Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-2-28 (Devralma)
Karar Sayısı : 18-27/437-207
Karar Tarihi : 08.08.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,
Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,
Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Seda Nurtaç BAYRAMOĞLU, Mehmet Mustafa ŞEREF,
Yunus Salih YİĞİT
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Whirlpool Corporation
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,
Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Esen ERGÜL
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Elica S.p.A.’nın tek kontrolünde olan Elica PB India Private
Limited’in Whirlpool Corporation ve Elica S.p.A.’nın ortak kontrolüne geçmesi
işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 20.06.2018 tarih ve 4668 sayı ile
giren ve eksiklikleri en son 20.07.2018 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen
30.07.2018 tarih ve 2018-2-28/Öİ sayılı Devralma Raporu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, söz konusu devralma işlemine izin
verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuruda; Whirlpool Corporation (Whirlpool) tarafından, Whirlpool’un iştiraki
Whirlpool of India Limited (WOIL) aracılığıyla çoğunluk hissesi Elica S.p.A’ya (Elica) ait
olan Elica PB India Private Limited’in (Elica PB India) ortak kontrolünün devralınmasına
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) çerçevesinde izin
verilmesi talep edilmiştir.
(5) Bildirim Formunda, hâlihazırda Elica S.p.A’nın tek kontrolünde bulunan Elica PB
India’nın, işlem sonrasında Whirlpool ve Elica’nın ortak kontrolünde bağımsız bir
ekonomik bütünlüğün tüm fonksiyonlarını kalıcı surette yerine getireceği ifade
edilmektedir.
(6) Dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme
Devralmalara İlişkin Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında bir devralma işlemi
sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin
bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun
birlikte sağlanması gerekmektedir.
(7) İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki
uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak kontrolden söz edilmektedir.
Belirleyici etki, bir teşebbüsün stratejik ticari eylemlerine yön veren kararları
18-27/437-207
2 / 4
engelleyebilme yetkisi anlamına gelmektedir. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve
Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 50 ve devamı paragraflarında ortak
kontrolün ortaya çıktığı başlıca durumlar tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik
kararların alınmasında veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa
kullanılması olarak düzenlenmektedir. Bu anlamda, ana şirketlerin kontrol edilen
teşebbüsle ilgili önemli kararlarda (üst yönetimin atanması, bütçe, işletme planı, önemli
yatırımlar gibi) mutabakata varmak zorunda olduğu hallerde ortak kontrol söz konusudur.
(8) Bildirim konusu işlemi düzenleyen Hisse Alım Anlaşması ile Grup İçi Anlaşma’ya göre
işlem sonrasında;
(…..)
düzenlenmiş olup söz konusu hükümlerden Elica PB India’nın Whirlpool Corporation ve
Elica S.p.A’nın ortak kontrolü altında olacağı anlaşılmıştır.
(9) Bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak
değerlendirilmesi için aranan ikinci kriter ise üzerinde ortak kontrol tesis edilen işletmenin
bağımsız bir iktisadi varlık niteliğini taşıması, diğer bir deyişle tam işlevsel olmasıdır. Bu
kriter ile ifade edilen, kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili
pazarda faaliyetlerini sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanabilmesidir.
(10) Kılavuz’un 82. vd. paragraflarında bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi
için ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet göstermek bakımından yeterli kaynaklara
sahip olması, ana şirketlerin belli bir işlevinin ötesinde faaliyet göstermesi, satış ve satın
alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmaması, kalıcı olarak faaliyet göstermesi gibi
nitelikleri taşıması gerektiği düzenlenmektedir. Ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul
edilebilmesindeki en önemli ölçüt, ortak girişimin ana kurucularına “devam eden bir
şekilde bir bağımlılığının” olup olmadığı, bir başka deyişle kendi pazarında bağımsız bir
aktör olarak davranıp davranamadığıdır.
(11) Bildirim Formundan edinilen bilgilere göre; Elica PB India ana şirketlerinin belli bir
fonksiyonunu yerine getirmenin ötesinde faaliyetlerde bulunacak olup Elica PB India;
Elica ve Whirlpool ile birlikte üçüncü kişiler için çeşitli ürünler üretecektir. Bu çerçevede
Elica PB India’nın 2017’deki satışlarının yaklaşık %(…..)’sinin Elica şirketler grubu için
değil, üçüncü kişilere satışlara ilişkin olduğu beyan edilmiştir. Elica PB India, Elica ve
Whirlpool ile birlikte üçüncü kişiler tarafından tedarik edilen ürünlerin ticaretini yapma,
tedarik etme ve dağıtma işlemine devam edecektir. Elica PB India, pazarda bağımsız bir
şekilde fonksiyon göstermek için gereken tüm kaynaklara sahiptir ve müşteri odaklı
faaliyetlerini sürdürecektir. Elica PB India’nın günlük faaliyetlerine özgülenmiş kendi
bağımsız kıdemli yönetim ekibi olacağı; bağımsız finans, satış, operasyon, üretim ve
idari bölümlerinin bulunduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, Elica PB India’nın pazarda
bağımsız bir şekilde faaliyet gösterebilmek için gereken gayrimenkullerin tamamına
sahip olacağı (depolar, mağazalar ve iş binaları); Hindistan’da kendisine ait ticari ve
müşteri ilişkilerinin önceden beri mevcut olduğu ifade edilmiştir.
(12) Bu bilgiler doğrultusunda bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim niteliğini taşıdığı ve 2010/4 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmıştır.
Tarafların ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ciro
eşiklerini aştığından işlem izne tabidir.
(13) Whirlpool her tipte beyaz eşya ve benzeri ürün serisini üretmekte ve satmaktadır.
Whirlpool’un tedarik etmekte olduğu ana ürünler, çamaşır makineleri, buzdolapları,
pişirici cihazlar ve bulaşık makineleri gibi ev tipi beyaz eşyalardır. Whirlpool Türkiye’de,
Whirlpool Ev Aletleri Pazarlama ve Ticaret A.Ş. (Whirlpool Türkiye) ve Indesit Company
18-27/437-207
3 / 4
Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Whirlpool Manisa) unvanlı iştirakleri aracılığıyla
beyaz eşya ve ankastre ürünlerin üretimi ve satışında ve buzdolaplarının ve çamaşır
makinelerinin üretiminde faaliyet göstermektedir. İlaveten, Whirlpool, iştiraki olan
Embraco (ve Embraco’nun Cantaş İç ve Dış Ticaret Soğutma Sistemleri A.Ş. (Cantaş)
unvanlı bağımsız distribütörü) aracılığıyla, buzdolabı ve soğutucu üretiminde kullanılan
buzdolabı kompresörlerinin imalatı ve satışı alanında (üst pazarda) da faaliyet
göstermektedir. Whirlpool Türkiye’de bağımsız distribütörü RES Enerji Sistemleri A.Ş.
(RES) aracılığıyla Whirlpool ve Maytag markaları altında çok az miktarda beyaz eşya
dağıtımı yapmakta ve pazarlamaktadır. Whirpool son olarak İpek Gıda DTM Ltd. (İpek
Gıda) unvanlı münhasır distribütörü aracılığıyla Kitchenaid markası altında Türkiye’de
çok düşük miktarda küçük ev aletleri satışı gerçekleştirmektedir.
(14) Elica, esas itibarıyla davlumbazların yanı sıra ankastre ocak ve kombiler için motor
üretmekte ve satmaktadır. Elica’nın Türkiye’de kurulu herhangi bir iştiraki veya bağlı
şirketi bulunmamaktadır. Elica, Türkiye'de B2B (işletmeler arası) müşterilerine doğrudan
davlumbaz ve ocak satmaktadır. Kendi markasını taşıyan ürünleri ise bir distribütör
aracılığıyla satmaktadır. Buna ek olarak, Elica, bir acente aracılığıyla yaptığı satışlardan
(motorlara ilişkin olarak) sınırlı seviyede elde ettiği ciro haricinde doğrudan motor satışı
da yapmaktadır.
(15) Elica Türkiye’de davlumbaz, ocak ve motor satışı alanında faaliyet gösterirken,
Whirlpool, Elica’nın Türkiye'de sattığı ürünler arasından yalnızca davlumbaz ve ocak
satışı alanında faaliyet göstermektedir. GfK’den elde edilen veriler uyarınca, Elica’nın
Türkiye’de davlumbazlardan elde ettiği tahmini payı yaklaşık %(…..) seviyesindeyken,
Whirlpool’un tahmini payı yaklaşık %(…..) seviyesindedir. Elica’nın Türkiye’de satışını
yaptığı ocaklardan 2017 yılında elde ettiği ciro yalnızca (…..) Euro’dur (yaklaşık (…..)
TL). Whirlpool’un Türkiye’de 2017 yılında ocak satışı yalnızca (…..) Amerikan Doları
(yaklaşık (…..) TL) tutarındadır ve Whirlpool’un ocaklar açısından 2017 yılında
Türkiye’deki (satış değeri bazında) pazar payı yalnızca %(…..)’dir. Dolayısıyla işlemin
taraflarının Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay örtüşmenin olduğu ürünler
bakımından işlem sonucunda kayda değer bir yoğunlaşma artışı olmayacaktır.
(16) Elica PB India, mutfak davlumbazları ve ilgili bileşenlerin yanı sıra ankastre ocaklar
üretmekte ve satmaktadır. Ayrıca ankastre fırınlar, ankastre mikrodalga fırınlar, bulaşık
makineleri, barbeküler, fritözler, ocaklar ve ısıtıcı çekmeceler satmakta ancak bu
ürünlerin üretimini yapmamaktadır. Elica PB India’nın Nepal’e yaptığı sınırlı ölçekteki
satışlar haricinde yalnızca Hindistan’da faaliyet göstermekte olduğu; Hindistan dışından
herhangi bir ciro elde etmediği; dolayısıyla Elica PB India’nın Türkiye’de herhangi bir ürün
pazarında faaliyet göstermediği tespit edilmiştir.
(17) Diğer yandan dosya kapsamında edinilen bilgilere göre, Elica Arçelik A.Ş.’nin davlumbaz
tedarikçilerinden biridir. Arçelik A.Ş., Elica’nın ürettiği davlumbazları Türkiye’de ve yurt
dışında Arçelik’e ait markalarla satmaktadır. Arçelik’in Türkiye’de sattığı davlumbazların
2016’da azami/yaklaşık %(…..)’ünün, 2017 ve 2018’in ilk 5 ayında ise azami/yaklaşık
%(…..)’inin Elica’dan tedarik edildiği; işlem tarafları ile Arçelik A.Ş. arasında lisans
anlaşması benzeri bir ilişki bulunmadığı ifade edilmektedir. Bu çerçevede, Elica’nın
yurtdışındaki diğer iştirakleri vasıtasıyla Arçelik A.Ş.’ye çeşitli ürünler tedarik ettiği; ancak
Elica PB India vasıtasıyla Türkiye’ye herhangi bir satışının olmadığı bilgisi edinilmiştir.
İşbu bilgiler çerçevesinde, Türkiye’de tarafların faaliyetleri arasında örtüşme olan
pazarlardaki toplam pazar paylarının çok düşük olduğu anlaşılmıştır.
(18) Yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, bildirim konusu ortak girişim işlemi ile 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hâkim durumun yaratılması veya mevcut bir
18-27/437-207
4 / 4
hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy