(4628 S. K. m. 5)
RGT: 18.12.2021
RG NO: 31693
Karar No: 10645-1
Karar Tarihi: 16.12.2021
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 16.12.2021 tarihli toplantısında; Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin aşağıda yer alan "Elektrik Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedeller ve Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildiriminin kabul edilmesine ve 2022 yılı piyasa işletim ücretlerinin ilgili Yöntem Bildirimi kapsamında uygulanmasına karar verilmiştir.
Elektrik Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedel Ve Komisyonlar İle Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi
BİRİNCİ BÖLÜM: Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Bildirimin amacı, elektrik piyasası piyasa işletim gelir tavanının karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulamaya ilişkin yöntemin belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu Bildirim, Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin elektrik piyasası piyasa işletim faaliyeti gelirlerinin belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile bu yönteme dair usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu Bildirim, Piyasa İşletim Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’in 6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu Bildirimde geçen;
a) EPİAŞ: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,
b) Kural: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
c) Piyasa İşletim Gelir Tavam: EPİAŞ'ın bir tarife yılında toplayacağı gelirin sınırını,
ç) Tarife teklifi: EPİAŞ Yönetim Kurulu tarafından tespit edilerek Kurul onayına sunulan Piyasa İşletim Gelir Tavanı’nın karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulamaya ilişkin yöntem bildiriminden oluşan teklifi
ifade eder.
(2) Bu Bildirimde geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM: Piyasa İşletim Ücretinin Piyasa Katılımcılarına Dağıtılmasına Dair Esaslar
Piyasa İşletim Ücretinin Dağıtılması
MADDE 5 - (T) EPİAŞ’ın piyasa, işletim faaliyetleri çerçevesinde tek sunucu statüsünde sağladığı hizmetler kapsamında ihtiyaç duyduğu gelir piyasa katılımcılarından Piyasa İşletim Ücreti olarak karşılanır. EPİAŞ tarafından, piyasa katılımcılarına piyasa işletimi dışında herhangi bir hizmetin satın alınması zorunluluğu getirilemez.
(2) Piyasa işletim ücreti; dengeleme sistemine katılmalarından dolayı ve/veya enerji açıklan ve/veya fazlaları nedeniyle, sisteme elektrik enerjisi veren ve/veya sistemden elektrik enerjisi çeken;
a) Üretim lisansı sahibi,
b) Tedarik lisansı sahibi,
c) OSB üretim lisansı sahibi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi,
d) İletim lisansı sahibi
tüzel kişilerden oluşan piyasa katılımcıları arasında dağıtılır.
(3) Her bir organize toptan elektrik piyasası faaliyetine ilişkin, her bir fatura dönemi içiıı tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti bileşenleri aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
(4) Bu formüllerde geçen;
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
Gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 6 - (1) Gün öncesi piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısına, gün öncesi piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır;
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
Gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 7 - (1) Bir gün içi piyasası katılımcısına, gün içi piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
Dengeleme güç piyasası faaliyetlerine ilişkin piyasa katılımcılarına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 8 - (1) Dengeleme güç piyasasına katılan her bir piyasa katılımcısına, dengeleme güç piyasası faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır;
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
Dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetlerine ilişkili dengeden sorumlu taraflara tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanması
MADDE 9 - (1) Her bir dengeden sorumlu tarafa, dengesizliklerin uzlaştırılması faaliyetlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilecek olan piyasa işletim ücreti aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: Piyasa İşletim Ücreti Hesaplama Yöntemlerine İlişkin Esaslar
Piyasa İşletim Ücretine İlişkin Hizmetlerin Maliyet Esaslılığı
MADDE 10 - (1) Fiyatlandırma, piyasa katılımcılarına kendilerine sağlanan hizmetin maliyetinin yansıtılması esasına göre yapılır.
Piyasa İşletim Ücretine İlişkin Hesaplama Yöntemleri
MADDE 11 - (1) Her bir fatura dönemi için tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücretinin hesaplanmasına ilişkin olarak tarife teklifinin sunulduğu yıla ait her bir organize toptan elektrik piyasası faaliyetine ilişkin tahmini değerler hesaplatın, Bu hesaplamanın, ilgili piyasalar için önceki yıllarda gerçekleşen veriler kullanılarak yapılması esas olup, gerekmesi halinde Kural onayı ile farklı yöntemler kullanılmasına da karar verilebilir.
Tarife yılı için Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 12 - (1) Gün Öncesi Piyasası talimini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca tahmini Gün Öncesi Piyasası işlem hacmi hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için Gün Öncesi Piyasası talimini işlem hacmi hesabında kullanılır,
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
Tarife yılı için Gün İçi Piyasası talimini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 13 - (1) Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-l” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca talimini Gün İçi Piyasası işlem miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarı hesabında kullanılır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
Tarife yılı için Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarının hesaplanması
MADDE 14 - (1) Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca tahmini Dengeleme Güç Piyasası işlem miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı hesabında kullanılır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
Tarife yılı için dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarının hesaplanması
MADDE 15 - (1) Dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı, “z” tarife yılı için aşağıda yer alan formüle göre hesaplanır:
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
ifade eder.
(3) Tarife teklifinin EPİAŞ tarafından hazırlandığı dönemde “z-1” tarife yılı için verisi bulunmayan fatura dönemleri için aşağıda yer alan formül uyarınca dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı hesaplanır. Hesaplanan değerler ilgili fatura dönemleri için “z” tarife yılı için dengeden sorumlu taraflara ait tahmini dengesizlik miktarı hesabında kullanılır.
NOT: FORMÜL İÇİN RESMİ GAZETEYE BAKINIZ
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: Çeşitli ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) 2021 yılının ilk altı ayında gerçekleşen Gün Öncesi Piyasası alış ve satış miktarlarının 2020 yılında yaşanan pandemi koşulları hasebiyle ilgili aylarda düşük seyreden talebin yüksek oranda artmış olması göz önünde bulundurularak, 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının ilk altı ayına ilişkin tahmini işlem miktarları 2021 yılının ilgili aylarında gerçekleşen işlem miktarlarının 2019-2020 ve 2020-2021 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen artış oranlarının aritmetik ortalaması oranınca arttırılması suretiyle hesaplanır.
(2) 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının yedinci ve sekizinci aylarına ilişkin tahmini işlem miktarları hesaplamaları için, 2021 yılının yedinci ve sekizinci aylarında Gün Öncesi Piyasasında arzın talebi karşılamaması sebebi ile 2020-2021 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen değişim oranları yerine 2019-2020 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen değişim oranları kullanılır.
(3) 2020 yılının dokuzuncu, onuncu, on birinci ve on ikinci aylarında bir önceki yılın ilgili aylarına oranla gerçekleşen alış-satış miktar artışının benzer şekilde 2021 yılının ilgili aylarında da devanı edeceği ancak 2022 yılında aynı oranda artmayacağı öngörülmekte olup, 2022 yılının dokuzuncu, onuncu, on birinci ve on ikinci aylarına ilişkin Gün Öncesi Piyasası tahmini işlem miktarları için 2021 yılının ilgili aylarına ilişkin tahmini işlem miktarları kullanılır.
(4) 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının yedinci ve sekizinci aylarına ilişkin Enerji Dengesizlik tahmini işlem miktarları hesaplamalarında, 2021 yılının yedinci ve sekizinci aylarında arzın talebi karşılamaması sebebi ile enerji dengesizlik miktar artışlarının 2022 yılı ilgili aylarında devam etmeyeceği öngörülmekte olduğundan 2020-2021 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen değişim oranları yerine 2019-2020 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen değişim oranları kullanılır.
(5) 2021 yılının yedinci ve sekizinci aylarında arzın talebi karşılamaması sebebi ile Gün İçi Piyasası işlem miktar artışlarının 2022 yılında devam etmeyeceği gerekçesiyle 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının yedinci ve sekizinci aylarına ilişkin Gün İçi Piyasası tahmini işlem miktarları için 2021 yılının yedinci ve sekizinci aylarında gerçekleşen işlem miktarları kullanılır.
(6) 2021 yılının yedinci ve sekizinci aylarında Dengeleme Güç Piyasası kapsamında kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alına ve yük atma teklifi miktarları Gün Öncesi Piyasasında gerçekleşen kesinti sebebi ile yüksek oranda artmış olup bu artışın 2022 yılında devam etmeyeceği öngörülmektedir. 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının yedinci ve sekizinci aylarına ilişkin Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı, 2020 yılının ilgili avlarında gerçekleşen işlem miktarları ile 2019-2020 yıllarının ilgili aylarında gerçekleşen değişim oranlarının karesi kullanılarak hesaplanır.
(7) 2021 yılının dokuzuncu ayında Dengeleme Güç Piyasası kapsamında verilen talimat miktarları, 2020 yılında Dengeleme Güç Piyasası kapsamında kabul edilen ve yerine getirilmiş yük alma ve yük atma teklifi miktarları ile benzer seviye seyretmesi sebebi ile, 2022 yılı tarife teklifi hazırlanırken 2022 yılının dokuzuncu ayma ilişkin Dengeleme Güç Piyasası tahmini işlem miktarı için 2020 yılının dokuzuncu ayında gerçekleşen işlem miktarı kullanılır.
Yürürlük
MADDE 16 - (1) Bu Bildirim yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17 - (1) Bu Bildirim hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür. (¤¤)