T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/671
KARAR NO: 2021/1093
KARAR TARİHİ: 15/10/2021
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2018/25 Esas - 2020/170 Karar
TARİHİ :18/06/2020
DAVA : İtirazın İptali
KARAR YAZIM TARİHİ: 15/10/2021
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı Vekili İddia Ve Dayanaklarında Özetle; Davalı şirketin, müvekkili şirket ile Kayseri İli, ....... İlçesinde yer alan 25 yataklı Devlet hastanesi ek blok yapımı inşaatına ait elektrik ve elektronik işlerini yapması için anlaştığını, işin yapımı devam etmekte iken Ankara ... Noterliğinden 29/01/2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname göndererek bahse konu işe ait sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, 15/06/2013 tarihinde davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanarak işe başlandığını, fakat davalı şirketin müvekkilden anlaşmalarında olmayan otomatik kapıların alüminyum doğrama işlerini bedelsiz bir şekilde yapılmasını istemesi üzerine taleplerinin reddolunması ile sözleşmeyi davalı tarafın tek taraflı olarak feshettiğini, 29/01/2014 tarihli gayri resmi nedenlere bağlı olarak feshettiği sözleşmeden habersiz olan müvekkilinin 18/02/2014 tarihine kadar işe süreklilik arz edecek şekilde devam ettiğini, davalı şirketin işi özünde yapmaya çalışıp menfaat sağlamaya çalıştığını, kötü niyetli olduğunu, müvekkiline zorla kar payı düşük işleri yaptırdığını, haksız bir şekilde sözleşmeyi feshederek sebepsiz zenginleşme sağladığını, yine sözleşmenin 8. Maddesindeki ödemeler ve ihtarat başlıklı madde kapsamında iş programlarında yer alan gerçekleşmelere göre ödemelerin hakediş yöntemi ile ödeme planına göre ödeneceğini, emredici ve bağlayıcı maddesi olmasına rağmen hakedişler yapıldığını ancak müvekkiline zamanında ödenmediğini ve eksik ödemede bulunulduğunu, yapılan iş kapsamında toplam dört faturadan 422.204,00 TL alacaklarının olduğunu, bunun 330.000,00 TL sinin tahsil edildiğini bakiye 92.204,00 TL ise alacaklarının olduğunu, yapılan eksik ödemeye müteakip Erzurum .... İcra Müdürlüğünün ............. Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, bu sebepten dolayı takibin durduğunu, 92.204,00.-TL'nin eksik ödediği, yapılan eksik ödemeye müteakip itirazın kaldırılarak takibin devamına, İİK uyarınca % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Vekili Savunma Ve Dayanaklarında Özetle; Müvekkili şirketin 15/06/2015 tarihli sözleşme gereğince davacı şirket ile 25 yataklı ....... Devlet hastanesi ek blok yapımı elektrik işlerinin yapımı hususunda anahtar teslimi götürü bedel ile anlaştıklarını, bu anlaşmaya göre yüklenici tarafından teklif edilen 750.000,00.-TL'ye işin yapılacağının kararlaştrıldığını, karşı tarafın belirtilen edimleri yerine getirmediği gibi 15/06/2013 tarihinden itibaren işi sürüncemede bıraktığını, karşı tarafın sunmuş olduğu faturalarda da satın alındığı iddia olunan malzemelerin kullanılıp kullanılmadığının belli olmadığı, davacı şirketin işi makul sürede bitirmemesi sebebiyle 23/04/2014 tarihinde bitirmesi gereken işi bitiremez hale geldiğini, davacı şirketin işi yapamadığından dolayı davalı şirketçe sözleşmenin feshedildiğini, Erzurum ...... Noterliğinin 25/02/2014 tarih ve ...... yevmiye numaralı ihtarnamesinde belirtildiği üzere yapılmayan veya yapılan işlerin mevcut olduğunu, alacağın likit olmadığını, icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI : Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/25 E, 2020/170 K sayılı kararı ile "...Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye alacağın tahsili için başlatılan takibe yapılan itiraz nedeni ile açılan itirazın iptali davası olduğu, Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesi kararı kapsamında önceki bilirkişilerden farklı olarak üçlü bilirkişi heyetinden rapor alındığı, rapor kapsamında davaya konu işin 2013 - 2014 yıllarında tamamlanarak dava dışı kuruma teslim edildiği, dosya kapsamında mevcut olan 102 adet fotoğrafın incelendiği ancak fotoğraflar üzerinde eksik olan işlerin tespitinin yapılamadığı, davaya konu yerde keşif yapılmasına rağmen; davaya konu ......... Devlet hastanesinin tam faal olarak dört yılı aşkın süredir hizmet vermesi nedeniyle ve dosya kapsamındaki fotoğraflardan ve belgelerden işin yapım aşamasının tespitinin mümkün olmayacağı, Ankara'dan alınan 20/01/2016 tarihli bilirkişi heyet raporundaki Tomarza Sulh Hukuk Mahkemesi 2014/1 D.İş Esas nolu dosyasında işin bedeli ile yapılmayan işin bedeli toplamının 808.960,08 TL olduğu, bu tutarın ise taraflar arasındaki yapılan anlaşmaya göre işin toplam bedeli olan 755.000,00 TL den fazla olduğu tespit edildiğinden; söz konusu raporun hatalı olduğu, davacının davalıya 422.203,80 TL bedelli işi yaptığı ve işe dönük faturaları tanzim ederek davalıya teslim ettiği, davalının fatura ve içeriğine süresinde itiraz etmeyerek kayıtlarına aldığı, davalının davacıya 330.000,00 TL ödeme yaptığı, davacının davalıdan 92.204,00 TL asıl alacağı olduğu yönünde rapor düzenlendiği, yeniden yapılacak keşfin dosyaya bir katkı sağlamayacağı, alınan bilirkişi raporu ve ek raporu doğrultusunda davacının davalıdan 92.204,00 TL asıl alacağı olduğu yönünde mahkememizde kanaat oluşmuş ve davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının Erzurum ........ İcra Müdürlüğünün ............ Esas nolu takip dosyasına yapmış olduğu itirazın KISMEN İPTALİ ile, takibin 92.204,00 TL üzerinden DEVAMINA,
2-Alacak likide olduğundan asıl alacağın %20'si oranındaki 18.440,80 TL icra inkar tazminatının davalıdan TAHSİLİ ile davacıya VERİLMESİNE, ,..." şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kaldırma kararına aykırı olarak aldırılan bilirkişi raporunu esas alan kararın kaldırılmasını, muhasebe kayıt ve defterleri üzerinden varsayımsal olarak yapılan hesaplamayı kabul etmediklerini, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, olmayan malzeme bedellerinin hesaplamaya alındığını, müvekkili tarafından yaptırılan delil tespiti dosyasının dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, bilirkişi raporunun hükme esas alınmaması gerektiği, hesap ve değerlendirme hataları içerdiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye alacağın tahsili için başlatılan takibe yapılan itiraz nedeni ile açılan itirazın iptali davasıdır.
Dosya kapsamındaki dairemizin ilk kaldırma kararında "...mahkemece yapılacak iş, fesih tarihi itibari ile davacı tarafça yapılan imalatların tespiti için konusunda uzman yeni bir bilirkişi kurulu ile, dosya içinde yer alan dava konusu sözleşmenin ekleri dahil tüm belgelerin taraflardan istenerek, davalı tarafça yaptırılan değişik iş dosyası, davalı şirketin kalan işi başka bir firmaya yaptırdığını beyan ettiğinden bu firma ile yapılan sözleşme ve eki tüm belgeler ve dosyaya sunulan deliller toplanıp gerektiğinde keşif de yapılmak sureti ile davacının yaptığı imalatın tespiti ile sözleşme konusu iş götürü bedelli olduğundan, gerçekleştirilen imalâtın sözleşme konusu işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilerek ve bu oranın götürü bedele uygulanmak ve bulunacak rakam kanıtlanan ödemeden mahsuplaşılarak tespiti gerekmektedir.." belirtilmiş olmasına rağmen Yerel Mahkmece kaldırma kararının gereği tam olarak yapılmadan karar verildiği anlaşılmıştır.
Dairemiz tarafından 06.01.2021 tarihli geri çevirme kararı çerçevesinde " 2-Davalı yüklenici ................. Enerji Ür.Turz. Tic.San.Ltd.Şti i ile dava dışı Sağlık Bakanlığı (Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü İnşaat Onarım Daire Başkanlığı) arasında akdedilen Kayseri İli ....... İlçesi 25 yataklı .......Devlet Hastanesi Ek Blok Yapım İşine ait ana sözleme ile tüm ihale dosyası, şartnameler, proje ve mahal listeleri, tüm ara hakedişler ile bu hakedişlere dayanak belgeler(ataşman, pursantaj, yeşil defter), kesin hesap ve kesin hakediş ile dayanakları belgeler ve kabul tutanaklarının taraflardan temin edilerek dosyasına eklenmesi" istenmiş olup bu kapsamda 4 klasörden oluşan deliller dosyamıza kazandırılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin “götürü bedel” sözleşme olduğu, KDV hariç 755.000,0000 TL götürü bedelli sözleşme imzalandığı, hak edilen iş bedelinin fiziki oran yöntemi uygulanarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır. (Yargıtay 15.H.D.2018/2015 esas 2018/4300 karar)
Mahkemece yapılacak iş; dosya içinde yer alan dava konusu sözleşmenin ekleri dahil tüm belgeler ve davalı yüklenici ile dava dışı Sağlık Bakanlığı arasında yapılan sözleşme ve hakediş belgeleri incelenerek, davamızın konusunu oluşturan ....... 25 yataklı devlet hastanesine ait elektrik ve elektronik işlerinin fesih tarihi itibariyle imalat seviyesinin tespiti ile gerçekleştirilen imalâtın sözleşme konusu elektrik imalatı işinin tamamına göre fiziki oranının belirlenmesi, oranın götürü bedele uygulanarak imalat bedelinin hesaplanması, hesaplanan bedelden ödendiği kabul edilen miktar düşülerek varsa alacağın hesaplanması için uzman yeni bir bilirkişi kurulu 29.04.2019 tarihli bilirkişi kurulundan ek rapor alınması ve çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile verilen kararın kaldırılması zorunlu olmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı vekilinin istinaf taleplerinin HMK'nın 353/1-a.6. maddesi uyarınca kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf talebinin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KABULÜ ile; Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/25 Esas - 2020/170 Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
3-İstinaf başvurusunda davalıdan alınan 1.574,61 TL peşin karar harcının talep halinde davalı tarafa iadesine,
4-İstinaf incelemesi esnasında yapılan yargılama giderlerinin yeniden yapılacak yargılamada ele alınmasına,
5-Kararın tebliğ ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.15/10/2021