T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/279
KARAR NO: 2021/1063
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 11/05/2017 (Dava), 25/10/2019 (Karar)
NUMARASI : 2017/237 Esas, 2019/461 Karar
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden
Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 20/10/2021
Taraflar arasında görülen Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 352. madde uyarınca dosya üzerinden ön inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... hakkında ..................Yapı Kooperatifi yönetim kurulu tarafından 18/10/2010 tarihinde alınan karar gereği, müvekkil kooperatife ... Blok ...Nolu Dükkânın satışı konusunda 35.000,00 TL satış bedeli ile anlaşarak satış bedelini o tarihte ...........Bankası'ndan bir miktarda kredi çekerek nakden ve peşin ödeyerek Yönetim Kurulu Kararı ile satın aldığını, aynı tarih itibari ile Kooperatif üyeliğinin de Yönetim Kurulu kararı ile gerçekleştiğini, 20/10/2016 ...............Yapı Kooperatifi ile ................... Ticaret ve Sanayi A.Ş. arasında imzalanan sözleşme gereği, Erzurum Büyükşehir Belediye Meclisinin 15/10/2014 tarih ve .......... nolu kararı gereğince kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen .............. Mah. ........... ada, ... ve .... parsellerle alakalı olarak bu alanın 13/05/2015 tarih ve .......... nolu karara istinaden ............ ada ... ve ......parsellerin ve üzerinde bulunan inşaat halindeki yapının Erzurum Büyükşehir Belediyesine ait ......... ilçesi,......... Mah. .......... ada, ..., ..., .......... nolu parsellerle takasına karar verildiğini, arsa sahibi'ne ait .......... ili, ....... ilçesi, .......... Mah. ........ tapunun; ........... ada, ......... parsel sayılarında kayıtlı bulunan arsanın ve üzerinde 6 katlı inşaat halinde gayrimenkulun ..........'a devri karşılığında mülkiyeti Erzurum Büyükşehir Belediyesine ait .......... ilçesi ........... Mah. ........... ada ....,....,.......... parsellerin .........'a devredilmesinden sonra .......... parselde yapılacak binada 13 adet bağımsız bölüm dairenin kendisine verileceğini, müvekkilin .............. Kooperatifi Yönetcileri ile yaptığı görüşmede kendisine 13 daireden herhangi bir hak verilmeyeceğini, bu dairelerin asıl sahiplerine teslim edileceğini, arta kalan dairelerin ise satılarak paylaştırılacağını, müvekkiline ise 2010 yılındaki yönetim kurulu kararı ile 35.000,00 TL Nakden ve Peşin ödediği paranın herhangi bir denkleştirmeye tabi tutulmadan ödeneceğini ve bunun dışında kendisine herhangi bir pay verilmeyeceğinin söylendiğini, bu nedenlerle .................A.Ş. ile yapılan sözleşme gereği yapılacak binada kooperatife teslim edilecek olan bu 13 adet bağımsız bölümden, usulünce yapılacak inceleme sonucuna göre, müvekkile dairesinin teslim edilip edilmeyeceğinin tespitini, konut teslimi mümkün bulunmadığının tespiti halinde müvekkilinin konut yerine 2010 yılında nakden ve peşin olarak ödediği bedel olan 35.000,00-TL 'nin denkleştirici adelet ilkesi gereğince rayiç değerinin belirlenerek, kooperatiften alınarak davacıya ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; başlangıçta 35.000,00-TL olarak açtıkları dava miktarını dosyaya sunulan bilirkişi raporu doğrultusunda 90.000,00-TL arttırarak toplam 125.000,00-TL üzerinden karar verilmesini talep etmiş, dava artırım harcını da yatırdırkları görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; " Tüm dosya kapsamından; Davacı ...'ın ........................ yönetim kurulu tarafından 18/10/2010 tarihinde alınan karar gereği, kooperatife ......... Blok ........ Nolu Dükkânın satışı konusunda 35.000,00 TL satış bedeli ile anlaşarak satış bedelini o tarihte ............ Bankası'ndan bir miktarda kredi çekerek nakden ve peşin ödeyerek Yönetim Kurulu Kararı ile satın aldığı, aynı tarih itibari ile Kooperatif üyeliğinin de Yönetim Kurulu kararı ile gerçekleştiği, 20/10/2016 .............Kooperatifi ile.................... Ticaret ve Sanayi A.Ş. arasında imzalanan sözleşme gereği, Erzurum Büyükşehir Belediye Meclisinin 15/10/2014 tarih ve ........... nolu kararı gereğince kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen .......... ilçesi, ................ Mah. ......... ada, ....... ve ....... parsellerle alakalı olarak bu alanın 13/05/2015 tarih ve ....... nolu karara istinaden ...... ada ..... ve ..... parsellerin ve üzerinde bulunan inşaat halindeki yapının Erzurum Büyükşehir Belediyesine ait ........ ilçesi, ....... Mah. ........ ada, ..., ...., ....... nolu parsellerle takasına karar verildiği, arsa sahibine ait Erzurum ili, .......... ilçesi, ..........Mah. ......... tapunun; ........... ada, ......... parsel sayılarında kayıtlı bulunan arsanın ve üzerinde 6 katlı inşaat halinde gayrimenkulun .........'a devri karşılığında mülkiyeti Erzurum Büyükşehir Belediyesine ait ........ ilçesi ......... Mah. ...... ada ...,.....,... parsellerin ........'a devredilmesinden sonra ....... parselde yapılacak binada 13 adet bağımsız bölüm dairenin kendisine verileceği, müvekkilin ........... Yönetcileri ile yaptığı görüşmede kendisine 13 daireden herhangi bir hak verilmeyeceği, bu dairelerin asıl sahiplerine teslim edileceği, arta kalan dairelerin ise satılarak paylaştırılacağını, müvekkiline ise 2010 yılındaki yönetim kurulu kararı ile 35.000,00 TL nakden ve peşin ödediği paranın herhangi bir denkleştirmeye tabi tutulmadan ödeneceği ve bunun dışında kendisine herhangi bir pay verilmeyeceğinin söylendiği, bu nedenlerle ..........A.Ş. ile yapılan sözleşme gereği yapılacak binada kooperatife teslim edilecek olan bu 13 adet bağımsız bölümden, usulünce yapılacak inceleme sonucuna göre, davacıya dairesinin teslim edilip edilmeyeceğinin tespiti, konut teslimi mümkün bulunmadığının tespiti halinde konut yerine 2010 yılında nakden ve peşin olarak ödediği bedel olan 35.000,00 TL 'nin denkleştirici adelet ilkesi gereğince rayiç değerinin belirlenerek, kooperatiften alınarak davacıya ödenmesi talepli dava olduğu, dosya kapsamı, talimatla alınan 08/05/2019 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre; Davacının kooperatif üye kayıt defterene ve Genel Kurul Toplantı hazirun cetvellerine göre davacının davalı kooperatif üyesi olduğu, 27/04/2015 tarihli Bakanlık Temsilcisi Raporuna göre kooperatif üyesi olarak gözüktüğü, yine kooperatifin 26/04/2015 tarihli ............. Kooperatifi'nin olağan genel kurul toplantısında alınan kararın 6.maddesinde kooperatif bitene kadar çıkacak tüm borçlardan üye kayıt defterine kayıtlı bulunan tüm daire ve dükkân sahiplerinin hisseleri oranında sorumlu olacaklarına, oy çokluğu ile karar verildiği, söz konusu kararda " tüm borçların ve yapılacak tüm ödemelerin neler olduğuna açıklık getirilmediği, sonrasında inşaat finansmanına ilişkin kendisinden herhangi bir bedelde talep edilmediği, daha sonraki işlemlerin devam etmesi ile birlikte zımmen peşin bedelli üyeliğin benimsendiği" böylelikle davalı kooperatifin bir kısım ödemelerin eksik olduğuna ilişkin iddia ve beyanlarına itibar edilmemiştir. Davacının davalı kooperatife 2010 yılında 35.000,00 TL ödeyerek peşin bedelle ........ bloktan dükkân aldığının sabit olduğu, davacının peşin ödeme yapmak suretiyle satın aldığı dükkanın bulunduğu yerin kentsel dönüşüm alanına girmesi nedeniyle davalı kooperatif tarafından teslim edilemeyeceği, kooperatifin bu bloğu Erzurum Büyükşehir Belediyesi ile anlaşılarak .......... İnş. A.Ş. 'ye vermesi karşılığında belediyenin tahsis ettiği alanda yapacağı alandaki binanın 13 bağımsız bölümden oluştuğu ve davacıya verilecek bir dairenin mevcut olmadığı, söz konusu bilirkişi raporunda denkleştirici adalet ilkesine göre verdiği bedelin rayiç bedelinin 125.000,00 TL olduğu ve davacı vekilinin de dava belirleme ve harç dilekçesinde bu miktarın kendisine ödenmesini talep ettiği mahkememizce de Davacı tarafın davasının Kabulüne, 125.000,00 TL 'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınıp davacı tarafa ödenmesine, karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda belirlenen 35.000,00-TL'nin rayiç değerinin dava tarihi itibariyle 55.802,53-TL'ye tekabül ettiğini, müspet zararında dahil edilerek 125.000,00-TL'ye hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliği nedeniyle alacak istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Davacı özetle, davalı kooperatiften 35.000,00-TL'ye satın aldığı dükkanın kendisine teslim edilmediğini, kooperatife ait ........ ada .... ve ..... parsel sayılı taşınmazlarla, Erzurum Büyükşehir Belediyesine ait ....... ada ...,...,... parsel sayılı taşınmazlarla takas edildiğini, davalı kooperatifeait ........... ada ........ parsel sayılı taşınmazın ........'a devri karşılığında, ........ ada ....... parsel sayılı taşınmaz üzerine yapılacak binada kooperatife 13 adet bağımsız bölüm daire verildiğini, davalı kooperatifin davacıya bu 13 adet bağımsız bölümden birini vermediği gibi, davacının ödediği 35.000,00-TL paranında herhangi bir denkleştirmeye tabi tutulmadan ödeneceğini bildirdiğini, 13 adet konuttan davacıya bir adet konut teslim edilip edilmeyeceğinin belirlenmesini, konut teslimi mümkün olmadığı takdirde 2010 yılında ödenen 35.000,00-TL'nin denkleştirici adalet ilkesi gereğince rayiç değerinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesini talep etmiştir.
Davalı özetle, 06.09.2017 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan 7. Madde kararına göre diğer üyelerin 160.000,00-TL ödeme yaptığını, davacının bu ödemeyi yapmadığını, 35.000,00-TL ödeyerek .............'tan daire talep ettiğini, kooperatif yönetiminin arta kalan dairelerin satışından elde edilen gelirle ayrılan üyelere borçlarını ödeyeceğini bu nedenlerle davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilince istinaf edilmiştir.
Dosya içerisindeki kooperatif belge ve kayıtlarının incelenmesi sonucu alınan 08.05.2019 tarihli bilirkişi raporunda, davacının peşin bedelle üye olduğunu, sonrasında inşaat finansmanına ilişkin kendisinden herhangi bir bedel de talep edilmediğini bu doğrultuda ve yapılan açıklamalar uyarınca kooperatif yönetiminin ve üyelerinin daha sonrasında yaptıkları işlemler ile peşin bedelli üyeliğin zımnen benimsediklerini kabul ederek 2010 yılında 35.000,00-TL peşin bedelle kooperatife davacının ortak olduğunu, davacıya teslim edilmesi gereken dükkandan dolayı kooperatifin malen sorumlu olduğunu belirtmiş ve mahkemece davacının davalı kooperatife peşin bedelle üye olduğu kabulü ile karar verilmiş ise de davalı kooperatifin 26.04.2015 tarihli olağan genel kurul toplantısında üyelere ek ödeme yükümlülüğü yüklendiği ve davacı ...'ın da arasında yer aldığı bir kısım üyeler tarafından bu genel kurul kararının iptali için Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/104 Esas, 2017/511 Karar sayılı dosyasında dava açıldığı, bu davada verilen karar üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2017/1770 Esas, 2018/1930 Kara sayılı ilamında, çözümü gereken uyuşmazlıklardan birinin davacıların peşin bedelle üye olup olmadıkları ve bu doğrultuda hak ve yükümlülüklerinin neler olacağı hususunun tespit edildiği, davacıların peşin bedelle üye kaydedilmelerine dair davalı kooperatifin zımni benimsemesinin bulunup bulunmadığı hususunda bilirkişi raporu alınması gerektiği gerekçesi ile mahkemece verilen kararın kaldırıldığı, henüz bu dava ile ilgili sonucun eldeki davaya yansımadığı anlaşılmıştır.
Mahkeme kararlarının birbirleriyle uyumlu olması ve çelişkiye düşülmemesi için davacının, davalı kooperatife peşin bedelle üye kaydedilmiş olmasına kooperatifin zımni benimsemesi olup olmadığı bir başka davada uyuşmazlık konusuyken, eldeki davada davacı ...'ın peşin bedelle üye olduğunun kabulü mümkün değildir. Bu itibarla mahkemece Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/104 Esas, 2017/511 Karar sayılı dosyasında verilen kararın kaldırılması sonrasında verilen kararın sonucu beklendikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bu sebeple davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile dava dosyasının esası incelenmeksizin HMK’nın 355, 353/(1)-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 25/10/2019 tarih ve 2017/237 Esas, 2019/461 Karar sayılı kararının, dava dosyasının esası incelenmeksizin HMK’nın 355, 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Dava dosyasının HMK’nın 355, 353/(1)-a maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davalı tarafından yatırılan istinaf peşin harcının davalıya iadesine,
4-İstinaf başvurusu aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin mahkemesince verilecek nihai kararla hüküm altına alınmasına,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından istinaf kanun yoluna davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-Gerekçeli kararın yerel mahkemece taraflara tebliğine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 20/10/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.