T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/832
KARAR NO: 2025/1490
KARAR TARİHİ: 02/10/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/01/2025
NUMARASI: 2023/409 Esas - 2025/29 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesi Nedeniyle)
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında yapılan 29.07.2015 tarihli ve 2015/... ... sayılı sözleşme gereğince Erzurum ... Binası Islak Hacim Onarımlarının yapılmasının kararlaştırıldığını, fakat işin sözleşme kapsamında yapılmadığını, bu durumun mahal listeleri ve projeler getirilip mahallinde yapılan işle mukayese edildiğinde kolaylıkla anlaşılabileceğini, sözleşme gereği zaruri ve faydalı olan sözleş dışı yapılan işlerin bedellerinin serbest piyasa koşullarında oluşan fiyatlar üzerinden işletilecek ticari faizi ile birlikte davalı idareden alınmasını, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının kendi kusurları ve sorumluğu gereği yapmış olduğu işler için ekstra bir ücret talep edemeyeceğini, davacının tamamen kendi tercihi olarak tüm taban betonunu kaldırdığını ve tekrar döktürdüğünü, bu imalatı yaparken de müvekkili kuruluşa yapım tekniği konusunda herhangi bir müracaatta bulunmadığını, davacının sözleşme kapsamındaki projeleri, idari şartname ve teknik şartnameleri ve üstlendiği sözleşme kapsamındaki diğer işleri tam olarak bitiremediğini, davanın haksız ve hukuksuz olarak açıldığını, reddedilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI;
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde,"Tüm dosya kapsamı ve Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi.... Hukuk Dairesi 22/03/2023 tarih 2021/... Esas, 2023/... Karar sayılı ilamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından Erzurum... Binası Islak Hacim onarımlarının yapılması işine ilişkin olarak yapılan ihalenin davacı tarafça alındığı, davacı tarafça ihale dışında ilave iş olarak yapılan ve davalı tarafından ödenmeyen bedelin tahsili amacıyla eldeki davanın açıldığı, istinaf kararı doğrultusunda mahkememizce davalı kurumdan 29/07/2015 tarihli 2015/... ihale kayıt numaralı Erzurum... Binası Islak Hacim Onarımlarının Yapılması işine ait ihale dökümanı arasında mahal listesi olup olmadığı araştırılarak varsa mahkememize gönderilmesinin, sözleşmenin 8.2.1 maddesinde belirtilen ve sözleşmenin ekleri olduğu belirtilen tüm belgeler ile birlikte işe ilişkin tüm ihale dosyasının, şartnamelerin, proje ve mahal listelerinin, tüm ara hakedişlerin, hakedişlere dayanak olan tüm belgelerin (ataşman, pursantaj, yeşil defter), kesin hesap ve kesin hakedişler ile dayanakları belgelerin ve kabul tutanaklarının ve taraflar arasındaki tüm yazışmaların eksiksiz olarak mahkememize gönderilmesinin istenildiği ve gönderilen tüm belgeler dosya içerisine alınarak 22/07/2023 tarihinde keşif icra edildiği, keşfe katılan bilirkişi heyeti tarafından mahallinde tüm ölçümler ve tespitler yapılarak kök ve ek raporların düzenlendiği ancak düzenlenen raporlara itiraz edildiği, her ne kadar keşfe katılan bilirkişi heyeti tarafından yapılan ölçümlerin ayrıntılı olması nedeniyle mahkememizce hükme esas alınmış ise de dosyadaki ihale evraklarının, iddia ve savunmaların irdelenmesi hususunda hükme esas alınamayacak olması nedeniyle mahkememizce keşfe katılan bilirkişi heyeti tarafından yapılan ölçümler nazara alınarak ve dosya kapsamındaki tüm bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilerek rapor düzenlenmesi için Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak alanında uzman 5 kişilik bilirkişi heyetine dosyanın tevdi ediliği, bilirkişi heyeti tarafından gerek kök gerekse de ek raporda ihale evrakları, şartnameler, sözleşme, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin detaylı şekilde irdelendiği, YİGŞ'nin 39.maddesi uyarınca davacının usulüne uygun itirazının bulunmaması ve sözleşmenin 8.2.1. Maddesi uyarınca mahal listesinin bulunmaması nedeniyle mahalde yapılan tespitlere göre ihale kapsamında yapılan işler ile ilave işler tek tek belirlendikten sonra davacının talep edebileceği miktar mukayeseli hesap neticesinde 11.071,66 TL olarak tespit edilmiş olmakla mahkememizce ayrıntılı ve gerekçeli olan işbu rapor hükme esas alınarak ve talep ile bağlı kalınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ İLE;
1-Talep ile bağlı kalınarak 10.000,00 TL alacağın dava tarihi olan 04/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 683,10 TL karar ve ilam harcından peşin harç 170,78 TL ve tamamlama harcı 637,40 TL'nin toplamı 808,18 TL'nin mahsubu ile bakiye 125,08 TL harcın işbu karar kesinleştiğinde ve de talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan 29,20 TL başvurma harcı, 170,78 TL peşin harcı, 637,40 TL tamamlama harcı ve 121,30 TL istinaf başvurma harcı toplamı 958,68 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafca yapılan keşif harçları, bilirkişi ücretleri, tebligat, e-tebligat ve posta giderinin toplamı 24.388,15 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA," şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkemece taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği zaruri olan sözleşme dışı yapılan işlerin serbest piyasa koşullarında oluşan fiyatları araştırılarak karar verilmesi gerekirken bu şekilde karar verilmediğini, dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, mahkemece bu çelişkilerin giderilmeden karar verildiğini, raporların tamamen idarenin sunduğu pursantaj oranlarının üzerinden hazırlandığını, bilirkişilerin adeta bilirkişilik görevini yapmamak için direndiğini, dava konusu olayda bilirkişilik yapacak kişilerin 4734 ve 4735 sayılı yasalar hususunda uzmanlığının olmasının elzem olduğunu, ancak mevcut bilirkişilerin bu hususta da yetersiz olduklarının anlaşıldığını, hazırlanan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, eksik inceleme ile hazırlandığını, bilirkişi raporlarına karşı yaptıkları itirazların ise mahkemece dikkate alınmadığını beyan ederek kararın kaldırılması talebi ile istinaf isteminde bulumuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacının imalattan haberdar olmaması veya sözleşme dışı yüklenimlerin yapıldığı iddiasının asılsız olduğunu, tüm hususların projelerde koyularak yapılması gereken tüm işler iş tanımında tüm ayrıntılarıyla anlatıldığını, davacının harici hiçbir mahalde imalat yapmadığını, bilirkişi raporlarının hükme esas alınamayacağını, bilirkişi raporlarına karşı yapmış oldukları itirazların değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunda bahsedilen fark imalatlarının yine davacı tarafın hatalı işlemleri yüzünden oluştuğunu, mahkeme kararının eksik inceleme ile verildiğini, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması talebi ile istinaf isteminde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;
Dava eser sözleşmesi nedeniyle alacak istemine ilişkindir.
Mahkemece davacı tarafından sözleşme dışında ilave iş yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, dairemizin 22.03.2023 tarihli kararıyla ve ''O halde mahkemece işe ilişkin mahal listesi olup olmadığı sorulmalı, varsa sözleşmenin 8.2.1 maddesinde belirtilen ve sözleşmenin ekleri olduğu belirtilen tüm belgeler ile birlikte işe ilişkin tüm ihale dosyası, şartnameler, proje ve mahal listeleri, tüm ara hakedişler ile bu hakedişlere dayanak belgeler (ataşman, pursantaj, yeşil defter), kesin hesap ve kesin hakediş ile dayanakları belgeler ve kabul tutanakları ile dosyaya kazandırılmalı, davacının dava dilekçesinde belirttiği imalatların hak edişlerde yer alıp almadığı, hak edişlerde yer almıyor ise hangi imalatların ek imalat, hangilerinin ise sözleşme dışı iş olduğu, hakedişler, mukayeseli keşif tutanakları ekindeki metraj ve belgeler ile yerinde yapılan inceleme ile tespit edip ve varsa imalat bedellerinin hesaplanması için yeniden oluşturulacak konusunda uzman bir bilirkişi heyeti ile keşif yapılmak sureti ile raporlar arasındaki çelişki de giderilecek şekilde denetime elverişli rapor alınarak varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. '' gerekesiyle kaldırılmıştır.
Kaldırma kararı sonrasında, mahkemece sözleşmeye konu olan tüm ihale dosyası getirtilmiş, hakediş tutarları tespit edilmiş, mahkeme tarafından bilirkişi heyeti ve davacının da katılımıyla keşif yapılmış, itiraza uğramayan keşif esnasında yapılan işler tespit edilerek düzenlenen bilirkişi raporuyla bir kısım işlerin sözleşme dışında yapıldığı tespit edilerek rapor düzenlenmiş, itiraz üzerine talimat yoluyla aldırılan 17.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda önceki bilirkişi raporlarındaki tespitler de değerlendirilerek davacı tarafından yapılan tüm imalatlar tespit edilerek birim fiyatları üzerinden fazla imalat bedeli hesaplanmış, yapılan hesaplamaların Yapı İşleri Genel Şartları 21 ve 22.maddelere uygun olduğu böylelikle kaldırma kararının gereği yerine getirilerek yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiş, taraf vekillerini istinaf başvurusunun yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara göre, ilk derece mahkemesi kararında tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1. maddesi ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Taraf vekillerinin Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 21.01.2025 tarih, 2023/409 Esas ve 2025/29 Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun HMK’nın 353-(1)/b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı taraftan alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcı peşin alındığından davacı taraftan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı taraftan alınması gereken 683,10-TL nispi istinaf karar harcından başta peşin alınan 615,40-TL'nin mahsubu ile eksik bakiye kalan 67,70-TL'nin davalı taraftan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf aşamasında davacı taraf gider avansından fazla karşılandığı anlaşılan 75,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesin, diğer giderlerin taraflar üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tebliğinin Dairemizce, kesinleştirme, harç ve gider avansın ikmal ve iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK 'nun 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.02.03.2025