AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 28229/06
Halil EKER ve Diğerleri / Türkiye
(ekteki listeye bakınız)
Başkan
Valeriu Griţco,
Yargıçlar
Stéphanie Mourou-Vikström,
Georges Ravarani,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 28 Haziran 2016 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), ekli tabloda belirtildiği üzere farklı tarihlerde gerçekleştirilmiş olan yukarıdaki başvuruları dikkate alarak yapılan müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranlara ilişkin liste ekte belirtilmiştir. Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın koşulları
2. Tarafların bildirdiği şekliyle davaya ilişkin olaylar aşağıdaki gibi özetlenebilir.
3. Başvuranlar farklı tarihlerde, çeşitli hukuk mahkemeleri önünde dava açmışlardır. Başvurulara ilişkin detaylar aşağıdaki tabloda görülmektedir.
B. İlgili iç hukuk kuralları
4. İç hukuk kurallarına ilişkin açıklamalar, Turgut ve Diğerleri / Türkiye (k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013; Demiroğlu / Türkiye (k.k.), no. 56125/10, 4 Haziran 2013; ve Yıldız ve Yanak / Türkiye (k.k.), no. 44013/07, 27 Mayıs 2014 kararlarında görülebilir.
ŞİKÂYETLER
5. Başvuranlar Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi uyarınca, yerel mahkemeler önündeki yargılamaların makul bir süre içerisinde sonuçlandırılmadığı konusunda şikâyette bulunmuşlardır.
6. Başvuranlar ayrıca Sözleşme’nin 6, 8, 13, 14. maddelerine ve 1 No.lu Protokolün 1. maddesine dayanarak şikâyette bulunmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
7. Mahkeme, başvuruların benzer konularını dikkate alarak bu başvuruları tek bir kararda ortak olarak incelemenin uygun olduğunu tespit etmiştir.
A. Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiği iddiası hakkında
8. Başvuranlar yargılamaların uzunluğunun, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinde belirtilen “makul süre” koşuluna uygun olmadığı konusunda şikâyette bulunmuşlardır.
9. Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğu ve yerel mahkeme kararlarının icra edilmemesine ilişkin başvuruların incelenmesi amacıyla yeni bir Tazminat Komisyonu kurulduğunu kaydetmiştir. Ayrıca Tazminat Komisyonu’nun yetkisinin, diğerleri arasında, enflasyon ve yargılamaların uzunluğu nedeniyle kamulaştırma tazminatı miktarının değerinin düştüğü iddiasına ilişkin şikâyetlerin incelenmesi amacıyla, 16 Mart 2014 tarihinde kabul edilen bir kararnameyle genişletildiğini kaydetmiştir. Bu nedenle başvuranların bahsedilen yeni iç hukuk yolundan faydalanmaları ve Tazminat Komisyonu’na başvurmaları gerektiğini ileri sürmüştür.
10. Mahkeme, Hükümet tarafından belirtildiği üzere, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında uygulanan pilot karar usulünün ardından yeni bir hukuk yolu ortaya çıktığını gözlemlemektedir. Mahkeme, Yıldız ve Yanak / Türkiye ((k.k.), no. 44013/07, 27 Mayıs 2014) davasına ilişkin kararında, başvuranların iç hukuk yollarını, diğer deyişle yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle başvurunun kabul edilemez olduğunu beyan etmiştir. Mahkeme bu şekilde, bu yeni hukuk yolunun muhtemelen erişilebilir olduğu ve kamulaştırma davalarında hükmedilen miktarların değer kaybetmesine ilişkin şikâyetler bakımından makul bir telafi olanağı sunduğu kanısına varmıştır.
11. Mahkeme Ümmühan Kaplan (yukarıda anılan, § 77) davasına ilişkin kararında, Hükümet’e halihazırda tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları normal usul kapsamında inceleyebileceğini vurgulamıştır.
12. Mahkeme, Hükümet’in 6384 sayılı Kanun kapsamında öngörülen yeni hukuk yolunun mevcudiyetine ilişkin ilk itirazını dikkate alarak; Turgut ve Diğerleri ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) davasında vardığı sonucu yineler.
13. Mahkeme yukarıdakiler ışığında, başvuruların bu kısımlarının iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4. maddeleri uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
B. Sözleşme’nin ihlal edildiği iddia edilen diğer maddeleri hakkında
14. Başvuranlar Sözleşme’nin çeşitli maddeleri kapsamında başka şikâyetleri de dile getirmişlerdir. Ancak Mahkeme, elindeki belgeler ve şikâyet konusu hususların yetki alanında olduğu kadarıyla; bu şikâyetlerde Sözleşme veya ekli Protokollerinde belirtilen hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğini gösteren herhangi bir işaret bulunmadığını tespit etmiştir.
Başvuruların bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olup Sözleşme’nin 35 § 3 ve 4. maddeleri uyarınca reddedilmesi gereklidir.
İşbu gerekçelerle Mahkeme oy birliğiyle,
Başvuruları birleştirmeye;
Başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş ve 21 Temmuz 2016 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Hasan BakırcıValeriu Griţco
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
No
Başvuru No
Tarih
Başvuranların
Doğum tarihi
İkamet yeri
Avukat
Yerel mahkemelerce verilen kararların referans numaraları ve tarihleri
28229/06
06/07/2006
Halil EKER
21/03/1952
Mehmet EKER
11/01/1957
Hamza EKER
01/10/1954
Mustafa EKER
05/08/1955
Ramazan EKER
02/02/1950
Tarsus Mersin
Yücel TOKGÖNÜL
Tarsus Asliye Hukuk Mahkemesi
2004/383 E.
2004/592 K.
19 Ocak 1993 tarihinde açılan dava 19 Aralık 2005 tarihinde kesinleşmiştir. Bu karar başvurana 20 Ocak 2006 tarihinde tebliğ edilmiştir.
30315/06
17/07/2006
Mustafa SEKMEN
01/01/1966
Ordu
Hamza RECEPOĞLU
İstanbul İş Mahkemesi
2002/1449 E.
2005/559 K.
Dava 1999 yılında açılmış, 24 Ocak 2005 tarihinde kesinleşmiştir. 17 Mart 2006 tarihinde tebliğ edilmiştir.
36464/06
22/08/2006
Fuat DANYILDIZI
21/09/1952
Osmaniye
Vural SEVEN
Didim Asliye Hukuk Mahkemesi
2004/221 E.
2004/185 K.
Dava 1999 yılında açılmış, 30 Ocak 2006 tarihinde kesinleşmiştir. 13 Şubat 2006 tarihinde tebliğ edilmiştir.
39670/06
04/08/2006
GÜMÜŞDERE İNŞAAT TİC. VE SAN. A.Ş.
Ankara
Müslim YILMAZ
Ankara Ticaret Mahkemesi
2002/696 E.
2002 yılında açılan dava 19 Ocak 2015 tarihinde kesinleşmiştir.
25532/08
12/05/2008
Hanife AYVALIK
04/06/1944
Orhan BAYKAL
13/01/1961
Aydın BAYKAL
27/08/1960
Abdullatif BAYKAL
15/01/1966
Hakkari
Zeki YÜKSEL
Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesi
2003/219 E.
2007/187 K.
Kesin karar 25 Aralık 2007 tarihinde verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy