T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/184
KARAR NO: 2024/506
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/05/2018 (Karar)
NUMARASI: 2015/177 Esas, 2018/210 Karar
DAVA: Tazminat (Trafik Kazası (Maddi Hasarlı) Nedenli)
Dairemizin 01/06/2020 tarih ve 2018/1645 Esas, 2020/546 Karar sayılı kararının davalı davacı vekili ve davalı ...vekili tarafından temyiz edilmesi nedeniyle Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 21/02/2023 tarih ve 2021/9996 - 2023/2138 E.-K. sayılı ilamıyla bozulması üzerine HMK'nın 356. maddesi uyarınca duruşmalı olarak inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı/borçlu vekili dava dilekçesinde özetle; 15/.../2014 tarihinde, davalı ...'ın maliki, davalı ...un sürücüsü olduğu ...plakalı aracın müvekkili yaya ...'ya çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin aracın altında kalarak ağır şekilde yaralandığını, kazaya karışan aracın davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle vücudunda meydana gelen kemik kırık ve çıkıkları, kas yırtılmaları, eklem deformasyonları, his ve doku kaybı ile cilt hasarları nedeniyle aylarca tedavi gördüğünü, vücudunda meydana gelen derin yaralar, doku kaybı, cilt transferleri ve ameliyatlar nedeni ile kalıcı izler meydana geldiğini, bu izlerin giderimi için bir dizi estetik operasyona ihtiyaç duyulacağını, müvekkilinin ... Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı ...Arıcılık Araştırma İstasyonu Müdürlüğünde ... yüksek mühendisi olarak görev yaptığını, aynı zamanda Atatürk Üniversitesi ... Mühendisliği Bölümünde de doktorasını sürdürdüğünü, bu süreçte doktorasının setkeye uğradığını ileri sürülerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont/avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; 120.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont/avans faizi ile birlikte davalılar ... ile ...un tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 06/02/2018 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini toplam 52.371,06-TL olarak ıslah etmiştir.
CEVAP:
Davalılar ... ve ...vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının hukuka aykırı ve mesnetsiz olduğunu, ...plakalı müvekkiline ait aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından genişletilmiş kasko ile güvence altına alındığını, bu nedenle davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, öncelikle Kusur tespiti gerektiğini, davacının maluliyet oranının ATK'dan alınacak rapor ile tespit edilmesi gerektiğini, aktüer raporunun hazine siciline kayıtlı bir aktüer tarafından hazırlanması gerektiğini, asgari ücret üzerinden hesap yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olabileceğini, avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; "....Dosya kusur durumu tespiti için Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş, dosyaya sunulan 11/..../2017 havale tarihli ATK raporunun sonuç kısmında özetle, Davalı şoför ...un %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğunu, davacı yaya ...'nın %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu kanaatine oy birliğiyle varıldığını bildirir müşterek rapordur.
Dosya maluliyet durumunun tespiti için İstanbul Adli Tıp Kurumu 3. Adli Tıp İhtisas Kurulu'na gönderildiği, dosyaya sunulan 27/.../2016 tarihli raporun sonuç kısmında özetle; 1. ...kızı ... doğumlu ...'nın 15...2014 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak: Gr1 XII (32a…………..1)A %5 E cetveline göre: %4.0 (yüzdedörtnoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağını, İyileşme süresinin (geçici iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Dosya aktüer hesabı yapılmak üzere aktüer hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edildiği, 26/12/2017 tarihinde PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre sunulan bilirkişi raporunda özetle; Davacının SGK tarafından karşılanmayan makul tedavi giderleri zararını oluşturacağı için SGK tarafından karşılanmayan esteik vs.tedavi masraflarından kaynaklı zararı 8.000,00-TL olduğunu, davacının yüksek seviyede dil kursuna ilişkin zararının 2.400,00-TL olduğunu, doktora eğitiminin sekteye uğradığı için oluşan zararın 351,12-TL olduğunu, akabinde itirazlar doğrultusunda dosyaya sunulan 30/04/2018 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından sunulan Plastik Cerrahi raporunda belirtilen ameliyatların maliyetinin SGK tarafından karşılanmıyorsa poliçe kapsamında yer alan bu zarardan sigorta şirketinin sorumlu olacağını, davacının yüksek seviye dil kursuna ilişkin zararının doğrudan zarar olduğu ve poliçe kapsamında yer aldığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamından; Davacı tarafça 15/.../2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile ...yönetimindeki ...plakalı aracın kaza yapması nedeni ile müvekkili ...'nın yaralandığını, bir kısım estetik ameliyatlarla birlikte yüksek seviye dil kursuna, gönderilmeye hak kazanmış iken gidemediği, yine davacının doktorasını tamamlaması halinde ek geliri olacağından bahisle dava açmış, ATK 'dan alınan kusur raporuna göre; ...un % 80 ...'nın bu trafik kazasında % 20 oranında kusurlu olduğu, alınan bilirkişi raporuna göre yüksek seviyede dil kursu tazminat miktarının 3.000,00-TL, % 20 oranında kusur indirimi sonucunda da 2.400,00-TL zararının olacağı yine 6 aylık geçici iş göremezlik döneminde doktorasını tamamladığı halde alacağı net rakamın 438,90-TL olacağı, kusur indirimi ile birlikte 351,12-TL olacağı anlaşılmakla, davacı tarafın ıslah talebi doğrultusunda 52.371,00-TL 'nin dava tarihi olan 12/12/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile biklikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
Davacı tarafın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, olayın meydana geliş şekli, tarafların mali ve sosyal durumu gözönünde bulundurularak; taktiren 60.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/.../2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...tan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerektiği" gerekçesiyle, "A-)Davacı tarafın Maddi Tazminat talebinin Kabulü ile; 52.371,00-TL'nin 12/12/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken - müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, B-)Davacı tarafın Manevi Tazminat talebinin Kısmen Kabulü ile; Olayın meydana geliş şekli, tarafların kusuru, tarafların mali ve sosyal durumu gözönünde bulundurularak taktiren 60.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/.../2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... 'tan yasal faizi ile birlikte alınarak davacı tarafa ödenmesine," şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğunu, kazaya neden olan araç halk otobüsü olmakla ticari faiz hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin doğru olmadığını, davalı sigorta şirketinin yargılama giderlerinin tamamından sorumlu olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Davalı ...vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusuru kabul etmediğini, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, uzun süren yargılama aşmasında davacının maluliyet oranında düşüş olup olmadığının araştırılmadığını belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusuru kabul etmediğini, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, uzun süren yargılama aşmasında davacının maluliyet oranında düşüş olup olmadığının araştırılmadığını belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Davacı vekili, 15/.../2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda yaralanan müvekkili lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiş, ilk derece mahkemesince verilen 15/05/2018 tarihli ve 2015/177 E.-2018/210 K. sayılı ilam ile maddi tazminat talebinin kabulü ile 52.371,06 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat talebinin kısman kabulü ile 60.000,00'nin davalılar ... ve ...tan tahsiline karar verilmiş, hükmün davacı vekili ile davalı ... ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin .../06/2020 tarihli ve 2018/1645 E. 2020/546 K. Sayılı ilamı ile davalı ... vekilinin istinaf talebinin süresinde yapılmadığından usulden reddine, davacı vekili ile davalı ...vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş, hükmün davacı vekili ile davalı ...vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 21/02/2023 tarihli ve 2021/9996 E.- 2023/2138 K. Sayılı ilamı ile " 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ...vekilinin tüm temyiz itirazları ve davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Dosya kapsamından davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun süre yönünden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Davalı ... vekilinin temyiz talebinin olmaması da dikkate alındığında adı geçen davalı yönünden İlk Derece Mahkemesi kararı kesinleşmiş olmakla, davalı ... yönünden manevi tazminata ilişkin olarak davacı aleyhine olacak şekilde yeniden hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir. " gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesince verilen hükümde davacı lehine 60.000,00 TL manevi tazminata karar verilmiş olup, Dairemizin .../06/2020 tarihli ve 2018/1645 E. 2020/546 K. Sayılı ilamı ile davacı lehine hüküm altına alınan manevi tazminat miktarı 20.000,00 TL'dir. Ne var ki ilk derece mahkemesi kararına karşı davalı ... vekilinin istinaf talebi süre yönünden usulden reddedildiğinden, davalı ... hakkındaki hüküm kesinleşmiştir. Bu itibarla usule ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyularak, davacı vekili ile davalı ...vekilinin temyiz itirazları reddedildiği de gözetilerek davalı ... hakkındaki ilk derece mahkemesi kararında verilen hükmün korunması suretiyle aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-1-Davalı ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 352. ve İİK'nın 363, 365. maddeleri gereğince süre yönünden USULDEN REDDİNE,
2-Peşin alınan harcın istinaf kanun yoluna başvuran davalı ...'a iadesine,
II-Davacı vekilinin ve davalı ...vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı KISMEN KABULÜ ile Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 15/05/2018 tarih ve 2015/177 Esas ve 2018/210 Karar sayılı hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
III-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
''1-Davacının maddi tazminat talebinin KABULÜ ile; 52.371,06-TL'nin 12/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
2-Davacının manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile, 60.000,00-TL manevi tazminatın, davalı ...un sorumluluğu 20.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere, kaza tarihi olan 15/.../2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...tan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Maddi tazminat yönünden alınması gereken 3.577,47-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 247,39-TL (PH+IH) 'nin mahsubu ile bakiye 3.330,08-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Manevi tazminat yönünden alınması gereken 4.098,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.049,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 2.049,30 TL'nin davalı ...'dan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 2.321,90-TL ilk yargılama gideri ( I.H.+ PH.+ B.H), 330,00-TL bilirkişi ücreti, 210,00-TL ATK fatura bedeli, 500,00-TL ATK maluliyet fatura bedeli, 632,60-TL posta gideri olmak üzere toplam 3.994,50-TL yargılama giderinin davanın kabul-red oranına göre 2604,06 TL'nin davalı ...un sorumluluğu 1.637,74 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Maddi tazminat yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre hesap ve takdir olunan 6.110,82-TL'nin davalılardan müştereken - müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Manevi tazminat yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre hesap ve takdir olunan 6.950,00-TL'nin davalı ...un sorumluluğu 3.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere davalılar ... ve ... 'tan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar ... ve ...kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre hesap ve takdir olunan 3.000,00-TL'nin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...a verilmesine,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arda kalan kısmın karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine," şeklinde HÜKÜM TESİSİNE,
IV-Davacı vekili ve davalı ...vekilinin sair istinaf itirazlarının REDDİNE,
V-İstinaf başvurusu aşamasında peşin alınan istinaf karar harcının davacıya ve davalı ...a iadesine,
VI-İstinaf aşamasında yapılan 98,10-TL başvuru harcı, tebliğ ve dosya gidiş dönüş masraf 85,15-TL olmak üzere toplam 183,25-TL istinaf yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
VII-İstinaf aşamasında yapılan 98,10-TL başvuru harcı, tebliğ ve dosya gidiş dönüş masraf 23,85-TL olmak üzere toplam 121,95-TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...a verilmesine,
VIII-Temyiz başvurusu sırasında davacı tarafından yapılan 267,80-TL temyiz yoluna başvurma harcı ile tebligat ve posta gideri 46,25-TL olmak üzere toplam 314,05-TL yargılama giderinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,
IX-Temyiz başvurusu sırasında davalı ...tarafından yapılan 267,80-TL temyiz yoluna başvurma harcı ile tebligat ve posta gideri 96,00-TL olmak üzere toplam 363,80-TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
X-İstinaf başvurusunun incelenmesi sırasında duruşma yapıldığından bu aşama için AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 10.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...a verilmesine,
XI-İstinaf başvurusunun incelenmesi sırasında duruşma yapıldığından bu aşama için AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 10.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
XII-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı ikmali/iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda davacı vekili ve davalı ...vekilinin yüzüne karşı davalı ... vekilinin yokluğunda kesin olmak üzere .... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.