T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1898
KARAR NO: 2023/2067
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/01/2020 (Karar)
NUMARASI: 2018/254 Esas, 2020/32 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle verilen karara karşı davacı vekili ile davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... nolu ve ... Petrol üzerine kayıtlı olan ... nolu abonesi olarak işletme sahibi mevcut abone kullanıcısı ...... Ltd. Şti. ...Elektrik Dağıtım A.Ş'nin elektirik tüketicisi olduğunu, ... Petrol'e kayıtlı olan ... nolu sayaç için müvekkil şirket ...... Ltd. Şti. abonelik başvurusu yapmışsa da abonelik istemi ... Petrol'ün borcu bulunduğundan bahisle sonuçlandırılamadığını, bu nedenle her iki müvekkilinin zorunlu dava arkadaşı olduğunu, normalde ısıtıcılar kullanıldığı zaman en yüksek rakam olan 5.000,00-TL civarında fatura gelirken müvekkili ...... Ltd. Şti ve ... Petrol Ltd. Şti.'ye gelen fatura miktarları ısıtıcıların çok fazla kullanılmamış olmasına rağmen üst üste yüklü miktarda fatura tahakkuk ettirildiğini, müvekkillerinin tahakkuk ettirilen çarpan miktarında hata olduğundan şüphelenip davalı firmadan ... Petrol Ltd. Şti için genel bir ekstre faturası istemesine rağmen faturanın gönderilmediğini, müvekkiline 7.426,99-TL fazla tüketim faturası tahakkuk ettirildiğini ve ödemediği takdirde elektriğin kesileceğinin beyan edildiğini, müvekkilinin itibarını korumak adına 2.500,00-TL'sini 28/11/2017 tarihinde, kalan kısmı 4.926,99-TL yi ise 01/12/2017 tarihinde ödemeyi kabul ve taahhüt ederek toplamda 7.426,99-TL'lik fatura bedeli ödediğini, bununla ilgili olarak müvekkilinin davalı şirkete bu faturadan dolayı başvuruda bulunduğunu, ancak hiçbir açıklama ve bilgi alamadığını, aboneliği ... numarası ile ... Petrol Ltd. Şti üzerine bulunan ve yine müvekkiline ait ...... Ltd. Şti'ne ise fazla tüketim adı altında tekrardan 23.893,87-TL'lik bir fatura geldiğini, söz konusu faturanın müvekkiline sadece SMS yolu ile gönderildiğini, müvekkilinin şirketinin itibarı adına taksitler halinde ödeme yaptığını, son iki taksitini henüz ödemediğini toplamda 12.549,63-TL'lik bir ödeme yapıldığını, bu nedenlerle müvekkili aleyhine tahakkuk ettirilen ve ödenen 7.426,99-TL ve yine müvekkil aleyhine tahakkuk ettirilen 23.893,87-TL den taraflarınca ödenen 12.549,63-TL ile toplamda 19.976,62-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile tahakkuk ettirilen faturada kalan bakiye olan 12.198,89-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın muvazaalı işlemler yaptığını, yetkilisi aynı olan davacı şirketlerin sürekli olarak isim değişikliği yapmak suretiyle söz konusu aboneliğin borçlarını ödemediklerini, buna karşı her seferinde de müvekkil şirketin tekel olduğu ve borçların şahsiliği ilkesine dayanarak güya iddialarını yasal bir zemine dayandırmaya çalıştıklarını, davacı tarafın sürekli isim değiştirerek aynı adreste faaliyetlerine devam ettiklerini ve bu şirketlerin yetkililerinin aynı kişiler olduklarını, aboneye ait borçtan davacının sorumlu olduğunu bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince, "Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davanın konusunun davacı .... Şti ile dava dışı ... Petrol Ltd. Şti adına kayıtlı olan elektrik aboneliklerinden borçlu olunmadığının tespiti ile fazla ödenen paranın istirdatı istemine ilişkin olduğu, ... Petrol Ltd. Şti adına kayıtlı elektrik aboneliği adına tahakkuk ettirilen fatura bedellerinden davacıların sorumlu olmadıklarından bu şirket adına tahakkuk ettirilen fatura bedellerine karşı dava açamayacakları gibi bu şirket tarafından ödenen paranın istirdatını talep edemeyecekleri, davacı ...'nin davada taraf sıfatının bulunmadığından bu davacı yönünden davanın usulden reddi gerektiği, diğer davacı .... Şti'nin mevzuata aykırı bir elektrik enerjisi tükettiğinden ... Petrol Ltd. Şti için 4.919,86 TL fatura tahakkuku gerektiği ancak 7.426,99 TL fatura tahakkuk ettirilmesi ve bu tutarın davacı tarafından ödenmesi nedeniyle davacı .... Şti'nin ödemiş olduğu fatura bedelinden borçlu olmadığı ve bu davacı tarafından fazla ödenen paranın istirdatının gerektiği anlaşılmakla davacı .... Şti yönünden davanın kısmen kabulü ile, davacının dava konusu faturalar yönünden borçlu olmadığının tespitine, 3.363,59 TL alacağın 01/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya veirlmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, Davacı .... Şti. yönünden; davanın aktif husumet yokluğu " gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; aktif husumet yokluğu yönünden kurulan hükmün kabulünün mümkün olmadığını, davacı .... Ltd. Şti yetkilisinin ..... davacı .... Ltd. Şti yetkilisinin ise .... olduğunu, iki şirketin vergi ve sicil numaralarının farklı olduğunu, ... Petrol'e kayıtlı olan ... nolu sayaç için davacı şirketin abonelik başvurusu yaptığını, ancak ... Petrol'ün borcu bulunduğundan dolayı bu işlemin sonuçlandırılmadığını, davacı ...'ün ... nolu ve dava dışı ... Petrol üzerine kayıtlı olan ... numaralı abonenin işletme sahibi olduğunu, bu sebeple taraflar arasında zorunlu dava arkadaşılığı bulunduğunu, mahkemece bu sebeplerin göz ardı edilerek davacı ... hakkında husumet yokluğundan davanın reddine karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından usulüne uygun tebliğ yapılmaması nedeni ile kesilen cezanın geçersiz olduğunu, dava dilekçesi ekinde sunmuş oldukları makbuzlardan davacı ... tarafından dava dışı ... Petrol adına kayıtlı olan elektrik borçlarının işletmenin elektriklerinin kesilmemesi ve ticari itibarının zedelenmemesi amacıyla ödendiğinin görüleceğini, mahkeme kararın hak arama hürriyetini kısıtladığını, müvekkili davacı şirket ... Petrol Ltd. Şti 'nin tahakkuk ettirilen bedeli ödediğini, bedelin neden bu şekilde geldiğine dair davalı ... şirketine başvurduğunu, ancak davalı şirket tarafından hiç bir gerekçe sunulmadığını, 09/03/2017 tarihli ... seri nolu davalı firmaca tanzim edilmiş olan ölçü kontrol sayaç değişim formu ile müvekkili şirketlerin kaçak elektrik kullanmadığının tespit edildiğini, dolayısıyla mahkeme tarafından davacı şirketin kaçak elektrik kullandığına dair verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, gerekçeli kararda davalı taraf lehine birden fazla vekalet ücrete tayin edildiğini bunun kabulünün mümkün olmadığını, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafıdan davacı aleyhine tahakkuk ettirilen faturanın yasa ve mevzuata uygun olarak ve ilgili yönetmelikler kapsamında yapılan hesaplamalar doğrultusunda düzenlenmiş olup, hukuka aykırı her hangi bir yönü bulunmadığını, öncelikle müvekkili şirket tarafından sunulan dava dosyası arasında mevcut olan otomotik ve uzaktan sayaç okuma sistemi verileri incelendiğinde akım trafo değerlerinin bir çok zaman diliminde 0 olduğunun görüleceğini ki bu durumun 24 saat çalışan bir petrol istasyonunda görülmesinin mümkün olmadığını, her hangi bir fazdan hiç akım çekilmemesini ancak dışarıdan akım trafosuna yapılacak müdahale sonucu söz konusu olabileceğini, bunun da müvekkilinin yönetmeliğe uygun olarak tesis etmiş olduğu işlemlerde haklılığını gözler önüne serdiğini, müvekkil şirket tarafından yerinde yapılan tespitler sonucu kaçak tutanağının tutulduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, elektrik tüketim bedelinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
İstinaf talebinde bulunan davacı vekilinin ve davalı vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, ... numaralı aboneliğin ... Petrol Ltd Şti adına kayıtlı olduğu, 27/11/2017 tarihli kaçak elektrik tespit formunun bu şirket adına düzenlendiği, faturaların yine bu şirket adına düzenlendiği, davalı şirketin 29/06/2018 havale tarihli yazısında ... tesisat numaralı aboneliğin 18/09/2012 tarihinden itibaren ... Petrol İnş. Ltd. Şti tarafından kullanıldığını beyan ettiği, dava dilekçesine ekli tahsilat makbuzlarında ödemenin davacı ... Ltd. Şti tarafından yapıldığına dair bir bilgi bulunmadığı, mahkeme gerekçesinde belirtildiği gibi davacı şirketin bu aboneliği üzerine almak için başvuruda bulunduğuna dair bir bilgi belge veya bu aboneliğin davacı şirket tarafından kullanıldığına dair dosya kapsamında her hangi bir bilgi, belge mevcut olmadığından, ilk derece mahkemesince davacı .... Şti yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı, mahkemece alınan bilirkişi raporlarında davacı ... şirketinin kaçak elektrik kullandığı değerlendirilerek, davacı .... Şti için kaçak elektrik kullanım bedeli, ceza ve vergiler dahil fatura tutarının 4.919,86-TL olarak hesaplandığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu, mahkemece vekalet ücreti takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, davanın kabul edilen miktarı dikkate alındığında hükmün davalı yönünden kesin hüküm niteliğinde olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun miktar itibari ile usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 352. Maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurularının miktar itibariyle USULDEN REDDİNE,
3-Başvuru sırasında peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 210,55-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Başvuru sırasında davalıdan alınan peşin alınan harcın davalıya iadesine,
4-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan taraflarca bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi/ikmaline ilişkin işlemlerin mahal mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere ..... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.