T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1061
KARAR NO: 2024/1256
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/03/2022 (Karar)
NUMARASI: 2020/129 Esas, 2022/156 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'nın 20.11.2017 tarihinde ... Belediyesi'nde temizlik işçisi olarak çalışmakta olduğunu, ... Mevki eski emniyetin arka yolunu temizlemek için traktörü park edip içinden temizlik malzemelerini alıp diğer işçilerle birlikte temizliğe başladıkları sırada... plakalı ambulansın traktöre çarpması ile birlikte park halindeki traktörün hareket ettiğini ve müvekkilinin yaralanmasına sebep olduğunu, kazadan dolayı müvekkilinin sağ kaburgasında ve sol kolunda kırık, sağ yüz kısmında bulunan elmacık kemiğinde kırıklar oluştuğunu, kolundaki kırık nedeniyle ameliyata alındığını ve 23 vücut fonksiyon kaybına uğradığını, kazada Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığı 2018/...esas sayılı soruşturma dosyasında alınan rapora göre müvekkilinin hiçbir kusurunun söz konusu olmadığını, asli tek kusurlu ambulans şoförü ...kusurlu bulunduğunu, müvekkillerinin iş gücü kaybından dolayı sigorta şirketine müracaat edildiğini, arabuluculuk için toplantı yapıldığını fakat taleplerinin yerine getirilmediğini, müvekkilinin temizlik işçisi olduğunu, bu durumda emsal ücret araştırılması yapılması gerektiğini, müvekkilinin alacağı maddi tazminatın şu an için belirsiz olduğunu, ancak alınacak uzman bilirkişi raporunda davanın belirli hale geldikten sonra ıslah etmek üzere fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen olay tarihinden işletilecek avans faizi ile tahsiline, (sigorta yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak), 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin davalılardan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde belirtilen ... plakalı araç müvekkil sigorta şirketi ZMMS kapsamında olduğunu, iş bu kaza nedeniyle mahkeme aracılığı ile kusur incelemesi yapılması ve de sigortalı araç sürücüsünün kazadaki kusur tespitinin yapılması gerektiğini, sigorta poliçesinin mevcudiyeti teminatın tam ve otomatikman ödeneceği anlamına gelmeyeceğini, müvekkili şirketin ancak aktüerya uzmanı bilirkişi marifetiyle hesaplanacak gerçek zarardan sigortalı araç sürücüsünün kusuruna isabet eden oranda ve de teminat miktarı ile sorumlu olacağını, davanın kabulü anlamında olmamak kaydıyla dava konusu kazada öncelikle kusur incelemesi yapılarak bilirkişi raporu alınması gerektiğini, ayrıca Erzurum Arabuluculuk Bürosunun 2020/... Büro numaralı dosyasının ve son tutanağının yasal unsurları açısından Sayın Mahkemenizce incelenmesi, usul ve esas açısından eksiklik içermesi halinde davanın usulden reddine karar verilmesi ile haksız ve mesnetsiz açılan davanın davalı müvekkil açısından reddine, yargılama giderlerinin ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "
Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası olduğundan, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda davacının maluliyetinin kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğ'e göre tespiti yaptırılmıştır. Yine bu ilamlar doğrultusunda aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlettirilmiştir. Kusur raporuna yönelik yapılan değerlendirmede ise ambulans sürücüsü davalı ...in, sirenlerini zamanında açmamış olması, seyir sırasında kavşağa yaklaşması ve sol şeritte kırmızı ışıkta durmakta olan otobüs nedeniyle karşı yönden gelip dönüş yapan araçlar olabileceğini dikkate alarak hızını düşürmesi gerekirken, seyir yönüne yanan kırmızı ışığa rağmen hızını düşürmediğinden ve sirenlerini zamanında açmadığından kazanın oluşumunda tek asli kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Açıklanan nedenlere Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen maluliyet, kusuru raporları ve aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hükme esas alınarak davacının maddi tazminat davasının kabulü ile;161.464,54 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ...yönünden 20/11/2017, sigorta şirketi yönünden 01/08/2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacının yaşı, meydana gelen kazada kusurunun bulunmaması, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, davacının maluliyeti nedeniyle çektiği acı ve duymuş olduğu üzüntünün boyutu, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacının uğradığı manevi zarar göz önüne alınarak "gerekçesiyle " Davacının maddi tazminat davasının kabulü ile; 161.464,54 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ...yönünden 20/11/2017, sigorta şirketi yönünden 01/08/2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 2-Davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile;25.000,00 TL'nin 20/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...den tahsili ile davacıya verilmesine, fazla istemin reddine" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ile ilgili emsal ücret araştırması yapılması gerektiğini, Aktüerya raporunun asgari ücretle çalıştığı kabulü ile hesaplandığını ve manevi tazminat miktarının düşük olduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı Sigorta şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2918 Sayılı KTK 'ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edildiğini, 3 kişinin zararına neden olacak bir kazının meydana gelmesi ve bu kazada araç işleteninin bir kusurunun olması gerektiğini, sigortalı aracın sürücüsünün kazadaki kusur tespiti doğru ve net yapılması gerektiğini, TRH 2010 ve faiz hesaplamalarınını hatalı olduğunu, AGİ uygulamasının kaldırıldığı için buna göre hesaplama yapılmaması gerektiğini raporun hatalı olduğunu, SGK veya başka kurumdan aldığı bedel olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, maddi tazminat hesabında vekalet ücretinin yanlış hesaplandığını, dava zamanaşımı süresinin geçtiğini belirterek kararın kaldırılması istemi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
20/11/2017 tarihinde temizlik görevlisi davacının yol temizliği için traktörü park edip temizliğe başladığı sırada davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS Poliçesi bulunan ve diğer davalı ... 'in sürücüsü bulunduğu ... plakalı ambulansın çarpması sonucu davacının yaralanması sebebiyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin açılan davanın ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması neticesinde davanın kısmen kabulü yönünde karar verildiği, karara karşı davacı vekili ve davalı sigorta şirketi vekili tarafından kararın kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; kazaya ilişkin olarak ceza mahkemesinde yapılan yargılamada alınan ATK Trafik İhtisas Dairesi 'nin 22/10/2018 tarih ve ...sayılı kusur raporuna göre, ambulans sürücüsü ... 'in asli kusurlu olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle de, davalıların bu kusur oranında sorumlulukları bulunmaktadır. Dosya kapsamında alınan maluliyet ve kusur raporuna göre, alınan aktüeryal hesap raporunda asgari geçim indirimi uygulaması kalktığından usul ve yasaya aykırıdır. Hesaplamalar AGİ 'siz olarak yapılmalıdır. Davacı emsal ücret araştırılması talep edilmiş ise de; başka bir işte çalışıp çalışmadığına ilişkin delil sunulmadığından ayrıca emsal ücret araştırmasına gerek görülmemiştir. Davacı dava dilekçesi ile meydana gelen trafik kazası sebebiyle 50.000,00-TL manevi tazminat talep etmiş ilk derece mahkemesince 25.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Meydana gelen trafik kazasında ambulans şoförünün kusurlu bulunması tarafların sosyal ve ekonomik durumları davacının % 19 oranında sürekli iş göremezliğe maruz kalması manevi tazminata hakim olan ilkeler dikkate alındığında ilk derece mahkemesince hükmedilen manevi tazminat miktarının da düşük kaldığı anlaşılmaktadır. Tüm bunlara göre, alınan aktüeryal hesap raporunun usul ve yasaya uygun olmaması sebebiyle davalı sigorta şirketi vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusu ile manevi tazminat miktarının düşük olduğuna ilişkin davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK 'nun HMK 'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekili ve davalı Sigorta şirketi vekilinin istinaf istemlerinin ayrı ayrı KABULÜ ile, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 02/03/2022 tarih ve 2020/129 Esas, 2022/156 Karar sayılı kararının, HMK’nın 355, 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Dava dosyasının HMK’nın 355, 353/(1)-a maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Taraflarca yatırılan istinaf peşin harcının taraflara iadesine,
4-İstinaf başvurusu aşamasında taraflarca yapılan yargılama giderlerinin mahkemesince verilecek nihai kararla hüküm altına alınmasına,
5-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında tehiri icra talebi doğrultusunda yatırılan teminat olması halinde yatıran tarafa İADESİNE,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Gerekçeli kararın yerel mahkemece taraflara tebliğine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere ... tarihinde oy birliği ile karar verildi.