Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-3-74 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 13-01/4-4
Karar Tarihi : 03.01.2013
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Nesrin SAĞLAM
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
Erol Market Ticaret ve Pazarlama
Çayırlı Köyü Pazaryeri Mevkii, Ereğli / Zonguldak
(1) E. DOSYA KONUSU: Erol Market Ticaret ve Pazarlama’nın maliyetin altında satış
yaparak 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; yakın zamana kadar Zonguldak ilinin
Çayırlı köyünde iki market bulunduğu, Erol Ticaret ve Pazarlama unvanlı marketin başka ad
altında bir üçüncü market açıp işletmeye başladığı ve bu markette yalnız peşin parayla düşük
fiyata ürün satışı yapıldığı, dolayısıyla rakibi olan teşebbüsün maliyet altı fiyatlarla satış
yaparak tekelleşmeyi amaçladığı ifade edilerek konu hakkında 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında gereğinin yapılması talep
edilmektedir. Başvuru sahibi ile yapılan telefon görüşmesinde ise, Erol Ticaret ve
Pazarlamanın ayrıca şehir merkezinde de marketlerinin bulunduğu, Çayırlı köyüne açılan
marketin indirim marketi olduğu çağrışımını uyandıracak şekilde insertlerinde BİM unvanının
dahi kullanılabildiği şeklinde beyanlarda bulunulmuştur.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.03.2012 tarih ve 2439 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 19.04.2012 tarih ve 2012-3-74/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun
görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 27.12.2012 tarih ve 2012-3-74/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; önaraştırma konusu iddialar ile ilgili
olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(6) 4054 sayılı Kanun’un 2. maddesine göre “…mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya
da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu
13-01/4-4
2/2
ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu
hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları…” Kanun kapsamında rekabet ihlali olarak kabul
edilmektedir.
(7) Kanun’un 6. maddesinde ise bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir
bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu tek başına yahut başkaları ile
yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması yasaklanmaktadır.
(8) Hâkim durumun varlığından söz edebilmek için teşebbüsün mevcut ya da potansiyel
rakiplerinin, rekabet şartları içerisinde hâkim durumda bulunan firmanın pazar gücünü
sınırlayamaması, sınırlama ihtimalinin bulunmaması gerekmektedir. Bunun en temel ön
koşulu ise pazara girişin önünde yapısal ya da davranışsal bir giriş engelinin bulunmamasıdır.
Mevcut dosya kapsamında öncelikle ifade edilmelidir ki, geleneksel kanalda hızlı tüketim
malları perakendeciliği pazarı için de önemli bir yapısal ve davranışsal giriş engeli
bulunmamaktadır.
(9) Dışlayıcı nitelikteki kötüye kullanma hallerinden biri olarak kabul edilen yıkıcı fiyatlama
rekabet literatüründe; teşebbüsün, mevcut veya potansiyel rakiplerini pazar dışına
çıkarabilmek ve özellikle disipline etmek gibi amaçlarla, belirli bir dönemde (kısa dönemde)
maliyetinin altında satış fiyatı belirleyerek zarar etmeyi kabul ettiği rekabet karşıtı bir fiyatlama
stratejisi olarak tanımlanmaktadır. Teşebbüsün yıkıcı fiyatlama yaparak belirli bir dönem için
zarara katlanmasının, ancak bu davranışı sonucunda pazardaki konumunu devam ettirmeyi
ya da daha fazla pazar gücü elde etmeyi tasarladığı zaman rasyonel/kârlı bir strateji haline
dönüştüğü kabul edilmektedir.
(10) Öte yandan, başvuruda da belirtildiği üzere aynı yerleşim yerine bir üçüncü marketin açılması
halinde, bu markette ayakta kalabilmek ve kısa sürede pazarda tutunabilmek için kısa süreli
olarak maliyet altında satış yapılması mümkün olduğu gibi, “indirim mağazacılığı” konseptine
yakınsamak için peşin alışveriş halinde düşük fiyatlarla satış yapılması da mümkündür.
Başvuru sahibinin beyanlarından da anlaşılacağı üzere, aynı unvan altında birden fazla
market işletilmektedir. Dolayısıyla, rakibi veresiye satış yapan teşebbüsün, peşin satış yaptığı
ve görece satış hacminin de daha yüksek olduğu dikkate alındığında ürünleri nispeten ucuza
tüketiciye ulaştırmasının iktisadi rasyonaliteye aykırı düşmeyeceği kabul edilebilir. Dolayısıyla
dosyaya konu iddiaların 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında
değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy