T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1682
KARAR NO: 2025/1135
KARAR TARİHİ: 26/06/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/11/2023
NUMARASI: 2020/364 Esas - 2023/806 Karar
DAVA: Tapu İptali ve Tescil (Muvazaaya Dayalı)
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili... Yatırım İnş. San. ve Dış Tic. A.Ş'nin davacı ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın Gazi. Dağ. Reklam Tic. Ltd. Şti ile dava dışı ...İnş. Taah. Paz. San. İç ve Dış Tic. A.Ş ünvanlı her iki şirketin % 100 hisselerini 19/11/2012 tarihli şirket devir sözleşmesi ile eski ortaklardan devir ve temlik aldığını, sözleşmede görüldüğü üzere söz konusu şirketlerin müvekkili... Yatırım İnş. San. ve Dış Tic. A.Ş. tarafından şarta bağlı olarak devraldığını, ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın. Gazt. Dağ. Reklam. Tic. Ltd. Şti'nin eski ortaklarınca devir tarihinden önce yapılmış bulunan yasal işlemlerin tümünün devir tarihi itibarıyla devir alan... Yatırım İnş. San. ve Dış Tic. A.Ş'den gizlendiğini, devir tarihinden sonra yapılan kapsamlı araştırmada davacı ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın Gazt. Dağ. Reklam. Tic. Lt. Şti'nin hisselerini devreden eski ortakları-yetkilileri-vekilleri- çalışanlarıın sözde teşeronluk sözleşmeleri ile bağlı olarak iş yaptığını iddia eden davalı ... dahil başkaca taşeronlara bir ço0 gayri resmi yollarla muvazalı ve bedelsiz olarak daire satışı yaptıklarını, usulsüz icrai takibat ve tebligat işlemlerle devir alınan ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın Gazt. Dağ. Reklam. Tic. Ltd. Şti'ni muvazalı olarak borçlandırdıkları bu borçlandırmalar neticesi müvekkili ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın Gazt. Dağ. Reklam Tic. Ltd. Şti'nin tüm menkul ile gayrimenkullerine haksız ve hukuka aykırı olarak haciz koydurttukları, söz konusu hacizlerden dolayı ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın Gazt. Dağ. Reklam Tic. Ltd. Şti'nin mal varlıklarının çok cüzi fiyatlarla satışını sağladıklarının tespit edildiği, bedelsiz devredilen dava konusu taşınmazların iadesi için müvekkili ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın Gazt. Dağ. Reklam Tic. Ltd. Şti ile davalı ... arasında akdedilen 23/11/2012 tarihli sözleşme gereğince davalı ...'ün müvekkili ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın. Gazt. Dağ. Reklam Tic. Ltd. Şti'ne ait taşınmazların tapusunun bedelsiz olarak en geç 05/12/2012 tarihine kadar iade etmeyi taahhüt etmişse de yapılan tüm şifahi uyarılara rağmen bu güne kadar iade edilmediği, davalı ...'ın 23/11/2012 tarihli sözleşmeyi şahit ve müteselsil kefil olarak imzalayarak ...'ün sözleşmesel tüm borçlarını şahsen yükümlendiği, ayrıca davalı ...'ün bedelsiz olarak iade etmeyi taahhüt ettiği taşınmazlardan 10 adet bağımsız bölümü davalı ... ... isimli şahsa 26/09/2013 tarihinde muvazaalı olarak devir ve temlik etmek suretiyle müvekkili şirketlerden mal kaçırdığı ve zarara uğramalarına sebebiyet verdiğini, müvekkili ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın. Yayın Gazt. Dağ. Reklam Tic. Ltd. Şti ile davalılar ... ve ... arasında imzalanan sözleşmede ....Etap .... Blok ta % 80 seviyesinde olan inşaatın tamamen anahtar teslim suretiyle bitirilmesi ve ... Etapta ....Blok'un da temelden başlayıp anahtar teslim şartıyla inşasını taahhüt etmelerine rağmen herhangi bir faaliyetin olmadığının tespit edildiği ve müvekkili şirkete kesilen herhangi bir faturanın bulunmadığı, ayrıca davalılar ... ve ...'ın sözleşmenin 1. bendinde daha önce başka taşeronlar tarafından imal edilen ve % 98 seviyesinde olan A-B-C Blokların eksikliklerinin tamamen giderilip anahtar teslim şartıyla inşasını taahhüt etmelerine rağmen taahhütlerin hiç birisinin yerine getirilmediği, hatta müvekkili ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın Gazt. Dağ. Reklam Tic. Ltd. Şti. ile arsa sahipleri ... ve ... arasında akdedilen 25/11/2008 tarihli Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi kapsamında arsa sahiplerince Erzurum 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/.... D.İş sayılı dosyasında yaptırılan tespite göre arsa sahiplerine verilmesi gereken .... bloktaki daireler ve ortak kullanım alanlarında 599.374,59 TL bedelli eksik iş olduğunun tespit edildiği, ayrıca davalı ... tarafından hiçbir hukuki hakkı ve yetkisi olmadığı halde müvekkili ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın Gazt. Dağ. Reklam. Tic. Ltd. Şti'nin daire alım-satımı için sözleşme akdettiği müşterilerinden 15.000 - 20.000 TL para talep ettiğinin belirlendiğinden bahisle müvekkili ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın Gazt. Dağ. Reklam. Tic. Ltd. Şti'nin alacaklarından mal kaçırmak maksadıyla bedelsiz ve muvazaalı olarak ...'e devredilen ve hali hazırda tapuda ... ve ... adına kayıtlı bulunan dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili şirket adına kayıt ve tescilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Tapu kayıtlarında üzerine kayıtlı herhangi bir gayrimenkul bulunmadığından bahisle açılan davanın kendisi açısından husumetten reddini talep etmiştir.
Davalı ... ... cevap dilekçesinde özetle; Kendisinin dava konusu gayrimenkulleri iyi niyetli olarak bedelini ödeyerek satın aldığını, davacıların şirket devirlerini yaparken borçların tümünden haberdar oldukları, borçlu ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın Gazt. Dağ. Reklam. Tic. Ltd. Şti'nin eski yetkililerinin şirket hissesini devirden önce davalı ...'e olan borçları nedeniyle daireleri sattıkları, davacıların belirtilen nedenlerden dolayı kötü niyetli olduklarından bahisle açılan davanın kendisi açısından reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacı ...Gayrimenkul İnş. Taah. Basın Yayın. Gazt. Dağ. Reklam. Tic. Ltd. Şti'nin yetkilisi ... arasında 08/03/2012 tarihinde daire karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığı ve sözleşme doğrultusunda 24 daireli ... blok-29* daireli.... bloğun ince işlerinin, temeli atılı olan 29 daireli ...Bloğun % 95 seviyesine kadar tüm imalatlarının yapıldığı, davacı şirketin durumunun kötüleşmesi ve gayrimenkulerin üzerine haciz gelmesi nedeniyle şirket yetkilileri ile görüşüp bir kısım borçları üstlenmek ve bir kısım da nakit vermek kaydıyla üzerinde haciz bulunan gayrimenkulleri 12/11/2012 tarihinde davacıdan satın aldığı, daha sonra davacının maddi çöküntüsüne çare bulunması amacıyla şirketin 19/11/2012 tarihinde... Yatırım İnş. San. Ve Dış Tic. A.Ş'ne devredildiğini, müvekkilinin yaptığı işler nedeniyle halen davacılardan alacaklı konumda olduğundan bahisle açılan davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI;
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, "Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... ile davacı ...Gayrimenkul Limited Şirketi arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşme gereğince yükleniciye verilmesi gereken daireler ile ödenecek bedelin kararlaştırıldığı, sözleşmenin devamı sırasında yükleniciye ödenmesi gereken bu tutarların ödenmediği, bu sözleşmeden sonra iş sahibi olan ...Gayrimenkul Limited Şirketi'nin tüm aktif ve pasifleri ile birlikte diğer davacı şirkete devredilmesine yönelik sözleşme yapıldığı, devralan şirket ile devreden şirket arasında 12/11/2012 tarihli sözleşme yapılarak yüklenici olan davalı ...'te bulunan taşınmazların ödenecek bedel karşılığında devralınmasının kararlaştırıldığı, ancak bu sözleşmede davalı ...'ün taraf olmaması nedeniyle bu davalı aleyhine yükümlülük yükleyecek şekilde şartların kararlaştırılmasının ... açısından bağlayıcı olmadığı gibi sözleşmede kararlaştırılan bedelin de davalı ...'e ödenmediği, daha sonra davalı yüklenici ... ile ...Gayrimenkul Limited Şirketi arasında 23/11/2012 tarihinde sözleşme yapıldığı ve bu sözleşme kapsamında yine yükleniciye yapılması gereken ödemelerin yapılmadığı, bu kapsamda davacıların taşınmazların devrini talep etmeleri için üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmedikleri, dava konusu edilen taşınmazlarda davalılar ... ve ...'ın hak sahibi olmamaları nedeniyle bu davalılara husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı, yine dava konusu taşınmazların davacılardan ...Gayrimenkul Limited Şirketi adına tescili talep edilmiş olmakla davacı ... ...Yatırım A.Ş'nin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, davacıların muvazaa iddiasına dayanarak tapu iptal tescil talep etmelerine karşılık muvazaa işleminin tarafı olan ...Gayrimenkul Limited Şirketi adına taşınmazların tescilinin talep edildiği, muvazaa iddiasına dayanan davacının kendi muvazaası nedeniyle hak talep etmesine yasal olarak imkan bulunmadığı, yargılamanın devamı sırasında dava konusu taşınmazların bir kısmının cebri satış yoluyla dava dışı kişiler adına tescil edilmeleri nedeniyle mahkememizce davacıya 6100 sayılı HMK'nın 125. maddesi uyarınca talebini bedele dönüştürüp dönüştürmeyeceği hususunda beyanda bulunmak üzere süre verilmesine rağmen davacı tarafından devredilen taşınmazlara yönelik taleplerinin bedele dönüştüğü yönünde beyanda bulunmadığı ve bu husustaki hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulünü talep ettikleri, şu halde cebri satış yoluyla devri yapılan taşınmazlar yönünden tapu iptal tescil kararı vermenin de yasal olarak imkan bulunmadığı, kaldı ki her ne kadar davacılar taşınmazların muvazaa yoluyla geçici olarak davalı ...'e devredildiğini beyan etmişler ise de; tapu kayıtlarının incelenmesinde resmi senetlerde dava konusu edilen taşınmazların satış yoluyla davalı ...'e devrinin yapıldığı, taşınmazların hacizli olarak davalı tarafından devralındığı ve bedellerinin de davacı tarafından alındığının resmi senette kabul edildiği, tapu memuru huzurunda yapılan resmi senedin aksinin yine aynı nitelikte başka bir resmi senet ile ispatlanması gerektiği, davacıların muvazaa iddiasında bulunmaları nedeniyle bu hususun her türlü delille ispat edilebileceği düşünebilir ise de; yukarıda yapılan açıklamada belirtildiği üzere hiç kimsenin kendi muvazaasına dayanarak hak talep edemeyeceği, davalı ... ile davacı ...Gayrimenkul Limited Şirketi arasındaki sözleşmenin inanç sözleşmesi olarak değerlendirilmesi halinde ise davacı şirketin bu sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmediği, bu kapsamda sözleşmede kararlaştırıldığı gibi hacizlerin kaldırılmadığı, sözleşmede kararlaştırılan bedellerin yükleniciye ödenmediği, taşınmazların büyük bir kısmının yargılamanın devamı sırasında cebri satış yoluyla satıldığı ve bu haliyle sözleşmenin uygulanmasının da fiilen mümkün olmadığı hususları bir bütün olarak değerlendirilerek, adına tapu kaydı bulunmayan ... ve ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı ... ...Yatırım A.Ş'nin diğer davacı ...Gayrimenkul Limited Şirketi'nin hissedarı konumunda olup; tüzel kişiliği devam eden şirket adına tapu kayıtlarının tescili talep edildiğinden bu davacı yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın ise esastan reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar ... ve ... aleyhine açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
2-Davacı... Yatırım A.Ş tarafından açılan davanın AKTİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
3-Davalı ... aleyhine açılan davanın ESASTAN REDDİNE," şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davanın müdahillerinden ... Ltd. Şt. tarafından Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/... Esas, 2023/.... Karar sayılı dosyası ile davalılar ve müvekkili ...Gayrimenkul Ltd. Şti. Aleyhine dava konusu taşınmazların bir kısmı için açılan tasarrufun iptali davasının neticesinde sözleşmenin geçersizliğine ve dava konusu taşınmazların davalı ...’e devrinin geçersiz olduğuna karar şeklinde karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, kesin hüküm nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından devir alınan şirketlerin şarta bağlı olarak devralındığını ve bu hususun dava dosyasında mevcut olduğunu, ancak devir tarihi itibariyle tüm yasal işlemlerin müvekkili şirketten gizlendiğini, daha sonra müvekkili şirket tarafından yapılan detaylı araştırma neticesinde yapılan hukuksuz, gayri resmi ve muvazaalı işlemlerin ancak bu şekilde anlaşıldığını, müvekkili şirket tarafından bu süreç içerisinde davalı ...'ün akdedilen 23.11.2012 tarihli sözleşme gereğince en geç 05.12.2012 tarihine kadar taşınmazları devretmeyi taahhüt ettiğini, fakat tüm uyarılara rağmen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, söz konusu taşınmazların satış bedellerininde müvekkili şirketi ödenmediğini, müvekkili şirketin bu süreçte zarar gördüğünü, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında yüksek miktarlarda meblağlı hacizlere rağmen bu haliyle alım-satımı hayatın olağan akışına da ters olduğunu, davalıların el birliği ile mal kaçırmak maksadıyla birlikte hareket ettiklerinin açık olduğunu davalılar ... ve ...'ün hiçbir hak edişinin olmadığının ve hiçbir imalatı yapmadıkları hususunun tespit edildiğini, arsa sahiplerince açılan Erzurum.... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013.... D. İş sayılı dosyasında yaptırılan tespit neticesinde hazırlanan bilirkişi raporu ile eksik işlerin tespit edildiğini, bu rapor ile de davalılar ... ve ...'ün sözleşme taahhütlerinin hiçbirini yerine getirmediklerinin anlaşıldığını, fakat mahkemece tüm bu hususların dikkate alınmaksızın karar verildiğini, verilen kararın eksik inceleme ve araştırma ile verildiğini, usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılması talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;
Dava, (iddianın ileri sürülüş biçimi ve niteliğine göre) şirket devir sözleşmesi gereğince muvazaalı olarak devredilen taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ve tescili talebine ilişkindir.
Mahkemece davanın, davacı... Yatırım A.Ş yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle, davalılar ... ve ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle, davalı ... aleyhine açılan davanın ise esastan reddine karar verilmiş, kararı davacılar vekili istinaf etmiştir.
Davacılar dava dilekçesinde davacı ...Gayrimenkul İnş. Taah.Basın ve Yay. Gaz. Dağ. ve Rekl. Tic. Ltd. Şti. ile ... arasında muvazaalı işlem yapıldığını, ...Gayrimenkul İnş. Taah.Basın ve Yay. Gaz. Dağ. ve Rekl. Tic. Ltd. Şti.nin, diğer davacı şirkete devri esnasında mal kaçırmak amacıyla dava konusu taşınmazları tapuda devrettiklerini belirterek tapu iptal tescil talebinde bulunmuştur. Yargılamanın devamı sırasında ise dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının davacılardan ...Gayrimenkul İnş. Taah.Basın ve Yay. Gaz. Dağ. ve Rekl. Tic. Ltd. Şti. adına tapuya kayıt ve tescilini talep ettiklerini belirtmişlerdir. Dava dilekçesinde muvazaa iddiasında bulunulmuş olup; bu muvazaanın ...Gayrimenkul İnş. Taah.Basın ve Yay. Gaz. Dağ. ve Rekl. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... arasında gerçekleştiği iddia edilmesine rağmen tapu kayıtlarının yine bu şirket adına tescili talep edilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara göre, ilk derece mahkemesi kararında, tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, dava konusu edilen taşınmazlarda davalılar ... ve ...'ın hak sahibi olmamaları nedeniyle bu davalılara husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı, dava konusu taşınmazların, davacılardan ...Gayrimenkul İnş. Taah.Basın ve Yay. Gaz. Dağ. ve Rekl. Tic. Ltd. Şti. adına tescili talep edilmiş olmakla davacı ... ...Yatırım A.Ş'nin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, davacıların muvazaa iddiasına dayanarak tapu iptal tescil talep etmelerine karşılık muvazaa işleminin tarafı olan ...Gayrimenkul İnş. Taah.Basın ve Yay. Gaz. Dağ. ve Rekl. Tic. Ltd. Şti.adına taşınmazların tescilinin talep edildiği, muvazaa iddiasına dayanan davacının kendi muvazaası nedeniyle hak talep etmesine yasal olarak imkan bulunmadığı, yargılamanın devamı sırasında dava konusu taşınmazların bir kısmının cebri satış yoluyla dava dışı kişiler adına tescil edilmeleri nedeniyle ilk derece mahkemesince davacıya 6100 sayılı HMK'nın 125. maddesi uyarınca talebini bedele dönüştürüp dönüştürmeyeceği hususunda beyanda bulunmak üzere süre verilmesine rağmen davacı tarafından devredilen taşınmazlara yönelik taleplerinin bedele dönüştüğü yönünde beyanda bulunmadığı ve bu husustaki hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulünü talep ettikleri, şu halde cebri satış yoluyla devri yapılan taşınmazlar yönünden tapu iptal tescil kararı vermenin de yasal olarak imkan bulunmadığı, kaldı ki her ne kadar davacılar taşınmazların muvazaa yoluyla geçici olarak davalı ...'e devredildiğini beyan etmişler ise de; tapu kayıtlarının incelenmesinde resmi senetlerde dava konusu edilen taşınmazların satış yoluyla davalı ...'e devrinin yapıldığı, taşınmazların hacizli olarak davalı tarafından devralındığı ve bedellerinin davacı tarafından alındığının resmi senette kabul edildiği, tapu memuru huzurunda yapılan resmi senedin aksinin yine aynı nitelikte başka bir resmi senet ile ispatlanması gerektiği, davacıların muvazaa iddiasında bulunmaları nedeniyle bu hususun her türlü delille ispat edilebileceği lakin hiç kimsenin kendi muvazaasına dayanarak hak talep edemeyeceği yönündeki mahkeme kabulünde isabetsizlik görülmediği, kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353-(1)/b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekilinin Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/364 Esas - 2023/806 Karar sayılı kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunun, HMK’nın 353-(1)/b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar harcından başta peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile eksik bakiye kalan 187,80-TL'nin davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Karar tebliğinin Dairemizce, kesinleştirme, harç ve gider avansın ikmal ve iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK 'nun 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.26.06.2025