T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/825
KARAR NO: 2024/594
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/12/2021 (Karar)
NUMARASI: 2018/119 Esas, 2021/500 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07/09/2014 tarihinde sürücü...'nun sevk ve idaresinde olan ... plaka sayılı otomobilin yaptığı tek taraflı kaza sonucunda araç içerisinde yolcu konumunda seyahat eden müvekkilleri ... ve ...'nun yaralandığını, kaza nedeniyle Oltu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2014/... sayılı soruşturma dosyası açıldığını ve Oltu Asliye Ceza Mahkemesinin 2015... Esas sayılı dosyası ile taksirle ölüme neden olma suçundan dolayı ceza davası açıldığını, Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'ndan aldırılan kusur raporu içeriğine göre sürücü...'nun asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini ve kaza tespit tutanağında da sürücü ...'in asli kusurlu olduğunun belirtildiğini, müvekkillerinin kaza nedeniyle sürekli engelli kaldıklarını, ... plakalı aracın ZMSS poliçesi ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, müvekkili ...'nun ... Sigorta A.Ş'ye başvurduğunu ve hasar dosyasının açıldığını, hasar dosyası kapsamında 10.641,00 TL ödeme yapıldığını, Müvekkili ... için ise 5.7583,00 TL ödeme yapıldığını ancak yapılan bu ödemelerin kazazede davacıların uğramış olduğu maddi zararlarını karşılamaktan çok uzak olduğunu, bu nedenlerle müvekkillerinin davalı taraftan sakatlık ve geçici iş göremezlik nedeniyle uğradığı zararlara karşılık isteyebileceği bakiye tazminat miktarlarının tespitine, davacı ...'nun sakat kalması nedeniyle şimdilik bakiye 3.000,00 TL efor tazminatının, poliçedeki sakatlık kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsiline, davacı ...'nun sakat kalması nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL bakiye efor tazminatın poliçedeki sakatlık kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsiline, hükmedilecek maddi tazminatlara sigorta şirketinin ödeme tarihinden başlamak üzere ticari faiz yürütülmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 05/08/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile davacı ... yönünden dava değerini toplam 61.613,46-TL olarak ıslah ettiği anlaşılmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sürücü... davacılardan ...'nun eşi, diğer davacı ...'nun ise babası olduğunu, sürücünün kazada alkollü araç kullandığını ve hatır taşımacılığı yaptığını, dolayısıyla alkollü araç kullanımı sonrasındaki taleplerin poliçe kapsamı dışında olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla öncelikle kusur incelmesi yapılmasını ve bilirkişi raporu aldırılması gerektiğini, bu nedenlerle usul ve esas açısından yasal dayanaktan yoksun olan davanın reddine, yargılama giderlerinin ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
YEREL MAHKEME KARARI;
Mahkemece, "... Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davası olduğundan davacı ... hakkında düzenlenen maluliyet raporu hükme esas alındığında, davacının sürekli maluliyet oluşturacak bir yaralanmasının bulunmadığı, yarlanması nedeniyle üç ay geçici iş göremezlik süresinin olabileceği değerlendirilmiştir. Davacıya sigorta şirketi tarafından 10.641,00 TL'lik ödeme yapıldığından ve davacının bu tutarın üzerinde maddi bir zararı oluşmadığından bu davacı yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda, davacı ...'nun maluliyetinin kaza tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre tespiti yaptırılmıştır. Yine bu ilamlar doğrultusunda TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlenen aktüerya raporu hükme esas alınmıştır. Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen maluliyet ve kusur raporları ile aktüerya raporu hükme esas alınarak davacı ...'nun davasının kabulüne karar verilmiştir. Davacı vekili iki kez dava değerini arttırmak için dilekçe sunmuştur. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2020/8794 Esas 2021/14066 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere HMK'nin 107/2.maddesi kapsamında dava değerini artırmak ıslah değildir. Tahkikat sonuçlandıktan ve dava değeri net olarak belirlendikten sonra davacı vekili tarafından dava değerini belirlemek için HMK'nin 107/2.maddesi kapsamında dava değeri ikinci kez belirlendiğinden davacı vekilinin 05.08.2021 tarihli dilekçesi üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir. Dava belirsiz alacak davası olduğundan, Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 2019/2198 Esas 2020/4893 Karar sayılı ilamı doğrultusunda zararın tamamı için faiz başlangıcı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olarak belirlenmiştir." gerekçesiyle "Davacı ...'nun davasının reddine, Davacı ...'nun davasının kabulü ile; 61.613,46 TL'nin 07/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF İTİRAZLARI:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müteveffa...'nun dava konusu kazada alkollü araç kullandığını ve hatır taşımacılığı yaptığını, dolayısıyla alkollü araç kullanımı sonrasındaki taleplerin poliçe kapsamı dışında olup davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu hususun göz ardı edildiğini, bilirkişi raporunda ve mahkeme kararında hatır taşımacılığı yapıldığının göz ardı edildiğini, bu durumun bozma nedeni olduğunu, bilirkişi raporunda zarar görenlerin kusurlarının olup olmadığı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, davacı tarafın kısmi eda ve küllü tespit davası şeklinde davayı açtığını, mahkemece bu hususun göz ardı edildiğini, mahkemece davacı tarafın kısmi ıslah talebinin kabul edildiğini, faiz başlangıç tarihi olarak da 07/02/2018 tarihinin esas alındığını, ıslah tarihinin faiz başlangıç tarihi olarak esas alınması gerektiğini, bu yönüyle kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılması durumunda alacağın HMK'nın 107/2. maddesi uyarınca arttırılamayacağını, ancak mahkemece davacı tarafın 15/01/2021 ve 05/08/2021 tarihli talep arttırım dilekçelerinin kabul edildiğini, ıslah talebinin usulüne uygun olmadığından reddinin gerektiğini, zira davanın niteliği gereği tamamen ıslah edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte faiz başlangıç tarihinin müvekkilinin temerrüte düştüğü ıslah tarihi olan 05/08/2021 olması gerektiğini, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, tüm bu nedenlerle tehir-i icra taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesince aleyhlerine verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacıların yolcu olarak bulunduğu aracın tek taraflı karıştığı kazada yaralandıklarını ileri sürerek aracın ZMMS sigortacısından maluliyet tazminatı talebinde bulundukları, davalı tarafın davanın reddini talep ettiği, mahkemece davacı ...'nun davasının reddine, davacı ...'nun davasının kabulüne hükmedildiği anlaşılmıştır.
İstinaf talebinde bulunan davalı vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Yargıtay içtihatlarına ve yasal mevzuata göre zarar görenin alkollü sürücünün aracına bilerek binmekle müterafik kusurlu olup olmadığı üzerinde durulup 6098 sayılı TBK'nın 52. md. uyarınca maddi tazminattan makul oranda, hakkaniyete uygun indirim gerekip gerekmediğinin irdelenip tartışılması, ondan sonra varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekmekte ise de (T.C.Yargıtay 17. HD. 2015/9251 E. 2018/3894 K) somut olayda kaza yapan aracın sürücüsü ...'nun olay anında alkollü olduğu tespit edilmiş ise de davacı ...'nun doğum tarihi 25.07.2007 olup olay tarihi olan 07.09.2014'te 7 yaşındadır. 4721 sayılı TMK'nın 13. Maddesine göre; Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir. Bu kapsamda yapılan değerlendirmede davacı ... olay anında yaşının küçüklüğü sebebiyle ayırt etme gücüne sahip olmayıp sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca binmesi sebebiyle müterafik kusurlu olduğunun kabul edilememesi gerekmektedir. Aracın sürücüsünün dava dışı ... olduğu ve ...'nun davacı ...'nin babası olduğu, uyap ortamında alınan nüfus kaydı ile anlaşılmıştır. Davacı ile araç sürücüsünün yakın akraba olmaları nedeniyle ahlaki görevin ifası niteliğinde olan söz konusu taşımanın hatır taşıması olarak değerlendirilmesinin mümkün olmamasına göre, (T.C.Yargıtay 4. HD. 2022/368 E. 2023/6266 K. 2023/1546 K. Aynı Daire 2022/1257 E. 2023/6133 K) akrabalar arasında hatır taşıması söz konusu olmayacağından davacı ...'nin babasının kullandığı araçta yolcu olarak bulunması sebebiyle hatır taşıması indirimi de yapılamayacaktır.
İlk derece mahkemesince davacıların olay sebebiyle geçici ve sürekli iş göremezlik tazminat miktarlarının tespiti için aktüerya bilirkişinden kök ve ek raporlar alındığı, davacılar vekilinin 25.11.2020 tarihli bilirkişi ek raporuna göre bedel artırım dilekçesi sunduğu, akabinde davacılar vekilince belirtilen ek rapora yönelik itiraz edilmesi üzerine mahkemece 2. kez ek rapor alındığı ve davacılar vekili tarafından 2. kez bedel artırım dilekçesi sunulduğu, HGK'nın 2022/10-795 E. 2023/641 K. Sayılı içtihatı doğrultusunda davacıların 2. kez bedel artırım dilekçesi sunmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, bu sebeple mahkemece bedel artırım dilekçesi ile talep edilen miktara temerrüt tarihinden itibaren faize karar vermesinin yerinde olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf itirazlarının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf aşamasında alınması gereken 4.208,82-TL istinaf karar harcından başlangıçta alınan 1.052,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.156,62-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu sırasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi/ikmaline ilişkin işlemlerin mahal mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere ... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.