Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-111 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-43/585-218
Karar Tarihi : 3.7.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler :Tuncay SONGÖR, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Nur Seda KÖKTÜRK
C. BİLDİRİMDE : - Hewlett-Packard Company
BULUNAN - Electronic Data Systems Corporation
Temsilcleri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Bora İKİLER
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş 34349 İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Hewlett-Packard Company
3000 Hanover Street, Palo Alto, Kaliforniya, 94304 ABD
- Electronic Data Systems Corporation
5400 Legacy Drive Plano, Teksas, 75024 ABD
E. DOSYA KONUSU: Electronic Data Systems Corporation (EDS)’nin Hewlett-
Packard Company (HP) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.6.2008 tarih ve 3730 sayı ile intikal
eden ve eksiklikleri en son 20.6.2008 tarih, 3902 sayı ile tamamlanan bildirim 30
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 27.6.2008 tarih ve 2008-2-111/Öİ-08-FGA sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 30.6.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/204 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 08-43 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma olduğu, işlem sonucunda
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratılmasının veya
mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve bunun sonucunda ilgili pazarda 40
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı ve Niteliği
EDS, HP ve Hawk Merger Corporation (Hawk) arasında imzalanan 13.5.2008 tarihli
“Birleşme Anlaşması ve Planı” (Sözleşme) uyarınca, HP’nin %100 iştiraki olan Hawk,
EDS ile EDS çatısı altında birleşecek ve işlem sonucunda EDS varlığını HP’nin bir
iştiraki olarak sürdürecektir. İşlemden sonra Hawk’ın ayrı bir ticari varlığı kalmayacak,
EDS’nin ticari varlığı ise devam edecektir.
08-43/585-218
2
Dünya çapında yürütülecek olan işlemin Türkiye’de doğuracağı etki, EDS’nin
Türkiye’deki iştiraki olan EDS Elektronik Data Sistemleri Ticaret Limited Şirketi’nin 50
(EDS Türkiye) HP’nin kontrolüne geçecek olmasıdır.
Devralma işlemi ile HP, bilişim teknolojileri (BT) hizmetleri pazarının yakın bir
zamanda faaliyet göstermeye başladığı dış kaynak kullanımı alt pazarında dünyanın
önde gelen firmalarından biri olan EDS’yi satın alarak bu alandaki kapasitesini
artırmayı hedeflemektedir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Hewlett- Packard Company (HP)
1939 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulmuş olan HP, dünya çapında
170’ten fazla ülkede faaliyet gösteren, global anlamda donanım, hizmetler ve yazılım
konularında tüketicilere, iş dünyasına ve çeşitli kurumlara hizmet veren geniş 60
portföylü bir teknoloji şirketidir. HP’nin hizmetleri, tüketiciler, teşebbüsler ve küçük ve
orta ölçekli işletmeler için BT altyapısı (dış kaynak kullanımını da kapsayan), kişisel
ve kurumsal hesaplama ve erişim birimleri, global hizmetler ve görüntüleme ile baskı
hizmetlerini kapsamaktadır.
HP, halka açık bir şirkettir. 30.5.2008 tarihi itibariyle HP’nin en büyük hissedarı
hisselerin yaklaşık %(…)’sine sahip olup bunun dışında HP’de %5’ten fazla
hissedarlığı bulunan başka bir hissedar bulunmamaktadır.
HP, Türkiye’de 1989 yılında kurulmuş olup, hâlihazırda “Hewlett-Packard Teknoloji
Çözümleri Limited Şirketi” (HP Türkiye) unvanı ile bir satış ofisi olarak HP’nin
pazarlama, satış ve dağıtım, hizmet ve destek faaliyetlerini yürütmektedir. 70
HP, tüm faaliyetleri sonucunda dünya çapında 2007 yılında (………………)
(……………………………) ADB Doları ciro elde etmiştir. HP Türkiye’nin aynı yıl
cirosu ise yaklaşık (………………) (……………………..…..…) YTL’dir.
H.2.2. Electronic Data Systems Corporation (EDS)
EDS, müşterilerine iş çözümleri sunan, dünya çapında bir teknoloji hizmetleri
şirketidir. Sektörde önemli bir BT hizmetleri sağlayıcısı olan EDS, üretim,
finansal/mali hizmetler, sağlık, perakende ve tüketici endüstrilerindeki müşterilerine
ve çeşitli hükümetlere BT dış kaynak kullanımları (IT outsourcing) ve iş süreçleri dış
kaynak kullanımı (Business Process Outsourcing) hizmetleri sunmaktadır.
EDS hisselerinin %5’inden fazlasına sahip olan hissedarların listesi aşağıdadır: 80
Tablo 1: EDS’nin Hissedarlık Yapısı
Hissedar Pay (%)
Dodge&Cox (….)
Hotchkiss and Wiley Capital Management, LLC (….)
Barclays Global Investors, NA (….)
Franklin Resources, INC (….)
State Street Bank and Trust Company (….)
1962 yılında kurulan EDS, Türkiye’deki faaliyetlerini 1990 yılında %100 iştiraki olarak
çalışmaya başlayan EDS Türkiye aracılığı ile gerçekleştirmektedir. EDS Türkiye’nin
BT hizmetleri alanındaki faaliyetleri, teşebbüslere altyapı hizmetlerinin, uygulamaların
08-43/585-218
3
ve iş süreçleri dış kaynak kullanımı destek hizmetlerinin sağlanmasını
kapsamaktadır.
EDS’nin 2007 yılında elde ettiği toplam ciro yaklaşık (………………) YTL
(……………………...................... )’dır.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı 90
EDS Türkiye’nin faaliyetlerinin tamamı BT hizmetleri sektöründe ve bunların önemli
bir bölümü BT yönetim hizmetleri pazarında iken, HP Türkiye BT danışmanlığı, BT
yönetim hizmetleri, yazılım destek hizmetleri ve donanım destek hizmetleri alt
pazarlarında faaliyet göstermektedir.
Bildirim formunda, HP ve EDS’nin Türkiye’deki faaliyetlerinin BT hizmetleri pazarının
alt segmenti olan BT yönetim hizmetleri (dış kaynak kullanımı) pazarında çakıştığı
belirtilmektedir. HP’nin uygulama dış kaynak kullanımı konusundaki hizmetleri
sınırlıdır. Bu hizmetler, kurumsal kaynak planlama uygulamaları üzerine
odaklanmıştır. Altyapı dış kaynak kullanımı hizmetleri ise şebeke hizmetleri dahili
uygulamalar ile sınırlıdır. 100
Yukarıda belirtilen sebeplerle, BT hizmetleri alt pazarları arasında meydana gelen
yakınsama, pazarlara girişin ve pazarlar arası geçişin kolay olmasına bağlı olarak
ilgili ürün pazarı “bilişim teknolojileri hizmetleri” pazarı olarak tanımlanmıştır. Bununla
birlikte aşağıda işleme ilişkin olarak tanımlanabilecek en dar pazar olan, HP ve
EDS’nin faaliyetlerinin çakıştığı, “bilişim teknolojileri yönetimi hizmetleri” pazarı için
de ayrıca değerlendirmeye yer verilmektedir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
İşlem açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet
koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet
koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle bu inceleme 110
bakımından ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme
İnceleme konusu işlem ile, HP’nin %100 iştiraki olan Hawk, EDS ile EDS çatısı
altında birleşecek, işlem sonrasında Hawk’ın ticari varlığı ortadan kalkacak ve sonuç
olarak EDS HP’nin kontrolü altına girecektir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem,
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in 2 (b) maddesi anlamında bir devralma işlemidir.
Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre HP, Türkiye’de 2007 yılında BT hizmetleri
pazarında (………………) (……………………………) YTL tutarında ciro elde etmiştir.
BT hizmetleri pazarında ise bu rakam yaklaşık (………………) 120
(…………………………………) YTL’dir. Söz konusu cironun alt pazarlara göre
dağılımı aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: BT Hizmetleri Pazarı Ciro Dağılımı- HP Türkiye
Faaliyet Ciro (ABD Doları) Ciro (YTL)
BT Danışmanlığı (Consulting) (…..………) (…..………)
BT Yönetim Hizmetleri (Dış Kaynak Kullanımı- IT
Management Outsourcing)
(…..………) (…..………)
Yazılım Destek Hizmetleri (Software Maintenance (…..………) (…..………)
08-43/585-218
4
Services)
Donanım Destek Hizmetleri (Hardware Maintenance and
Support)
(…..………) (…..………)
Toplam (…..………) (…..………)
EDS Türkiye ise aynı yıl aynı pazarda (…..……….…) (……………………….) YTL ciro
elde etmiştir. Tarafların ilgili ürün pazarındaki ciroları toplamının 25 milyon YTL’lik
ciro eşiğini aşması sebebiyle işlemin BT hizmetleri ilgili ürün pazarı bakımından
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir
devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
BT hizmetleri pazarının alt segmenti olan ve iki teşebbüsün Türkiye’deki
faaliyetlerinin çakıştığı BT yönetim hizmetleri (dış kaynak kullanımı) pazarı 130
bakımından ele alındığında ise, HP’nin 2007 yılı cirosunun (…..………..…)
(………………………………..) YTL olarak gerçekleştiği, EDS’nin BT hizmetlerinden
elde ettiği cironun tamamına yakınının (…………………. YTL) BT yönetim hizmetleri
faaliyetlerinden elde edildiği bildirilmiştir. Eldeki bilgilerden, ilgili işlemin BT yönetim
hizmetleri pazarı bakımından ciro ve pazar payı eşiklerini aşmadığı ve izne tabi
olmadığı sonucuna varılmaktadır.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim
durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol
açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır.
Yapılan bildirimde, Türkiye’de 2006 yılında BT hizmetleri pazarında faaliyet gösteren 140
teşebbüslerin pazar paylarının aşağıdaki şekilde oluştuğu bilgisine yer verilmektedir.
Taraflar, 2007 yılında söz konusu pazar paylarında kayda değer bir değişimin
olmadığını tahmin ettiklerini bildirmişlerdir.
Tablo 3: BT Hizmetleri Pazarı Pazar Payları
Yukarıda yer verilen tablodan görüldüğü üzere, işlem neticesinde HP’nin Türkiye’de
ilgili ürün pazarındaki toplam pazar payı %(….)’nın biraz üzerinde gerçekleşecektir.
Pazarda IBM’in yaklaşık %(…)’lik bir payla lider durumda bulunduğu ve çok sayıda
firmanın nispeten küçük pazar paylarıyla faaliyet göstermekte olduğu anlaşılmaktadır.
Teşebbüs Pazar payı (%)
IBM (….)
Siemens Communications (….)
Ericsson (….)
Siemens IT Solutions & Services (….)
Hewlett-Packard (….)
Alcalte (….)
Accenture (….)
Oracle Corp. (….)
BT (….)
Deloitte (….)
Xerox (….)
Dell Inc. (….)
Cisco Systems (….)
Unisys (….)
Diğer (yaklaşık %.... seviyesindeki (…..)’yi de
kapsayan)
(….)
Toplam 100
08-43/585-218
5
Bunların yanı sıra, pazara giriş ve çıkışları veya pazarda faaliyet göstermeyi 150
yasaklayacak yahut zorlaştıracak herhangi bir yasal engelin bulunmayışı ve pazarın
rekabetçi bir yapı sergilemesinden dolayı inceleme konusu işlemin, tarafları
açısından hakim durum yaratılması ya da mevcut hakim durumun güçlendirilmesi
şeklinde bir sonuç doğurmayacağı kanısına ulaşılmıştır.
HP, Hawk ve EDS arasında imzalanan Sözleşme’de, herhangi bir rekabet etmeme
yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ayrıca taraflar arasında imzalanan Gizlilik
Anlaşması’nda rekabet üzerinde olumsuz etki doğurabilecek herhangi bir hüküm
mevcut değildir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 160
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy