Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-3-165
Karar Sayısı : 07-76/899-320
Karar Tarihi : 20.9.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr.Nurettin KALDIRIMCI,M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: Tarkan ERDOĞAN, B. Sanem ŞİMŞEK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Erbak Uludağ Pazarlama Satış ve Dağıtım A.Ş.
Yenice Sanayi Bölgesi Turgut Özal Mah. Kadimova Cad.
Yenice İnegöl 16440 Bursa 20
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:
Türk Silahlı Kuvvetleri
E. DOSYA KONUSU: Erbak Uludağ Pazarlama Satış ve Dağıtım A.Ş.’nin
Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından düzenlenen meşrubat ihalelerinde rekabet
ortamının sağlanmasına yönelik görüş bildirilmesi talebi.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Erbak Uludağ Pazarlama Satış ve Dağıtım A.Ş.
(Uludağ)‘nin yazısında özetle; Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) tarafından 30
düzenlenen meşrubat alım ihalelerinin tüm meşrubatları kapsayacak şekilde
yapıldıkları, alımların %65’ini kolalı içeceklerin oluşturduğu ve Coca-Cola markalı
ürünlerin bu kategorideki gücünün etkisiyle ihalelerin yüksek oranda anılan
markanın sahibi firma tarafından alındığı ifade edilmekte, Rekabet Kurulu’nun
TSK’ya kolalı ürünler ile sade ve portakallı gazozlar için ayrı ihaleler
düzenlenmesinin meşrubat ihalelerinde tam rekabet ortamının sağlanması
açısından faydalı olacağına yönelik bir görüş bildirmesi talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.12.2006 tarih, 8666 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. 40
maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 14.9.2007 tarih ve 2006-
3-165/ BN-06-TE sayılı Bilgi Notu, 17.9.2007 tarih, REK.0.07.00.00-140/190
sayılı Başkanlık Önergesi ile 20.9.2007 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek 07-
76/899-320 sayı ile karara bağlanmıştır.
07-76/899-320
2
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; TSK’nın meşrubat
ihalelerini tüm meşrubat ürünlerini kapsayacak şekilde düzenlemesi hususunda
4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri kapsamında herhangi bir işlem tesis
edilmesine gerek olmadığı, bununla birlikte Rekabet Kurulu’nun kolalı / gazlı
içecekler pazarlarına yönelik olarak aldığı 10.9.2007 tarih ve 07-70/864- 327 50
sayılı Karar ile Uludağ’ın anılan ihalelerin daha etkin olarak düzenlenebileceğine
yönelik görüşü hakkında TSK’nın bilgilendirilebileceği
sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Uludağ’ın yukarıda özetlenen talebi, Kurum nezdinde Coca-Cola Satış ve
Dağıtım A.Ş.’nin (Coca-Cola) son satış noktalarıyla yaptığı ve münhasırlık içeren 60
sözleşmeler ile bu yöndeki uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi ile
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği çerçevesinde
incelenmekte olduğu dönemde intikal etmiştir. Bu inceleme sonucunda, Kurul’un
10.9.2007 tarih ve 07-70/864- 327 sayı ile aldığı Karar’da,
- Kolalı/gazlı içecek pazarında hem ev kanalında, hem de yerinde tüketim
kanalında hâkim durumda olduğu tespit edilen Coca-Cola Satış ve
Dağıtım A.Ş.’nin nihai satış noktalarıyla yaptığı münhasır anlaşmaların,
teşebbüsün pazar payı itibarıyla, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2007/2 sayılı
Tebliğ ile değişik 2. maddesi uyarınca grup muafiyetinden 70
yararlanmadığı,
- Coca-Cola Satış ve Dağıtım A.Ş.’nin ve/veya bayilerinin satış noktalarıyla
imzaladıkları sözleşmelerin ve sözleşmelerde yer alan münhasırlık
şartlarının ve fiilen münhasırlığa yol açan bedelsiz ürün, indirim, kota,
dolap münhasırlığı gibi uygulamaların, 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinde sayılan muafiyet koşullarıyla bağdaşmaz etkilere sahip
olduğuna, dolayısıyla anılan sözleşmelere ve/veya uygulamalara bireysel
muafiyet tanınamayacağı
sonucuna ulaşılmıştır.
80
Anılan inceleme kapsamında kamu ihaleleri münhasırlık yönüyle incelenmiş ve
bu ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmelerdeki münhasırlık şartlarının 2
seneyi geçmemesi kaydıyla Coca-Cola’nın münhasırlık içeren sözleşme
hükümlerine getirilen yasaklamadan muaf tutulabileceği değerlendirmesinde
bulunulmuştur. Uludağ tarafından gönderilen yazıda ise ihalelerin düzenleniş yolu
mevzubahis edilmektedir. TSK’nın meşrubat alımı ihalelerini tüm meşrubat
ürünlerini içerecek şekilde düzenlemesinin, 4054 sayılı Kanun’un “belirli mal ve
hizmet piyasalarında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya
da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerin bu tür karar 90
ve eylemleri”ni yasaklayan 4. maddesi yahut aynı Kanun’un “bir veya birden fazla
07-76/899-320
3
teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet
piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı
anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanmasını” yasaklayan 6.
maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.
Öte yandan kolalı / gazlı içecekler pazarındaki rekabet koşullarını inceleyen ve
genel itibarıyla bu pazardaki uygulamaları, özelde ise kamu ihaleleri sonucu
düzenlenecek sözleşmeleri doğrudan etkileyecek olan Kurul Kararı’nın yanı sıra
Uludağ’ın kendisinin de TSK’ya başvurma hakkına sahip olduğu sonucuna 100
ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, başvuru konusuna
yönelik olarak, 4054 sayılı Kanun‘un 4. ve 6. maddeleri kapsamında herhangi bir
işlem tesis edilmesine gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy