Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-3-20 (Devralma)
Karar Sayısı : 18-09/159-79
Karar Tarihi : 29.03.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Nesrin ATA, Mehmet GERÇEK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Cargill Holdings B.V.
Temsilcileri: Av. Zümrüt Esin, Sinan DİNİZ,
Av. Gamze Ceren SEYMENOĞLU
Ebulala Mardin Cad. Gül Sok. No:24 Maya Park Tower 2
Akatlar, Beşiktaş/ İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Ekol Gıda Tarım Hayvancılık Pazarlama Sanayi Ticaret
A.Ş.’nin %49’unu temsil eden payların Cargill Holdings B.V. tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 25.12.2017 tarih ve 9468 sayı
ile giren ve eksiklikleri en son 09.03.2018 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 22.03.2018 tarih ve 2018-3-20/Öİ sayılı Devralma Raporu görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, söz konusu devralma işlemine izin
verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuruda; Serhad ÇELİK, Nuri ÇELİK, Serdar ÇELİK, Atakan Kadri KÜRŞAT,
Mustafa OKAT, Mehmet ERAKINCI, Özcan YÜCELT (DEVREDENLER) ve Cargill
B.V. (CARGILL) tarafından ortak kontrol edilen Ekol Gıda Tarım Hayvancılık
Pazarlama Sanayi Ticaret A.Ş.’nin (EKOL) %49’unu temsil eden paylarının CARGILL
tarafından devralınarak teşebbüs üzerinde tam kontrolün sağlanması işlemine izin
verilmesi talep edilmiştir.
(5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ)’in 5. maddesinin ikinci fıkrasında bir
teşebbüsün malvarlığının tamamı ya da bir kısmı üzerinde kurulacak mülkiyet veya
işletmeye müsait bir kullanma hakkı da teşebbüs üzerinde fiilen veya hukuken
belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan araçlar arasında sayılmaktadır. Diğer
taraftan Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında
Kılavuz’un (Kontrol Kılavuzu) 76. paragrafında da ifade edildiği üzere kontrol sahibi
hissedarların birinin veya daha fazlasının ayrılması, ortak kontrolden tek kontrole
doğru bir değişiklik meydana getirdiği takdirde yoğunlaşma olarak
değerlendirilmektedir. Dolayısıyla EKOL’un DEVREDENLER ve CARGILL’in ortak
kontrolünden CARGILL’in tek kontrolüne geçmesi sonucunu doğuracak olan bildirim
18-09/159-79
2 / 3
konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi
olduğu anlaşılmaktadır.
(6) Tarafların 2016 yılı ciroları incelendiğinde; 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci
fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde öngörülen eşiklerin aşıldığı, dolayısıyla işlemin izne
tabi olduğu anlaşılmıştır.
(7) 2010/4 sayılı Tebliğ ekinde yer alan Bildirim Formunda etkilenen pazarlar, ‘bildirim
konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan en az ikisinin aynı ürün
pazarında veya taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyette bulunduğu bir
ürün pazarının alt veya üst pazarında faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları’ olarak
tanımlanmaktadır. Bu çerçevede etkilenen bir pazar bulunup bulunmadığının tespiti
için devrin konusunu oluşturan EKOL’ün faaliyetleri ile devralan taraf olan
CARGILL’ın faaliyetleri incelenmiştir.
(8) EKOL, hayvan yemleri pazarında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün faaliyetleri
premiks, yem emtiaları ve yem katkı maddeleri olarak gruplandırılabilir. Premiksler
hayvan yemlerinde katkı maddesi olarak kullanılan, yemlerin kalitesi ve dolaylı olarak
hayvanlardan elde edilen gıdaların kalitesini artırmayı veya hayvanların performans
ve sağlıklarını geliştirmeyi amaçlayan (hayvan yemlerinin sindirimini kolaylaştırıcı
nitelikte ürünler vb.) ürünlerdir. EKOL bu ürünlerle kombine edilen mikro
hammaddelerin üretimini gerçekleştirmektedir. Yem emtiaları, premiks oluşturmak
üzere birleştirilen ham maddeleri ifade etmektedir. Bildirim Formunda yem emtiaları
üretiminin büyük finansal kaynak gerektirdiği, az sayıda firmanın bu alanda küresel
çapta faaliyet gösterdiği ifade edilmiştir. Doğal yem katkı maddeleri organik asit ve
vitaminler gibi ürünler olup, yemlerde antibiyotik ve diğer inorganik ürünler yerine
kullanılan birtakım özel ürünleri içermektedir.
(9) CARGILL; Türkiye’deki iştirakleri vasıtasıyla nişasta ve türevleri, endüstriyel ürünler
ve finansal danışmanlık alanlarında faaliyet göstermektedir. CARGILL’in Türkiye’deki
iştiraklerinden Cargill Tarım ve Gıda Sanayi Ticaret A.Ş.’nin hayvan yemi pazarlarında
faaliyeti bulunmaktadır. CARGILL’in anılan pazardaki faaliyeti esasen nişasta
üretiminden kaynaklanmaktadır. Şöyle ki; nişasta üretim sürecinde; mısırın öğütülmesi
esnasında nihai ürün olan nişastanın yanı sıra; mısır kepeği, mısır süt kepeği, mısır
özü ve mısır proteini (gluten) gibi bir takım türev ürünler elde edilmektedir. Bu türev
ürünler de hayvan yemi üretiminde girdi olarak kullanılmaktadır.
(10) Görüldüğü üzere, tarafların ürettiği ürünler her ne kadar hayvan yemi pazarında girdi
olarak kullanılıyor olsa da esasen tamamlayıcı niteliktedir. CARGILL’ın nişasta türevi
niteliğindeki ürünleri hayvan yemlerinin esaslı hammaddelerini oluştururken, EKOL
ürünlerinin tamamı ise katkı maddesi olarak kullanılmaktadır. Dolayısıyla tarafların
ürünleri birbirini tamamlayıcı nitelikte olup bu ürünler talep yönlü ikame niteliğinde
değildir. Arz ikamesi bakımından ise; EKOL’ün nişasta üretimi gibi bir girişimde
bulunmasının finansal ve operasyonel açıdan mümkün olmadığı, bu sebeple nişasta
üretiminde türev ürün olan yem katkı maddesinin de üretilemeyeceği, dolayısıyla arz
bakımından da bir ikame ilişkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
18-09/159-79
3 / 3
(11) Diğer taraftan CARGILL’in, EKOL’ün ortak kontrolünü sağladığı 2015 yılı öncesinde
“yem emtiaları” ve “doğal yem katkı maddeleri” pazarında faaliyeti bulunurken
“premiks” pazarında faaliyetleri bulunmamakta olup 2015 yılı sonrasında ise bu
faaliyetleri ortak kontrolünde bulunduğu EKOL aracılığıyla gerçekleştirmektedir.
Dolayısıyla işlem taraflarının faaliyetleri açısından potansiyel bir rekabet ilişkisinden
bahsedilebilse de CARGILL’in anılan pazarlarda 2015 yılı öncesindeki faaliyetleri
oldukça sınırlı seviyelerdedir. Bu veriler ışığında işlem neticesinde Türkiye’de
“premiks” pazarında bir yoğunlaşma yaşanmayacağı, “yem emtiaları” ve “doğal yem
katkı maddeleri” pazarları açısından ise CARGILL’ın faaliyetlerinin oldukça sınırlı
olduğu görülmüştür. Bu itibarla bildirim konusu işlem ile hakim durum yaratılması veya
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucunun doğmayacağı kanaatine
varılmıştır.
H. SONUÇ
(12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60
gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy