T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/412
KARAR NO: 2023/627
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/12/2020 (Karar)
NUMARASI: 2016/298 Esas, 2020/410 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;24/01/2016 tarihinde ............'un sevk ve idaresinde ki .......... Belediyesine ait tescilsiz resmi greyder ile müvekkil .........'un sürücüsü olduğu ............ plaka numaralı minibüsü kurtarmak üzere ............ Caddesinde yan yoldaki virajın olduğu kısma geldiğini, minibüsü ön kısmından çekmek için geriye doğru manevra yapan greyder yolun eğimi sebebiyle kayarak minibüse çarpmış ve bu sırada aracın dışında beklemekte olan müvekkilinin korkarak kaza yerinde bulunan istinat duvarından aşağı düşmesine ve ağır şekilde yaralanmasına sebep olunduğu, kazanın oluşumunda greyder şoförü KTK.m.52/1-B maddesini ihlal ettiği tespit edilerek kusurlu bulunduğunu, zararın tespiti ve sürücünün kusuru açısından trafik kazası tespit tutanağında sürücünün kusuru açıkça belirtildiğini, başka bir ispata gerek olmadığını, zarar için ise hastane raporlarının değerlendirilmesi yeterli olacağının, müvekkilinin vücut bütünülüğüne zarar geldiğini, hareket kısıtlılığı meydana geldiğini, iş ve güç kaybı karşılığında maddi tazminat ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif olmayıp vücudunun birçok yerinde yaralanmalar olduğunu ve büyük acı verdiğini, sağlığının ve algılama yeteneğinin bozulduğunu, müvekkilinin yaşadığı kaza sebebiyle iş göremezlik tazminatının karşılanabilmesi için dava açtıklarını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL iş görememezlik tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ................. Belediye Başkanlığı vekilinin 12/04/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; usul açısından davanın haksız fiilin meydana geldiği yerde açılması gerektiğini, davanın görülmesi gereken yer Hınıs mahkemeleri olduğu, bu nedenle yetkiye itiraz ettiklerini, esas yönünden ise olay günü Belediye çalışanı olan Greyder Operatörü ............ yolda kalmış olan davacıyı kurtarmaya gittiğini, davacının kendisi operatörün komşusu olup yolda kaldığında direkt olarak operatörü arayıp yolunu açması için yardım istediğini, greyder operatörü de mesai saati dışı, kar yağışı ve sis olmasına rağmen gidip davacıyı kaldığı yoldan çıkarmaya gittiğini, bu sırada geri geldiği sırada iş makinesinin kaydığını ve davacının da yüksekten düşme sonucu yaralandığını, kazanın oluşumunda belediye çalışanı ............'un hiçbir kusuru bulunmadığını, bu durum kaza tespit tutanağı ile de sabit olduğunu, olay tamamen bir kazadan ibaret olduğunu taksir derecesinde de olsa ............'un bir kusuru olmadığını bu nedenle davanın reddi gerektiğini talep etmiştir.
Davalı ............'un 12/04/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; usul açısından dava haksız fiilin meydana geldiği yerde açılması gerektiğini, davanın görülmesi gereken yer Hınıs mahkemeleri olduğu, bu nedenle yetkiye itiraz ettiklerini, kendisinin .......... Belediyesinde geçici işçi kadrosunda 10 yıla yakın İş Makinesi Operatörü olarak çalıştığını, kış mevsiminde çok yoğun çalıştıklarını, yolda kalan ve yolu kapanmış olan kimselere yardımcı olduklarını, davacının olay günü akşam üzeri kendisini aradığını, arabada eşi ve çocuğunun da bulunduğunu bu nedenle acilen kendilerini kurtarması gerektiğini, telefon vasıtası ile bildirdiğini, hava yağışlı ve tipi olduğu için davacının kalmış olduğu yere gittiğini, davacıya ait aracı kaldığı yerden çekmek üzere geri geri gelerek araca yanaşmaya çalışırken yol eğimli ve buzlu olduğu için geri geri kaymaya başladığını, greyder kayama başladığı sırada gerisinde 4-5 metre yükseklikte duvar olduğunu düşündüğünden iş makinesi uçuruma gitmesini engellemek için greyderin bıçağını yere bırakarak destek alıp durmak istediğini ancak bunu gerçekleştiremediğini, iş makinesi dört teker zincirli olduğu halde ve bıçağı yere bırakmasına rağmen geri geri kayarak 5 metre yüksekten yere çakıldığını, davacının bu sırada kendisine yardım etmek için aracın önünde olduğunu, kaynm nedeni ile 5 metre yükseklikteki duvardan düşüp yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde ve davacının duvardan düşmesinde kendisinin bir kusurunun bulunmadığını ve bu nedenlerden dolayı davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ... vekilinin 04/04/2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkil kurumunun adresi..........ili, ..........ilçesinde olduğu, müvekkilin kurum yönünden yetkili mahkeme İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu nedenle yetkiye itiraz ettiklerini, dava konusu kazanın trafik kazası olmadığını, bu nedenle müvekkil kurumun sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle davanın reddini talep ettikleri görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; " Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; 24/01/2016 tarihinde ............'un sevk ve idaresinde ki .......... Belediyesine ait greyder ile davacı .........'un sürücüsü olduğu ............ plaka numaralı minibüsün kurtarılmasına çalışılırken, davacının kaza yerinde bulunan istinat duvarından aşağı düştüğü ve ağır şekilde yaralandığından bahisle mahkememizde maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığının 02/03/2017 tarihli kusur raporuna göre; iş makinesi sürücüsü ............'un %75 oranında kusurlu, yaya .........'un %25 oranında kusurlu olduğunun tespitinden bulunulduğu, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2. İhtisas Kurulunun 30/12/2019 tarih ve ............... sayılı maluliyet raporuna göre; Kişinin tüm vücut engellilik oranının %53.0 olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 18 (onsekiz) aya kadar uzayabileceği yönünde tespitte bulunulduğu, aktüer bilirkişi tarafından sunulan raporda; .........'un toplam iş gücü ile efor kaybı zararının 205.653,23-TL olarak hesaplandığı, hesaplamalarda davacıya atfedilen %25 oranında kusur indirimi yapıldığının belirtildiği, davalılar ile davacının ekonomik ve sosyal durumu ve kazaya karışan tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı ve paranın satın alma gücü dikkate alınarak davalı ... ... yönünden davalı sigorta şirketinin manevi tazminat sorumluluğu bulunmaması "gerekçesiyle " Maddi Tazminat yönünden davanın KABULÜ ile, 205.653,23-TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... ... yönünden dava tarihi olan 15/03/2016 tarihinden diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 24/01/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 2-Manevi Tazminat yönünden davalı ........... ... yönelik davanın REDDİNE, .......... Belediye Başkanlığı ve ..................'a yönelik davanın KABULÜ ile, 50.000,00-TL nin davalılar .......... Belediye Başkanlığı ve ...........'dan kaza tarihi olan 24/01/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, " şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı ........... ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesi tarafından 27.02.2020 tarihli duruşmada davacıya ödenmek üzere 50.000-TL maddi tazminat için geçici ödemeye hükmedildiğini, davacı tarafın geçici ödemenin tazmini amacıyla müvekkili kurum aleyhine Erzurum ............ İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosya kapsamında icra takibi ikame ettiğini, müvekkili kurum tarafından bahse konu icra dosyasına 30.11.2020 tarihinde 75.324,69-TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin hesaplanan tazminattan mahsubu gerektiğini, ancak müvekkili kurum tarafından yapılan geçici ödemenin ilk derece mahkemesi tarafından dikkate alınmadan hüküm tesis ettiğini, kazanın trafik kazası olmadığını, davacının duvardan düştüğünü, müvekkili kurumun sadece trafik kazalarından kaynaklanan zararlardan sorumlu bulunduğunu, zarar görenin sgk'den geçici iş göremezlik ödemesi alıp almadığının araştırılması gerektiğini, davacının emekli olup geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davaya konu aracın kaza tarihinde tescilsiz olduğunu, müvekkili kurumun sorumluluğu bulunmadığını, bu durum değerlendirilmeden hüküm kurulmuş olmasının hatalı olduğunu, yargılamaya konu motosikletin kaza tarihi olan 09.09.2008 tarihinde tescilsiz olduğunu, ............. sorumluluğunun ancak ZMMS yaptırabilecek tescilli bir aracın bulunması halinde söz konusu olabileceğini, müvekkili kurumun sorumluluğunun bulunmadığını, bu durumun değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu belirterek kararın kaldırılması talebi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı .......... Belediye Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yolda çalışma yapan greyderin buzlu yolda kaydığını, davacının aracıyla yolda kaldığını, greyder sürücüsünün yardım etmek maksadıyla hareket ettiğini, davacının iş makinesinden korunmak isterken istinat duvarında düştüğünü ve yaralandığını, hatır indirimi yapılması gerektiğini, davacı yönünden müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiği halde bu yola gidilmemiş olması verilen hükmün kaldırılmasının gerektiğini, manevi tazminat talebinin tümünün kabul olmasının hatalı olduğunu, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına uygun düşmediğini, hesap bilirkişi raporlarının denetlenebilir nitelikte olmadığını, maddi ve manevi tazminat hükümlerinin kaldırılması gerektiğini, SGK 'ya ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmadığını, davanın ıslah edilen bölümü için ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte hüküm verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılması talebi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
24/01/2016 tarihinde davalılardan ............ sevk ve idaresindeki .......... Belediye Başkanlığı'na ait ......... plakalı greyder ile davacının sevk ve idaresindeki ............ plaka sayılı minibüsün karıştığı trafik kazası neticesinde, davacının yaralandığı ve bu sebeple maddi ve manevi tazminat istemi ile açılan davanın ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması neticesinde; davanın kısmen kabulü yönünde karar verildiği, karara karşı davalılar ... ... ile .......... Belediye Başkanlığı'nın kararın kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurdukları anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Meydana gelen olayın trafik kazası olduğunun tüm dosya kapsamına göre anlaşılmış olması, Sosyal Güvenlik Kurumundan geçici iş göremezlik ödemesinin sorulduğu, davacının emekli olmasının geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesine engel bulunmadığı anlaşıldığından, davalı ... ............ istinaf başvurusunda belirtilen bu sebeplerin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Davalı .......... Belediye Başkanlığı'nın istinaf başvurusunda belirtmiş olduğu, meydana gelen olayın trafik kazası niteliğinde bulunmadığı, hatır taşıması sebebiyle indirim yapılması ayrıca müterafik kusur indiriminin yapılması gerektiği, manevi tazminat talebinin tümü ile kabul edilmiş olmasının hatalı olduğu, bu durumun tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına uygun düşmediği, hesap bilirkişi raporlarının denetlenebilir nitelikte olmadığı, SGK 'dan ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmadığı, davanın ıslah edilen bölümü için ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği ifade edilerek, istinaf yasa yoluna başvurulmuş ise de; tüm dosya kapsamına göre, kazanın trafik kazası mahiyetinde olduğunun anlaşıldığı, hatır taşımasının söz konusu olmadığı, davacı yönünden müterafik kusur sayılabilecek bir hususun tespit edilemediği, ilk derece mahkemesince hükmedilen manevi tazminatın tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına, davacının yaralanmasının niteliğine ve manevi tazminata hakim olan ilkelere uygun olduğu, belirsiz alacak davalarında ilk verilen dilekçenin nasıl nitelendirilirse nitelendirilsin ıslah değil bedel artırımı dilekçesi olduğu ve bu sebeple ıslah tarihinden itibaren ıslah edilen bölüm için faiz başlangıç tarihinin belirlenmesinin dava türü itibariyle mümkün bulunmadığı da anlaşıldığından, davalı .......... Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddi gerekmiştir.
Kazaya karışan ......... plaka sayılı greyderin tescilsiz olduğu ifade edilmiş ancak, iş makinalarının trafik sicilinden ayrı bir sicilde kayıtlarının da bulunduğu dikkate alınarak aracın tescil kaydının tespiti gereklidir. Davalı ... ... Erzurum ....... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasına 30/11/2020 tarihinde 75.324,69- TL ödeme yapıldığını belirttiğine göre, bu ödemenin belgesinin ve gerekirse icra dosyasının getirtilerek hangi amaçla ödemenin yapıldığının tespiti ile hesaplanacak maddi zarar tazminatına ilişkin hesaplamada güncellenerek düşülmesi gerektiği hususu konusunda da değerlendirme yapılıp sonucuna göre karar verilmelidir. Bu nedenle, davalı ... .......... bu yöndeki istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK 'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı .......... Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 17.463,67-TL istinaf karar harcından başlangıçta yatırılan 4.365,92-TL harcın mahsubu ile bakiye 13.097,08-TL harcın davalı .......... Belediye Başkanlığından alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan davalı .......... Belediye Başkanlığı tarafından bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... ... vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/12/2020 tarih ve 2016/298 Esas, 2020/410 Karar sayılı kararının, HMK’nın 355, 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
5-Dava dosyasının HMK’nın 355, 353/(1)-a maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
6-Davalı ... ... tarafından yatırılan istinaf peşin harcının tarafa iadesine,
7-İstinaf başvurusu aşamasında davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin mahkemesince verilecek nihai kararla hüküm altına alınmasına,
8-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında davalı davalı ... ... vekili tarafından tehiri icra talebi uyarınca yatırılan teminatın adı geçen davalıya İADESİNE,
9-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
10-Gerekçeli kararın yerel mahkemece taraflara tebliğine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere ............. tarihinde oy birliği ile karar verildi.