Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2021-2-007 (Devralma)
Karar Sayısı : 21-15/178-77
Karar Tarihi : 18.03.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Ali ARIÖZ, Ahmet YALÇIN, Hasan Yıldıray KARAYEL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - ORIX Corporation Europe N.V.
Temsilcileri: Umut KOLCUOĞLU, Neyzar ÜNÜBOL,
Ali TUNÇSAV
Sağlam Fikir Sok. Kelebek Çıkmazı, No:5 Kolcuoğlu Demirkan
Koçaklı Hukuk Bürosu, İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Elawan Energy, S.L. ve iştiraklerinin tek kontrolünün ORIX
Corporation Europe N.V. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 09.02.2021 tarih, 14986 sayı ile
giren ve 01.03.2021 tarih ve 15548 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 12.03.2021 tarih ve 2021-2-007/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda; Elawan Energy, S.L.’nin (ELAWAN) paylarının %(…..)’inin ve tek
kontrolünün ORIX Corporation Europe (ORIX EUROPE) tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.
(5) Japonya merkezli uluslararası entegre bir finansal hizmetler ve yatırım grubu olan
ORIX, dünya çapında kurumsal ve bireysel müşterilerine inovatif ve katma değerli
ürün ve hizmetler sağlamaktadır. ORIX, sera gazı emisyonlarının 2050 yılına kadar
küresel çapta sıfıra indirilme hedefi adına gerçekleştirilen faaliyetlerin artarak devam
etmesiyle, uluslararası bir yenilenebilir enerji işletmecisi olmayı ve ticari faaliyetleri
aracılığıyla sürdürülebilir topluma katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu amaç
doğrultusunda ORIX, ELAWAN’ın halihazırda işletilmekte ve inşaat halinde olan
projeleri ve boru hatları dahil olmak üzere sermayesinin %(…..)’ini devralmayı
planlamaktadır. Payları Tokyo Borsası ve New York Borsası’nda işlem gören halka
açık bir şirket olan ORIX, herhangi bir teşebbüs veya gerçek kişi tarafından kontrol
edilmemektedir. ORIX’ın payları, birçok farklı pay sahiplikleri ile oldukça geniş bir
kesime yayılmıştır. ORIX'in paylarının bir kısmı, bu payları diğer kuruluşlar yararına
elinde bulunduran emanet (tröst) hesaplarında veya buna benzer temsilci
hesaplarında (nominee holding account) tutulmaktadır. Dolayısıyla ORIX, her zaman
bu payların ardındaki gerçek pay sahiplerini doğrulayamamaktadır. ABD Menkul
21-15/178-77
2/6
Kıymetler ve Borsa Komisyonu ile Japon Kantoh Bürosu’na1 sunulan finansal rapora
göre, 30.09.2020 itibarıyla %(…..) oranına tekabül eden hisse adedi The Master Trus
Bank of Japan, Ltd’nin emanet hesabında bulunmaktadır. Custody Bank of Japan’ın
çeşitli emanet hesaplarında toplamda %(…..) hisse oranına tekabül eden hisse adedi
bulunmaktadır. Nomura Asset Management Co., Ltd. ve Asset Management One
Co., Ltd., sırasıyla %(…..) ve %(…..) oranına tekabül eden hisseye sahiptirler.
(6) ORIX EUROPE’un ELAWAN’ın paylarının %(…..)’ini devralması işlemi, bazı ön
koşullara bağlı olarak, şu şekilde gerçekleştirilecektir: (i) ACEK tarafından sağlanan
pay sahibi kredisinin ACEK ve CLEAR WIND (Satıcılar)’den devralınması; (ii) bu pay
sahibi kredisinin işlemin tamamlandığı tarihte ORIX EUROPE tarafından sermayeye
dönüştürülmesi ve (iii) işlemin tamamlandığı tarihte ELAWAN’ın bir miktar payının
Satıcılardan devralınması. Devralınacak bu paylar, yukarıda (ii) numaralı maddede
açıklanan sermayeye dönüştürme işlemi sonucunda ORIX EUROPE için çıkarılan ve
taahhüt edilen paylarla birleştiğinde, ELAWAN’ın toplam sermayesinin %(…..)’ini
temsil etmektedir. İşlem’in tamamlanmasının ardından ACEK ve CLEAR WIND,
sırasıyla %(…..) ve %(…..)’lık pay sahipliği oranları ile ELAWAN’ın azınlık pay
sahipleri olmaya devam edeceklerdir. ACEK ve CLEAR WIND’in hakları, finansal
çıkarlarını korumak için normalde azınlık pay sahiplerine tanınan haklarla sınırlı
olacaktır. Dolayısıyla ACEK ve CLEAR WIND, işlemin gerçekleşmesinin ardından
ELAWAN üzerinde belirleyici etkiye sahip olmayacaktır. Bu doğrultuda ELAWAN’ın
paylarının %(…..)’inin ve dolayısıyla tek kontrolünün nihai olarak ORIX tarafından
kontrol edileceği görülmekte olup ilgili işlem, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ)
5. maddesi uyarınca kontrolde kalıcı bir değişiklik meydana getiren devralma
niteliğindedir. Öte yandan ilgili tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7.
Maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi
olduğu görülmektedir.
(7) Aynı zamanda, hâlihazırda ELAWAN ve Beyçelik Holding/Çelik ailesi üyelerinin
(BEYÇELIK HOLDING) ortak kontrolünde olan Beyçelik Gestamp Yenilenebilir Enerji
Üretimi Anonim Şirketi (BEYÇELIK GESTAMP) ve Beyçelik Elawan Yenilenebilir
Enerji Üretimi Anonim Şirketi (BEYÇELIK ELAWAN), işlemin tamamlanmasının
ardından ORIX ve BEYÇELIK HOLDING tarafından ortak kontrol edilecektir.
BEYÇELİK GESTAMP’ın ELAWAN %(…..), BEYÇELİK HOLDİNG %(…..), Faik Çelik
%(…..), Baran Çelik %(…..) oranında hissesine sahiptir. BEYÇELİK ELAWAN’ın
ELAWAN %(…..), BEYÇELİK HOLDİNG %(…..) oranında hissesine sahiptir.
BEYÇELİK HOLDİNG ise sırasıyla %(…..), %(…..), %(…..) ve %(…..) hisse
oranlarıyla Faik Çelik, Baran Çelik, Cihan Çelik ve Bahar Çelik GÜZELDAĞ’a aittir.
(8) BEYÇELİK GESTAMP, 2009 yılında bir anonim şirket olarak kurulmuştur. Şirket,
rüzgar enerjisi santralleri (RES) işleterek elektrik üretimi ve satışı faaliyetleri
yürütmektedir. BEYÇELİK GESTAMP, ELAWAN ve BEYÇELİK HOLDİNG tarafından
ortak kontrol edilen ve bağımsız iktisadi teşebbüs niteliklerine sahip bir ortak
girişimdir. BEYÇELİK GESTAMP, Türkiye’deki ticari faaliyetlerini iştirakleri (i) Sabaş
Elektrik Üretim Anonim Şirketi , (ii) Bak Enerji Üretimi Anonim Şirketi ve (iii) YGT
Elektrik Üretim Anonim Şirketi aracılığıyla yürütmektedir. Söz konusu iştiraklerin
tamamı BEYÇELİK GESTAMP’ın tek kontrolü altındadır.
1 Japonya Maliye Bakanlığı’nın bir alt kuruluşu olan Japon Kantoh Bürosu finansal yatırım araçlarını
işleten teşebbüslerin başvurularının idaresinden sorumludur. Japonya’da finansal yatırım araçlarını
işletmek isteyen teşebbüslerin finansal yatırım araçları işletmecisi olarak ilgili yerel finans bürosuna
kayıt edilmeleri gerekmektedir.
21-15/178-77
3/6
(9) BEYÇELİK ELAWAN ise, 2018’de bir anonim şirket olarak kurulmuştur. BEYÇELİK
ELAWAN’ın ana ticari faaliyeti elektrik üretimi ve satışı için enerji santrali projelerinin
geliştirilmesi ve inşa edilmesidir. (…..). Aynı zamanda BEYÇELİK ELAWAN
hâlihazırda aşağıda yer verilen rüzgâr enerjisi proje portföyüne sahiptir:
- 45 MW kurulu kapasiteye sahip ve EPDK’dan alınmış bir üretim ön
lisansı olan bir enerji santralinin inşa edilmesi (“Yaris” RES) ve
- olası/yaklaşan ihalelere katılmak amacıyla öngörülen toplam kurulu
kapasitesi 900 MW olan 17 farklı RES projesinin geliştirilmesi.
(10) BEYÇELİK ELAWAN, Türkiye’deki ticari faaliyetlerini iştirakleri (i) Ber Enerji Üretim
Anonim Şirketi , (ii) Elawan Rüzgar Enerjisi Limited Şirketi ve (iii) Zeybekler Enerji
Üretim Anonim Şirketi aracılığıyla yürütmektedir. Söz konusu iştiraklerin tamamı
BEYÇELİK ELAWAN’ın tek kontrolü altındadır.
(11) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5.maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bir ortak girişimin tam
işlevsel olabilmesi için, kurucu (ana) teşebbüslerinin ortak kontrolü altında bağımsız
bir ekonomik bütünlüğün tüm işlevlerini süresiz olarak yerine getirmesi
gerekmektedir. Bu kapsamda Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol
Kavramı Hakkında Kılavuz, bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi
için (i) ana şirketlerinden bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara
sahip olması, (ii) ana şirketlerinin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermesi, (iii)
satış ve satın alma işlemlerinde ana şirketlere bağımlı olmaması ve (iv) kalıcı olarak
faaliyet göstermesi şartlarını aramaktadır.
(12) Başvuruda yer verilen bilgilere göre BEYÇELİK GESTAMP ve BEYÇELİK
ELAWAN’ın, kendi bünyeleri altında, günlük faaliyetlerini yürüten yönetim birimleri
bulunmakta olup finansal, personel, lojistik, yönetim ve insan kaynakları anlamında
yeterli kaynağı mevcuttur. BEYÇELİK GESTAMP sahip olduğu rüzgâr enerjisi
santrallerini işletmekte, kendi kaynaklarından elektrik üretimi yapmakta ve kendi satış
faaliyetlerini yürütmektedir. BEYÇELİK ELAWAN’ın ana ticari faaliyeti elektrik üretimi
ve satışı için enerji santrali projelerinin geliştirilmesi ve inşa edilmesidir. Aynı
zamanda, şirket sahip olduğu YARİS RES dolayısıyla elektrik üretimi ve satışı
pazarında da kurulu güç sahibidir. BEYÇELİK ELAWAN, elektrik üretimi ve satışı
faaliyetleri için işletilen enerji santrallerine yönelik projeler geliştirmek ve inşa
faaliyetlerini yalnızca BETÇELİK GESTAMP’a sağlamaktadır. Her iki şirket de, ticari
faaliyetlerini iştirakleri aracılığıyla ve ana şirketlerinden bağımsız olarak
yürütmektedir. BEYÇELİK ELAWAN ve BEYÇELİK GESTAMP pazarda bağımsız ve
kalıcı bir şekilde faaliyet gösteren iktisadi teşebbüsler olup, her iki şirket de ticari
faaliyetlerini önceden belirlenmiş iş planları çerçevesinde bağımsız birer ekonomik
birim olarak gerçekleştirmektedir. Bu nedenlerle BEYÇELİK GESTAMP ve
BEYÇELİK ELAWAN, ELAWAN ve BEYÇELİK HOLDİNG’in ortak kontrolünde
bulunan tam işlevsel ortak girişimler olarak değerlendirilmektedir. Bildirim konusu
işlem ile ELAWAN’ın tek kontrolü ve dolayısıyla BEYÇELİK GESTAMP ve BEYÇELİK
ELAWAN’ın ortak kontrolleri ORIX tarafından elde edilecektir.
(13) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un
(Kontrol Kılavuzu) 74. paragrafı 20 sayılı dipnotta , “Genel olarak bir ortak girişim
senaryosunda, kontrol sahibi bir hissedarın ana teşebbüslerinden birinin kontrolünün
devralınması yoluyla, dolaylı olarak değişmesi, Kurul tarafından ayrı bir yoğunlaşma
olarak değerlendirilmeyecektir. Kurul, ortak girişimin ana teşebbüsüne ait kontrolün
devralınmasının genel çerçevesi içinde, ortak girişimin rekabetçi yapısında meydana
gelen her türlü değişikliği değerlendirecektir. Dolayısıyla, bu gibi hallerde, ana
teşebbüsle ilgili yoğunlaşma ortak girişimde yer alan diğer kontrol sahibi hissedarları
21-15/178-77
4/6
ilgilendirmeyecektir.” ifadesi yer almaktadır. Söz konusu hüküm uyarınca, ilgili dosya
kapsamında BEYÇELİK GESTAMP ve BEYÇELİK ELAWAN’ın kontrol yapılarında
meydana gelecek değişiklik, asıl işlem mahiyetinde olan ELAWAN’ın tek kontrolünün
ORİX tarafından devralınması işleminin doğal bir sonucu olması itibarıyla
yoğunlaşma olarak değerlendirilmeyecektir. Fakat ilgili işlem kapsamında anılan ortak
girişimleri kontrol edecek ana teşebbüsler değiştiği için ortak girişimin rekabetçi
yapısında meydana gelecek her türlü değişikliğin değerlendirilmesi gerekmektedir.
(14) ELAWAN’ın Türkiye’deki toplam elektrik üretimi ve kurulu kapasite bazında elde ettiği
pazar payına ilişkin bilgiler aşağıda yer almaktadır.
Tablo 1: Toplam Elektrik Üretimi Bazında Pazar Payları (2018,2019,2020)
ELAWAN’IN Toplam Elektrik
Üretimi (MW)
Yaklaşık Pazar Payı (%)
2020 2019 2018 2020 2019 2018
Tüm Enerji
Kaynaklarından
Toplam Elektrik
Üretimi
(…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..)
RES Elektrik Üretimi (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
Tablo 2: Kurulu Kapasite Bazında Pazar Payları (2018,2019,2020)
ELAWAN’ın Toplam Elektrik
Üretimi (MW)
Yaklaşık Pazar Payı (%)
2020 2019 2018 2020 2019 2018
Tüm Enerji
Kaynaklarından
Toplam Elektrik
Üretimi
(…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..)
RES Elektrik Üretimi (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
(15) ELAWAN’ın 2018, 2019 ve 2020 yıllarında elektrik üretimi ve satışı pazarında ortak
girişim BEYÇELİK GESTAMP ve BEYÇELİK ELAWAN aracılığı ile elde etmiş olduğu
pazar payları elektrik üretimi bazında her üç yıl için de %(…..) iken kurulu kapasite
bazında sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..)’dir. ORIX’in Türkiye’de elektrik üretimi ve
satışı pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Diğer taraftan pazarda
faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. Nitekim elektrik üretimi ve
satışı pazarında kurulu kapasite bazında 2020 yılı itibarıyla Elektrik Üretimi Anonim
Şirketi %(…..); ENKA İnşaat ve Sanayi Anonim Şirketi %(…..); Enerjisa Enerji
Anonim Şirketi %(…..); Eren Enerji Elektrik Üretim Anonim Şirketi %(…..); Çelikler
Holding Anonim Şirketi %(…..) pazar payına sahiptir. Öte yandan rüzgâr enerjisi
vasıtasıyla gerçekleştirilen elektrik üretimi özelinde kurulu kapasite bazında 2020 yılı
itibarıyla Polat Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi %(…..); Mogan Enerji Yatırım
Holding Anonim Şirketi %(…..); Demirer Enerji Üretim ve Sanayi Anonim Şirketi
%(…..) ve Borusan EnBW Enerji Yatırımları ve Üretim Anonim Şirketi %(…..) pazar
payına sahiptir.
(16) Öncelikle bildirime konu devralma işlemi bakımından, Tablo-1’de ifade edildiği üzere
ORIX’in, paylarının tamamına sahip olduğu iştiraki ORIX Aviation Systems Limited’in
21-15/178-77
5/6
(OAS) satışları dışında, Türkiye’de herhangi bir ticari faaliyeti bulunmamaktadır.
OAS, İrlanda’da yerleşik bir şirket olup, uçak kiralama faaliyeti ile iştigal etmektedir.
ELAWAN ise Türkiye’de yenilenebilir enerji alanındaki faaliyetlerini ortak girişimler
olan BEYÇELİK GESTAMP ve BEYÇELİK ELAWAN aracılığı ile yürütmektedir. Bu
çerçevede tarafların faaliyetlerinin elektrik üretimi ve satışı pazarında yatay ve dikey
olarak örtüşmediği anlaşılmaktadır. Ayrıca bu pazarlar dışında tarafların herhangi bir
faaliyetinde yatay veya dikey örtüşme bulunmamaktadır.
(17) Devralma işlemi neticesinde kontrol yapılarında değişiklik meydana gelecek
BEYÇELİK GESTAMP ve BEYÇELİK ELAWAN ortak girişimleri ve bunların ana
şirketleri bakımından etkilenen pazarların değerlendirilmesi gerekmektedir. Ortak
girişim taraflarından BEYÇELİK HOLDİNG, Türkiye’de otomotiv, enerji2,
iklimlendirme, inşaat ve sigorta sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Ortak girişimin
diğer tarafı ORIX’in ise, Türkiye’de uçak kiralama dışında faaliyeti bulunmamaktadır.
BEYÇELİK GESTAMP ve BEYÇELİK ELAWAN ise elektrik üretimi ve ticareti
alanında faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda ortak girişimin ana teşebbüslerden
ORIX ve ortak girişimin hâlihazırdaki ana teşebbüsü olan BEYÇELİK HOLDİNG’in
faaliyetlerinin Türkiye’de yatay ve dikey bir örtüşmeye yol açmadığı görülmektedir.
(18) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında planlanan işleminin gerçekleşmesi halinde 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hâkim durumun yaratılması veya mevcut
bir hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır.
2 BEYÇELİK HOLDİNG, enerji sektöründeki faaliyetlerini Türkiye’deki iştirakleri; BEYÇELİK
GESTAMP, BEYÇELİK ELAWAN ve Gesbey Enerji Türbini Kule Üretim Sanayi ve Ticaret Anonim
Şirketi vasıtasıyla yürütmektedir.
21-15/178-77
6/6
H. SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde
yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy