1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Karar No : 99-12/93-35
Karar Tarihi: 03.03.1999
Toplantıya Katılan
II.Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU,
Üyeler : Bahaddin ELÇİ, Mehmet Zeki UZUN, Salih Zeki BENGÜ,
Aydın EMRE, Sadık KUTLU, Dr.Kemal EROL, İsmet CANTÜRK,
Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK.
Bildirimde Bulunan: Erbak-Uludağ Meşrubat ve Gıda San. A.Ş.’ni temsilen
Nuran KIZIL ve Süleyman TUĞTEKİN
Taraflar: - Erbak-Uludağ Meşrubat ve Gıda San. A.Ş.
Y. Yalova Yolu 3’üncü Km., Bursa
- Uludağ Maden Suları Türk Ltd. Şti.
Y. Yalova Yolu 3’üncü Km., Bursa
- Bursa Uludağ Meşrubat San. ve Tic. A.Ş.
Y. Yalova Yolu 3’üncü Km., Bursa
Dosya Konusu: Erbak-Uludağ Meşrubat ve Gıda San. A.Ş.’nin Uludağ Maden
Suları Türk Ltd. Şti. ve Bursa Uludağ Meşrubat San. ve Tic. A.Ş. teşebbüslerini
devralması ile ilgili olarak yapılan menfi tespit başvurusu.
Raportörler Görüşü: 4054 sayılı yasanın 8’inci maddesi gereğince sözkonusu
işleme menfi tespit belgesi verilmesinin uygun olacağı.
Değerlendirme:
Erbak-Uludağ Meşrubat ve Gıda A.Ş.(Erbak-Uludağ)’nin Uludağ Maden Suları
Türk Ltd. Şti. (Uludağ Maden) ve Bursa Uludağ Meşrubat San. ve Tic. A.Ş. (Bursa-
Uludağ) hisselerini devralmasına ilişkin işleme menfi tespit belgesi verilmesi talebi
ile Kurum kayıtlarına 13.01.1999 tarih, 156 sayı ile intikal etmiş olan Nuran KIZIL ve
Süleyman TUĞTEKİN imzalı menfi tespit talebi üzerine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 7 ve 8’inci maddeleri uyarınca, Raportörler Yüksel
KAYA ve Hakan SABUNCU tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen
02.03.1999 tarih, D3/1/Y.K.-99/2 sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu’nu içeren
02.03.1999 tarih, REK.0.07.00.00/4 sayılı Başkanlık önergesi, 99-12 sayılı Kurul
toplantı gündeminin 5’inci sırasında ele alınmıştır.
2 REKABET KURUMU
Sözkonusu devralma işlemi öncelikle ilgili ürün pazarı açısından ele
alındığında;
Ticari içecek pazarı, yoğun bir ürün farklılaşmasının bulunduğu ve pazardaki
çok sayıda marka arasında kalori miktarı, alkol oranı, renk, tat, gazlılık ve besin
değeri gibi bakımlardan önemli farkların gözlendiği bir pazardır. Tüketim ve ikame
kalıplarının kişiden kişiye değiştiği söz konusu pazarda, kesin sınırları olan ürün
kategorileri ortaya koymak oldukça güç görünmektedir. Söz konusu pazarda marka
sahipleri ve şişeleme şirketleri belli bir içecek tipinden diğerine kolaylıkla
geçtiklerinden arz yönüyle de ikame olanakları bulunmaktadır.
Ancak, bildirime konu devralma söz konusu olduğunda ilgili pazarın ticari
içecek pazarı gibi oldukça geniş olarak tanımlanması yerine yukarıdaki açıklamalar
dikkate alınarak bu pazarın gittikçe daralan alt segmentlerinden olan alkolsüz
içecekler segmentinde gazlı alkolsüz içecekler ve buna ilave olarak da soda olarak
tanımlanması yerinde olacaktır. Çünkü, her ne kadar ticari içecek üretiminde teknik
sınırlar önemsiz denecek kadar etkisiz, tüketim ve ikame kalıpları da ürün
kategorilerinin çok kesin çizgilerle ayrılmasında zorlaştırıcı olsa da, gazlı alkolsüz
içecekler; çok etkin ve yaygın bir dağıtım ağına duyulan gereksinim ve satışların
ürüne, özellikle markaya bağlı olarak değişmesi gibi unsurlar nedeniyle diğer ticari
içeceklerden ayrılmaktadır. Bu bağlamda, belirli bir marka oluşturmak ve bu marka
imajını tanıtmak amacıyla aşırı miktarlarda reklam ve promosyon giderlerinin
yapılması da gazlı alkolsüz içeceklerin diğer ticari içeceklerden ayrı bir “ilgili ürün
pazarı”nın tanımlanmasını gerektirmektedir.
İlgili coğrafi pazar açısından ise; devralan taraf olan Erbak-Uludağ Türkiye
genelinde ilgili ürüne ilişkin dağıtım ağı oluşturmuş olmakla birlikte, devralınan şirket
olan Bursa Uludağ’ın sadece Bursa ilinde üretilen meşrubatların satış ve dağıtımını
yapması göz önüne alındığında, ilgili pazarın ülke boyutunda değil, Bursa ili ile
sınırlanmasının yerinde olacağı, çünkü devralma işlemi sonucunda bu ilde daha
etkin bir dağıtım ağının oluşturulacağı, dolayısıyla da anılan işlemden yalnızca Bursa
ilindeki gazlı alkolsüz içecek satışlarının etkileneceği anlaşılmaktadır.
Devralma işlemi esastan ele alındığında; tarafların gerek ortaklık yapılarının
gerekse yönetim kurullarının aynı şahıslardan meydana geldiği, dolayısıyla
birbirlerinden hukuken bağımsız olan bu teşebbüslerin ekonomik açıdan birbirine
bağımlı oldukları ve tek bir iktisadi birlik olarak değerlendirilmeleri gerektiği açıktır.
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in 2’nci maddesinin “b” bendi kapsamında bir devralma için
bağımsız iki teşebbüsün varlığının gerektiği öngörüsü ışığında; sözkonusu işlemin
ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden tek bir teşebbüsü ilgilendirdiği ve bu
yüzden Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir devralmanın sözkonusu
olmadığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, başvuruya konu birleşme işlemi ekonomik bakımdan iki ayrı
teşebbüs tarafından gerçekleştirilmiş olsaydı bile, tarafların toplam pazar payı ve
cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4’üncü maddesinde yer alan pazar payı ve ciro
3 REKABET KURUMU
eşiklerinin altında kalması nedeniyle, sözkonusu işlemin yine anılan tebliğ
kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.
SONUÇ
Ön İnceleme Raporu’nda yer alan bilgi ve belgeler ile yukarıda özetle yer
verilen değerlendirmeler sonucunda; 4054 sayılı yasanın 8’inci maddesi gereğince
bildirim konusu işleme talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy