T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1616
KARAR NO: 2024/1361
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/06/2022 (Karar)
NUMARASI: 2021/395 Esas, 2022/377 Karar
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının
İptali)|Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin üyesi olduğunu, 14/..../2021 tarihinde yapılan olağan genel kurulu toplantısına katıldığını, davalı kooperatif tarafından keşide edilen ihtarname ile kooperatif tasfiye heyetinin almış olduğu karar doğrultusunda kooperatif belgeleri üzerinde suç işlediği gerekçesi ile ana sözleşme hükümleri uyarınca kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğinin bildirildiğini, tasfiye heyeti üyeleri tarafından alınan kararın yasaya ve kooperatif ana sözleşmesi hükümlerine aykırı olduğunu, kooperatife karşı borcunun bulunmadığını, tasfiye heyeti üyelerinin ihraç kararı almalarının mümkün olmadığını, Erzurum ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/...Esas sayılı üzerinden açılan davada yargılandığını ve ceza aldığını, ihraç kararının yasaya aykırı olduğunu belirterek 14/.../2021 tarihinde yapılan üye alacak ve ihraç kararlarının ayrıca genel kurul toplantısının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, ticari davalarda bulunan dava şartı zorunlu arabuluculuk hususunun sağlamadan davayı açtığını, konut yapı kooperatifi ana sözleşmesinin 14/5 maddesinde " Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkum olanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılırlar. " hükmünün bulunduğunu, yönetim kurulu ana sözleşmesi gereğince davacının ortaklıktan çıkarıldığını, davacının Erzurum.... Ağır Ceza Mahkemesi 2014/....Esas ve 2014/... Karar sayılı ilam ile kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde zimmet ve resmi evrakta sahtecilik suçunu işlediğinden hakkında mahkumiyet hükmü kurulduğunu ve Yargıtay tarafından onandığını, davacının herhangi bir parasal yükümlülük sebebi ile değil, almış olduğu mahkumiyet hükmü sebebi ile ortaklıktan çıkarıldığını, tüm bu açıklanan nedenler göz önünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda;" Somut olayda; ihraç kararını alan tasfiye heyeti üyelerinin aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olmadıkları, ticaret sicil müdürlüğü tarafından gönderilen belgelerden anlaşılmaktadır. Tasfiye heyeti memurlarının aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olmamaları nedeniyle yönetim kurulu tarafından alınması gerekli kararları almaya yetkili olmadıkları sonucuna varılmaktadır. Tasfiye heyeti memurlarının yetki aşımı yaparak davacının kooperatif ortaklığından ihracına karar vermesi işlemi mutlak butlanla malul olduğu sonucunu doğurmaktadır. Davacının, davalı kooperatiften ihracına yönelik keşide edilen ihtarnamenin 02/../2021 tarihinde tebliğ edildiği, işbu davanın 3 aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra 09/..../2021 tarihinde açıldığı görülmekle, davanın süresinde açılmadığı düşünülebilir ise de; dava konusu işlemin mutlak butlanla batıl olması nedeniyle davanın açılmasına yönelik süre şartı somut olayda uygulanamayacaktır. Dava konusu kararın mutlak butlanla (yoklukla) batıl olması nedeniyle, her ne kadar davacı kooperatiften ihracına yönelik alınan kararın iptaline karar verilmesini talep etmiş ise de; dava konusu kararın mutlak butlanla malul olduğu, hukuken geçerli bir genel kurul veya yönetim kurulu kararı bulunmadığı, mutlak butlanla geçersiz olan kararın esas itibariyle yok hükmünde olduğu, bu haliyle davacının davalı kooperatiften ihracına yönelik hukuk dünyasında doğmuş ve geçerli bir kararın bulunmadığı, davacının halen davalı kooperatife üyeliğinin devam ettiği anlaşıldığından, dava konusu kararın mutlak butlan ile batıl olduğunun ve davacının kooperatife üye olduğunun " gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın zorunlu arabuluculuk dava şartını sağlamadan huzurdaki davayı açması nedeni ile davanın usulden reddi gerektiğini, yönetim kurulunun ana sözleşme ile kendisine verilen yetki çerçevesinde davacıyı ortaklıktan çıkardığını, 3 aylık itiraz ve iptal davası açma süresi dolduktan sonra açılan davanın reddinin gerektiğini, ayrıca yerel mahkemece verilmiş olan mutlak butlan hükmünde yanılgı olduğunu, tasfiye heyeti olarak görev yapan tasfiye memurlarının aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının ve 14/.../202 tarihli genel kurul toplantısının iptali istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatif belgeleri üzerinde suç işlemesinden dolayı kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğinin bildirildiğini, alınan kararın madden ve yetki yönünden yasa ve sözleşmeye aykırı olduğunu, bu nedenle ihraç kararının iptali ve 14/.../2021 tarihli genel kurul toplantısının iptalini talep etmiş, davalı kooperatif vekili yönetim kurulunun ana sözleşme ile kendisine verilen yetki çerçevesinde davacıyı ortaklıktan çıkardığını, 3 aylık itiraz ve dava açma süresininde dolduğunu savunarak davanın reddini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece toplanan delillere göre, ihraç kararını alan tasfiye heyeti üyelerinin aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olmadığı gerekçesiyle kararın mutlak butlanla malul olduğu gerekçesiyle karar verilmiş ise de;.... Ticaret ve Sanayi Odası'nın .... sayılı yazısında, 15/01/2006 tarihinde kadar yönetim kurulu üyelerinin, 15/../2006 tarihinden sonra ise tasfiye heyeti üyelerinin bildirildiği, kooperatifin tasfiye sürecinde iken yönetim kurulu üyeliğinin ne şekilde yürütüldüğüne dair dosyada bir bilgi varsa alınmış bir genel kurulu kararı bulunmadığı anlaşılmıştır.
O halde, kooperatif kayıt ve defterleri getirilip, kooperatifler konusunda uzman bir bilirkişiden kooperatifin tüm defter, kayıt, belgeleri ile yönetim ve genel kurul kararları, Kooperatifler Kanunu ve kooperatif anasözleşmesine göre inceleme yaptırılarak, davacının tasfiye heyetince alanın ihraç kararının iptali ve 14/.../2021 tarihli genel kurulun iptali talebinin yerinde olup olmadığı hususunda açıklamalı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp oluşacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nın 355, 353/(1)-a-6. maddeleri uyarınca, kaldırılmasına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile, mahkemece verilen hükmün HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Dava dosyasının HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında alınan peşin harçların yatıran tarafa iadesine,
4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde verilecek yeni kararda dikkate alınmasına,
5-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında tehiri icra talebi doğrultusunda yatırılan teminat olması halinde yatıran tarafa İADESİNE,
6-Kararın taraflara tebliği, harç ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliğiyle HMK'nun 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere ... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.