1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-1-12 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-13/136-64
Karar Tarihi : 27.2.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK,
Rıfkı ÜNAL, Tulez BARUTOĞLU
B- RAPORTÖRLER: Harun ULU, Mustafa M. ÖZKARABÜBER, Müge ÖZERCAN
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - RAG Aktiengesellschaft
Temsilcisi: Av. Nilüfer Müldür ÇAKMAKLI
Eski Büyükdere Cad. No: 22 80670 Maslak/İstanbul
D- TARAFLAR: - RAG Grubu
D-45128 Essen Rellinghauser Strasse 1-11 ALMANYA
- RAG Aktiengesellschaft
- RAG Beteligungs GmbH
- RAG Projektgesellschaft mbH
- EBV Aktiengesellschaft
- E.ON Grubu
D-40479 Düsseldorf E.ON-Platz 1 ALMANYA
- E.ON Aktiengesellschaft
- Chemie Verwaltungs Aktiengesellschaft
- E.ON Vermögensanlage GmbH
E- DOSYA KONUSU: E.ON Grubu'nun çoğunluk hissesine sahip olduğu
Degussa Aktiengesellschaft'ın kontrolünün RAG Grubu tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.1.2003 tarih, 252 sayı ve 5.2.2003
tarih, 563 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 19.2.2003 tarih 2003-1-12/Öİ-03-HU sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 24.2.2003 tarih, REK.0.05.00.00/19 sayılı Başkanlık
önergesi ile 03-13 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; RAG ile E.ON Grupları arasındaki
devralma işleminin, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki paylarının toplamı yönüyle,
1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında bildirime tabi olduğu, ancak devralma
sonucunda hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmaması
2 REKABET KURUMU
nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bildirim konusu işleme izin
verilmesinin yerinde olacağı ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. RAG Aktiengesellschaft (RAG)
Almanya’da yerleşik bir şirketler grubu olan RAG, genel olarak uluslararası
maden ve teknoloji alanlarında faaliyet göstermektedir.
Ağustos 2002 tarihi itibarıyla RAG’ın hissedarlık yapısı aşağıdaki tablo ile
gösterilmiştir.
Tablo 1- RAG'ın Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar
Payları
(%)
E.ON Aktiengesellschaft 37.1
Doğrudan 21.9 BGE Beteiligungs-Gesellschaft
für Energieunternehmen mbH
(100% RWE AG)
Dolaylı yollardan
(Societé Nouvelle Sidéchar) 8.3
30.2
Thyssen Stahl AG 12.7
Montan-Verwaltungsgesellschaft mbH
(Hissedarları: Krupp Hoesch Stahl AG (79%) ve E.ON AG (21%) 10
Verwaltungsgesellschaft RAG-Beteiligung mbH
(Hissedarları: ARBED S.A. (65%) ve RAG AG bağlı şirketleri
aracılığıyla dolaylı olarak (35%)
10
Toplam 100
RAG’ın Türkiye’deki faaliyetlerini yürüten şirketler aşağıda sıralanmıştır:
- Bozzetto Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Bozzetto)
- HT Troplast Plastik Ürünler Ticaret Ltd. Şti. (HT Troplast)
- İskenderun Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.
- İskenderun Kömür Santrali Ticaret A.Ş.
- ARKAD Deniz Taşımacılığı A.Ş. (iştirak)
- Kömmerling Kunststoff GmbH (temsilcilik bürosu).
H.1.2. Degussa AG (Degussa)
Degussa, genel olarak "sağlık ve beslenme, inşaat sektörüne yönelik
kimyasal maddeler, ince ve sanayi tipi kimyasal maddeler, performans kimyasal
maddeleri, kaplamalar ve ileri dolgular, özel polimerler" alanlarında faaliyet
göstermektedir.
Halka açık bir şirket olan Degussa, hisselerinin %64.56’sını elinde tutan E.ON
Aktiengesellschaft (E.ON AG) tarafından kontrol edilmektedir. Haziran 2001 tarihi
itibarıyla Degussa’nın hissedarlık yapısını gösteren tablo aşağıda sunulmuştur.
3 REKABET KURUMU
Tablo 2- Degussa'nın Hissedarlık Yapısı
Hissedar Sermaye Payı (%)
E.ON AG 64.56
Özel 14.01
Sigortacılar/ Bankalar 11.47
Yatırım şirketleri 8.08
Diğerleri 1.88
Toplam 100
Degussa’nın Türkiye’deki faaliyetlerini yürüten şirketler aşağıda sıralanmıştır:
- Degussa Ticaret Ltd. Şti.
- Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (%25 hisse ile iştirak)
- Meges Boya Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- Stockhausen Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- Yapkim Yapı Kimya Sanayi A.Ş.
Degussa’nın bağlı şirketlerinden Degussa Ticaret Ltd. Şti.'nin diğer bir bağlı
şirket olan Stockhausen Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin tüm hisselerini devralmak
amacıyla yaptığı başvuru üzerine Rekabet Kurulu'nca; söz konusu işlemin, aynı
ekonomik birlik içerisinde yer alan şirketler arasında gerçekleşmesi ve bu bakımdan
kontrol değişikliğine yol açmaması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde
birleşme ve devralma olarak sayılan hallerden olmadığına ve dolayısıyla izne tabi
bulunmadığına 2.1.2003 tarih ve 03-01/2-1 sayı ile karar verilmiştir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirime konu devralma işlemi, RAG ve Degussa AG’nin faaliyet alanları olan
madencilik, sigortacılık ve özel kimyasal maddelerin de dahil olduğu birçok pazarda
gerçekleşecektir. Ancak tarafların faaliyetleri reçine bazlı enjeksiyon maddeleri/PU
köpük ile naftalin sulfonatlar pazarlarında kesişmektedir.
Reçine bazlı enjeksiyon maddeleri, madencilik, yeraltı inşaat çalışmaları, kaya
ve toprağın stabil hale getirilmesi, gaz ve su kaçaklarına karşı boşlukların
kapatılması amacıyla inşaat sektöründe kullanılmaktadır.
Naftalin sulfonatlar (NSF), beton katkı maddeleri için girdi olarak kullanılan bir
üründür. NSF betonu daha kolay çalışabilir hale getirmek için akış özelliği ile su
içeriğini etkilemekte ve daha az çimentoyla daha dayanıklı beton üretimi yapmayı
sağlamaktadır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Ürünlerin taşınma koşullarının uygunluğu, nakliye masraflarının düşüklüğü ile
ithalatının önünde hukuki ve ekonomik engellerin olmaması hususları dikkate
alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
20.5.2002 tarihinde, RAG Aktiengesellschaft, RAG Beteligungs-GmbH, RAG
Projektgesellschaft mbH ve EBV Aktiengesellschaft (RAG Grubu) ile E.ON AG,
Chemie Verwaltungs AG ve E.ON Vermögensanlage GmbH (E.ON Grubu),
4 REKABET KURUMU
tarafından imzalanan "Çerçeve Sözleşme"ye göre, RAG Grubu, Degussa’nın tüm
kontrolünü devralacaktır.
Devralma işleminin iki aşamada gerçekleştirilmesi öngörülmektedir. Birinci
aşamada, RAG Grubu, Degussa’nın halihazırdaki hisselerinin yaklaşık %46,5’ine
tekabül eden kısmını 9.8.2002’de sona eren ihale teklifleri ile Degussa hisselerinin
işlem gördüğü borsa(lar)dan satın almaya başlayacaktır. Bu işlemlerin
gerçekleştirileceği sürecin son bulacağı tarih olan 31.5.2004 tarihine kadar hem
RAG hem de E.ON Grupları, Degussa üzerinde eşit oranda hisseye sahip olacaklar
ve eşit ortaklar olarak Şirketi yöneteceklerdir. Bu tarihte ise RAG Grubu’nun elindeki
Degussa hisselerinin oranı %50,1’e yükseltilecek, E.ON Grubu bu işlem için yeterli
sayıda hisse senedini RAG Grubu’na satacaktır. Bu tarihten sonra RAG Grubu,
Degussa’nın kontrolüne tek başına sahip olurken, E.ON Grubu azınlık hissedar
konumuna gelecek ve elinde bulundurduğu hisse senetlerini satmaya devam
edecektir.
Degussa’nın her iki grup tarafından eşit ortaklar olarak yönetilmesi süreci
geçici olup, devralma işleminin sona ermesinden sonra RAG Grubu Degussa
üzerinde tek başına kontrol sağlayacaktır. Bu nedenle, anılan işlem 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralmadır.
2001 yılı itibarıyla, RAG Grubu'nun reçine bazlı enjeksiyon maddeleri
pazarındaki cirosu TL., pazar payı %10 olup, NSF pazarındaki cirosu ise
1.325.200.000.000 TL. ve pazar payı %50'dir.
Degussa’nın NSF pazarında faaliyeti bulunmamakla birlikte, reçine bazlı
enjeksiyon maddeleri pazarındaki cirosu ………………… TL olup, %…. pazar payına
sahiptir. Bu çerçevede, RAG Grubu'nun NSF pazarındaki payının 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde belirlenen % 25’lik pazar
payı eşiğini geçmesi nedeniyle işlem, izne tabi bir devralma niteliğindedir.
NSF pazarı incelendiğinde, RAG’ın bu pazarda üretici konumunda,
Degussa'nın ise müşteri konumunda olduğu görülmektedir. Degussa, NSF’i
kullanarak beton katkı maddeleri üretmektedir. Devralma sonrasında RAG, NSF
pazarının üst pazarı konumundaki beton katkı maddeleri pazarında da faaliyette
bulunmaya başlayacak, dolayısıyla bildirilen devralma işlemi bu iki pazarda dikey
yoğunlaşmaya yol açabilecektir. Dikey yoğunlaşmalar piyasadaki rakip sayısında,
dolayısıyla pazar yapısında doğrudan değişiklik yaratmamakla birlikte, pazarın yeni
girişlere kapatılması sonucunu doğurabilmektedir.
RAG ilgili pazarda bağlı şirketi Bozzetto aracılığı ile NSF imal etmekte ve
bunu beton katkı maddeleri üreticilerine satmaktadır. NSF pazarının tahmini
büyüklüğü 2.700.000.000.000 TL. olup, %50’lik kısmı RAG tarafından
sağlanmaktadır. Pazardaki diğer büyük üretici ise Detekx olup %….. pazar payına
sahiptir. Pazardaki diğer sağlayıcıların toplam pazar payı ise %20’dir.
Degussa, Türkiye’de beton katkı maddeleri pazarında %….. pazar payına
sahip Yapkim Yapı Kimya Sanayi A.Ş. (Yapkim A.Ş.) şirketi aracılığıyla faaliyette
bulunmaktadır. Pazardaki başlıca rakipleri Grace, Chryso, Onto ve %….. pazar
payıyla lider konumda olan Sika'dır. Bu pazar yapısı içerisinde %…..’lik bir pazar
payı ile Yapkim A.Ş.’nin beton katkı maddeleri pazarında hakim durumda olmadığı
5 REKABET KURUMU
anlaşılmıştır. Diğer taraftan Yapkim A.Ş.’nin NSF pazarındaki talebinin %….. gibi az
miktarda olduğu dikkate alınarak, bildirilen devralma işleminin dikey bütünleşme
sonucu beton katkı maddeleri pazarında hakim durum yaratılması veya mevcut
hakim durumun güçlendirilmesi sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
Ayrıca, dosya mevcudu bilgilerden, NSF’in toz olarak nakliyesinin kolay olduğu,
RAG’ın, söz konusu devralmaya koşullu izin verilen Avrupa Komisyonu kararı
çerçevesinde, yakın pazarlardaki üretim tesislerini elden çıkaracağı, yurt içindeki
beton katkı maddeleri üreticilerinin ithalat yoluyla alternatif sağlayıcılar bulunmasına
olanak sağlayacağı, bu durumun da devralma sonrası RAG’ın beton katkı maddeleri
pazarında faaliyet gösteren şirketler üzerinde baskı uygulayarak rekabetin
bozulmasına yol açma riskini doğurmayacağı anlaşılmıştır.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında; RAG ile E.ON Grupları
arasındaki devralma işleminin, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki paylarının toplamı
yönüyle, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında izne tabi olduğuna, ancak
bu işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya
mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili piyasadaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir devralma
olmadığına, dolayısıyla söz konusu devralma işlemine izin verilmesine OY BİRLİĞİ
ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy