükme
bağlamaktadır. Rekabet Kurumunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmeliği’nin 55. maddesi, bu görüşlerin düzenlenecek bir “ön araştırma
raporu” ile Kurula intikal ettirileceğini öngörmüştür.

Ön araştırmanın temel amacı, iddiaların ciddiliğini ve tutarlılığını
inceleyerek, soruşturma açılıp açılmaması değerlendirmesi için veri toplamak,
yerinde incelemelerde bulunarak gerekli delillere ulaşmaktır. Soruşturmanın
temelini ön araştırma oluşturmakta, bir başka ifadeyle ön araştırmanın yapılış
zamanı, şekli ve kapsamı soruşturma kararının sağlıklı, tutarlı ve gerekçeli
olabilmesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu itibarla, ön araştırma
kararının yeterli delillere ulaşılabilmesi, hatta delillerin karartılmaması için
gecikmeksizin uygulamaya konulması gerekir. Kanun bu amaca yönelik olarak
bir dizi ve kısıtlı süreler öngörmektedir. Bahsedilen işlemlerle ilgili herhangi bir
gecikme amaca, ulaşmayı engelleyebileceği gibi, alınan kararların etkinliğini
de ortadan kaldırır.

Mevzuat bu denli açık düzenlemeler öngörmüş iken, 02.12.2004
tarihinde alınan ön araştırma kararı için raportör görevlendirilmesi 18.05.2005
tarihinde yapılmıştır. Bir başka ifadeyle ön araştırma kararı yaklaşık altı aylık
bir süre sonunda uygulamaya sokulmuştur. Diğer bölgelerdeki çimento ve
hazır beton ön araştırma kararlarında da görülen (hatta bu bölgelerde daha
uzun süreli gecikmeler söz konusu olmuştur) gecikmeler de dikkate alınınca –
ki bu gecikmeli uygulamalara ilişkin farklı gerekçe ve araştırma-soruşturma
gereğini de yazmıştım- uygulamayı anlamak ve gerekçelendirmek mümkün
değildir. Daha önce diğer bölgelerdeki soruşturmalar için belirttiğim gibi, bu
gecikmeli uygulamaların, görevlerin mevzuata uygun yerine getirilmesi
bağlamında incelenmesi, araştırılması ve soruşturulması gerektiği
görüşündeyim.

Uzun bir gecikmeden sonra ön araştırma ve soruşturmalar tamamlanmış
ve yukarıda tarih ve sayısı verilen nihai karar alınmıştır. Çimento gibi ülkemizin
06-88/1137-334
18
önemli ve Rekabet Kurumunun sürekli gündeminde olan ve etkinliğin
sağlanamadığı bir sektörde ön araştırma ve soruşturma kararlarının derhal
uygulamaya sokulmasının önemi tartışılamaz. Alınan kararda yeterli delil
bulunmadığı gerekçesiyle ihlal iddiaları sonuçsuz kalmıştır. Ön araştırma ve
soruşturma kararlarının çok uzun bir süre uygulanmamasının, delil toplanması
ve iddiaların gerekçelendirilmesi, yeterli bilgi ve belgeye ulaşılması
bakımından önem taşıyıp taşımadığı da kuşkusuz tartışılabilecektir.

Yeterli delil bulunamadığından ihlal sonucuna varılmamasının ve idari
para cezası verilmesine yer olmadığı görüşünü yukarıda açıkladığım ve saklı
tuttuğum farklı gerekçeyle paylaşıyorum.





Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ
Kurul Üyesi

































06-88/1137-334
19



Rekabet Kurulu’nun 07.12.2006 Tarih ve 06-88/1137-334 Sayılı Kararına

FARKLI OY GEREKÇESİ


Ege Bölgesi’nde faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinin 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiklerine ilişkin 7.12.2006 tarih,
06-88/1137-334 sayılı karara aşağıda belirttiğim sebeplerle katılmıyorum :
Soruşturmaya tabi Teşebbüslerin dikey uygulamalar yoluyla 4054 Sayılı
Kanun’un 4.maddesini ihlal ettiklerine ilişkin yeterli delil bulunmadığı tespit
ve kararına aynen katılıyorum. Ayrıca aşağıda belirteceğim yasaya ve hukuka
aykırılıklar sebebiyle, delil mevcut olması durumunda bile ceza kararı
kurulamayacağı görüşündeyim. Şöyle ki;

1) Tüm hukuki ihtilafların çözümünde ; iddia, savunma, varsa tanık
ifadeleri ve diğer yazılı belgeler araç olarak kullanılmaktadır. Gerek ceza
yargılamasında (CMUK), gerek hukuk davalarında (HUMK), gerekse idarî
yargıda (İYUHk.K) tanık beyanları en önemli delildir. İddia ve savunmanın leh
veya aleyhlerine olan tanık beyanlarını eleştirebilmesi, katılması veya red etmesi
için o beyanda bulunanın kim olduğunu bilmesinin gerekeceği tartışmasızdır.
Karara konu soruşturmada tek delil tanık beyanlarıdır. Diğer bir ifadeyle iddia
(Raportörler) ihlalin subuta erdiği savını sadece tanık beyanlarına
dayandırmaktadırlar. Soruşturmanın tüm aşamalarında (Sözlü savunma
toplantısında bile) aleyhlerine beyanda bulunan tanıkların kim olduğunu, adını,
soyadını, kimliğini, nerede bayii olduğunu bilmemektedirler. Çünkü tanıkların
kim olduğu ve kimlikleri karalanmış, örtülmüş, aleyhine soruşturma yapılan
teşebbüslerden gizlenmiştir.
Aleyhe ifade veren, suçlayan bayinin, teşebbüsle geçmişte özel ya da
ticari bir ihtilafının bulunması tabiidir. Dolayısıyla teşebbüsün, o bayiinin
ifadesini, tanıklığını red etme olanağı yok edilmiştir, savunma hakları
kısıtlanmıştır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 43 ve 44.
maddeleri teşebbüs savunma haklarını güvence altına almıştır.
Kanun’un 43. maddesinin 2. fıkrası “Kurulun, başlattığı soruşturmaları
…15 gün içinde ilgili taraflara bildireceğini, tarafların İLK YAZILI
SAVUNMALARINI 30 gün içerisinde göndermelerini isteyeceğini, taraflara
tanınan ilk yazılı cevap verme süresinin başlayabilmesi için Kurulun bildirim
yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi taraflara
göndermesi gerektiğini” öngörmüş, Kanun’un 44.maddesinin 2. fıkrası da;
“Haklarında soruşturma açılan tarafların, soruşturma açıldığı tarihten, sözlü
savunma hakkını kullanma taleplerine kadar kurum bünyesinde kendileri ile
06-88/1137-334
20
ilgili düzenlenmiş her türlü evrakın ve mümkünse elde edilmiş her türlü
delilin bir nüshasının kendilerine verilmesini isteyebileceğini” vurgulamıştır.
Kendileriyle ilgili düzenlenmiş her türlü evrak ve delilin bir nüshasını isteme
hakkının, bu belgeleri Kurum’daki dosyada da bizzat incelemeyi kapsadığı
açıktır.
Yasa koyucunun, 43. maddenin 2. fıkrasında “…ilk bildirim yazısıyla
birlikte iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgilerin taraflara
gönderilmesini” 44. maddenin 2. fıkrasıyla da “…soruşturmanın açıldığı tarihten
sözlü savunma hakkını kullanma taleplerine kadar kurum bünyesinde
kendileriyle ilgili düzenlenmiş her türlü evrakı, delilleri isteme hakkı” tanınırken
savunma hakkına gösterdiği özeni, verdiği önemi ortaya koymaktadır. Bunu
Kanun’un ilgili madde gerekçesinde de çok net bir şekilde ortaya koymaktadır.
4054 Sayılı Kanun’un 44. madde gerekçesi aynen şöyledir: “Kurul’un
SORUŞTURMALARI GİZLİ DEĞİLDİR. Savunma hakkının tam olarak
kullanılabilmesi için sözlü savunma toplantısına kadar, taraflar Kurul’ca
kendileriyle ilgili olarak düzenlenmiş her türlü evrakın ve delilin bir nüshasını
alabilmektedirler. Böylelikle, savunma hakkının TAM ve EKSİKSİZ
kullanılması mümkün olacaktır.
SAVUNMA HAKKI ; disiplin soruşturmalarının, adlî ve idarî ceza
soruşturmalarının en önemli müesseselerinden biridir. Hakiki ve hükmî şahıslara
kanuni düzenlemelere dayanarak isnadda bulunmak ne kadar doğal ise, suçlanan
kişilere yeterince savunma hakkı tanınması da o kadar tabiidir. Bu hak, insan
hakları sözleşmeleri, anayasalar ve yasalarla teminat altına alınmıştır. 4054
Sayılı Kanun’un 43/2 ve 44/2. maddelerinin açık hükümlerine rağmen, aleyhine
soruşturma açılan, idari para cezası tehdidiyle suçlanan teşebbüslere de hiçbir
kısıt konulmadan savunma hakkı tanınması gerekir. Gerekliliğin ötesinde bu
lazime yasa emridir. Aksine karar ve uygulamalar savunma hakkının
kısıtlanmasıdır ve kanuna aykırıdır.

2) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 27/a
maddesinde, bu Kanun’da yasaklanan faaliyetler ve hukuki işlemler hakkında,
başvuru üzerine veya resen inceleme, araştırma ve soruşturma yapmak, bu
Kanun’da düzenlenen hükümlerin ihlal edildiğinin tespit edilmesi üzerine, bu
ihlallere son verilmesi için gerekli tedbirleri alıp bundan sorumlu olanlara idari
para cezası uygulamak Kurul’un görevleri arasında sayılmıştır. Kanun’un
Kurul’un inceleme ve araştırmalarında uygulanacak usulü düzenleyen
“Dördüncü Kısmı” nda yer alan 40 ıncı maddesinde, Kurul’un, resen veya
kendisine intikal eden başvurular üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da
soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için önaraştırma
yapılmasına karar vereceği kurala bağlanmıştır. Kanun’un 51. maddesinin ilk
fıkrasında ise, Kurul’un, nihaî kararlarında Başkan ya da İkinci Başkan dahil en
az 5 üyenin katılımı ile toplanacağı ve en az 4 üyenin aynı yönde oy kullanması
ile karar vereceği; ikinci fıkrasında, ilk toplantıda karar için gerekli nisabın
06-88/1137-334
21
sağlanamadığı durumlarda Başkanın ikinci toplantıya tüm üyelerin
katılımını sağlayacağı, ancak bunun mümkün olmaması halinde kararın,
toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınacağı, bu durumda da toplantı
nisabının birinci fıkrada belirtilenden az olamayacağı, ikinci toplantıda oylarda
eşitlik olması halinde Başkanın bulunduğu tarafın oyunun üstün sayılacağı
hususları düzenlenmektedir. Bu maddeye ilişkin gerekçede de: “Rekabet Kurulu
nihaî kararları hukuki ve iktisadi sonuçlar doğurabilecek niteliktedir. Kararların
tarafları, iktisadi hayatımızda önemli roller üstlenen teşebbüs veya teşebbüs
birlikleri olacaktır. Bu itibarla, mümkün olduğu kadar fazla üyenin, Kurul’un
nihaî kararlarının alınmasında hazır bulunmasını sağlamak amacıyla
toplantı ve kararlarda ağırlaştırılmış nisaplar aranmıştır. Ancak, karar için
gerekli çoğunluğun sağlanamaması nedeniyle Kurul’un karar alamaz duruma
düşmesini önlemek amacıyla, ikinci fıkrada ağırlaştırılmış toplantı ve karar
nisabı yumuşatılmıştır.” denilmiştir.
Kanun’un Kurul’un çalışma esaslarını düzenleyen 28 inci maddesinin son
fıkrasında Kurul üyelerinin kendileri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci
dereceye kadar sıhrî hısımlarıyla ilgili olaylarda müzakere ve oylamaya
katılamayacakları belirtilerek, Kurul’a katılmaya engel durumlar tek tek
sayılmıştır. Bu maddenin gerekçesinde de : “Maddenin son fıkrası ile, Kurul
üyelerinin kendileri ve yakınları ile ilgili olaylarda müzakere ve oylamalarda
iştirak edemeyeceği belirtilmiştir. Toplantı ve karar nisaplarının ağırlaştırılmış
olması üyelerin hepsinin toplantılara iştirakinin önemini arttırmaktadır.”
denilmektedir.
Kurul üyeleri Rıfkı Ünal ve Süreyya Çakın, sözlü savunma toplantısına
katılmadıkları gerekçesiyle karar toplantısında bulunmamışlardır. Bir kurul
üyesinin görevli, izinli ya da raporlu olarak sözlü savunma toplantısına iştirak
etmemiş olması, o dosyanın nihai kararının verileceği toplantıya katılmasına
engel oluşturmaz. Danıştay’ın yerleşik kararlarında da işaret edildiği üzere,
kollektif irade ürünü olan Rekabet Kurulu kararlarının oluşumuna, tüm üyelerin
katılması ve katkıda bulunması esastır. Bu itibarla aslî görevi kurul toplantısına
iştirak etmek olan üyelerin görevli, raporlu ya da izinli olma halleri dışında
kurul toplantılarına katılmamasının yasal izahı olamaz. Kurul, 4054 sayılı
yasaya uygun oluşmamış ve vereceği kararda yasa ve hukuka aykırılık olmuştur.
Her idari işlemin Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat olmak üzere beş
unsuru bulunmaktadır. Bunlardan Şekil Unsuru; idari işlemin tesisi için yetkili
idari makamca izlenmesi gerekli yöntemi (usulü) ve idari işlemin hukuk
düzeninde aldığı biçimi, maddi varlığı anlatır. İdari işlemin şekil unsuru
bakımından hukuka uygun olması, yöntem ve biçim kurallarına uygun olarak
tesis edilmiş bulunmasına bağlıdır. Usul (yöntem) kuralları, idari işlemin hukuk
düzeninde varlık kazanabilmesi için geçirmesi gereken aşamalarla ilgili
kurallardır. İdari işlemin, hukuka uygun biçimde doğabilmesi için bu kurallara
uyulması zorunludur. Türk İdari Hukuk Sisteminde henüz tüm idari işlemler için
geçerli usul kurallarını düzenleyen genel bir İdari Usul Yasası mevcut değildir.
Kimi hizmet alanları için geçerli usul kurallarını düzenleyen usul yasaları ve
06-88/1137-334
22
kimi de maddi yasalarla düzenlenmiş usul kuralları vardır. 4054 Sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 28 ve 51. maddesinin ilk fıkrası usul
kurallarını öngören, bu anlamda maddi bir yasadır.
Kanun, idari işlemin tesisinde (Rekabet Kanununa ihlal ve para cezasına
hükmederken) önemli bir usul kuralı öngörmüştür. Başkan toplantıya tüm
üyelerin iştirakini sağlamak zorundadır. Kanunun bu önemli usul hükmü
uygulanmaksızın idari işlem tesis edilmiştir. ŞEKİL UNSURU itibarıyla da
Kanuna aykırıdır.
Açıkladığım sebeplerle kararın sonucuna, bu gerekçelerin de eklenmesi
gerektiği kanaatindeyim.




M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi








Full & Egal Universal Law Academy