T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/614
KARAR NO: 2022/699
KARAR TARİHİ: 18/04/2022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2021/473 Esas - 2022/75 Karar
TARİHİ: 02/02/2022
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından Erzurum .... garajında işletilmekte olan iş yerine ..., ..., ..., ... plakalı araçların giriş çıkış yaptıklarını, bu plakalı araçlara işletilmiş park yeri borçlarının 14.119,50-TL ye ulaştığını, davalı tarafından Erzurum .... İcra Dairesinde 2018... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, müvekkil davacı adına yürütülen icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, borca konu olan ... plakalı numaralı aracın 2008 yılında müvekkil davacı tarafından satıldığını ve devredildiğini, diğer araçların ise davacıya ait olmadıklarını, icra takibinin durdurulmasını ve müvekkil davacının borçlu olmadığının tespit edilmesini, icra takibinde belirtilen 16.982,22-TL nin %40 üzerinden kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMELERİNİN KARARLARININ ÖZETİ:
Erzurum .... Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/48 E., 2021/224 K. sayılı kararı ile davalının semt garajının işletmecisi olduğu, davacı tarafın ise taşıma işi yaptığı anlaşılmakla tarafların arasındaki ilişkinin ve yapılan işin ticari iş olduğu, görevli mahkemenin Ticaret Mahkemeleri olup, mahkememizin görevsiz olduğu dikkate alınarak mahkemelerinin görevsizliğine karar verilmiştir. Karar 19/10/2021 tarihinde kesinleşmiştir.
Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/473 E., 2022/75 K. sayılı kararı ile davacı tacir olmadığından taraflar arasındaki uyuşmazlık nispi ticari dava olarak da değerlendirilemeyeceğinden, davacının davasının görev nedeniyle usulden reddine, mahkemelerinin görevsizliğine karar verilmiştir. Karar 08/03/2022 tarihinde kesinleşmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Her iki mahkeme tarafından verilen görevsizlik kararları ile çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosya HMK'nın 21/1-c maddesi uyarınca re'sen merci tayini için Dairemize gönderilmiştir.
5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun 6.maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 2.maddesi gereğince, genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Asliye ticaret mahkemeleri ise özel görevli mahkeme niteliğindedir.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceği hususu Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinde gösterilen ilkelere göre değerlendirilmelidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesince bakılacağı yönünde bir düzenleme bulunması gereklidir.
Somut olayda, davalı tarafından davacı aleyhine Erzurum .... İcra Müdürlüğü'nün 2018... Esas sayılı takip dosyası üzerinden 02/10/2018 tarihinde genel haciz yolu ile başlatılan icra takibinde "22/12/2016 tarihli ....- ...- .....- ... 14.119,50 TL" borcun sebebi olarak belirtilmek suretiyle 16.928,22 TL toplam alacağın tahsili istenmiştir. Erzurum Ticaret ve Sanayi Odasının 10.11.2021 tarihli yazısına göre davacının ve davalının Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde kaydına rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür. Erzurum Vergi Dairesinin 04/11/2021 tarihli yazısı ve eklerine göre davacının ve davalının faal mükellefiyet kayıtlarının olmadığının bildirildiği, basit usulde vergilendirilen davacının 31/12/2010 tarihinde vergi kaydının terk ile sonlandığının bildirildiği görülmüştür. Erzurum İl Emniyet Müdürlüğü'nün 09/09/2021 tarihli yazısına göre icra takibine konu araçların davacı adına kayıtlı olmadığı görülmüştür. Bu durumda davacının tacir olduğu ve alacağın da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olduğu hususları dosya kapsamından anlaşılamadığından nisbi ticari dava söz konusu değildir. Yine TTK'nın 4/son maddesinde düzenlenen hususlardan veya diğer kanunlarda yer alan hususlardan kaynaklanan bir ticari davanın da söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla mutlak ticari dava da bulunmamaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerekir.
Bu nedenle eldeki dosyaya bakma görevinin Erzurum .... Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşılmaktadır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
6100 sayılı HMK'nun 21 ve 22. maddeleri gereğince Erzurum .... Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-c maddesi, uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 18/04/2022