Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-304 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-75/1549-602
Karar Tarihi : 02.12.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, 10
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Metin PEKTAŞ, Fatma ATAÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Omnova Solutions Inc.
D. TARAFLAR : - Omnova Solutions Inc.
175 Ghent Rd Fairlawn, OH 44333 ABD
- AXA LBO Fund III-A ve AXA LBO Fund III-B
20 Place Vendôme, 75001 Paris, Fransa
- Tigre SAS
17 cours Valmy, 92800 Puteaux, Fransa 20
- Partice Barthelmes
61, rue des Cévennes, 75015 Paris, Fransa
- Jacques Collonge
14, avenue des Cottages, 91190 Gif sur Yvette, Fransa
- Philippe Carabin
91, avenue du Grand Mesnil- 91400 Orsay, Fransa
- Rick Sandford
22, rue du Couvent- 91460 Marcoussis
- Olivier Faussadier
3, chemin Houjarray- 78490 Bazoches sur Guyonne 30
- Anne Chaumeret
49, rue P. Médéric- 91700 Villiers sur Orge
- Cristophe Soudais
12, route de Leudeville- 91220 Le Plessis Pathé
- Bruno Gay
14, rue des Sablons- 91650 Breuillet
- François Périer
9 rue des Puits, 92150 Suresnes
- Alain Coine
81 rue de Villiers, 92200 Neuilly-sur-Seine 40
- Margaux Barthelmes
61, rue des Cévennes, 75015 Paris, Fransa
- Chloe Barthelmes
61, rue des Cévennes, 75015 Paris, Fransa
- Paul Barthelmes
61, rue des Cévennes, 75015 Paris, Fransa
- Guillaume Carabin
10-75/1549-602
2
9 rue du Fontainier Hameau Sainte Marthe- 05000 Gap
- Lara Sandford
22, rue du Couvent- 91460 Marcoussis 50
- Julia Sandford
22, rue du Couvent- 91460 Marcoussis
- David Faussadier
3, chemin Houjarray- 78490 Bazoches sur Guyonne
- Xavier Faussadier
3, chemin Houjarray- 78490 Bazoches sur Guyonne
- Audrey Faussadier
3, chemin Houjarray- 78490 Bazoches sur Guyonne
E. DOSYA KONUSU: Eliokem SAS (Eliokem)'ın kontrolünün Omnova Solutions Inc.
(Omnova) tarafından devralınmasına izin verilmesi talebi. 60
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.10.2010 tarih ve 7883 sayı ile giren ve
eksikleri 8.11.2010 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca
düzenlenen 23.11.2010 tarih ve 2010-1-304/Öİ-10-354.MP sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu 26.11.2010 tarih ve REK.0.05.00.00-120/422 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-75
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirimi yapılan devralma işleminin 4054
sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu;
devir sonucunda ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun 70
güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı;
bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
Bildirime konu işlem kapsamında devralma işleminin tarafları olan hem Omnova, hem de
Eliokem Türkiye’ye gerçekleştirdiği satışların tek alıcısı konumunda olan KordSA Global
Endüstriyel İplik ve Kord Bezi Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KordSA Global)’ye yalnızca
tekerlekler ve kayışlar için tekstil batırmada kullanılmak üzere lateks satışı yapmaktadır.
Tekstil batırma, bir araç lastiğinin veya bir endüstriyel kayışın (örneğin taşıma bandı) ana
kauçuk bileşenine kuvvetlendirici bir kumaş malzemenin (örneğin tekstil) yapıştırılmasıdır. 80
Tekerlekler ve kayışlar için tekstil batırmada en çok kullanılan dispersiyonlar vinil-piridin
lateks (VP lateks) ve stiren-bütadin lateks (SB lateks)’tir.
VP Lateks: VP lateks bütadin, sitrin ve vinil piradin monomerlerine bağlı sıvı özellikli bir
latekstir. VP lateks, RFL dip olarak bilinen bir yapışkan bileşiğin oluşması için diğer lateks
maddelerle resorsinol, formalheid ve diğer kimyasallarla birleşen ana bileşendir. Lastikler
naylon, rayon ve polyester gibi farklı kumaş tiplerinin takviyesini gerektirmektedir. Lastiğe
gerekli yapıştırmanın yapılabilmesi için kumaşların takviyesi RFL dip ile kordon batırma
denen kimyasal işleme tabi tutulmalıdır. Takviye kumaş, lastik ürüne işlevini yerine
getirebilmesi için gereken kuvveti sağlamaktadır. Tekerler söz konusu olduğunda kumaş,
dış etkenlerden tekerleği korurken; aracı desteklemek için gerekli basınca kadar şişkinlik 90
sağlamaktadır.
10-75/1549-602
3
SB Lateks: Bu da sıvı özellikli bir latekstir ve başlangıçta lastiğe gerekli yapışkanlığı
vermek için rayon takviye kumaşlarında kullanılan RFL dip içinde kullanılan latekstir.
SB lateks ile VP lateks arasındaki fark, SB latekste vinil-piridin bulunmamasıdır. SB lateks
mevcut tekerlek üretiminde kumaşta kullanılan fiberlere bağlı olarak optimum maliyet/
performans faydasına ulaşmak için yaygın olarak VP lateks ile farklı oranlarda kombine
edilerek kullanılmaktadır. Bildirim formunda SB lateks ve VP lateksin tek başına ya da
birlikte tekerlekler ve kayışlar için takstil batırmada kullanılabileceği belirtilerek lastik ve
endüstriyel kayış imalatçılarından ve RFL dip ile kimyasal işleme tabi tutulmuş kordon
bezi kumaşı üreticilerinden oluşan talep tarafı bakımından birbiri ile ikame edilebileceği 100
iddia edilmektedir. Bununla birlikte, raportörlerce KordSA Global’in Küresel Kaynak
Müdürü ile 27.10.2010 tarihinde yapılan görüşmede teşebbüs yetkilisi konuyla ilgili olarak
şunları ifade etmiştir:
“…SB ile VP aynı amaca –beze yapışma özelliği kazandırmaya- hizmet ediyor.
Kullanımdaki ve kullanım oranlarındaki farklılık müşteri ihtiyacından kaynaklanıyor.
Müşterinin istediği reçete doğrultusunda farklı işlemden geçebiliyorlar. Bu bakımdan
birbirine ikame olarak kabul edilemez. VP üreten firmalar SB de üretirken, SB üretenler
VP üretiyor olmayabilir. İçinde vynl pyrdine olduğu için VP daha pahalıdır.”
Bildirim formunda ayrıca tekerlekler ve kayışlar için tekstil batırmada kullanılan lateks
üreticilerinin herhangi bir tip lateksten diğer tip lateks üretimine çok önemli maliyetlere 110
maruz kalmadan geçebildiği belirtilmektedir. Buna karşın yukarıda yer verilen açıklama
ışığında dosya bakımından VP lateks ile SB lateksin ayrı ürün pazarları olarak kabul
edilmesinin değerlendirmeyi kolaylaştıracağı değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak, mevcut dosya bakımından bu iki faaliyetin ayrı pazarlar olarak; diğer bir
deyişle ilgili ürün pazarlarının “tekerlekler ve kayışlar için tekstil batırmada kullanılan VP
lateks” ve “tekerlekler ve kayışlar için tekstil batırmada kullanılan SB lateks” olarak kabul
edilmiştir. Öte yandan, ilgili ürünlerin Türkiye’ye tamamıyla ithal edilerek sağlandığı ve
Türkiye içinde bölgesel pazar tanımı yapmayı gerektirecek bir unsura rastlanmaması
nedeniyle ilgili coğrafi pazar da “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 120
Dosya konusu işlem çerçevesinde, Eliokem’in hisselerinin tamamı ve kontrolü Omnova
tarafından devralınmaktadır. Bu nedenle işlem 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralmadır. Diğer taraftan, İşlem taraflarının
Türkiye’de ilgili ürün pazarlarındaki toplam ciroları Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen ciro
eşiğini aşmamakla birlikte, tarafların bu pazarlardaki pazar payları Tebliğ’in aynı
maddesinde yer alan pazar payı eşiklerini aştığından işlemin izne tabi bir devralma olduğu
anlaşılmaktadır.
Dosya konusu devir işlemi Satış Opsiyonu Mektubu ve ona ekli Hisse Devri Anlaşması
çerçevesinde düzenlenmektedir. İşlem tarafları esas olarak yurtdışında faaliyet gösteren
uluslar arası şirketlerdir. İşlemin Türkiye’deki pazarlara olan etkisi, tarafların Türkiye’ye 130
gerçekleştirdikleri satışlardan ibarettir.
Dosyadaki bilgilerde yer alan, Eliokem ve Omnova ile belli başlı diğer rakiplerinin 2009
yılında dünyada ve Türkiye’de lateks pazarlarında sahip olduğu pazar paylarına ilişkin
bilgilere göre; her iki ilgili pazarında da Türkiye’deki pazarın tamamına yakını işlem
taraflarının kontrolündedir. VP lateks pazarında işlem öncesinde, Eliokem’in %(….),
Omnova’nın %(….) pazar payı bulunmaktadır. SB lateks pazarında ise Türkiye’deki
pazarın tamamına yakını (%(….)) Eliokem’in kontrolündedir. Bu pazarda 2009 yılında
10-75/1549-602
4
diğer işlem tarafı olan Omnova’nın herhangi bir satışı olmadığı anlaşılmaktadır. Tarafların
Türkiye’de sahip oldukları yüksek pazar paylarına karşılık, bu ürünlerin Türkiye’deki
toplam finansal hacmi oldukça düşüktür. İşlem taraflarının Türkiye’deki satışlarından elde 140
ettiği 2009 yılı toplam cirosu yaklaşık (……….) TL’dir (VP Lateks (……….) TL, SB Lateks
(……….) TL).
Tarafların Türkiye’de sahip oldukları yüksek pazar paylarının temel sebebi, lateks
ürünlerinin halihazırda Türkiye’de az sayıda müşterisinin olmasıdır. Lateks ürünleri
dünyada çeşitli sanayi kollarında kullanılmakla birlikte, Türkiye’de bilinen başlıca kullanım
alanı kord bezi imalatıdır. Kord bezi lastik üretiminde kullanılan bir ara üründür. Kord bezi
imalatında Türkiye’deki tek üretici Sabancı Holding bünyesindeki KordSA Global’dir.
Dolayısıyla KordSA Global dünyadaki lateks üreticileri için Türkiye’deki en büyük müşteri
konumundadır. Buna bağlı olarak, KordSA Global’in lateks kontrat dönemlerinde tercih
edeceği tedarikçiler, doğal bir şekilde Türkiye’de bu pazarda yüksek pazar paylarına sahip 150
hale gelmektedirler. Bunun yanında KordSA Global’in pazardaki ağırlıklı konumunun bir
süre daha devam edeceği anlaşılmaktadır. Nitekim raportörlerce yapılan görüşmede
KordSA Global yetkilisi bu iddiası hakkında aşağıdaki hususları dile getirmiştir:
“…Kord bezi üretiminde sermaye önemli ve giriş engelleri var. Biz de grup olarak sahip
olduğumuz finansal güç ve iplik üretimi ile dikey entegrasyona giderek üretimimizi
şekillendirdik. Benzerimiz bir kord bezi tesisinin kurum maliyeti 180-190 milyon ABD
Dolarıdır. Mevcut rekabet koşullarında entegre olmamış yerel bir şirketin bu ürünü
üretmesi mantıklı bir yatırım değildir. Bu bakımdan da bizim kullanım alanımız baz
alınarak oluşturulan bir Pazar olarak lateks pazarının Türkiye’de büyüme potansiyeli olan
bir Pazar olmadığı söylenebilir.” 160
Buna ek olarak dosya konusu devralma işlemiyle ilgili olarak görüşülen KordSA Global
yetkilisinden edinilen bilgilere göre lateks, kord bezi imalatının maliyet kalemleri içerisinde
düşük bir paya sahip olsa da, bu imalat açısından vazgeçilebilecek bir ürün değildir. Bu
nedenle (……….TİCARİ SIR……….). Lateks pazarında rekabet küresel düzeyde
gerçekleşmektedir. (……….TİCARİ SIR……….). Dolayısıyla lateks alımlarında tedarikçi
değiştirmek açısından KordSA Global’in önemli düzeyde bir geçiş maliyetiyle
karşılaşmayacağı anlaşılmaktadır.
Diğer yandan KordSA Global, kord bezi üretiminde yalnızca Türkiye’de değil, dünyada
önemli bir konuma sahiptir. Kordsa’nın Türkiye, ABD, Almanya, Mısır, Arjantin, Brezilya,
Endonezya, Tayland ve Çin’de toplam 11 üretim tesisi bulunmakta ve dünyadaki toplam 170
kord bezi üretiminin %33-34’ünü Kordsa üretmektedir. Dolayısıyla Kordsa, işlem tarafları
için dünya çapında vazgeçilmeyecek bir müşteri konumundadır. Bu nedenle dosya
konusu işlemde, yoğunlaşmış satıcılar karşısında güçlü bir alıcıdan söz etmek
mümkündür. Bu konum Kordsa’ya yüksek seviyede bir alıcı gücü sağlamakta ve üst
pazarda gerçekleşen yoğunlaşmayı dengeleyebilmesini mümkün kılmaktadır. Buna bağlı
olarak işlemden dolayı tarafların fiyatlama davranışlarının ve Kordsa’nın satın alma
davranışlarının olumsuz etkilenme ihtimali zayıftır.
Son olarak dosya konusu işlem neticesinde Türkiye pazarında olumsuz bir etki
yaşanmaması ihtimali, pazarın önemli bir alıcısı olduğu daha önce de ifade edilen KordSA
Global’in yetkilisinin şu ifadeleri ile de destek bularak güçlenmektedir: 180
(……….TİCARİ SIR……….)
10-75/1549-602
5
Bu çerçevede işlem sonrasında ulaşılan pazar paylarının yüksek olmasına karşın;
- İlgili ürün pazarlarında Türkiye’deki az sayıda alıcı bulunması,
- Bu alıcının gerek Türkiye’deki konumu gerekse dünya çapında büyük bir oyuncu olması
nedeniyle önemli seviyede bir alım gücü oluşturması,
- İlgili ürün pazarlarında küresel düzeyde rekabetin söz konusu olması,
- Çok sayıda alternatif tedarik kaynaklarının olması ve geçiş maliyetlerinin yüksek
olmaması 190
gibi nedenlerle işlemin sonucunda, ilgili pazarların herhangi birisinde 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi anlamında sorun yaratabilecek nitelikte bir yoğunlaşmanın ortaya çıkmayacağı
ve rekabetin önemli ölçüde azaltılamayacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme 200
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy