T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/1722
KARAR NO: 2021/1494
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/04/2018 (Karar)
NUMARASI: 2016/873 Esas, 2018/169 Karar
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden
Kaynaklanan (İtrazın İptali)
KARAR TARİHİ: 22/12/2021
Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasında yapılan açık yargılaması sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu 02/01/2014 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili banka şubesiyle imzaladığı bankacılık sözleşmesi gereğince çek kullandığını, kullandığı çeklerin 5 adetinin ödenmemesi nedeniyle müvekkili bankanın zorunlu karşılık tutarı olarak 2.750,00 TL ödeme yaptığını, davalıya elindeki çekleri iade etmesi için ihtarda bulunulduğunu, davalının çekleri iade etmediğini, Erzurum ....... İcra Dairesinin ....... ve ...... İcra dairesinin ...... esas sayılı dosyalarında yapılan takibe itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda "Dava icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasında yapılan bankacılık hizmet sözleşmesi gereğince davalıya çek defteri verilmiş, davalının çekleri ödememesi nedeniyle bankaca zorunlu olarak ödenen bedeller talep edilmiştir.
Ayrıca taraflar arasında 20/04/2006 tarihli 50.000,00 TL limitli genel nakdi ve gayri nakdi kredi sözleşmesi imzalandığı görülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın kredi sözleşmesi ve bankacılık hizmet sözleşmesi kapsamında kullandırılan çeklerden kaynaklandığı, TTK'nun 4/1-f maddesi uyarınca Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davalarının ticari dava olduğu, ayrıca çekin TTK'nun 780 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, kanunun 4/1-a maddesi uyarınca bu kanundan doğan davaların ticari dava sayılacağının düzenlendiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava olduğu anlaşılmıştır.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nun 114/c maddesi gereğince mahkemelerin görevi dava şartı olup, yasanın 115. maddesi gereğince mahkeme dava şartının bulunup bulunmadığının res'en ve davanın her aşamasında araştırmakla yükümlüdür.
TTK'nun 5/2 maddesinde '' şu kadar ki; bir yerde ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4 üncü maddesi hükmünce ticari sayılan davalarla hususi hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere ticaret mahkemesinde bakılır.'' hükmü, 5/3 maddesinde "Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmü düzenlenmiş olup Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, dava konusunun TTK'da düzenlendiğinden mutlak ticari dava olduğu ve yasanın 4 ve 5. maddeleri gereği Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği, HSYK'nun 23.07.2015 tarih 1157 sayılı kararı ile Erzurum Adliyesinde 03.08.2015 tarihi itibariyle Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi kurulduğu anlaşılmakla" gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
İstinaf eden davalı vekili dilekçesinde; Davalı hakkında ödenmemiş çek yapraklarının bedelinin tahsili için icra takibi başlattıklarını, takibe konu esas alacak tutarını icra dosyasına yatırdıklarını, davalının faiz ve ferilerine ise itirazda bulunduğunu, davalının itiraz dilekçelerinin taraflarına tebliğ olmadığı, yerel mahkemenin dava açma süresi yönünden hatalı bir yorum yaparak davalarını usulden reddettiklerini, bunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, beyan ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı alacaklı banka tarafından davalı aleyhine Erzurum ...... İcra Müdürlüğü'nün .......Esas sayılı dosyası üzerinden beş adet çeke dayanarak ilamsız icra takibi yapıldığı, yine aynı taraflar arasında Erzurum ....... İcra Müdürlüğü'nün ............ Esas sayılı dosyası üzerinden kredi için ilamsız icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine duran takiplerle ilgili olarak itirazın iptali davası açıldığı ve ilk derece mahkemesince Erzurum ... İcra Müdürlüğü'nün ....... Esas sayılı dosyası yönünden davanın reddine, Erzurum ...... İcra Müdürlüğü'nün .......... Esas sayılı dosyası yönünden davanın kısmen kabulü ile itirazın 1.452,00-TL yönünden iptali ile takibin devamına karar verildiği anlaşılmıştır.
6100 Sayılı HMK'nun 355. Maddesi gereğince kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemede;
Davacı alacaklı banka tarafından davalı tarafından keşide edilen toplam altı adet çek ile ilgili olarak Erzurum ...... İcra Müdürlüğü'nün ..........Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden 4.275,23-TL takip çıkışı ile ilamsız icra takibi yaptığı, bu icra takibine davalı tarafından süresi içerisinde kısmen itiraz edildiği ve takibin 2.750,00-TL asıl alacak, 243,43-TL faiz olmak üzere toplam 2.993,43-TL üzerinden devamına icra müdürlüğünce karar verildiği, söz konusu meblağın 19/09/2011 tarihinde icra veznesine yatırıldığı, davalı borçlunun bu icra takibine yapmış olduğu kısmi itirazın davacı alacaklı bankaya tebliğ edilmediği ancak icra dosyasına yatan paranın 29/09/2011 tarihinde alacaklı vekili Av. ... tarafından ....... reddiyat numaralı makbuz ile çekildiği, dolayısıyla davacı alacaklı bankanın icra takip dosyasına yapılan kısmi itirazdan paranın vekili tarafından çekildiği tarih olan 29/09/2011 tarihinde haberdar olduğu, itirazın iptali davasının 02/01/2014 tarihinde yani bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddi yönündeki kararda hukuka aykırılık bulunmadığından bu yöndeki davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi gereklidir.
Davacı alacaklı banka tarafından davalı aleyhine Erzurum ....... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı dosyası üzerinden 16.988,15-TL takip çıkışı ile ........ numaralı kredi sözleşmesinden kaynaklı olarak ilamsız icra takibi yaptığı, bu takibe davalı tarafından süresi içerisinde itiraz edildiği, itirazın davacı alacaklı bankaya tebliğ edilmediği dolayısıyla itirazın iptali davasının süresi içerisinde açıldığının kabulü gereklidir. İlk derece mahkemesince alınan 10/08/2017 tarihli bilirkişi raporuna göre söz konusu icra takibinin toplam 10 adet çek yaprağından dolayı depo bedeli olarak yapıldığı ancak çek yapraklarına göre depo bedelinin 5.495,00-TL olması gerektiğinin ifade edildiği anlaşılmakla takibin bu miktar üzerinden devamına karar verilmesi gerekirken yine diğer icra dosyası için bilirkişi tarafından hesaplanan 1.452,00-TL bakiye alacak üzerinden devamına karar verilmesi doğru görülmemiş bu sebeple davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararın kaldırılarak 5.495,00-TL üzerinden takibin devamına karar vermek gerekmiş ve yine talep edilen meblağın çek depo bedeli olması, elinde bulundurduğu çek yaprak sayısına göre tarafların bu bedeli hesaplayacak durumda oldukları anlaşıldığından alacağın likit ve belirli olması sebebiyle ve şartlarının oluşması sebebiyle Erzurum ....... İcra Müdürlüğünün dosyası kapsamında 5.495,00-TL asıl alacak üzerinden %20 oranında hesaplanan icra ve inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine yönelik olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2- Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere;
"1-)A-) Davacı tarafça Erzurum ....... İcra Müdürlüğü'nün ....... Esas sayılı dosyasında; bir yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davası açılmadığı anlaşıldığından dava şartı yokuluğundan davanın reddine, takibin iptaline,
B-)Davacı tarafın davasının Kısmen Kabulüne, Erzurum ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı dosyasında takibin 5.495,00-TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin takibin iptaline,
C-)Alacak likit ve belirli olduğundan kabulüne karar verilen 5.495,00-TL asıl alacak üzerinden %20 oranında hesap edilen 1.099,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
D-)Alınması gereken 375,36-TL harçtan dava açılırken 129,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 245,51-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına.
E- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. gereğince 5.100,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine.
F-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. Gereğince 5.100,00- TL'nın davacıdan alınarak davalıya verilmesine.
G- Yargılama aşamasında davacı tarafından yapılan toplam 1.449,89-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red durumu dikkate alınarak takdiren 374,68-TL'nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine artan giderin davacı üzerinde bırakılmasına. Davalı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 552,15-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red durumu dikkate alınarak takdiren 409,46-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine artan giderin davalı üzerinde bırakılmasına." şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
3-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının davacıya iadesine,
4-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 90,00-TL posta gideri ile 121,30-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 211,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadan karar verilmiş olması nedeniyle vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi/ikmaline ilişkin işlemlerin mahal mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde İİK 364. maddesi gereğince kesin olmak üzere 30.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.