Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-1-4 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 07-59/689-244
Karar Tarihi : 11.7.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Mustafa Mehmet ÖZKARABÜBER
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Eropet Akaryakıt Dağıtım Taşıma İnş. Paz. Pet. Ürün.
İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
D. TARAFLAR : - Eropet Akaryakıt Dağıtım Taşıma İnş. Paz. Pet. Ürün.
İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. 20
Ankara Asfaltı 105 Evler Halk Sok. Sıddıklar İş Mrk.
56/5 Kadıköy/İstanbul
- Eropet Akaryakıt Dağıtım Taşıma İnş. Paz. Pet. Ürün.
İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Bayileri
E. DOSYA KONUSU: Eropet Akaryakıt Dağıtım Taşıma İnş. Paz. Pet. Ürün. İth.
İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Eropet)’nin istasyonlu bayileri ile imzaladığı bayilik
sözleşmelerine muafiyet tanınması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.1.2007 tarih ve 460 sayı ile giren
başvuru dilekçesi üzerine, bildirim formu doldurulması gerektiğine dair 31.1.2007
tarih ve 335 sayılı bilgi isteme yazısına istinaden gönderilen 15.2.2007 tarih ve 1162 30
sayılı yazı ile gelen bildirim formu ve eklerinde tespit edilen eksiklikler için 26.2.2007
tarih ve 715 sayı ile eksiklik yazısı gönderilmiş, söz konusu eksikliklerin 7.6.2007
tarih ve 3883 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmesi sonrasında 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 5.7.2007 tarih, 2007-1-
4/MM-07-AG sayılı Muafiyet Raporu, 6.7.2007 tarih ve REK.0.05.00.00-130/127
sayılı Başkanlık önergesi ile 06-59 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; 40
- Eropet Akaryakıt Dağıtım Taşıma İnş. Paz. Pet. Ürün. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.
Şti. (Eropet) ve istasyonlu bayileri arasında imzalanan “Akaryakıt Bayilik
Sözleşmesi”nde getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün, sözleşmenin
imzalandığı tarihten itibaren başlayan 5 yıllık sürenin aşılması halinde 2002/2
sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında muafiyetten
yararlanamayacağı,
- Eropet ile ilgili bu aşamada herhangi bir soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı, ancak teşebbüse, “sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren
05-01/3-3
2
başlayan 5 yıllık rekabet etmeme yükümlülüğü süresinin aşılması halinde
sözleşmenin anılan Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlanamayacağına” ilişkin 50
bir yazı gönderilmesinin yerinde olacağı
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Eropet’in yaptığı başvuruda şirket ve bayileri arasında yapılan “İstasyonlu Bayilik
Sözleşmesi” ve “İstasyonsuz Bayilik Sözleşmesine” 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi
uyarınca muafiyet verilmesi talep edilmektedir.
İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi’ne örnek olarak, Bildirim Formu ekinde yer alan,
sağlayıcı konumundaki Eropet ile bayi konumundaki Alihansoy Petrol Taş. İnş. Tur.
San. ve Tic. Ltd. Şti. (Bayi) arasında imzalanan “Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi”nin
(Sözleşme) ilgili maddelerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer 60
verilmiştir.
Sözleşme incelendiğinde, bayiler için münhasır bir bölge belirlenmediği
görülmektedir. Diğer yandan, bayilerin satacakları her türlü akaryakıt ürünlerini
Eropet’ten almayı ve Eropet’in tespit edeceği yeniden satış tavan fiyatına uyamayı
taahhüt ettikleri anlaşılmaktadır. Bu düzenlemeler, 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamındadır.
Bayilik anlaşmasının “Sözleşme Süresi” başlıklı 9. maddesinde aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“İş bu sözleme yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 14/5/2012 tarihine kadar 5(beş) Yıl
süreyle geçerlidir. Bu sürenin bitiminde ve önceden bildirim yapmaksızın Şirket bayi 70
ile yeni bir sözleşme yapıp yapmamakta serbesttir.
Bayii, sözleşmenin süre bitiminden 3 ay önce Şirket ile yeni koşullara uygun bayilik
sözleşmesi imzalayacaktır. Yeni sözleşmenin imzalanmaması halinde mevcut
sözleşme hükümleri aynen yeni dönem için de geçerli olacak şekilde sözleşme
uzatılmış sayılacaktır. İş bu sözleşmenin hükümlerine aykırı hareketten dolayı şirketin
bayiliğin feshini talep hakkı her zaman vardır. Bayiliğin şirket tarafından feshedilmesi
halinde, istasyon ve arsası üzerine şirket lehine tesis edilen intifa hakkına istinaden
Bayii derhal istasyonu tahliye etmeyi beyan etmeyi kabul ve taahhüt eder. Bayi satış
taahhütlerini sözleşme süresi içerisinde yerine getirmediği takdirde satış taahhütlerini
yerine getirene kadar sözleşme süresi otomatik uzatacaktır...” 80
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ile akaryakıt bayilerinin kendi dağıtım
şirketlerinden ürün tedariki yasaklanmış olduğundan, akaryakıt bayilik sözleşmeleri
münhasır sözleşmelerdir ve bunlarda öngörülen rekabet yasağının süresi doğrudan
sözleşme süresine bağlıdır.
2002/2 sayılı Tebliğ’in “Rekabet Etmeme Yükümlülüğü” başlıklı 5. maddesinde;
“Bu Tebliğ ile tanınan muafiyet anlaşmada yer alan aşağıda belirtilen yükümlülüklere
uygulanmaz:
Alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme
yükümlülüğü…”
hükmü yer almaktadır. 90
Böylece 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5/a. maddesinde, alıcıya getirilen belirsiz süreli veya
süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğü taşıyan dikey sözleşmelerin Tebliğ
ile tanınan muafiyetten yararlanmayacağı belirtilmektedir. Bu maddenin devamında
05-01/3-3
3
ise, beş yılı aşacak şekilde zımnen yenilenebileceğinin kararlaştırılması halinde
rekabet etmeme yükümlülüğünün belirsiz sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu bilgiler çerçevesinde anılan Sözleşme’nin 9. maddesi ile alıcıya belirsiz süreli
rekabet etmeme yükümlülüğü getirildiği ve bu hükmün sözleşmeyi belirsiz süreli
kıldığı görülmektedir. Bu doğrultuda, Eropet’in istasyonlu bayileriyle imzaladığı
“Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi”nin rekabet etme yasağının süresi bakımından 2002/2
sayılı Tebliğ’de öngörülen süreyi aştığı; dolayısıyla sözleşmenin anılan Tebliğ 100
kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı anlaşılmaktadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Eropet ve istasyonlu bayileri arasında imzalanan “Akaryakıt Bayilik
Sözleşmesi”nde getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün, sözleşmenin
imzalandığı tarihten başlayan 5 yıllık sürenin aşılması halinde 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında muafiyetten
yararlanamayacağına,
2. Eropet’e “sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren başlayan 5 yıllık rekabet
etmeme yükümlülüğü süresinin aşılması halinde sözleşmenin anılan Tebliğ 110
kapsamında muafiyetten yararlanamayacağına” ilişkin bir yazı gönderilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy