T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/650
KARAR NO: 2025/958
KARAR TARİHİ: 21.05.2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/.../2025
NUMARASI: 2025/61 Esas - 2025/84 Karar
DAVA: Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı)
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile dava dışı ... İnşaat Emlak Pazarlama Limited Şirketi arasında 16.03.2018 tarihinde Erzurum ili, ... ilçesi, ...mahallesi, ... ada .. parsel, ...blok ... nolu bağımsız bölümün 650.000 TL bedel olarak satışı konusunda anlaşıldığını, bedelin 130.000 TL’sinin peşin, kalan miktarın ise 31.12.2018 tarihinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, inşaat devam ederken ... Emlak Otomotiv İnşaat Taahhüt Enerji Üretim ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Otomotiv İletişim Organizasyon Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında yapılan protokol ile bahse konu bu gayrimenkuldeki inşaat işinin ... Otomotiv İletişim Organizasyon Pazarlama Sanayi ve ticaret AŞ’ye devri hususunda anlaşmaya varıldığını, yapılan sözleşmeyle inşaatın teslim tarihi her ne kadar 31.12.2018 olarak belirtilmişse de belirtilen tarihte müvekkiline herhangi bir fiili teslimatın yapılmadığını ve gayrimenkulün tapu kaydının müvekkili şirkete devredilmediğini, dava konusu yerin tapusunun iptali ve müvekkili adına tescili için açılan davada dava konusu Erzurum ili, ... ilçesi, ...mahallesi, ... ada ... parsel, .... blok ... nolu gayrimenkulün davalı ... ... Gayrimenkul Hizmetleri Limited Şirketine devredilmiş olduğunu, Üstün ... Gayrimenkul Hizmetleri Limited Şirketinin ise 18/12/2024 tarihli ve 2024/... sayılı Müdürler Kurulu kararı ile tüm aktif ve pasifleriyle birlikte davalı şirket ...'ne devrolunduğunu, yapmış oldukları harici araştırma neticesinde davalı şirket ile Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinde 2024/... Esas sayılı dosyasının davalısı arasında organik bağın olduğunu, yönetim kurulu üyelerinin aynı kişilerden oluştuğunu, faaliyet alanlarının aynı olduğunu, ortak hareket ettikleri ve ekonomik bütünlük ve yönetim içinde hareket ettiklerinin tespit edildiğini, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyası ile iş bu dava dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat olduğundan dolayı iş bu dava dosyasının Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, mülkiyeti davalı ... ... Gayrimenkul Hizmetleri Ltd. Şti. adına kayıtlı Erzurum ili ... İlçesi ...Mah. ... Ada ....Parsel ... Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölümün tapusunun iptali ve müvekkili adına tesciline, HMK madde 107 hükmü gereğince ilerde artırılmak üzere 500 TL ecrimisil kira alacağının sözleşme tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil olarak tahsili ile müvekkiline ödenmesine, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili firmanın mağdur olmaması için dava konusu taşınmazın rayiç bedelinin teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, yine mahkemenin rayiç bedel yönünden aksi kanaatte olması durumunda müvekkili tarafından ödenmiş olan bedelin ödenme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI;
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; "... dava dilekçesine ekli bir arabuluculuk evrakı bulunmadığı anlaşılmakla tefrik öncesi mahkememizin 2025/... Esas sayılı dosyası üzerinden oluşturulan 24.01.2025 günlü tensip tutanağının 15. maddesi ile dava dilekçesi ekinde yer almayan ve bir dava şartı olan arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dosyaya ibraz etmesi bakımından davacı vekiline 1 (bir) haftalık kesin süre verilip aksi halde davadaki ecrimisil isteği bakımından dosyanın tefrik edilerek davanın usulden reddedileceği ihtar edilmiş olmasına ve buna ilişkin ihtarın 01...2025 günü tebliğ edilmiş olmasına rağmen davacı vekilince, davadaki ecrimisil isteği bakımından arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği dosyaya ibraz edilmemiştir.
Hâl böyle olunca, yukarıda yer verilen açıklamalar ve değinilen yasal düzenlemeler uyarınca mahkememizce yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, davadaki talep sonucu ecrimisil (tazminat) ödenmesi isteğine ilişkin olup ortada usulünce yapılmış bir arabuluculuk faaliyeti bulunmadığı ve bu haliyle arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığı anlaşıldığından davanın "arabuluculuk özel dava şartı" noksanlığına dayalı olarak usulden reddine..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yapılan sözleşmeyle inşaatın teslim tarihi her ne kadar 31.12.2018 olarak belirtilmiş ise de belirtilen tarihte müvekkiline herhangi bir fiili teslimatın yapılmadığını ve gayrimenkulün tapu kaydının müvekkili şirkete devredilmediğini, bahse konu bu gayrimenkulün tapusunun iptali ve müvekkili adına tescili için açılan davada dava konusu Erzurum ili, ... ilçesi, ...mahallesi ... ada .... parsel, ... blok, ... nolu gayrimenkulün davalı ... ... Gayrimenkul Hizmetleri Limited Şirketine devredilmiş olduğunu, yerel mahkemenin gerekçeli kararında her ne kadar davanın ecrimisil isteğine ilişkin bir dava olduğu belirtilmiş ise de, davanın Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasında Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyası ile birleştirme talepli tapu iptal ve tescil talebiyle açılan ve akabinde ecrimisil kira alacağı, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde taşınmazın rayiç bedelinin teslimi ve yine rayiç bedel yönünden aksi kanaatte olması durumunda da müvekkili tarafından ödenmiş olan bedelin ödenmesi istemli terditli bir dava olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi gereğince, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının zorunlu hale geldiğini, bununla birlikte tapu iptali ve tescil davalarının bir miktar paranın ödenmesine yönelik olmaması sebebiyle bu tür davaların arabuluculuk dava şartına tabi olmadığını, terditli davalarda ise ilk talebin tapu iptali ve tescili gibi arabuluculuk şartına tabi olmayan bir dava olması durumunda ikinci talep (ecrimisil) arabuluculuk şartına tabi olsa bile davanın genel olarak arabuluculuk dava şartına tabi olmayacağının kabul edildiğini, açıklanan nedenlerle verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf talebinde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;
Dava; ecrimisil (haksız işgal tazminatı) isteğine ilişkindir.
Davanın ilk olarak Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/... Esasında tapu iptal tescil, ecrimisil ve alacak istemiyle açıldığı, ecrimisil isteği bakımından arabuluculuk son tutanağının sunulması için mahkemece davacı tarafa süre verildiği, ancak verilen sürede eksikliğin giderilmediği, bu nedenle mahkemenin ecrimisil talebine ilişkin tefrik kararı vererek işbu dosyada özel dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verdiği görülmüştür.
6102 sayılı TTK'ya 7155 sayılı Yasanın 20 maddesi ile eklenen 5/A maddesi ile, "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa 7155 sayılı Yasanın 23. maddesi ile eklenen 18/A maddesi ile, "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmüne yer verilmiştir.
6100 sayılı HMK'nun 115. maddesi uyarınca, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." denilmektedir.
Somut olaya bakıldığında; davacı taraf eldeki davada ecrimisil talebinde bulunmuş, dava dilekçesinin incelenmesinde davacının ecrimisil talebinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 683. ve 995. maddelerine düzenlenen ecrimisile ilişkin olmadığı, gecikme tazminatı kapsamında ecrimisil kira alacağı şeklinde açıldığı, tarafların tacir olduğu ve bu nedenle uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgisinin bulunduğu, dava dilekçesinden de davacının talebinin ticari alacağına ilişkin olduğunun anlaşıldığı, davanın bu özelliği itibariyle ticari dava olarak nitelendirileceği ve TTK hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edileceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görev kapsamında olmadığı sonucuna ulaşılmakla 6100 sayılı TTK'nın 5/A maddesi de dikkate alındığında istinafa konu edilen talebe ilişkin olarak arabuluculuğa başvurulması gerektiği anlaşılmış, dosyada yapılan incelemede dava açılmadan önce davacının arabulucuya başvurmadığı görülmüş, dolayısıyla ilgili dava şartnın yerine getirilmediği, mahkemece verilen kararın isabetli olduğu kanaati oluşmuştur (Yargıtay 11. HD'nin 2022/7542 E - 2024/3590 K sayılı kararı).
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara göre, ilk derece mahkemesi kararında tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353-(1)/b-1. madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/61 E. ve 2025/84 K. sayılı kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunun, HMK’nın 353-(1)/b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın tebliğinin Dairemizce, kesinleştirme, harç ve gider/delil avansı ikmal ve iadesine ilişkin işlemlerinin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK 'nun 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 21.05.2025