T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/383
KARAR NO: 2022/1373
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/11/2019 (Karar)
NUMARASI: 2016/717 Esas, 2019/504 Karar
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen alacak davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri 16.08.2012 tarihinde ... ...-... nolu ... İl Müdürlüğü ....- ....- ......- ....... ilçeleri ( Merkez, köy ve bağlıları dahil) arıza onarım ve bakım işi için ... ...Erzurum ... tesislerinde açık ihale usulüne göre yapılan ihaleye girmiş ve söz konusu işi aldıklarını, bu iş kapsamında düzenlenen ...Elektrik dağıtım A.Ş Genel müdürlüğü ve bağlı dağıtım şirketlerinin 4734 sayılı kamu ihale kanunun 3. Maddesinin G bendin kapsamında yapılacağı mal ve hizmet alımları hakkındaki yönetmeliği göre açık ihale usulü ile ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak tipi idari şartnamesi uyarınca yapılan ihaleyi müvekkilleri 2012/......... KİK ihale kayıt numarası ile 16.08.2012 Tarihinde kazandıklarını, İhalenin müvekkilleri tarafından kazanılmasından sonra 02.10.2012 tarihinde sözleşme imzalandığını ihale bedeli 3.578.400,00-TL olup ihale süresi ise işe başlama tarihinden itibaren 730 (24 ay) takvim günü olduğunu müvekkil şirketin 16.10.2012 tarihinde işe başladığını işe başlanılma esasında sözleşme gereği olan sözleşme bedelinin %3 oranında malzeme kesin teminatı da müvekkilinden alındığını, bu nedenle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının sakla kalmak kaydı ile müvekkil şirketin uğramış olduğu ve uğrayacağı tüm zararlarına karşılık gelmek üzere şimdilik toplam 20.000,00-TL zararın fesih tarihi olan 01.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini dava ve talep konusu etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava zaman aşımına uğramıştır. Yetkili ve Görevli Mahkemede Açılmamıştır. Husumet itirazlarının olduğunu ve davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini cevaben bildirmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Tüm dosya kapsamından; Davacı tarafça 16.08.2012 tarihinde ... ...-... nolu ... İl Müdürlüğü ...- ......- ....- ....... ilçeleri ( Merkez, köy ve bağlıları dahil) arıza onarım ve bakım işi için ... ... Erzurum ... tesislerinde açık ihale usulüne göre yapılan ihaleye girmiş ve söz konusu işi aldıkları, bu iş kapsamında düzenlenen ...Elektrik Dağıtım A.Ş Genel Müdürlüğü ve bağlı dağıtım şirketlerinin 4734 sayılı kamu ihale kanunun 3. Maddesinin G bendin kapsamında yapılacağı mal ve hizmet alımları hakkındaki yönetmeliği göre açık ihale usulü ile ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak tipi idari şartnamesi uyarınca yapılan ihaleyi müvekkilleri 2012/... KİK ihale kayıt numarası ile 16.08.2012 Tarihinde kazandıkları ,İhalenin davacılar tarafından kazanılmasından sonra 02.10.2012 tarihinde sözleşme imzalandığı, ihale bedeli 3.578.400,00 TL olup ihale süresi ise işe başlama tarihinden itibaren 730 (24 ay) takvim günü olduğu, davacı şirketin 16.10.2012 tarihinde işe başladığı işe başlanılma esasında sözleşme gereği olan sözleşme bedelinin %3 oranında malzeme kesin teminatı da davacıdan alındığı, bu nedenle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının sakla kalmak kaydı ile davacı şirketin uğramış olduğu ve uğrayacağı tüm zararlarına karşılık gelmek üzere şimdilik toplam 20.000,00 TL zararın fesih tarihi olan 01.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi talepli dava açılmış, 01/06/2018 tarihli Mali Müşavirden alınan bilirkişi raporunda; davacının teminat mektuplarının iadesi için 3.811,00 TL ile gerçekleşmeyen ihale bedeli ile toplam ihale bedeli oranına göre davacının ihale için ödemek durumunda kaldığı 47.234,80 TL 'den gerçekleşmeyen %34,22 ihale bedeline tekabül eden 16.163,75 TL, davalı şirketin davacı şirket elemanlarına 21/01/2013 tarihinde verdiği ekat ve iş güvenliği eğitimi için düzenlenen 20.862,40 TL faturadan gerçekleşmeyen % 40,60 oranındaki süreye tekabül eden 8.470,13 TL, davalı şirketin davacı şirket elemanlarına 28/03/2013 tarihinde verdiği ekat ve iş güvenliği eğitimi için düzenlediği 16.744,96 TL faturadan gerçekleşmeyen % 45,33 oranındaki süreye tekabül eden 7.590,49 TL 'yi dava tarihinden itibaren davacıdan talep edebileceği belirtilmiş, ancak davalı vekilinin 25/03/2019 tarihli dilekçesinde taraflar arasında yapılan sözleşmenin 8. Maddesinde " sözleşmenin düzenlenmesine ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile giderler yükleniciye aittir " yine sözleşmenin feshine ilişkin 30/3 maddesinde " Bağlı şirketlerin özelleştirilmesi neticesinde... İşin yapılan kısmı henüz % 70 seviyesine ulaşmamış olsa bile yükleniciye bundan dolayı söz konusu kâr mahrumiyeti dahil olmak üzere herhangi bir ödemede bulunulmaz yüklenici bu sebeple kamudan, görevlilerden ve yetkililerden herhangi bir hak ve zarar tazmin talebinde bulunamaz " hükmü gereği genel işlem niteliğinde olup olmadığı ve taraf itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, söz konusu raporun sonuç kısmında özetle; "Somut uyuşmazlıktaki feshin, taraflarca imza altına alınmış, ...Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü ve Bağlı Dağıtım Şirketlerinin 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3. maddesinin (G) bendi kapsamında yapacağı, Mal ve Hizmet Alımları Hakkında Yönetmeliğe Göre Uygulanacak birim Fiyat Hizmet Alımı tip Sözleşmesi'nin 30/3. maddesine uygun olduğu, bu sebeple fesih işlemi yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, ilgili sözleşme hükmü doğrultusunda, yükleniciye kâr mahrumiyeti dahil olmak üzere herhangi bir ödemede bulunulamayacağı" belirtilmiş mahkememizce de bilirkişi raporunun sözleşme hükümleri gereği, usul ve yasaya uygun bulunan bilirkişi raporu da gözönünde bulundurularak "gerekçesiyle "Davacının davasının Reddine" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin hukuki konuda bilirkişiye gitmesi ve red gerekçesinde sadece bu görüşü dayanak yapmasının hukuka aykırı olduğunu, Anayasa’nın 9, 36, 139, 140 ve 141. maddelerinin ihlali anlamına geldiğini, mahkemeye sunulan bu rapor ile davanın esası hakkında görüş bildirildiğini, hesap bilirkişilerinin yanlış ve eksik hesaplamalarından sonra dosyanın hukukçu bilirkişilere tevdi edildiğini, hukukçu bilirkişilerin görüşlerinin çürütüldüğünü, bu nedenle dava dosyasında kesin mahiyette görüş olmaması nedeniyle dosya daki bu çelişkinin giderilmesi gerektiğini, özelleştirme kapsamında söz konusu işi alan ve dağıtım şirketi ile ...Elektrik Dağıtım A.Ş Genel Müdürlüğü arasında ki özelleştirme kapsamında yapılan sözleşme ve ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak idari şartnamenin de incelenmeksizin karar verildiğini, Sözleşme gereği müvekkilinin mevcut zararının karşılanması gerektiği hususunun açıkça belirtildiğini, bu durumun şartname ve sözleşmede sabit olduğunu, yerel mahkemece incelenmeden araştırılmadan karar verme yoluna gidildiğini belirterek kararın kaldırılması istemi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, alacak istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Davacı ile ...Elektrik Dağıtım A.Ş arasında yapılan ihale neticesinde; hizmet alımına ilişkin sözleşmenin imzalandığı, teminatların alındığı ve ihale süresi içerisinde ihalenin tarafı olan kurumun özelleştirilmesi sebebiyle sözleşmenin fesh edildiği bu fesihden dolayı davacı tarafından uğranılan zararın tazmininin istenildiği davada, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; davanın reddi yönünde karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından kararın kaldırılması amacıyla istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; özelleştirme nedeni ile fes hedilen sözleşmenin 30/3 maddesi bağlı şirketlerin özelleştirilmesi halinde bunların sonuçlarını düzenlemektedir. Ve bu sonuçlardan biri olarak da yükleniciye kar mahrumiyeti de dahil olmak üzere herhangi bir ödemede bulunulamayacağı ve bu sebeple yüklenicinin hak ve zarar talebinde bulunamayacağı açıkça hükme bağlanmıştır. Tüm bunlara göre, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin tarafların anayasası olduğu ve söz konusu hükmün genel işlem şartı niteliğinde de bulunmadığı dikkate alındığında, ilk derece mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353-1-b-1. maddesi gereğince esastan reddi gerekmiş ve aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 80,70-TL harçtan başlangıçta alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 26,30-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan davacı tarafça bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Gerekçeli kararın taraflara tebliği ile harç tahsil müzekkeresi işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,
6-Kararın kesinleştirme ve gider avansı ikmali/iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361. ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi zarfında Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere 04/07/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.