T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/950
KARAR NO: 2022/1979
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/09/2018 (Karar)
NUMARASI: 2015/459 Esas, 2018/326 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen Trafik Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen karara karşı yasal süre içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25/06/2015 günü meydana gelen trafik kazasında sürücü ... idaresindeki ... plakalı beyaz ... Transit araç, geri geri gelirken ...'ın aracın sağ arka tekerleğinin altında kalarak hastaneye kaldırıldığını, ancak hastanede yaşamını kaybettiğini, trafik kazası tespit tutanağına göre araç sürücüsü ...'ın tamamen kusurlu olduğunu, 5 yaşındaki bir çocuğun ölümüne sebebiyet verdiğini, davacıların desteği ...'ın 6 yaşında olduğunu ileride iyi bir eğitim görme imkan ve ihtimali varken ve ailesine daha iyi bir yaşam düzeyi sağlamak durumundayken bu elim kaza neticesinde vefat ettiğini, onun ölümüyle anne, baba ve kardeşlerinin hem manevi varlığından hem de sağlayacağı maddi olanaklardan yoksun kaldığını, kaza yapan ... plakalı aracın sigortası ... Sigorta Şirketi tarafından sağlandığını, bu nedenle sigorta şirketinin de maddi tazminat talebinde muhatap olduğunu, bu nedenlerle şimdilik 100 TL destekten yoksun kalma tazminatının işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden, sigortacı yönünden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücret ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacılara ödenmesine davacılar için toplamda 150.000-TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar .......... ve ... .......vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada müvekkilinin tam kusurlu olmadığını, kusurun belirlenmesi için dosyanın adli tıp kurumundan rapor aldırılması gerektiğini, davacının dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaları reddederek davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kusurun belirlenmesi için dosyanın adli tıp kurumuna gönderilmesi gerektiğini, tazminat hesabının atküerya bilirkişi tarafından yapılması gerektiğin, faiz sorumluluklarının da bulunmadığından bahisle davaın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; " Tüm dosya kapsamından Aktüerya bilirkişi kök ve ek raporu raporu ile mütevveffanın kazanın oluşumunda %25 kusurlu olması nedeniyle tazminatın hesaplanmasında kusur indirimi yapılması ve yine Sigorta Şirketinin davadan önceki ödemelerinin güncellenmiş değerinin hesaplanan tazminattan düşülmesi ile raporun usul ve yasaya uygun olduğu sonucuna ulaşılmış Davacılar ... ve ...'ın destekten yoksun kalma taleplerinin kısmen kabulü ile, ...'ın ölümü nedeni ile baba ... için 50.124,44.-TL, Anne ... için 46.020,71.-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara ödenmesine; davacıların fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Davacılar ... ve ...'ın destekten yoksun kalma tazminat davalarının mütevveffanın hayatta olsaydı kardeşlerine destek sağlama yükümlülüğünün olmaması nedeniyle reddine , Davalı ..........'ne karşı açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davacıların manevi tazminat talepleri yönünden ise; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 19.07.2005 tarih 2004/13382 esas , 2005/8505 karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi; “Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken haksız fiilin özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hak ve nesafetle hüküm vereceği Medeni Kanun'un 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Manevi tazminatın amacı zenginleşme değil,oluşacak manevi acıyı bir oranda gidermek bozulan ruhsal dengeyi onarmaktır. Hukuka aykırılığın meydana geliş şekli bunun davacılarda yarattığı elem ve üzüntünün derecesi, davacıların toplum içerisindeki yerleri, tarafların sosyal ve ekonomik durumları , paranın satın alma gücü değerlendirilerek manevi tazminata hükmedilmelidir.Tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır." gerekçesi ile " Davacılar ... ve ...'ın destekten yoksun kalma taleplerinin KISMEN KABULÜ İLE; ...'ın ölümü nedeni ile baba ... için 50.124,44.-TL, Anne ... için 46.020,71.-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara ödenmesine; davacıların fazlaya ilişkin istemlerinin reddine; Davacılar ... ve ...'ın destekten yoksun kalma tazminat davalarının REDDİNE; Davalı .........'ne karşı açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle REDDİNE; Davacılar ... ve ...'ın manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile; 30.000,00'er TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara ayrı ayrı ödenmesine; davacıların fazlaya ilişkin istemlerinin reddine;"şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ............ ve ... açısından destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddinin kardeş ilişkilerinde destek olma mesuliyetinin gözardı edildiğini, kardeşler açısından manevi talep edilmiş olmasına rağmen manevi tazminata hükmedilmemiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kardeşler içinde manevi tazminat hükmedilmesi gerektiğini, anne ve babaya verilen manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olmadığını, anne ve babaya hükmedilen maddi tazminatın somut olaya uygun olmadığını, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava; Trafik Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında;6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
26/06/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, kaza tarihi itibariyle 5 yaşında bulunan ... 'ın vefat ettiği, vefatı sebebiyle annesi ..., babası ..., kardeşleri ... ve ... tarafından maddi ve manevi tazminat istemi ile davalılar ZMMS'si ... Sigorta A.Ş, olan ... plakalı aracın sürücüsü ... ve işleteni ... aleyhine açılan davanın ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması neticesinde; davanın kısmen kabulü yönünde karar verildiği, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna kararın kaldırılması amacıyla başvurulmuştur.
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporuna göre "... plaka sayılı aracın sürücüsü ... 'ın kazanın oluşumunda % 75 oranında kusurlu bulunduğu" anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince davacılardan müteveffa çocuğun annesi ... ile babası ...'a 30.000,00-'ar TL manevi tazminata hükmedilmiş, davacı kardeşler yönünden manevi tazminata hükmedilmemesi usul ve yasaya uygun görülmemiştir. Bu sebeple davacı kardeşler yönününden de meydana gelen trafik kazasındaki kusur durumu, ortaya çıkan zararın büyüklüğü, kardeşlerin duyduğu elem ve acı, manevi tazminata esas olan ilkeler de dikkate alınarak, davacı kardeşler ... ve ... için 15.000,00-TL ayrı ayrı manevi tazminata karar vermek gerektiğinden, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun bu yönden kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK 'nun 353/(1)-b-2. Maddesi gereğince kaldırılarak dairemizce bu yönde karar vermek gerekmiştir.
Aynı gerekçelerle müteveffanın anne ve babası olan davacılara hükmedilen manevi tazminat miktarının olayın oluşumuna, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına, ortaya çıkan zarar sebebiyle duydukları acı ve eleme uygun olduğu kanaatine ulaşılarak bu yöndeki davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi gerekmiştir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada; alınan bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu, yapılan hesaplamalarda bulunan sonucun maddi tazminat olarak müteveffanın anne ve babası olan davacılara ayrı ayrı hüküm kurulduğu, bu nedenle davacılar vekilinin hükmedilen manevi tazminatın olaya uygun olmadığı yönündeki istinaf başvurusunun da esastan reddi gerekmiş ve aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-Davacılar vekilinin manevi tazminat yönündeki talebini içeren istinaf başvurusunun KABULÜ ile; Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/09/2018 tarih ve 2015/459 Esas, 2018/326 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
II-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"1-Davacılar ... ve ...'ın destekten yoksun kalma taleplerinin KISMEN KABULÜ İLE; ...'ın ölümü nedeni ile baba ... için 50.124,44.-TL, Anne ... için 46.020,71.-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara ödenmesine; davacıların fazlaya ilişkin istemlerinin reddine;
2-Davacılar ... ve ...'ın destekten yoksun kalma tazminat davalarının REDDİNE;
3-Davalı .......'ne karşı açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle REDDİNE;
4-Davacılar ... ve ...'ın manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile; 30.000,00'er TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara ayrı ayrı ödenmesine; davacıların fazlaya ilişkin istemlerinin reddine;
5-Müteveffa ... 'ın kardeşleri olan davacılardan ... için 15.000,00-TL manevi tazminat ile ... için 15.000,00- TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... 'dan tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine,
6-Her iki dava yönünden; Alınması gereken 12.715,57.-TL karar ve ilam harcının, 512,33.-TL peşin ve 430,04.-TL tamamlama harcı toplamı: 942,37.-TL'nden mahsubu ile bakiye 11.773,20-TL eksik harcın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydedilmesine;
7-Davacı tarafından yapılan 1.893,12.-TL toplam yargılama giderinin (başvuru harcı, peşin harç, ıslah harcı, gider avansından harcanan) kabul red oranı göz önüne alındığında 1.070,98.-TL sinin davalılar ... ve ...'dan tahsili ile davacılara ödenmesine, kalanının davacılar üzerinde bırakılmasına;
8-Maddi tazminat davası yönünden; Davacılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir olunan 10.441,61.-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan tahsili ile davacılara ödenmesine;
9-Maddi tazminat davası yönünden; davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'nin 13/2 md gereğince hesap ve takdir olunan 100,00.-TL vekalet ücretinin davacılar ... ve ...'dan alınarak davalılara ödenmesine;
10-Manevi tazminat davası yönünden; Davacılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir olunan 6.950,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan tahsili ile davacılara ödenmesine;
11-Manevi tazminat davası yönünden; davalılar ... ve ... kendisini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'nin 10/2 md gereğince hesap ve takdir olunan 6.950,00.-TL nispi vekalet ücretinin de davacılar ... ve ...'dan tahsili ile davalılar ... ve ...'a ödenmesine;
12-Manevi tazminat davası yönünden davacılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacılar ... ve ... 'a ödenmesine;
13-Manevi tazminat davası yönünden davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir olunan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin ... ve ... 'dan tahsili ile davalılar ... ve ...'a ödenmesine,
14-Davacı tarafından yapılan ve arta kalan gider avansının, kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine; " şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
III-Davacıdan alınan istinaf karar peşin harcının davacıya iadesine,
IV-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan 148,60-TL başvuru harcı, tebliğ ve dosya gidiş dönüş masrafı 76,00-TL olmak üzere istinaf yargılama gideri toplamı olan 224,60-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
V-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
VI-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VII-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali/iadesi ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/(1)-a maddesi gereğince kesin olmak üzere ......... tarihinde oy birliği ile karar verildi.