REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-1-65 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 04-61/892-214
Karar Tarihi : 21.9.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: Gökşin KEKEVİ, Müge ÖZERCAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama A.Ş. 20
Temsilcisi: Av. Berna ÖZER
Hasat Sok. No:42/5 Şişli-İstanbul
D. TARAFLAR : - Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama A.Ş. ile yetkili
Satıcıları
E. DOSYA KONUSU: Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama A.Ş. ile yetkili
satıcıları arasında imzalanan “yetkili satıcılık ve cari hesap
sözleşmesi”ne menfi tespit/muafiyet verilmesi talebi.
30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.6.2004 tarih ve 3343 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 4, 5 ve 8. maddeleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda
düzenlenen 11.8.2004 tarih ve 2004-1-65/MM-04-HGK sayılı Menfi
Tespit/Muafiyet Raporu, 13.8.2004 tarih ve REK.0.05.00.00/158 sayılı
Başkanlık önergesi ile 04-61 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
40
- Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama A.Ş. “yetkili satıcılık ve cari hesap
sözleşmesi” madde 6/1 ve 6/2’deki ifadelerin, 24.2.2004 tarih ve 04-16/123-
26 sayılı Seramik kararında yer verilen uygulamaya ilişkin tespitler de göz
önünde bulundurularak, alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisini
engelleme olasılığının bulunduğu; bu nedenle, ilgili maddenin, 2002/2 sayılı
“Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği” ile “Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne Yönelik Kılavuz”da yapılan açıklamalar
çerçevesinde detaylandırılması gerektiği,
04-61/892-214
2
- “Yetkili satıcılık ve cari hesap sözleşmesi”ndeki imza, yürürlük ve sona erme 50
tarihlerinin boş bırakılması ve madde 43/2 nedeniyle ortaya çıkan “belirsiz
süreli rekabet etmeme yükümlülüğü”nün, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesine
uygunluğu sağlayacak değişikliklerle kaldırılması halinde ilgili Tebliğ’den
yararlanılabileceği,
- Aksi takdirde, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen şartlar
bulunmadığından bireysel muafiyet verilemeyeceği
ifade edilmektedir.
60
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Ulaşılacak sonucu etkilemeyeceği için bildirim formunda yapılan aşağıdaki
ilgili ürün pazar tanımı kabul edilebilir niteliktedir:
“Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama A.Ş. tarafından kurulan dağıtım sistemi 70
vasıtasıyla tesis edilen hizmet bütünü ile, İbrahim Polat Holding Grubu
bünyesinde yer alan seramik ve inşaat grubu şirketleri tarafından üretilen veya
ithal edilen ürünlerin satış ve dağıtımı gerçekleştirilmektedir. Bu bağlamda
bildirim konusu ilgili ürün pazarını seramik ürünleri ve inşaat malzemelerinin
satış ve dağıtımından oluşan hizmet pazarı oluşturmaktadır.”
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Ulaşılacak sonucu etkilemeyeceği için bildirim formunda yapılan aşağıdaki
ilgili coğrafi pazar tanımı kabul edilebilir niteliktedir: 80
“Kurul’un esas alması gerektiğini düşündüğümüz ilgili coğrafi pazar, Türkiye
Cumhuriyeti sınırlarıdır.”
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama A.Ş.’nin “yetkili satıcılık ve cari hesap
sözleşmesi”nin “fiyatlar ve diğer satış şartları” başlıklı 6. maddesinde şu
düzenleme bulunmaktadır:
90
“1- Ege Pazarlama ürünlerinin satış şartları, fiyatları Şirket tarafından fiyat
sirkülerinde belirlenir.
2- Şirket ürünlerine ilişkin satış şartlarını ve fiyatı her zaman yazılı sirküler
vasıtası ile değiştirilebilir...”
Maddenin devamı, yukarıdaki düzenlemenin Ege İnşaat Malzemeleri
Pazarlama A.Ş.’nin yetkili satıcılara uygulayacağı satış şartları ve fiyatlarına
ilişkin olduğu izlenimi yaratmaktadır. Ancak bu konunun “fiyat ve ödeme”
başlıklı 7. maddede düzenlenmiş olması sebebiyle, alıcıların kendi satış
04-61/892-214
3
fiyatını belirleme serbestisini engelleme olasılığı bulunmaktadır. Bu nedenle, 100
ilgili düzenlemenin, 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği”nin “Anlaşmaları Grup Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar”
başlıklı 4. maddesi ile bu maddeye ilişkin olarak, “Dikey Anlaşmalara İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği’ne Yönelik Kılavuz”da yapılan açıklamalar
çerçevesinde detaylandırılması (ifadenin Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama
A.Ş.’nin yetkili satıcılara uygulayacağı satış şartları ve fiyatlarına ilişkin
olduğunun açıkça zikredilmesi ya da satış şartları, fiyatları ilişkin
sirkülerlerin tavsiye niteliğinde olduğunun belirtilmesi gibi) gerektiği kanaatine
varılmıştır.
110
Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama A.Ş.’nin “yetkili satıcılık ve cari hesap
sözleşmesi”nde alıcılara rekabet etmeme yükümlülüğü de getirilmiştir.
Sözleşmenin “süre” başlıklı 43. maddesinde ise aşağıdaki düzenleme
bulunmaktadır:
“1- İşbu sözleşme, Yetkili Satıcı veya Şirket, tarafından herhangi bir işleme
gerek olmaksızın 31 Aralık ... tarihinde sona erecektir.
2- Şirket sözleşmesinin sona erme süresinden önce her yıl bir kez Yetkili
Satıcı’nın o yıla veya geçmiş yıllara ait çalışma performansını inceler ve
ayrıca işbu sözleşmenin fesih durumunu gerektiren hükümleri çerçevesinde 120
Yetkili Satıcı’nın genel yapısını değerlendirir. Değerlendirme sonucunda Şirket
sözleşmesinin süresinin bir sonraki yılın 31 Aralık tarihine kadar uzatılmasına
veya tek taraflı olarak fesh edilmesine karar verir...”
“Sözleşmenin yürürlüğü” başlıklı 46. maddesinde ise şu düzenleme yer
almaktadır: “İşbu Sözleşme 2 nüsha ve 46 maddeden ibaret olup taraflar
arasında ... tarihinde İstanbul’da imzalanarak yürürlüğe girmiştir.”
Bildirim formunun ekinde yer alan imzalı sözleşme örneği incelendiğinde,
imza, yürürlük ve sözleşmenin sona erme tarihlerinin boş bırakıldığı tespit 130
edilmiştir. Madde 43/2 de göz önünde bulundurularak, 2002/2 sayılı Tebliğ’in
“Rekabet Etmeme Yükümlülüğü” başlıklı 5. maddesi ile bu maddeye ilişkin
olarak, “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne Yönelik
Kılavuz”da yapılan açıklamalar çerçevesinde, “belirsiz süreli rekabet etmeme
yükümlülüğü” sayılan bu duruma da, 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan
muafiyetin uygulanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Ayrıca tarafların başvurularında, anılan sözleşmeye muafiyet tanınmasını
gerektirecek nedenleri açıklamadıkları, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinde belirtilen şartların varlığının tespit edilemediği anlaşılmış olup; bu 140
çerçevede alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesine
de bireysel muafiyet tanınamayacağı kanaatine ulaşılmıştır1.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1 24.11.1999 tarih ve 99-53/575-365 sayılı İGTOD ve 5.10.2001 tarih ve 01-47/483-120 sayılı
Volkswagen kararları da bu duruma örnek teşkil etmektedir.
04-61/892-214
4
1. 4054 sayılı Kanun’un 5. ve 8. maddelerinde belirtilen şartlar
bulunmadığından, başvuruya konu sözleşmeye menfi tespit belgesi
verilemeyeceğine ve bireysel muafiyet tanınamayacağına, 150
2. Ege İnşaat Malzemeleri Pazarlama A.Ş. “yetkili satıcılık ve cari hesap
sözleşmesi” madde 6/1 ve 6/2’deki ifadelerin, alıcıların kendi satış fiyatını
belirleme serbestisini engelleme olasılığının bulunduğuna; bu nedenle, ilgili
maddenin, 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne
Yönelik Kılavuz”da yapılan açıklamalar çerçevesinde detaylandırılması
gerektiğine,
3. “Yetkili satıcılık ve cari hesap sözleşmesi”ndeki imza, yürürlük ve sona
erme tarihlerinin boş bırakılması ve madde 43/2 nedeniyle ortaya çıkan 160
“belirsiz süreli rekabet etmeme yükümlülüğü”nün, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesine uygunluğu sağlayacak değişikliklerle kaldırılması halinde bu
sözleşmenin ilgili Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanacağına,
4. Sözleşmenin grup muafiyetinden yararlanabilmesini mümkün kılacak
değişikliklerin 60 gün içerisinde yapılarak Rekabet Kurumu’na bildirilmesine;
Kurulumuzca gerekli görülen düzeltmeler yapılmadan uygulamaya devam
edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının ve aynı Kanun’un 16 ve
17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine
170
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Başkan İkinci Başkan
Mustafa PARLAK Tuncay SONGÖR
A. Ersan GÖKMEN R. Müfit SONBAY
(izinli)
Murat GENCER Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ
(raporlu)
Rıfkı ÜNAL Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
M.Sıraç ASLAN Süreyya ÇAKIN
Full & Egal Universal Law Academy