T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İstanbul Defterdarlığı
Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü
Sayı
:
E-11395140-105[VUK-3-2746]-586855
07.05.2024
Konu
:
Enflasyon düzeltmesi yapılıp yapılmayacağı
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, sigorta acenteliği faaliyetinde bulunduğunuz, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun 6/12/2023 tarihli 2023/30 Sayılı Genelgesinde "sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin 31/12/2023 tarihli mali tabloları TMS29 kapsamında yapılması gereken enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacaktır." açıklamasının bulunduğu belirtilerek, bu açıklamaya istinaden Şirketinizin enflasyon düzeltmesi yapıp yapmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
- Mükerrer 298 inci maddesinde, "A) Malî tablolarda yer alan parasal olmayan kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.
1. Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde malî tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.
Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarıyla malî tabloları düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadırlar. Geçici vergi dönemlerinde yukarıda belirtilen oranların tespitinde, son üç hesap dönemi yerine üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap dönemi yerine son oniki ay dikkate alınır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici vergi dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme yapılır.
...",
- Geçici 33 üncü maddesinde, " ...
Bankalar, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketleri tarafından geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı, kazancın tespitinde dikkate alınmaz. Bu fıkra kapsamında belirlenen dönemleri geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere bir hesap dönemi kadar uzatmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.
..."
hükümleri yer almaktadır.
Diğer taraftan, 30/12/2023 tarih ve 32415 (2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2023 hesap dönemi ve düzeltme şartlarının gerçekleşmesine/varlığına bağlı olarak (geçici vergi dönemleri dâhil) izleyen hesap dönemlerine ilişkin olarak enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak mali tabloların ve 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrası ile geçici 33 üncü maddesine göre yapılacak düzeltme işlemlerinin usul ve esasları belirlenmiştir.
Mezkur Tebliğin;
- "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3 üncü maddesinde, "(1) Bu Tebliğ uygulamasında;
...
ç) Bilanço esasına göre defter tutan mükellef: 213 sayılı Kanunun 177 nci maddesinde sayılan mükellefleri,
...
ifade eder.",
- "Enflasyon düzeltmesi yapacak olanlar" başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrasında, "Enflasyon düzeltmesi, kollektif, adî komandit ve adî şirketler dâhil kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından yapılır. Bilanço esasına göre defter tutan kollektif, adî komandit ve adî şirketlerde enflasyon düzeltmesi bu şirketlerin bilançoları nezdinde yapılır. Kurumlar vergisi mükellefi olan iş ortaklıklarının da bilançoları enflasyon düzeltmesine tabi tutulur."
açıklamaları yer almaktadır.
Diğer taraftan, sistem kayıtlarımızın tetkikinden sigorta şirketi olmadığınız, sigorta acenteleri faaliyetleri kapsamında kurumlar vergisi mükellefi olduğunuz ve bilanço esasına göre defter tuttuğunuz anlaşılmıştır.
Buna göre, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uygulaması kapsamında, kurumlar vergisi mükellefi olup bilanço esasına göre defter tutan Şirketinizin 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançosunun ve şartların varlığı ve devamına bağlı olarak izleyen (geçici vergi dönemleri dahil) hesap dönemlerinde bilançolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekmektedir.
Öte yandan, Türkiye Muhasebe Standartları dahilinde (TMS29 kapsamında) enflasyon düzeltmesi yapma zorunluluğu bulunup bulunmaması, 213 sayılı Kanun kapsamında enflasyon düzeltmesi yapılmasına engel teşkil etmemektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.