(4628 S. K. m. 4) (Piyasa İşletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ m. 6)
RGT: 22.12.2020
RG NO: 31342
Karar No: 9836
Karar Tarihi: 17/12/2020
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 17/12/2020 tarihli toplantısında;
Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin Ek-1’de yer alan Elektrik Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedeller ve Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi ile Ek-2’de yer alan Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedeller ve Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi’nin kabul edilmesine ve 2021 yılı piyasa işletim ücretlerinin bu Yöntem Bildirimleri kapsamında uygulanmasına,
karar verilmiştir.
EKLER:
EK-1 Elektrik Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedeller ve Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi
EK-2 Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedeller ve Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi
EK-1
ELEKTRİK PİYASASI İŞLETİM GELİR TAVANININ KARŞILANMASI İÇİN UYGULANACAK BEDELLER VE UYGULAMAYA İLİŞKİN YÖNTEM BİLDİRİMİ
BİRİNCİ BÖLÜM: Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Bildirimin amacı, elektrik piyasası piyasa işletim gelir tavanının karşılanması için uygulanacak bedeller ve uygulamaya ilişkin yöntemin belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 - (l) Bu Bildirim, Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin elektrik piyasası piyasa işletim faaliyeti gelirlerinin belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile bu yönteme dair usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu Bildirim, Piyasa İşletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’in 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu Bildirimde geçen;
a) EPİAŞ: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,
b) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
c) Piyasa İşletim Gelir Tavanı: EPİAŞ’ın bir tarife yılında toplayacağı gelirin üst sınırını,
ç) Tarife teklifi: Yönetim Kurulu tarafından tespit edilerek Kurul onayına sunulan, PİGT’nin karşılanması için uygulanacak piyasa işletim ücreti ile uygulamaya ilişkin yöntem bildiriminden oluşan teklifi,
ifade eder.
(2) Bu Bildirimde geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM: Piyasa İşletim Ücretinin Piyasa Katılımcılarına Dağıtılmasına Dair Esaslar
Piyasa İşletim Ücretinin Dağıtılması
MADDE 5 - (1) EPİAŞ’m piyasa işletim faaliyetleri çerçevesinde tek sunucu statüsünde sağladığı hizmetler kapsamında ihtiyaç duyduğu gelir piyasa katılımcılarından Piyasa İşletim Ücreti olarak karşılanır. EPİAŞ tarafından, piyasa katılımcılarına piyasa işletimi dışında herhangi bir hizmetin satın alınması zorunluluğu getirilemez.
(2) Piyasa işletim ücreti; dengeleme sistemine katılmalarından dolayı ve/veya enerji açıklan ve/veya fazlaları nedeniyle, sisteme elektrik enerjisi veren ve/veya sistemden elektrik enerjisi çeken;
a) Üretim lisansı sahibi,
b) Tedarik lisansı sahibi,
c) OSB üretim lisansı sahibi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi,
d) İletim lisansı sahibi
tüzel kişilerden oluşan piyasa katılımcıları arasında dağıtılır.
(3) Her bir organize toptan elektrik piyasası faaliyetine ilişkin, her bir fatura dönemi için tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti bileşenleri aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 6 - (1) Gün öncesi piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısına, gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 7 - (1) Bir gün içi piyasası katılımcısına, gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Dengeleme güç piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 8 - (1) Dengeleme güç piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısına, dengeleme güç piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır;
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetlerine ilişkin dengeden sorumlu taraflara tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 9 - (1) Her bir dengeden sorumlu tarafa, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: Piyasa İşletim Ücreti Hesaplama Yöntemlerine İlişkin Esaslar
Piyasa İşletim Ücretine İlişkin Hizmetlerin Maliyet Esaslılığı
MADDE 10 - (1) Fiyatlandırma, piyasa katılımcılarına kendilerine sağlanan hizmetin maliyetinin yansıtılması esasına göre yapılır.
Piyasa İşletim Ücretine İlişkin Hesaplama Yöntemleri
MADDE 11 - (1) Her bir fatura dönemi için tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanmasına ilişkin olarak tarife teklifinin sunulduğu yıla ait her bir organize toptan elektrik piyasası faaliyetine ilişkin tahmini değerler hesaplanır. Bu hesaplamanın, ilgili piyasalar için önceki yıllarda gerçekleşen veriler kullanılarak yapılması esas olup, gerekmesi halinde Kurul onayı ile farklı yöntemler kullanılmasına da karar verilebilir.
Tarife yılı için Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 12 - (1) Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca tahmini Gün Öncesi Piyasası işlem hacmi hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem hacmi hesabında kullanılır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Tarife yılı için Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 13 - (1) Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır;
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca tahmini Gün İçi Piyasası işlem miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarı hesabında kullanılır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Tarife yılı için Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 14 - (1) Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca tahmini Dengeleme Güç Piyasası işlem miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı hesabında kullanılır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Tarife yılı için dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarının hesaplanması
MADDE 15 - (1) Dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı hesabında kullanılır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
DÖRDÜNCÜ BOLÜM: Çeşitli ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) 2019 yılının dördüncü, beşinci ve altıncı aylarında Dengeleme Güç Piyasası kapsamında kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma ve yük atma teklifi miktarlarının 2019 yılına özel koşullar neticesinde yüksek oranlarda artması sebebiyle, 2020 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2020 yılının dördüncü, beşinci ve altıncı aylarına ilişkin Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı, 2019 yılında ilgili aylar hariç olmak üzere gerçekleşen aylık ortalama işlem miktarı kullanılarak hesaplanır.
(2) 1/2/2018 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği çerçevesinde sekonder frekans kontrol hizmeti tedarikinin Dengeleme Güç Piyasası kapsamındaki 2 kodlu talimatlar ile sağlanması uygulamasının sona ermesi sebebiyle, 2020 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2019 yılının nihai uzlaştırma bildirimleri kapsamında verisi bulunmayan fatura dönemlerine ilişkin Dengeleme Güç Piyasası işlem miktarı, dördüncü, beşinci ve altıncı aylar hariç olmak üzere 2019 yılında gerçekleşen aylık ortalama işlem miktarı kullanılarak hesaplanır.
Yürürlük
MADDE 16 - (1) Bu Bildirim yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17 - (1) Bu Bildirim hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.
EK-2
ORGANİZE TOPTAN DOĞAL GAZ SATIŞ PİYASASI İŞLETİM GELİR TAVANININ KARŞILANMASI İÇİN UYGULANACAK BEDELLER VE UYGULAMAYA İLİŞKİN YÖNTEM BİLDİRİMİ
Amaç
Madde 1 - (1) Bu Bildirimin amacı, Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası piyasa işletim gelir tavanının karşılanması için uygulanacak bedeller ve uygulamaya ilişkin yöntemin belirlenmesidir.
Kapsam
Madde 2 - (1) Bu Bildirim, Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası piyasa işletim faaliyeti gelirlerinin belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile bu yönteme dair usul ve esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3 - (1) Bu Bildirim, Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Usul ve Esaslarına (PUE) dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - (1) Bu Bildirimde geçen;
a) EPİAŞ: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,
b) Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanı (GPİGT): EPİAŞ’ın Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası’nı işletmek için bir tarife yılında toplayacağı gelirin tavanını,
e) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
d) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
e) OTSP: Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasasını,
f) Piyasa İşletmecisi: Sürekli Ticaret Platformunu kuran ve merkezi karşı taraf olarak işleten, piyasa işletim lisansı sahibi EPİAŞ’ı,
g) Tarife Teklifi: EPİAŞ Yönetim Kurulu tarafından tespit edilerek Kurul onayına sunulan, GPİGT’in karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulamaya ilişkin yöntem bildiriminden oluşan teklifi,
h) Sürekli Ticaret Platformu (STP): Piyasa İşletmecisi tarafından Yönetmelik çerçevesinde OTSP’ye yönelik olarak kurulan ve elektronik ortamda işletilen ticaret platformunu
ifade eder.
(2) Bu bildirimde geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanının Dağıtılması
Madde 5 - (1) Piyasa İşletmecisinin doğal gaz piyasası işletim faaliyetleri çerçevesinde tek sunucu statüsünde sağladığı hizmetler kapsamında ihtiyaç duyduğu gelir, piyasa katılımcılarından ve sistem kullanıcılarından piyasa işletim ücreti ve dengesizliklerin uzlaştırılması işletim ücreti olarak karşılanır. Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına ve sistem kullanıcılarına söz konusu ücretler dışında herhangi bir bedel yansıtılamaz.
OTSP’deki Ücretlere ilişkin Esaslar
Madde 6 - (1) Piyasa işletim gelir tavanı ve buna ilişkin parametreler, ilgili mevzuattaki hükümlere uygun olarak sabit ve değişken maliyetlerin karşılanması ve yatırımların sürdürülmesi için makul bir getiri elde edilmesine izin verilecek şekilde belirlenir. Piyasa işletim ücreti ve dengesizliklerin uzlaştırılması işletim ücreti, doğal gazın alım ve satımına ilişkin tutarlardan ayrı olarak tahakkuk ettirilir ve Piyasa İşletmecisi tarafından söz konusu ücretler STP aracılığıyla piyasa katılımcılarına ve sistem kullanıcılarına bildirilir.
OTSP’deki Ücretlere İlişkin Hesaplama Yöntemleri
Madde 7 - (1) İlgili piyasada gerçekleşmiş piyasa hacimleri ve dengesizlik miktarları dikkate alınarak gerçekleşecek piyasa hacimleri ve uzlaştırmaya konu olacak dengesizlik miktarları tahmin edilir. Tahmin edilen bu miktarlar, doğal gaz piyasası için her bir piyasa katılımcısı ve sistem kullanıcısından alınacak olan birim işlem ücreti ve birim dengesizlik uzlaştırma ücreti hesaplamasında kullanılır. Bu birim ücretlerin, Piyasa İşletmecisinin doğal gaz piyasasını işletmek için yapacağı harcamaları karşılayacak düzeyde olması esastır. Bununla birlikte ilgili hizmetler için yurtdışı birim fiyatlar da referans alınabileceği gibi farklı yöntemler de kullanılabilir.
Piyasa İşletim Ücreti
Madde 8 - (1) Her bir piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti aşağıdaki kalemlerden meydana gelir;
a) Yıllık katılım ücreti,
b) İşlem ücreti,
c) Kabul edilmeyen itiraz ücreti.
Yıllık Katılım Ücreti
Madde 9 - (1) Yıllık katılım ücreti, her yıl tarife Kurul kararı ile belirlenir ve Piyasa İşletmecisi tarafından her bir piyasa katılımcısından yıllık bazda tahsil edilir. Piyasa İşletmecisi, her tarife yılı için ihtiyaç duyduğu GPİGT’nin %10’luk kısmını yıllık katılım ücreti olarak piyasa katılımcılarından karşılar. Yıllık katılım ücreti Eşitlik (l)’e göre hesaplanır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
İşlem Ücreti
Madde 10 - (1) Piyasa katılımcılarından alınacak birim işlem ücreti, tarife Kurul kararı ile belirlenir. Piyasa katılımcılarının aylık bazda ödeyeceği toplam işlem ücreti Eşitlik (2)’ye göre hesaplanır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(2) Piyasa İşletmecisi, her tarife yılı için GPİGT’nin %30’luk kısmım piyasa işlemleri karşılığında işlem ücreti olarak piyasa katılımcılarından karşılar. Birim işlem ücreti, Eşitlik (3)’e göre hesaplanır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Kabul Edilmeyen İtiraz Ücreti
Madde 11- (1) STP’de gerçekleşen eşleşmelere yapılan itirazların, Piyasa İşletmecisi tarafından haklı bulunmaması durumunda itiraz sonucu, ret gerekçesi ile birlikte ilgili piyasa katılımcısına bildirilir. Kabul edilmeyen itiraz ücreti, Eşitlik (4)’e göre hesaplanır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Piyasa İşletim Ücretinin Hesaplanması
Madde 12- (1) Piyasa katılımcılarının aylık bazda ödeyeceği piyasa işletim ücreti Eşitlik (5)’e göre hesaplanır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Dengesizliklerin Uzlaştırılması İşletim Ücreti
Madde 13- (1) Sistem kullanıcılarından alınacak dengesizlik uzlaştırma işletim ücreti, tarife Kurul kararı ile belirlenir. Sistem kullanıcılarının aylık bazda ödeyeceği toplam dengesizliklerin uzlaştırılması işletim ücreti Eşitlik (6)’ya göre hesaplanır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(2) Piyasa İşletmecisi, her tarife yılı için GPİGT’nin %60’lık kısmını dengesizliklerin uzlaştırılması işlemleri karşılığında dengesizliklerin uzlaştırılması işletim ücreti olarak sistem kullanıcılarından karşılar. Birim dengesizlik uzlaştırılması işletim ücreti, Eşitlik (7)’ye göre hesaplanır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanı Farkı
Madde 14- (1) Piyasa İşletmecisi, t tarife yılı için GPİGT’yi hesaplarken, t-2 tarife yılı için belirlenen GPİGT ile ilgili yıl için gerçekleşen gelir arasındaki farkı dikkate alır.
Yürürlükten Kaldırılan Yöntem Bildirimi
Madde 15-(1) 26/12/2019 tarihli ve 9097 sayılı Kurul Karan ile kabul edilen Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedel ve Komisyonlar ile Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 16- (1) Bu Bildirim 1/1/2021 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17- (1) Bu Bildirim hükümlerini Kurum Başkanı yürütür. (¤¤)