T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/143
KARAR NO: 2023/183
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/12/2022 (Ara Karar)
NUMARASI: 2022/604 Esas
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sırasında; mahkemece verilen 16/12/2022 tarihli ara karar uyarınca ihtiyati haciz talebinin reddi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP
İhtiyati haciz talep edenler vekili; müvekkilinin alacağının güvence altına alınması ve acılarının bir nebze hafifleyebilmesi için davalılar ........... ve ................'a ait taşınır, taşınmaz, davalılar adına kayıtlı araç üzerine ihtiyaten haciz konulmasını, ihtiyati haciz talebine konu edilen alacağın varlığının yapılacak yargılama neticesinde tespit edilebileceğini, yani alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamaya muhtaç olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece "müvekkilinin alacağının güvence altına alınması ve acılarının bir nebze hafifleyebilmesi için davalılar ........... ve ................'a ait taşınır, taşınmaz, davalılar adına kayıtlı araç üzerine ihtiyaten haciz talebinin; ihtiyati haciz talebine konu edilen alacağın varlığının yapılacak yargılama neticesinde tespit edilebileceği, yani alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamaya muhtaç olduğu, mahkememizce henüz kusur raporunun alınmadığı ve kusur durumunun henüz tespit edilmediği, kaldı ki davalıların mal kaçırma gayesinde olduğuna yönelik herhangi bir delilin de bulunmadığı, bu haliyle ihtiyati haciz talep edilebilmesi için yasada aranan şartların somut olayda gerçekleşmediği anlaşılmakla ihtiyatı haciz talebinin reddine,
"gerekçesi ile itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
İhtiyati haciz talep edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemede açılan maddi ve manevi tazminat davasının sonucunda verilebilecek tazminatın karşılıksız kalmaması için davalı sürücü ........... ve davalı araç işleten ................ adına kayıtlı olan taşınır ve taşınmaz malvarlığı üzerine ihtiyati haciz şerhi konulmasına karar verilmesi talep edildi ise de yerel mahkemece talebin reddedildiğini, yerel mahkemece verilen ihtiyati haciz talebinin reddi kararının haksız ve hukuka aykırı olduğu nedenleri ile haciz talebinin reddi kararının kaldırılması, sigorta şirketi haricindeki davalıların taşınır ve taşınmaz malvarığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Talep, trafik kazasında meydana gelen zararın tazmini için açılan maddi ve manevi tazminat davasında verilen ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararının kaldırılması istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacılar vekilinin davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu araç ile bir kısım davacıların murisi ve bir kısım davacıların kardeşi ..........................'a yaya halindeykan çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında ..........................'ın hayatını kaybettiği kaza nedeniyle davacıların şimdilik 2.000,00 TL' destektan yoksun kalma tazminatı ve toplam 350.000 TL manevi tazminata karar verilmesini, davalılar ........... ve ................ adına kayıtlı araçlar ve taşınmaz mal varlığı ile mevduat hesaplarına ihtiyati haciz uygulanmasını talep ve dava ettiği anlaşılmaktadır.
İlk derece mahkemesince 16/12/2022 tarihli ara kararı ile davacılar vekilinin ihtiyati haciz talebinin, reddine karar verilmiştir.
Ara karara karşı davacılar vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Somut uyuşmazlıkta; zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. Dosyada bulunan bilgi ve belgeler de nazara alındığında haksız fiil tarihi itibarıyla davacıların maddi tazminat alacakları muaccel hale gelmiştir. İhtiyati haciz talep edilen davanın ilk açıldığı aşamada zararın miktarının kesin olarak belirlenmesini beklemek hakkaniyetle bağdaşmayacaktır. İİK 257. maddesi; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” hükmünü içermektedir.
Bu açıklamalar ışığında dosyanın incelenmesinde; dosyada bulunan, trafik kazası tespit tutanağının alacağın varlığına ve muaccel olduğuna ilişkin kanı oluşturacak nitelik taşıdığı ve bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun da bulunduğu gözetilerek, talep edilen maddi tazminat yönünden İİK'nin 257/1. maddesi kapsamında ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken, talebin reddedilmesi doğru olmamıştır.
Bununla birlikte manevi tazminat miktarının takdirinin hâkime ait olduğu, hâkimin yargılama sonunda hak ve nesafete uygun karar vereceği, böylece bu aşamada talep edilen miktarın tamamı yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesinin doğru olmayacağı değerlendirildiğinden manevi tazminat yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Bu nedenlerle dairemizce istinaf kanun yoluna başvuran davacılar vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri kısmen yerinde görülerek 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin 16/12/2022 tarihli ara kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere) ;
I-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE,
II-Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/604 Esas sayılı 16/12/2022 tarihli ara kararının HMK’nın 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
III-KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"1-Davacılar vekilinin ihtiyati haciz talebinin İİK'nın 257/1. maddesi gereğince kısmen KABULÜ İLE, davalılar adına kayıtlı araçlar ve taşınmaz mallar ile banka mevduat hesapları üzerine alacak miktarının %15'i oranında (300,00 TL) teminat karşılığında maddi tazminat TALEP TUTARI (2.000,00 TL) İLE SINIRLI OLARAK İİK'nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
2-Takdir olunan teminatın yatırılması halinde kararın infazı için ilk derece mahkemesince İcra Müdürlüğü'ne ibraz edilmek üzere kararın bir örneğinin imza karşılığı ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekiline verilmesine,
3-Manevi tazminata yönelik ihtiyati haciz talebinin REDDİNE," şeklinde HÜKÜM TESİSİNE,
IV-Davacılardan alınan istinaf karar peşin harcının davacılara iadesine,
V-Davacılar tarafınca istinaf aşamasında yapılan 492,00-TL başvuru harcı harcı ve 314,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 806,00-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
VI-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi/ikmaline ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,
VII-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi/ikmaline ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK' nın 362/(1)-a maddesi gereğince kesin olmak üzere .............. tarihinde oy birliğiyle karar verildi.