1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D2/1/E.K.-00/6 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 00-50/531-293
Karar Tarihi : 21.12.2000
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU,
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
B- RAPORTÖR: Ekrem KALKAN
C- BAŞVURUDA BULUNAN: Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve
Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Tuncay OKTAY
Etiler Sok. No:1 80630 Etiler-İSTANBUL
D- TARAFLAR: - Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem
Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Er-Tel A.Ş.)
Etiler Sok. No:1 80630 Etiler-İSTANBUL
- Alcatel Business Systems (Alcatel)
32, Avnue Kléber 92707 Colombes Cedex FRANCE
E- DOSYA KONUSU: Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem
Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Alcatel Busines Systems ile yapmış olduğu
“distribütörlük anlaşmasına” ilişkin menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.05.1998 tarih, 1106 sayı ile giren
başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4, 6 ve 8 inci
maddeleri uyarınca düzenlenen 05.12.2000 tarih, D2/1/E.K.-00/6 sayılı Menfi Tespit
Ön İnceleme Raporu 06.12.2000 tarih, REK.0.06.00.00/46 sayılı Başkanlık önergesi
ile 00-50 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi
İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Alcatel Busines Systems ile yapmış olduğu
“distribütörlük anlaşmasına” ilişkin talep edilen menfi tespit belgesinin verilebileceği
düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
Başvuruya konu işlemin değerlendirilmesinde; ilgili ürün pazarı, yedek parça
ve aksesuarları dahil, GSM cep telefonu piyasası; ilgili coğrafi pazar ise, Türkiye
Cumhuriyeti sınırları olarak kabul edilmiştir.
2 REKABET KURUMU
2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
a) Bağımsızlık
Distribütörlük anlaşmasının 5.3 üncü maddesinde, dağıtıcının bağımsız bir
sözleşme tarafı olduğu, bu anlaşma marifetiyle Er-Tel A.Ş. ile Alcatel arasında
herhangi bir işçi-işveren ilişkisi, ortaklık veya ortak girişim yaratan bir birliktelik
olmayacağı ve dolayısıyla dağıtıcının herhangi bir komisyona hak kazanmayacağı
ifade edilmektedir.
Dolayısıyla, anlaşmanın tarafları, aralarındaki ticari ilişkilerde bağımsız karar
verebilme ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil etmeleri özellikleriyle, rekabet
hukuku açısından teşebbüs olarak tanımlanmaktadır.
b) Münhasırlık
Alcatel tarafından Er-Tel A.Ş.’ye sözleşme konusu ürünlerin dağıtımına ilişkin
verilen yetkinin, anlaşmanın 1.1 inci maddesinde münhasır olmayan bir şekilde
verildiği tespit edilmiştir. Bu durumda, ilgili piyasada birden çok dağıtıcının aynı
markalı ürünleri rekabet halinde dağıtabilmesinin ilk şartının tesis edildiği
anlaşılmaktadır.
c) Paralel ithalat
Anlaşmanın 2.1.3 üncü maddesinde, Er-Tel A.Ş.’ye, ilgili coğrafi pazara ne
zaman ve nasıl getirildiğine bakılmaksızın, sözleşme konusu ürünlere düzenli bakım
ve tamir için teknik servis sağlama ile müşteri talebini karşılayacak yeterli miktarda
yedek parça bulundurma yükümlülüğü getirilmektedir. Bu maddenin ifadesinden,
paralel ithalat imkanlarının bulunduğu ve bu yolla getirilen ürünlere de satış sonrası
teknik servis verilebileceği anlaşılmıştır. Paralel ithalat imkanlarının açık olması ilgili
piyasada dağıtım ve pazarlama faaliyetlerinde rekabeti artırıcı bir unsur olarak
değerlendirilmektedir.
d) Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi
Anlaşmanın 3.7 nci maddesinde, dağıtıcının (Er-Tel A.Ş.) kendi yeniden satış
fiyatını ve koşullarını belirleme hakkı olduğundan bahsedilmektedir. Bu ifadeden,
genel olarak dikey anlaşmalarda bir rekabet ihlali olarak değerlendirilen yeniden
satış fiyatının belirlenmesi hususunun adı geçen anlaşmada söz konusu olmadığı ve
dağıtıcının bu konudaki özgürlüğünün tesis edildiği görülmektedir.
Dağıtıcının yeniden satış fiyatlarını belirlemedeki özgürlüğü sayesinde diğer
dağıtıcı rakiplerine karşı rekabet edebilecek ve bu rekabet sayesinde de diğer rakip
sağlayıcılar arasındaki potansiyel yatay rekabet kısıtlamalarının gerçekleşmesi
ihtimali azalacaktır.
g) Rekabet Etmeme
Anlaşmanın “rekabet etmeme” başlıklı 10 uncu maddesinde, dağıtıcının
sözleşme konusu malları veya bunların parçalarını, Alcatel’in yazılı izni olmaksızın,
kopyalayamayacağı ve söz konusu ürünler üzerinde ilave geliştirmeler
yapamayacağı ifade edilmektedir. Bu hükümlerin rekabet hukukuna aykırılık
oluşturmadığı tespit edilmiştir.
3 REKABET KURUMU
h) İlgili Pazarın Durumu
Er-Tel A.Ş. ile aynı gruba bağlı olan Gen-Pa Genel Pazarlama A.Ş’nin de
aynı ilgili ürün pazarında faaliyet göstermesinden hareketle, 1999 yılı için bu grubun
bu piyasadaki toplam pazar payı yaklaşık %24 olarak hesaplanmıştır.
Pazar payları dikkate alındığında Er-Tel A.Ş’in tek başına veya grup olarak
hakim durumda olmadığı belirlenmiştir.
İ- SONUÇ
Yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde, Er-Tel Erdem
Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Alcatel
Busines Systems arasında imzalanan “distribütörlük anlaşması”nın 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili mevzuata aykırı bulunmadığı tespit
edilmiş ve Kanun’un 8 inci maddesi uyarınca bildirim konusu anlaşmaya talep edilen
menfi tespit belgesinin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy