T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1199
KARAR NO: 2022/2086
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/02/2020 (Karar)
NUMARASI: 2018/45 Esas, 2020/112 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sürücü ............. sevk ve idaresindeki ......... plaka sayılı ........... Turizm adına kayıtlı yolcu otobüsü ile 19/10/2017 tarihinde ... ilçesi otogar dışında yolcu almak amacıyla park ettiğini ve aracın geri manevrası sırasında gerekli dikkat ve özen gösterilmemesi nedeniyle karşıdan karşıya geçmeye çalışan davacı müvekkiline çarparak ağır yaraladığını, kazanın oluşumunda manevra kurallarına uyulmadığından karşı tarafın kusurlu olduğunu, bu nedenlerle meydana gelen trafik sonrasında cismani zarara uğrayan, iş ve kazanç kaybına uğrayan ekonomik geleceği sarsılan davacı için fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 10.000 TL tutarındaki maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yine meydana gelen trafik kazası neticesinde bedensel bütünlüğü zedelenen, yaralanması sebebiyle bizzat çektiği acı ve üzüntülerden dolayı telafi edilemeyen zararlarının telafi ve tatmini maksadıyla davalı ...' aleyhine 10.000 TL ve diğer davalı ........... aleyhine 20.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; 20/12/2017 tarihinde mailde talep edilen evrakların kendilerine gönderilmediğini, kusur ve maluliyet hususunda adli tıp tarafından rapor alınmasını, tedavi giderleri ve geçici iş göremezlik tazminat taleplerinin reddedilmesi gerektiğini, ücretin ispatlanması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 19/10/2017 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ......... plaka sayılı ........... Turizm adına kayıtlı yolcu otobüsünün geri manevra yaptığı esnada davacıya çarpması sonucu meydana gelen kaza nedeniyle mahkememizde maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, emniyet birimince tutulan kaza tespit tutanağına göre, sürücü ...'ın KTK 67. Maddesine göre kusurlu olduğu, davacı ............'ın kusuru olmadığına ilişkin tespitte bulunulduğu, Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu'nun 27/02/2019 tarihli raporuna göre ............'ın kaza nedeni ile % 10 engellilik oranının olduğu, iyileşme süresinin 9 ay olduğu yönünde rapor düzenlendiği, ATK raporu doğrultusunda aktüer bilirkişiden alınan rapora göre ............'ın 19/10/2017 tarihinde geçirdiği trafik kazası nedeni 43.625,40.-TL tazminat alacağının doğduğu yönünde tespitte bulunulduğu, davalılar ile davacıların ekonomik ve sosyal durumu ve kazaya karışan tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı ve paranın satın alma gücü dikkate alınarak " gerekçesiyle "maddi tazminat davası yönünden davanın kabulü ile; a-Davacının geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte 43.625,40.-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (.........Sigorta A.Ş. Yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) davacıya ödenmesine;manevi tazminat davası yönünden davanın kabulü ile;
a-10.000,00.-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine;
b-20.000,00.-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ........... Turizm...Ltd. Şti'nden alınarak davacıya ödenmesine;" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı ........... Turizm İnş Mad Nak Gıda Oto Yakıt Ve San Ltd Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın gerekçesinde davacının sürekli iş göremez olduğu değil,% 10 oranında geçici iş göremez olduğu ve 9 aylık iyileşme sürecinin bulunduğu hususunun ATK raporunda belirtildiğini, bu hali ile aktüerya bilirkişisi tarafından hesaplanan maddi tazminat miktarının fazla olduğunu, alınan aktüerya bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edilip edilmediği hususu da göz önünde bulundurularak denetime elverişli olup olmadığı hususlarının irdelenmesi gerektiğini, müvekkil şirket aleyhine hükmedilen 20.000 TL manevi tazminat yönünden kararı istinaf ettiklerini, manevi tazminat miktarının bazı kriterler değerlendirilerek somutlaştırıldığını, manevi tazminat olarak belirlenecek miktarın tazminat sorumlusunu fakirleştirmemesi tazminat alacaklısını da zenginleştirmemesi gerektiğini, dava konusu olayda davacı yararına hükmedilen toplam 30.000 TL manevi tazminat miktarının(20.000 TL müvekkil,10.000 TL diğer davalının sorumluluğunda) belirtilen kriterlere aykırı olarak belirlendiğini, davacı ............’ın 9 aylık iyileşme zamanı bulunan % 10 geçici engel durumu nedeni ile mahkemece belirlenen 30.000 TL manevi tazminatın çok yüksek olduğunu, “Davaya konu yaralamalı trafik kazası sebebi ile maluliyetin bulunmayışı, kazaya bağlı olarak yaşı küçük çocukta oluşan yaraların iyileşme süresinin bir ay olması göz önüne alındığından anne için 10.000 TL baba için 10.000 TL olarak hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanunu yoluna başvurulmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
19/07/2017 tarihinde davacının yaya olarak bulunduğu davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki davalılardan ........... Turizm Ltd. Şti 'nin işleteni bulunduğu, davalılardan ............Sig. A.Ş nezdinden Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi bulunan ........... plaka sayılı otobüsün geri manevrası sırasında trafik kazasının meydana geldiği, davacı yaya tarafından maddi ve manevi tazminat istemi ile davalılar hakkında açılan davanın yapılan yargılaması neticesinde; davanın kabulü yönünde karar verildiği, karara karşı davalı ........... Turizm Ltd. Şti. tarafından kararın kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'ın tam kusurlu olduğu, davacı yayanın kusurunun bulunmadığı, ATK 2. İhtisas Kurulu'nun 27/02/2019 tarihli raporuna göre, davacı yayanın % 10 oranında sürekli maluliyetinin ve 9 aylık geçici iş göremezlik zararının bulunduğu, alınan 21/10/2019 tarihli Aktüerya Hesap raporuna göre, maddi zararının hesaplandığı ve bunun hüküm altına alındığı, alınan Aktüerya Hesap raporunun detaylı ve gerekçeli açıklamalar içerdiği, denetime ve hükme elverişli olduğu anlaşıldığından, davalı ........... Turizm Ltd. Şti. vekilinin maddi tazminatın fahiş olduğu yönündeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmış, bu yöndeki istinaf başvurusunun esastan reddi gerekmiştir.
Dava dilekçesi ile davacı tarafından 30.000,00-TL manevi tazminat isteminde bulunulduğu, ilk derece mahkemesince 10.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'dan ve 20,000,00-TL manevi tazminatın davalı ........... Ltd. Şti 'den tahsiline karar verilmiş, söz konusu kararda manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi ihlal edilmiştir. Bir olaydan kaynaklanan ve şartları oluşan manevi tazminat miktarı bölünemez ve parçalanamaz, bu sebeple aynı olaydan sorumlu olan kişiler hakkında hükmedilecek manevi tazminat miktarı farklı tutarlarda belirlenemez. Tüm dosya kapsamına göre, kusursuz olarak karışmış bulunduğu trafik kazasında % 10 oranında sürekli engellilik hali oluşan, sosyal ve ekonomik durumu ile manevi tazminata hakim olan ilkeler dikkate alındığında, 30.000,00-TL manevi tazminata tüm sorumlular yönünden hükmedilmesi gerekirken manevi tazminatın bölünmezliği ilkesinin ihlal edilmesi sebebiyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak aynı gerekçe ve nedenlerle 30.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi gerekmiş ve HMK’ nun 355 ve 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca kararın re'sen kaldırılarak esasa ilişkin yeniden aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 27/02/2020 tarih ve 2018/45 Esas, 2020/112 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca RE'SEN KALDIRILMASINA,
II-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"1- MADDİ TAZMİNAT DAVASI YÖNÜNDEN DAVANIN KABULÜ İLE;
a-Davacının geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte 43.625,40.-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (... Sigorta A.Ş. Yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) davacıya ödenmesine;
b-Alınması gereken 2.980,00.-TL karar ve ilam harcının, 136,62.-TL peşin ve 115,00.-TL ıslah harcı toplamı: 252,00.-TL'nden mahsubu ile bakiye 2.728,00.-TL eksik harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydedilmesine;
c-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir olunan 6.471,30.-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine;
2-30.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ........... Turizm Ltd.Şti. 'den müştereken ve müteselsine tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 2.049,30-TL karar ve ilam harcının davalılar ... ile ........... Turizm Ltd.Şti.'den müştereken ve müteselsine alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir olunan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ........... Turizm...Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsine alınarak davacıya ödenmesine;
5-Her iki dava yönünden; Davacı tarafça yapılan 1.640,00.-TL toplam yargılama giderinin (başvuru harcı, peşin harç, ıslah harcı, gider avansından harcanan) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine;
6-Davacı tarafça yapılan ve arta kalan gider avansının, kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine; " şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
III-Davalı ........... Turizm Ltd.Şti 'den alınan istinaf karar peşin harcının davalıya iadesine,
IV-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan 148,60-TL başvuru harcı, tebliğ ve dosya gidiş dönüş masrafı 67,50-TL istinaf yargılama gideri toplamı 216,10-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VI-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi/ikmaline ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK' nın 362/(1)-a maddesi gereğince kesin olmak üzere ............. tarihinde oy birliğiyle karar verildi.