T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/676
KARAR NO: 2022/2032
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/12/2019 (Karar)
NUMARASI: 2018/321 Esas, 2019/563 Karar
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
Taraflar arasında görülen maddi manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 21/01/2018 tarihinde ...'ın sevk ve idaresindeki ......... plaka sayılı aracın trafik ışığında beklemekte olan müvekkili ...'in ........ plaka sayılı aracına arkadan çarpması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı traik kazasının meydana geldiğini, müvekkilinin 22/01/2018 tarihinde aracını karşı tarfın sigorta şirketinin anlaşmalı olduğu ........ Otomotive onarım için bıraktığını, ancak dava tarihine kadar aracın müvekkiline teslim edilmediğini, Erzurum .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/....... Diş sayılı dosyası kapsamında yapılan bilirkişi incelemesiyle araç üzerinde delil tespiti yapıldığını, yapılan tespit neticesinde müvekkilin aracının onarımının eksiksiz bir şekilde yapılmadığını ve yapılan onarımlarda ise çıkma parçaların kullanıldığını, aracın onarım için serviste gereğinden fazla kaldığını ve bahse konu kaza neticesinde araçta değer kaybının meydana geldiğini sonuç olarak fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması kaydıyla 250,00-TL eksik tamirat bedelinin, 250,00-TL orijinal parça kullanılmamasından kaynaklı maddi zararın, 250,00-TL aracın serviste gereğinden fazla kalması nedeniyle oluşan maddi zararın, 250,00-TL araç piyasa rayiç değeri üzerinde meydana gelen değer kaybının, 2.000,00-TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkil tarafa verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahmede açılmadığını, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının sigorta şirketine başvuru yaptığını ancak dosya eksik evrak aşamasında kaldığını, eksiklikleri tamamlamadan dava açtığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; "Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu kazada davalı ...'in tam kusurlu olduğu, kaza nedeniyle meydana gelen hasar nedeniyle davacıya ait aracın makul süreyi aşan tamir süresinden davalıların bir sorumluluğunun bulunmadığı, dosya içeriğine uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçtaki onarımın orjinal ve yan sanayi parçalarla yapılmayıp onarımla yapılması nedeniyle araçtaki değer kaybının 1.300,00-TL olduğu ve aracın makul tamir süresi olan 20 günlük tamir süresi içindeki ikame araç bedeli olarak tespit edilen 300,00-TL'den davalı ...'in sorumlu olduğu, sigorta poliçesinde ikame araç bedeli taminat altına alınmadığından davalı sigortanın sorumluluğunun bulunmadığı, davacıya ait araçtaki sürücü emniyet kemeri, ön cam ve koltuk arka plastiklerindeki arızaların aracın arkadan hasar alması nedeniyle kaza esnasında meydana gelip gelmediğinin kanıtlanamadığı, aracın ön kısmındaki bu aksamların arkadan çarpma ile hasarlanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının manevi zararına yönelik herhangi bir delil sunulmadığından bu talebin yerinde olmadığı anlaşılmakla maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 1.600-TL alacağın 21.01.2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile (davalı ... şirketinin 1.300 TL alacak ve dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere) birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ve manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiş, Erzurum ....... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/.......... Diş sayılı dosyası kapsamında yapılan yargılama giderleri dosya kapsamında yapılan yargılama giderlerine eklenerek tarafların haklılık oranlarına göre," gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece bilirkişi raporuna aykırı karar verildiğini, oysa davanın taraflarının bilirkişi raporuna itiraz etmediklerini, müvekkilinin aracında hiç yapılmayan veya eksik yapılan parçaların bedeli olarak 1.150,00-TL alacaklarının olduğu tespit edilmesine rağmen yerel mahkemenin bilirkişi raporundaki bu kısmı hiç görmediğini, gerekçesinde de bahsetmediğini, bilirkişi raporunda meydana gelen kaza nedeni ile müvekkilinin aracında 1.300,00-TL lik değer kaybı meydana geldiğinin açıkça belirtilmesine rağmen yerel mahkemenin gerekçesinde bu hususu kabul etmesine rağmen hüküm kısmında bu konuda bir hüküm kurmadığını, bilirkişi raporunda aracın makul sürede iki ay tamiratta kalması gerektiği, bu sürenin aşılması nedeni ile 1.6000,00-TL kira bedeli alacağının talep edildiğini, yerel mahkemenin haksız olarak davalı ... şirketinin bu alacaktan sorumlu olmadığı, sadece ...'ın 300,00-TL sorumlu olduğunu belirterek bilirkişi raporuna aykırı karar verdiğini, müvekkilinin kaza nedeni ile elem ve keder yaşadığını, manevi zarar gördüğünü, manevi tazminat taleplerinin haksız olarak reddedildiğini, delil tespiti masraf taleplerinin hukuka aykırı olarak reddedildiğini, mahkemenin hüküm fıkrasındaki 1.600,00-TL maddi tazminatın hangi alacağa ilişkin olduğunun anlaşılamadığını, mahkemenin gerekçesi ve hüküm fıkrasının çeliştiğini, belirterek yeniden bir karar verilmesi için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta, 21/01/2018 tarihinde davacının sürücüsü ve maliki olduğu .............plakalı araca davalının sürücüsü ve maliki olduğu ............ plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen kazada, davacının yaralandığı ve aracında maddi hasar meydana geldiği, davacının tamirat bedeli, eksik tamiratlar nedeni ile uğranılan zarar, değer farkı, araç mahrumiyet bedeli, delil tespiti nedeni ile yapılan yargılama giderleri ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, davayı araç maliki ve sürücüsü olan ... ile davalıya ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen ......... Sigorta A.Ş. 'ye yönlendirdiği anlaşılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada alınan 22/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda davalı sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu davacı sürücünün kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir. 25/02/2019 tarihli makine mühendisi bilirkişi tarafından sunulan raporda, kaza sonucunda hasarlanıp hasarlanmadığının tespiti yapılamayan sürücü emniyet kemeri, ön cam ve koltuk arka plastiklerinin KDV dahil 1.150,00-TL karşılığında onarımının mümkün olduğu, ZMMS Genel Şartları ekinde yer alan esaslara göre araçta onarımdan kaynaklı değer kaybının meydana gelmeyeceği fakat onarımın yedek parça kullanılarak yapılmaması ve değişimi gereken parçaların tamiratla onarılması nedeni ile 1.300,00-TL değer kaybının oluşacağı, dava konusu aracın ortalama 20 gün süre zarfında onarımının mümkün olduğu, onarım süresince araç sahibinin aracı kullanmamaktan kaynaklı maddi kaybının 1.600,00-TL olacağı görüş ve kanaati bildirilmiş, rapora karşı tarafların itirazda bulunmadığı anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada; yukarıda yazılı gerekçe ile 1.600,00-TL alacağın davalılardan tahsiline, manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Bilirkişi raporunda, dava konusu aracın ortalama 20 günlük süre zarfında onarımın mümkün olduğu, onarım süresince araç sahibinin aracı kullanamamasından kaynaklanan zararın 1.600,00-TL olacağı bildirilmiş ancak mahkemece ikame araç bedeli olarak tespit edilen 300 TL'den davalı ...'ın sorumlu olduğu gerekçesi ile hüküm kurulmuştur. Davalı ..., ZMSS poliçesi gereği davacının aracında meydana gelen gerçek zarar miktarı ile sınırlı olarak zarardan sorumlu olup ve ZMSS Genel Şartları'nın A.6-k. maddesi gereği, dolaylı zarar niteliğindeki ikame araç kira bedelinden (araç mahrumiyet bedeli) davalı trafik sigortacısının sorumlu olmadığı yönündeki mahkeme kabulü doğru ise de, ikame araç bedelinin raporda 1.600-TL olarak belirlenmesine rağmen 300,00-TL yönünden hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu yöndeki davacı vekilinin istinaf itirazının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davacının manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş ise de, dosyada mevcut 21/01/2018 tarihli raporda, davacının BTM ile giderilibilir şekilde yaralandığı yönünde raporun mevcut olduğu dikkate alınarak davacının yaralanması nedeni ile makul miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken manevi tazminat taleplerinin reddinine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu yöndeki davacı vekilinin istinaf itirazının kabulü gerekmiştir.
Davacı vekilinin sair istinaf itirazları yönünden yapılan inceleme de;
25/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda, yapılan incelemede aracın onarımın yapıldığı ancak davacının iddia ettiği gibi sürücü emniyet kemeri, ön cam ve arka yolcu koltuğu arka plastiklerinin hala hasarlı olduğu tespit edilmiş, söz konusu parçaların kaza neticesinde hasarlanıp hasarlanmadığının tespitinin yapılamadığı bildirilmiştir. O halde söz konusu eksik tamirat yapılan parçaların kaza nedeniyle hasarlandığının ispatlanamaması nedeniyle belirlenen 1.150,00-TL tazminatın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Araçta ZMMS Genel Şartları ekinde yer alan esaslara göre onarımdan kaynaklanan değer kaybı oluşmayacağı ancak onarımın sıfır yedek parça kullanılarak yapılmaması ve değişimi gereken parçaların tamiratla onarılması nedeniyle araçta 1.300,00-TL değer kaybı oluşacağının bildirildiği, mahkemece bu alacak kalemi yönünden davanın kabulüne karar verildiği, davacı tarafça yaptırılan tespit masrafları yargılama giderlerinden olup bu masrafların da hükümde yargılama giderleri arasında gösterilerek hüküm kurulmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.
O halde mahkemece, manevi tazminat talebinin reddine ve ikame araç bedeli olarak 300,00-TL maddi tazminata karar vermesi yönündeki hüküm tesisi isabetsiz ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, 1.300,00-TL değer kaybı, 1.600,00-TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 2.900,00-TL yönünden maddi tazminat talebinin kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine, 6098 sayılı B.K'nun 56. maddesi hükmü gereğince, davacının yaralanmasının niteliği, kusuru, hak ve nesafet kuralları gereği 1.000,00-TL manevi tazminatın davacı vekilinin talebi dikkate alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'dan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine dair yeniden hüküm kurularak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ ile; Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 04/12/2019 tarihli, 2018/321 Esas ve 2019/563 Karar sayılı kararın HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
II-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"1-Davacının maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE, 2.900,00-TL'nin 21/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... şirketinin 1.300,00-TL'sinden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
2-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 1.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Alınması gereken 266,40-TL harçtan peşin olarak alınan 51,24-TL harç ile ıslahla birlikte yatırılan 66,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 148,56TL harcın (davalı ... şirketinin 88,80 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Maddi tazminat talebi yönünden; Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir olunan 2.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Maddi Tazminat yönünden; Davalı ............ kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir olunan 1.400,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine,
6-Manevi Tazminat yönünden; davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 1.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
7-Manevi tazminat yönünden; Davalı ....... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir olunan 1.000,00,- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvurma harcı, 51,24-TL peşin harç, 66,60-TL tamamlama harcı, 314,00-TL keşif harcı, 796,80,- TL bilirkişi ücreti ile 319,70,- TL tebligat - posta gideri, 80,80-TL keşif dosyası ile tespit dosyasında yapılan 253,80 Keşif harcı, 60,00-TL Araç gideri ve 250,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.228,84-TL yargılama giderinin kabul ve reddedilen oranlar dikkate alınarak 1.379,75-TL'sinin (davalı ... şirketinin 1.025,97-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın hüküm kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine," şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
III-Davacıdan alınan istinaf karar peşin harcının davacıya iadesine,
IV-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan 148,60-TL başvuru harcı, 59,50-TL davetiye dosya gidiş-dönüş gideri olmak üzere toplam 208,10-TL istinaf yargılama giderinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VI-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere .......... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.