(4628 S. K. m. 4)
RGT: 31.01.2018
RG NO: 30318
Karar No: 7661-3
Karar Tarihi: 25/01/2018
Enerji Piyasası Düzenleme Kumlunun 25/01/2018 tarihli toplantısında; Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin Ek-1’de yer alan Elektrik Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedel ve Komisyonlar ile Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi ile Ek-2’de yer alan Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedel ve Komisyonlar ile Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi’nin kabul edilmesine ve 2018 yılı piyasa işletim ücretlerinin bu Yöntem Bildirimleri kapsamında uygulanmasına,
karar verilmiştir.
EK-1
ELEKTRİK PİYASASI İŞLETİM GELİR TAVANININ KARŞILANMASI İÇİN UYGULANACAK BEDEL VE KOMİSYONLAR İLE UYGULAMAYA İLİŞKİN YÖNTEM BİLDİRİMİ
BİRİNCİ BÖLÜM: Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Bildirimin amacı, elektrik piyasası piyasa işletim gelir tavanının karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulamaya ilişkin yöntemin belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu Bildirim, Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin elektrik piyasası piyasa işletim faaliyeti gelirlerinin belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile bu yönteme dair usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu Bildirim, Piyasa İşletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’in 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu Bildirimde geçen;
1) EPİAŞ: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,
2) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
3) Piyasa İşletim Gelir Tavam: EPİAŞ’m bir tarife yılında toplayacağı gelirin sınırını,
4) Tarife teklifi: EPİAŞ Yönetim Kurulu tarafından tespit edilerek Kurul onayına sunulan, Piyasa İşletim Gelir Tavanı’nın karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulamaya ilişkin yöntem bildiriminden oluşan teklifi ifade eder.
(2) Bu Bildirimde geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM: Piyasa İşletim Ücretinin Piyasa Katılımcılarına Dağıtılmasına Dair Esaslar
Piyasa İşletim Ücretinin Dağıtılması
MADDE 5 - (1) EPİAŞ’ın piyasa işletim faaliyetleri çerçevesinde tek sunucu statüsünde sağladığı hizmetler kapsammda ihtiyaç duyduğu gelir piyasa katılımcılarından Piyasa İşletim Ücreti olarak karşılanır. EPİAŞ tarafından, piyasa katılımcılarına piyasa işletimi dışında herhangi bir hizmetin satın alınması zorunluluğu getirilemez.
(2) Piyasa işletim ücreti; dengeleme sistemine katılmalarından dolayı ve/veya enerji açıkları ve/veya fazlaları nedeniyle, sisteme elektrik enerjisi veren ve/veya sistemden elektrik enerjisi çeken;
1) Üretim lisansı sahibi,
2) Tedarik lisansı sahibi,
3) OSB üretim lisansı sahibi,
4) Dağıtım lisansı sahibi,
5) İletim lisansı sahibi
tüzel kişilerden oluşan piyasa katılımcıları arasında dağıtılır.
(3) Her bir organize toptan elektrik piyasası faaliyetine ilişkin, her bir fatura dönemi için tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti bileşenleri aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(4) Bu formüllerde geçen;
PIÜ_GÖ Bir fatura döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için
Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam Gün Öncesi Piyasası İşletim Ücreti payını (TL),
PIÜ Kurul tarafından belirlenen Piyasa İşletim Geliri Tavanından hesaplanan bir fatura dönemi için geçerli Piyasa İşletim Ücretini,
PIÜ_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam Dengeleme Güç Piyasası Uzlaştırma Ücreti payını (TL),
PIÜ_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam Dengesizliklerin Uzlaştırılması Piyasa İşletim Ücreti payını (TL),
PIÜ_GİP Bir fatura döneminde, gün içi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek gün içi piyasası işletim ücreti payını (TL),
k Gün Öncesi Piyasası faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı,
1 Dengeleme Güç Piyasası faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı,
m Dengesizliklerin Uzlaştırılması Piyasa faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı,
n Gün İçi Piyasası faaliyetlerinin Piyasa İşletmecisinin faaliyetleri içerisindeki oranını temsil eden katsayıyı ifade eder.
Gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 6 - (1) Gün öncesi piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısına, gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır;
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(2) Bu formüllerde geçen;
PIÜS_GÖ Bir fatura döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam gün öncesi piyasası işletim ücreti sabit payını (TL),
PIÜ_GÖ Bir fatura döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam gün öncesi piyasası işletim ücreti tutarım (TL),
PIÜD_GÖ Bir fatura döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam gün öncesi piyasası işletim ücreti değişken payım (TL),
PIÜS_GÖs Bir avans ödeme döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam gün öncesi piyasası işletim ücreti sabit payım (TL),
PIÜD_GÖs Bir avans ödeme döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam gün öncesi piyasası işletim ücreti değişken payım (TL), a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
PIÜ_GÖps “p” piyasa katılımcısına, “s” avans ödeme döneminde, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek gün öncesi piyasası işletim ücreti tutarını (TL),
k Gün öncesi piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
SSMt,p,s,u.r Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh),
t1 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için sisteme satış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
SSMt,p,s,u.r teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
t2 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için sistemden alış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
PIÜ_GÖp Bir fatura döneminde “p” piyasa katılımcısına, gün öncesi piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek gün öncesi piyasası işletim ücreti tutarını (TL)
ifade eder.
Gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 7 - (1) Bir gün içi piyasası katılımcısına, gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
Dengeleme güç piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 8 - (1) Dengeleme güç piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısına, dengeleme güç piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır;
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(2) Bu formüllerde geçen;
PIÜS_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam
dengeleme güç piyasası işletim ücreti sabit payını (TL),
PIÜ_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için
Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam
dengeleme güç piyasası işletim ücreti tutarım (TL),
PIÜD_DGP Bir fatura döneminde, dengeleme güç piyasası faaliyetleri için
Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam
dengeleme güç piyasası işletim ücreti değişken payını (TL), PIÜ_DGPps “p” piyasa katılımcısına, “s” avans ödeme döneminde,
dengeleme güç piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek dengeleme güç piyasası işletim ücreti tutarını (TL),
1 Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
KEYALMp,d,s,u,r “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası
kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),
t1 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine
ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma
tekliflerinin sayısını,
d1 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına
ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma teklifi olan dengeleme birimi sayısını,
KEYATMp,d,s,u,r “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası
kapsamındaki “d” dengeleme biriminin “s” avans ödeme
dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin
kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWh),
t2 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine
ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma
tekliflerinin sayısını,
d2 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına
ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma
teklifi olan dengeleme birimi sayısını,
PIÜ_DGPp bir fatura döneminde “p” piyasa katılımcısına, dengeleme güç
piyasası faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk
ettirilecek dengeleme güç piyasası işletim ücreti tutarını (TL)
ifade eder.
Dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetlerine ilişkin dengeden sorumlu taraflara tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 9 - (1) Her bir dengeden sorumlu tarafa, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır;
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(2) Bu formüllerde geçen;
PIÜS_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri
için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam dengesizliklerin
uzlaştırılması piyasa işletim ücreti sabit payını (TL),
PIÜ_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri
için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam
dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti tutarını (TL),
PIÜD_D Bir fatura döneminde, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri
için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek toplam
dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti değişken payını (TL),
EDMf,t,s,u “f” dengeden sorumlu tarafın, bir fatura dönemi içindeki bir gün
için belirlenmiş olan “t” teklif bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),
m ilgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
PIÜ_Df,s “f’ dengeden sorumlu tarafa, bir avans ödeme dönemine ilişkin
dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti tutarını (TL),
PIÜ_D Bir fatura döneminde “f’ dengeden sorumlu tarafa,
dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetleri için Piyasa İşletmecisi tarafından tahakkuk ettirilecek dengesizliklerin uzlaştırılması piyasa işletim ücreti tutarını (TL),
a Bir fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
k Dengeden sorumlu taraf sayısını
ifade eder.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: Piyasa İşletim Ücreti Hesaplama Yöntemlerine İlişkin Esaslar
Piyasa İşletim Ücretine İlişkin Hizmetlerin Maliyet Esaslılığı
MADDE 10 - (1) Fiyatlandırma, piyasa katılımcılarına kendilerine sağlanan hizmetin maliyetinin yansıtılması esasına göre yapılır.
Piyasa İşletim Ücretine İlişkin Hesaplama Yöntemleri
MADDE 11 - (1) Her bir fatura dönemi için tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanmasına ilişkin olarak tarife teklifinin sunulduğu yıla ait her bir organize toptan elektrik piyasası faaliyetine ilişkin tahmini değerler hesaplanır. Bu hesaplamanın, ilgili piyasalar için önceki yıllarda gerçekleşen veriler kullanılarak yapılması esas olup, gerekmesi halinde Kurul onayı ile farklı yöntemler kullanılmasına da karar verilebilir.
Tarife yılı için Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 12 - (1) Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
k Gün öncesi piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
SSMt,p,s,u,r,y,z-1 Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için,
“p” piyasa katılımcısının, “z-1” tarife yılında, “y” fatura
döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma
dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu
sistem satış miktarını (MWh),
SSMt,p,s,u,r,y,z-2 Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için,
“p” piyasa katılımcısının, “z-2” tarife yılında, “y” fatura
döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma
dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu
sistem satış miktarını (MWh),
t1 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p”
piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u”
uzlaştırma dönemi için sisteme satış gerçekleştirmiş olduğu
teklif sayısını,
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
SSMt,p,s,u,r,y,z-1 “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-1” tarife
yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki
“u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı
gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
SSMt,p,s,u,r,y,z-2 “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-2” tarife
yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki
“u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı
gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
t2 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p”
piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için sistemden alış
gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
n İlgili tarife yılında yer alan fatura dönemi sayısını
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPÎAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca tahmini Gün Öncesi Piyasası işlem hacmi hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı
için Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem hacmi hesabında kullanılır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(4) Bu formülde geçen;
GÖP_My,z-1 “z-1” tarife yılında y fatura dönemi için tahmini Gün Öncesi
Piyasası işlem miktarını (MWh),
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
k Gün öncesi piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
SSMt,p,s,u,r,y,z-2 Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için,
“p” piyasa katılımcısının, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh),
SSMt,p,s,u,r,y,z-3 Gün öncesi piyasası sonucunda belirlenen, “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-3” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem satış miktarını (MWh), t1 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p”
piyasa katılımcısının, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için sisteme satış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını,
m ilgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
SSMt,p,s,u,r,y,z-2 “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
SSMt,p,s,u,r,y,z-3 “t” teklif bölgesi için, “p” piyasa katılımcısının, “z-3” tarife
yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinden dolayı gerçekleştirmiş olduğu sistem alış miktarını (MWh),
t2 Gün öncesi piyasası kapsamında, “t” teklif bölgesi için, “p”
piyasa katılımcısının, “u” uzlaştırma dönemi için sistemden alış gerçekleştirmiş olduğu teklif sayısını
ifade eder.
Tarife yılı için Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 13 - (1) Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(2) Bu formülde geçen;
GİP_MZ “z” tarife yılı için tahmini Gün İçi Piyasası işlem miktarını (MWh),
a İlgili avans dönemindeki uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura dönemindeki avans dönemi sayısını,
k Gün içi piyasası katılımcısı sayısını,
GİSMp,t,g,r,u,y,z-1 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-1” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi satış miktarını (MWh),
GİSMp,t,g,r,u,y,z-2 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi satış miktarını (MWh),
Xp “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans dönemindeki u uzlaştırma dönemi için satış gerçekleştirdiği teklif sayısını,
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
GİSMp,t,g,r,u,y,z-1 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-1” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi alış miktarını (MWh),
GİSMp,t,g,r,u,y,z-2 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi alış miktarını (MWh), "
Yp “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans dönemindeki u uzlaştırma dönemi için alış gerçekleştirdiği teklif sayısını,
n İlgili tarife yılında yer alan fatura dönemi sayısını
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca tahmini Gün İçi Piyasası işlem miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarı hesabında kullanılır.
(4) Bu formülde geçen;
GİP_My,z-1 “z-1” tarife yılında y fatura dönemi için tahmini Gün İçi
Piyasası işlem miktarını (MWh),
a İlgili avans dönemindeki uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura dönemindeki avans dönemi sayısını,
k Gün içi piyasası katılımcısı sayısını,
GİSMp,t,g,r,u,y,z-1 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-2” tarife yılında,
“y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u
uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi satış miktarını (MWh),
GİSMp,t,g,r,u,y,z-3 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-3” tarife yılında, “y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi satış miktarını (MWh),
Xp “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans
dönemindeki u uzlaştırma dönemi için satış gerçekleştirdiği teklif sayısını,
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
GİSMp,t,g,r,u,y,z-2 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-2” tarife yılında,
y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi alış miktarını (MWh),
GİSMp,t,g,r,u,y,z-3 “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için “z-3” tarife yılında,
“y” fatura döneminde, g avans dönemindeki r tekliften dolayı u uzlaştırma döneminde gerçekleştirdiği gün içi alış miktarını (MWh),
yp “p” piyasa katılımcısının t teklif bölgesi için g avans
dönemindeki u uzlaştırma dönemi için alış gerçekleştirdiği teklif sayısını
ifade eder.
Tarife yılı için Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 14 - (1) Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(2) Bu formülde geçen;
DGP_M7 “z” tarife yılı için tahmini Dengeleme Güç Piyasası işlem miktarını (MWh),
1 Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
KEYALMp.d,s,u,r,y,z-1 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-1” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),
KEYALMp.d,s,u,r,y,z-2 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),
t1 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma tekliflerinin sayısını,
d1 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma teklifi olan dengeleme birimi sayısını,
KEYATMp.d,s,u,r,y,z-1 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası
kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-1” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWh),
KEYAtMp.d,s,u,r,y,z-2 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası
kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWh),
t2 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma tekliflerinin sayısını,
d2 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma teklifi olan dengeleme birimi sayısını,
n İlgili tarife yılında yer alan fatura dönemi sayısını
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca tahmini Dengeleme Güç Piyasası işlem miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı hesabında kullanılır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(4) Bu formülde geçen;
DGP_My,z-1 “z-1” tarife yılında y fatura dönemi için tahmini Dengeleme Güç
Piyasası işlem miktarını (MWh),
1 Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcısı sayısını,
a İlgili avans döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
KEYALMp.d,s,u,r,y,z-2 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma
dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),
KEYALMp.d,s,u,r,y,z-3 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-3” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma teklifi miktarını (MWh),
t1 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma tekliflerinin sayısını,
d1 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük alma teklifi olan dengeleme birimi sayısını,
KEYAtMp.d,s,u,r,y,z-2 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-2” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWlı),
KEYAtMp.d,s,u,r,y,z-3 “p” piyasa katılımcısına ilişkin, dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme biriminin, “z-3” tarife yılında, “y” fatura döneminde, “s” avans ödeme dönemindeki “u” uzlaştırma dönemi için geçerli “r” teklifinin kabul edilen ve yerine getirilmiş yük atma teklifi miktarını (MWh),
t2 Dengeleme güç piyasası kapsamındaki “d” dengeleme birimine ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma tekliflerinin sayısını,
d2 Dengeleme güç piyasası kapsamında, “p” piyasa katılımcısına ilişkin “u” uzlaştırma dönemi için kabul edilmiş olan yük atma teklifi olan dengeleme birimi sayısını
ifade eder.
Tarife yılı için dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarının hesaplanması
MADDE 15 - (1) Dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(2) Bu formülde geçen;
EDM_MZ “z” tarife yılı için dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarını (MWh),
EDMf,t,s,u,y,z-1 “P dengeden sorumlu tarafın, “z-1” tarife yılında, “y” fatura
döneminde, “s” avans dönemi için belirlenmiş olan “t” teklif bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),
EDMf,t,s,u,y,z-2 “P” dengeden sorumlu tarafın, “z-2” tarife yılında, “y” fatura
döneminde, “s” avans dönemi için belirlenmiş olan “t” teklif bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
a Bir fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
k Dengeden sorumlu taraf sayısını,
n İlgili tarife yılında yer alan fatura dönemi sayısını
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı
hesabında kullanılır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(4) Bu formülde geçen;
EDM_My,z.1 “z-1” tarife yılında y fatura dönemi için dengeden sorumlu
taraflara ait tahmini dengesizlik miktarını (MWh),
EDMf,t,s,u,y,z-2 “P” dengeden sorumlu tarafın, “z-2” tarife yılında, “y” fatura
döneminde, “s” avans dönemi için belirlenmiş olan “t” teklif
bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),
EDMf,t,s,u,y,z-3 “P” dengeden sorumlu tarafın, “z-3” tarife yılında, “y” fatura
döneminde, “s” avans dönemi için belirlenmiş olan “t” teklif
bölgesinde, “u” uzlaştırma dönemi için enerji dengesizlik miktarını (MWh),
m İlgili fatura dönemi için belirlenmiş olan teklif bölgesi sayısını,
b İlgili fatura döneminde yer alan avans dönemi sayısını,
a Bir fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,
k Dengeden sorumlu taraf sayısını
ifade eder.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: Çeşitli ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) Gün İçi Piyasasının işletiminin 1/7/2015 tarihinde başlaması ve Gün İçi Piyasası işlem miktarının yüksek oranlarda artması sebebiyle, 2018 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2018 yılı Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarı, 2017 yılında gerçekleşen aylık ortalama işlem miktarı kullanılarak hesaplanır.
Yürürlük
MADDE 16 - (1) Bu Bildirim yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17 - (1) Bu Bildirim hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.
EK-2
ORGANİZE TOPTAN DOĞAL GAZ SATIŞ PİYASASI İŞLETİM GELİR TAVANININ KARŞILANMASI İÇİN UYGULANACAK BEDEL VE KOMİSYONLAR İLE UYGULAMAYA İLİŞKİN YÖNTEM BİLDİRİMİ
BİRİNCİ BÖLÜM: Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Bildirimin amacı, Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası piyasa işletim gelir tavanının karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulanmaya ilişkin yöntemin belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu Bildirim, Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası (OTSP) piyasa işletim faaliyeti gelirlerinin belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile bu yönteme dair usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu Bildirim, Piyasa İşletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’in 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu Tebliğde geçen;
a) EPİAŞ; Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,
b) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
c) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
ç) Piyasa işletim gelir tavanı (PİGT): EPİAŞ’ın bir tarife yılında toplayacağı gelirin sınırını,
d) Tarife teklifi: Yönetim Kurulu tarafından tespit edilerek Kurul onayına sunulan, PİGT’in karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulamaya ilişkin yöntem bildiriminden oluşan teklifi,
e) Sürekli Ticaret Piyasası (STP): Piyasa İşletmecisi tarafından Yönetmelik çerçevesinde OTSPye yönelik olarak kumlan ve elektronik ortamda işletilen ticaret platformunu,
ifade eder.
(2) Bu bildirimde geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM: Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Piyasa İşletim Ücretine ilişkin Esaslar
Piyasa İşletim Ücreti
MADDE 5 - (1) Piyasa işletim gelir tavanı ve buna ilişkin parametreler, ilgili mevzuattaki hükümlere uygun olarak sabit ve değişken maliyetlerin karşılanması ve yatırımların sürdürülmesi için makul bir getiri elde edilmesine izin verilecek şekilde belirlenir. Piyasa işletim ücreti, doğal gazın alım ve satımına ilişkin tutarlardan ayrı olarak tahakkuk ettirilir.
Piyasa İşletim Ücretinin Bileşenleri
MADDE 6 - (1) Her bir piyasa katılımcısı/sistem kullanıcısına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti aşağıdaki kalemlerden meydana gelir:
a) Organize toptan doğal gaz satış piyasası yıllık katılım ücreti,
b) İlgili piyasa katılımcısının ödeyeceği birim işlem ücreti,
c) İlgili piyasa katılımcısı/sistem kullanıcısının dengesizlikleri sebebiyle ödeyeceği birim dengesizlik uzlaştırma ücreti,
d) Kabul edilmeyen itiraz ücreti.
Yıllık Katılım Ücreti
MADDE 7 - (1) Organize toptan doğal gaz satış piyasası yıllık katılım ücreti, her yıl tarife Kurul karan ile belirlenir ve Piyasa İşletmecisi tarafından her bir piyasa katılımcısından tahsil edilir.
Birim İşlem Ücreti
MADDE 8 - (1) Piyasa katılımcısı/sistem kullanıcılarından alınacak birim işlem ücreti ve birim dengesizlik uzlaştırma ücreti, tarife Kurul kararı ile belirlenir. Piyasa katılımcıları/sistem kullanıcılarının aylık bazda ödeyeceği piyasa işletim ücreti, Kurul kararı ile belirlenen birim bedellerinin ilgili hacimler ile çarpılması sonucu oluşan ücrettir. Piyasa işletim ücretinin bu hususla ilgili kısmı aylık bazda hesaplanarak her fatura döneminde tahakkuk ettirilir.
Kabul Edilmeyen İtiraz Ücreti
MADDE 9 - (1) STP’de gerçekleşen eşleşmelere yapılan itirazların, Piyasa İşletmecisi tarafından haklı bulunmaması durumunda itiraz sonucu, ret gerekçesi ile birlikte ilgili piyasa katılımcısına bildirilir ve itiraz başına 200 TL ücret, katılımcının OTSP piyasa işletim ücretine ilave edilir.
Ücretlerin Bildirimi
MADDE 10 - (1) Piyasa İşletmecisi yıllık katılım ücretini ve birim işlem ücretlerini STP aracılığıyla piyasa katılımcılarına/sistem kullanıcılarına bildirir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Piyasa İşletim Ücretinin Dağıtılmasına Dair Esaslar
Piyasa İşletim Ücretinin Dağıtılması
MADDE 11 - (1) EPİAŞ’ın doğal gaz piyasası işletim faaliyetleri çerçevesinde tek sunucu statüsünde sağladığı hizmetler kapsamında ihtiyaç duyduğu gelir, piyasa katılımcılarından ve sistem kullanıcılarından Piyasa İşletim Ücreti olarak karşılanır. EPİAŞ tarafından, piyasa katılımcılarına ve sistem kullanıcılarına piyasa işletimi dışında herhangi bir hizmetin satın alınması zorunluluğu getirilemez.
(2) Piyasa işletim ücreti; STP’de işlem yapan ve/veya dengesizliklerinin uzlaştırılmasının EPİAŞ tarafından yapılan;
a) İthalat lisansı sahibi,
b) Toptan Satış lisansı sahibi,
c) İletim lisansı sahibi,
d) İhracat lisansı sahibi,
tüzel kişilerden oluşan piyasa katılımcıları/sistem kullanıcıları arasında dağıtılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: Piyasa İşletim Ücreti Hesaplama Yöntemlerine İlişkin Esaslar
Piyasa İşletim Ücretine İlişkin Hizmetlerin Maliyet Esaslılığı
MADDE 12 - (1) Fiyatlandırma, piyasa katılımcılarına/sistem kullanıcılarına kendilerine sağlanan hizmetin maliyetinin yansıtılması esasına göre yapılır.
Piyasa İşletim Ücretine İlişkin Hesaplama Yöntemleri
MADDE 13 - (1) İlgili piyasada gerçekleşmiş piyasa hacimleri ve dengesizlik miktarları dikkate alınarak, gerçekleşecek piyasa hacimleri ve uzlaştırmaya konu olacak dengesizlik miktarları tahmin edilir. Tahmin edilen bu miktarlar, doğal gaz piyasası için her bir piyasa katılımcısı/sistem kullanıcısından alınacak birim işlem ücreti ve birim dengesizlik uzlaştırma ücreti hesaplamasında kullanılır. Bu birim ücretlerin, EPİAŞ’ın doğal gaz piyasasını işletmek için yapacağı harcamaları karşılayacak düzeyde olması öngörülmüştür. Bununla birlikte ilgili hizmetler için yurtdışı birim fiyatları referans alınarak, birim ücretlerin doğal gazın piyasa değerinin belli bir oranında olması esas alınmış olup, gerekmesi halinde farklı yöntemler de kullanılabilir.
Piyasa İşletim Ücretinin Hesaplanması
MADDE 14 - (1) OTSP’de gerçekleştirdikleri işlemler ve dengesizliklerinin uzlaştırılması sonucu piyasa katılımcıları/sistem kullanıcılarından (taşıtan) alınacak Piyasa İşletim Ücreti, aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
PiAt,g “t” taşıtanının g gaz gününe ilişkin ticaret aralığında piyasada yaptığı toplam alış miktarını,
PiSat,g “t” taşıtanının g gaz gününe ilişkin ticaret aralığında piyasada yaptığı toplam satış miktarını,
PİUPz “t” taşıtanların, “Z” tarife yılında piyasa işlemleri için ödeyeceği birim işlem ücretini,
NDMt,g “t” taşıtanının g gaz gününde gerçekleşen negatif dengesizlik miktarını,
PDMt,g “t” taşıtanının g gaz gününde gerçekleşen pozitif dengesizlik miktarını,
PİUDz taşıtanların “Z” tarife yılında dengesizlikleri sebebi ile ödeyeceği birim dengesizlik uzlaştırma ücretini,
PİİTt bir fatura döneminde “t” taşıtanının haklı bulunmamış itiraz sayısını,
PİUt bir fatura dönemi için “t” taşıtanının ödeyeceği toplam piyasa işletim ücretini,
PİUt,i bir fatura dönemi için taşıtanların piyasa işlemlerinden ve dengesizlik
hacimlerinden oluşan piyasa işletim ücretini,
n bir fatura dönemindeki gaz günü sayısını, ifade eder.
Geçiş Dönemi
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası’nın işletmeye alındığı 2018 yılı geçiş dönemi olarak adlandırılır ve tahmin yapabilmek için gerekli olan geçmiş yıllara ait piyasa hacimleri ve piyasa bazlı dengesizlik miktarları mevcut olmadığı için, bu yıl için belirlenecek birim ücretler, Avrupa piyasalarında kullanılan birim ücretler referans alınarak belirlenir. Birim fiyat, Avrupa piyasalarındaki birim ücretler ile doğal gazın piyasa fiyatları arasındaki oran baz alınarak hesaplanır.
Yıllık Katılım Ücreti
GEÇİCİ MADDE 2 - (1) Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası’nın işletmeye alındığı 2018 yılında geçiş döneminde yıllık katılım ücreti alınmaz.
Yürürlük
MADDE 15 - (1) Bu Bildirim yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16 - (1) Bu Bildirim hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür. (¤¤)