T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/556
KARAR NO: 2023/650
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/01/2021 (Karar)
NUMARASI: 2017/71 Esas, 2021/8 Karar
DAVA : Tazminat
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen trafik kazası nedeniyle maddi-manevi tazminat davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;31/07/2016 tarihinde saat 15:50 sıralarında ... isimli şahsın sevk ve idaresindeki ....... Plaka sayılı belediye otobüsü ile müvekkili ......'ın idaresindeki ....plakalı motosikletin karşılıklı kazaya karıştığını, müvekkilinin kaza dolayısıyla yaralandığını, ....... plakalı aracın Erzurum ....... Belediyesine ait olan bir otobüs olduğunu, bu nedenle Belediye araç işleteni sıfatıyla oluşan maddi ve manevi zarardan sorumlu olacağını, olay sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağına göre ....... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, maddi zararların tazmini için 15/11/2016 tarihinde müvekkili tarafından ... Sigorta A.Ş'ye başvuruda bulunduğunu, ancak şirket ile uzlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle 1.000,00 TL maddi tazminatın (iş göremezlik tazminatının) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine (sigorta şirketlerinin maddi tazminat ve poliçe miktarları ile sorumlu olmaları şartıyla), 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sürücü ... ve araç işleteni Erzurum ...... Belediyesi Başkanlığı'ndan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde ileri sürülen davalı müvekkilin kazada kusurlu olduğu yolundaki iddia ve buna ilişkin dayanılan delili kabul etmediğini, iddia edildiğinin aksine kazanın oluşumunda müvekkile atfı kabil kusur olmadığını, müvekkilinin bütün trafik kurullarına harfiyen uymuş olmasına rağmen davacının hava ve yol şartlarına aldırmadan; üstelik mahaldeki hız sınırının çok üzerinde bir hızla seyretmesi nedeni ile kazanın meydana geldiğini, ayrıca davacının yanlış manevrası da kazanın ek bir sebebi olduğunu, trafik kazası tespit tutanağındaki tespitler oluşa ve duruma uygun olmadığı gibi davalı müvekkilinin beyanı alınmadan oluşturulduğunu, davacı tarafın tazminat talebinin dinlenebilmesi için davalı müvekkilinin kusurunu usulüne uygun olarak kanıtlamak zorunda olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere kazada müvekkiline kusur atfı mümkün olsa dahi davacının kazada yaralanmış olmasının yasal olarak kullanmak zorunda olduğu koruyucu tertibatı kullanmaması nedeni ile oluştuğunu, davacının kask ve benzeri kullandığı araca uygun ve kullanılması yasal zorunluluk olan malzemeleri kullanmış olması durumunda yaralanmanın meydana gelmeyeceğinin açık olduğunu, kaza ile yaralanma arasında doğrudan illiyet bağı kurmak mümkün olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmili (fazlaya ve sonraya ilişkin talep haklarımız saklı olmak üzere) vekil olarak talep etmiştir.
Davalı Belediye vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazanın oluşumunda diğer davalı sürücü ...'ın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, sunulan CD kayıtları incelendiğinde görüleceği üzere davalı ...'ın kavşağa yaklaştığını, yolu kontrol ettikten sonra hız kurallarına uyarak karşıya geçmeye başladığını, geçişini tamamlamak üzereyken davacının kullandığı motosiklet hızlı bir şekilde gelmek suretiyle duramadığını ve araca çarptığını, bu nedenle kaza tespit tutanağı ile belirlenen kusur oranının kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın kusurlu olduğunu, bu nedenlerle haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş'nin davaya cevap vermediği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası olduğundan, adli tıp kurumu tarafından düzenlenen maluliyet ve kusur raporları ile aktüerya uzmanı tarafından düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile; 23.604,09 TL maddi tazminatın davalılardan, müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine; davalı ... Sigorta Aş. yönünden 23.11.2016 tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacının yaşı, meydana gelen kazadaki kusur durumu, kaza neticesinde ortaya çıkan maluliyet oranı, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, davacının maluliyetinden dolayı kaza nedeni ile çektiği acı ve duymuş olduğu üzüntünün boyutu, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacının uğradığı manevi zarar göz önüne alınarak ve davalıların kusur durumları nedeniyle hakkaniyet ölçüsünde oranlama yapılarak "gerekçesiyle "Davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile; 23.604,09 TL maddi tazminatın davalılardan, müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine; davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 23.11.2016 tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,2-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 15.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Erzurum ...... Belediyesi'nden alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine " şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı Erzurum ...... Belediye Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; olayda davacının kusurlu olduğunu, kusur oranının aynı şekilde bilirkişi raporunda belirlenen kusuru ve bunlara dayanarak oluşturulan mahkeme kararının kabul edilemeyeceğini, yüklenici ...... Yönetim San. Tic.Ltd.Şti. olduğunu, yüklenicinin sözleşme kapsamında sorumluluğu bulunduğunu, davanın şirkete ihbar edilmesi gerektiğini, kurumun dava konusu olayda her hangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek kararın kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; sürücü müvekkilinin kusurunun kanıtlanamadığını, davacı tarafın keşif talep etmediğini, davanın reddinin gerektiğini, meslekten kazanma gücünde azalma olduğu ve iş göremezlik süresinin usulüne uygun kanıtlanamadığını, tazminat hesaplamasının usul ve yasaya uygun olmadığını, işlemiş aktif dönemin son yılı ile işleyecek aktif dönemin ilk yılının mükerrer hesaplandığını, zarar hesabının yeniden yapılanması gerektiğini, manevi tazminatın fahiş olduğunu, giderlerin eşit paylaştırılması gerektiğini, reddedilen manevi tazminat miktarına göre lehe müstakil vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken başka bir davalı ile ortak hükmedilmesinin; ayrıca infazda karışıklığa neden olacağını yazım hatası yapılmasının usule uygun olmadığını belirterek kararın kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
31/07/2016 tarihinde davalılardan ...'ın sevk ve idaresinde bulunan davalılardan Erzurum ...... Belediye Başkanlığına ait ve davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi bulunan ....... plaka sayılı belediye otobüsü ile, davacının sürücüsü bulunduğu ....plaka sayılı motosikletin karışmış olduğu trafik kazası neticesinde davacının yaralanması sebebiyle maddi ve manevi tazminat talebi ile açmış olduğu davanın ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması neticesinde, davanın kısmen kabulü yönünde karar verildiği, karara karşı kararın kaldırılması istemi ile davalı Erzurum ...... Belediye Başkanlığı ile davalı ... 'ın istinaf yasa yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 31/07/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kaza tespit tutanağına göre davalı ... 'ın asli, davacı ......'ın ise tali kusurlu olduğunun belirtildiği, Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 22/06/2017 tarih ve 2017/...... sayılı raporuna göre alternatifli olarak kusur dağılımının yapıldığı alternatifin ise motosiklet yolcusu olan dava dışı ........'ın kaskının bulunup bulunmamasına göre belirlendiği ve yine 17/10/2017 tarihli kusur raporuna göre, davalı ...'ın % 60, davacı ...... 'ın ise % 40 oranında kusurunun bulunduğunun belirtildiği, yine ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 30/04/2020 tarih ve 2020/...... sayılı kusur raporuna göre davalı ...'ın % 60, davacı .........'ın % 40 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Tüm bu kusur raporlarına göre; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan kusur raporunun denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu, alternatifli olarak tanzim edilen raporun kazının meydana gelmesinde etkisi bulunmayan yolcuya ait olduğu, kaza tespit tutanağı ile 30/04/2020 tarihli ATK raporu ile uyumlu olduğu da anlaşıldığından, davalı ... vekili ile davalı Erzurum ...... Belediye Başkanlığı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurularının yerinde olmadığı anlaşılmakla reddi gerekmiştir.
Her ne kadar davalı Belediye vekili yüklenici sözleşmesi kapsamında kendilerinin sorumlu olmadığını davanın yükleniciye ihbarı gerektiğini ifade etmiş ise de; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işleten sıfatına sahip olması sebebiyle bu yöndeki istinaf başvurusu da yerinde değildir.
Manevi tazminat miktarının davacı da meydana gelen yaralanmanın ağırlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durum ile manevi tazminata hakim olan ilkeler çerçevesinde usul ve yasaya uygun olduğu da anlaşıldığından davalı ... vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun da reddi gereklidir.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu, usul ve yasaya uygun olduğu, bu sebeple alınan bilirkişi raporlarına yönelik istinaf başvurusu ile reddedilen manevi tazminat yönünden vekalet ücretine de hükmedilmiş olması sebebiyle bu yöndeki istinaf başvurusu da yerinde olmadığından reddi gerekmiştir.
Tüm bu sebeplerle, davalılardan Erzurum ...... Belediye Başkanlığı vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunda belirttiği sebeplerle sınırlı olarak yapılan incelemede, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalılar Erzurum ...... Belediye Başkanlığı ve ... vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Erzurum ...... Belediye Başkanlığı vekili ve davalı ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 2.637,04-TL istinaf karar harcından başlangıçta yatırılan 659,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.977,79-TL harcın davalı ... 'dan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 2.637,04-TL istinaf karar harcından başlangıçta yatırılan 660,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.977,04-TL harcın davalı Erzurum ...... Belediye Başkanlığından alınarak hazineye irat kaydına,
4-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan davalılar tarafça bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere ....tarihinde oy birliğiyle karar verildi.