T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2180
KARAR NO: 2024/1347
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/09/2022 (Karar)
NUMARASI: 2021/123 Esas, 2022/533 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen trafik kazasından kaynaklı cismani zarar nedeni ile maddi tazminat davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilli...ve ...'ün içerisinde olduğu ... plakalı araç ile ...poliçe numarası davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan ...plakalı aracın, 14/12/2018 tarihinde karşılıklı olarak kazaya karışması nedeniyle, davacı müvekkillerinin yaralanmasına sebebiyet verdiğini, kaza ile ilgili ....2018/...Soruşturma sayılı dosyasının şikayet yokluğu nedeniyle KYOK ile sonuçlandığını, sözü edilen bu kazada müvekkillerinin yolcu olduğunu bu nedenle kazanın gerçekleşmesinde hiçbir kusurlarının bulunmadığını, davalı şirket sigortalısı olan aracın tam kusurlu olduğunu, somut kaza nedeniyle, tedavi evrakları doğrultusunda KTÜ Adli Tıp tarafından düzenlenen Adli Kurul Raporlarına göre; davacı müvekkili ...'in toplam maluliyet oranının %5, diğer davacının toplam maluliyet oranı ise %3 olarak tespit edildiğini, bu kapsamda davalı sigorta şirketine sözü edilen rapor ve belgelerin gönderildiği ancak olumlu bir sonuç alınamadığını, konu ile ilgili Erzurum Arabuluculuk Merkezi 2021/...Büro Dosya numarası ile başvuruda bulunulduğunu ancak uyuşmazlık hakkında daha önceden arabuluculuk yolunu başvurulmuş olduğu gerekçesi ile taleplerinin ret ile sonuçlandığını, müvekkillerinin ekte sunulan ATK raporları ile maluliyetleri tespit edilmeden önce davalı sigorta şirketinin medikalekspertizi sonucunda sadece ...'e bir kısım ödeme yapıldığını, ancak yapılan ödeme, tespit edilen engel oranına göre çok düşük olduğunu, diğer müvekkil ...'e ise herhangi bir ödeme yapılmadığını, ancak sunulan ATK raporundan anlaşılacağı üzere bu müvekkili yönünden de kalıcı %3 engel oranına göre maddi tazminatının hesaplanıp müvekkile ödenmesi gerektiğini, müvekkillerden ...'in inşaat işçisi, ...'in ise ev hanım olduğunu, bu nedenlerle davacı...için 20.000-TL Maddi Tazminatın kısmi ödeme tarihinden itibaren, davacı ... için 30.000-TL Maddi Tazminatın ilk Arabuluculuk uzlaşamama tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydı ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... ...'ün 14.12.2018 tarihli kazaya ilişkin maddi tazminat talepleri için ihtiyari arabuluculuk safhasında müvekkili şirket ile davacı arasında anlaşma sağlandığını, ... ...'ün maddi tazminat talepleri için 30.294,30-TL maddi tazminat ve 2.725,00-TL vekalet ücreti ödemesi yapıldığını, anlaşma tutanağı ilam hükmünde olduğundan kesin hüküm sebebiyle davanın reddi gerektiğini, diğer davalı ...'ün sigorta şirketine usülüne uygun evraklarla başvurmadığından, dava şartını yerine getirmediğinden başvurusunun esastan ret edildiğini, kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı ve tedavi giderinin poliçe kapsamında olmadığını, tazminat hesaplamasının aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından zmms genel şartlarına çerçevesinde yapılmalı gerektiğini, ihtiyari arabuluculuk tutanağı ilam niteliğinde olduğundan haksız davanın reddini, gerekli ödeme yapılmış olduğundan haksız davanın reddini, müvekkili şirkete kanunda belirtilen evraklarla ve usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddini, maddi tazminat talepleri net olmadığından söz konusu taleplerin açıklattırılmasını, mahkeme esastan inceleme yapacak ise, kusur tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesini, maluliyet oranı tespiti için davacının Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi’ne veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümü’ne sevkini, kusurun ve maluliyet oranının tespiti halinde, alanında uzman bilirkişilerce azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek hesaplama yapılmasını, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı ve tedavi gideri taleplerinin reddine karar verilmesini, müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden haksız olarak talep edilen faiz talebinin reddini, mahkeme aksi kanaatte ise dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını, aleyhe hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davası olduğundan, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda davacıların maluliyetinin tespiti kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğ'e göre yaptırılmıştır. Yine bu ilamlar doğrultusunda aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlettirilmiştir. Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen maluliyet, kusur raporları ve aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hükme esas alınarak davacıların davasının kabulü ile; ... ... için 33.259,20 TL ve ... için 64.902,72 TL olmak üzere toplam 98.161,92 TL maddi tazminatın 03/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davalı tarafından davacı...yönünden ihtiyari arabuluculuk sürecine başvurulduğu ve bunun neticesinde sağlanan anlaşma doğrultusunda davacıya ödeme yapıldığı belirtilmiş ise de, arabuluculuk sürecine ilişkin dayanak belge sunulmamıştır. Bu beyan üzerine Mahkememiz'ce 29.06.2022 tarihli duruşmada ara karar ile davalı tarafa ihtiyari arabuluculuk sürecine ilişkin evrakı sunmaları yönünden iki haftalık kesin süre verilmiş bu süre içerisinde eksiklik giderilmediği takdirde dosyadaki mevcut deliller doğrultusunda karar verileceği ihtar edilmiştir. Davalı taraf duruşmada hazır olmadığından bu ihtarname davalı tarafa tebliğ edilmiştir. Davalı taraf ihtarnameye rağmen söz konusu arabuluculuk evrakını ibraz etmediğinden, davalı tarafından, davacı...için yapılan ödeme de bilirkişi raporunda güncellenerek davacının zararından mahsup edildiğinden" gerekçesiyle "Davacıların davasının kabulü ile;
... ... için 33.259,20 TL ve ... için 64.902,72 TL olmak üzere toplam 98.161,92 TL maddi tazminatın 03/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı Sigorta Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ... ...'ün 14.12.2018 tarihli kazaya ilişkin maddi tazminat talepleri için ihtiyari arabuluculuk safhasında müvekkili şirket ile davacı arasında anlaşma sağlandığını, ... ...'ün maddi tazminat talepleri için anlaşma sağlandığını, anlaşma tutanağının ilam hükmünde olduğundan kesin hüküm sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, mahkemece ihtiyari arabuluculuk davacı lehine hüküm kurulmasının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, ...'ün mezkur kaza ile illiyet bağı bulunan bir maluliyetinin bulunmadığını, maluliyet raporunun Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden alınması gerektiğini, hükme esas alınması gereken hesaplama yönteminin TRH-2010 mortalite tablosu ve 1.8 teknik faizi olduğunu, teknik faizin %0 kabul edilerek yapılan hesaplamanın hayatın olağan akışına aykırı bulunduğunu, tazminat hesaplamalarındaki belirsizlikleri ortadan kaldıran 7327 Sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiğini, huzurdaki davada uygulanması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri poliçe kapsamında olmamasına rağmen işbu tazminat kalemleri açısından müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere bakıcı gideri tazminatı hesabının yargıtay kriterlerine uygun hesaplanması gerektiğini, ... ... için müvekkili şirkete ödeme yapıldığını, temerrüde düşülmediğini, keza ... için de müvekkili şirkete gerekli evraklarla başvuru yapılmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulması halinde faizin dava tarihinden itibaren işletilmesi gerekmekteyken temerrüt tarihi açısından hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı cismani zarar nedeni ile maddi tazminat talebine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacı vekilinin dava dilekçesinde, davacılar...ve ...'ün içerisinde olduğu ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ...plakalı aracın, 14/12/2018 tarihinde karşılıklı olarak kazaya karışması nedeniyle, araç içerisinde yolcu konumunda bulunan davacıların yaralandığını, davacıların yolcu olmaları nedeni ile kazanın gerçekleşmesinde kusurlarının bulunmadığını, davalı şirket sigortalısı olan aracın tam kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketinin davacı ...'e bir kısım ödeme yaptığını, ancak yapılan ödemenin tespit edilen engel oranına göre çok düşük olduğunu, diğer davacı ...'e ise herhangi bir ödeme yapılmadığını iddia ederek, davacı...için 20.000-TL maddi tazminatın kısmi ödeme tarihinden itibaren, davacı ... için 30.000-TL maddi tazminatın ilk arabuluculuk uzlaşamama tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini talep ettiği, davalı vekilinin cevap dilekçesinde, ... ...'ün maddi tazminat talepleri için 30.294,30-TL maddi tazminat ve 2.725,00-TL vekalet ücreti ödemesi yapıldığını, diğer davalı ...'ün sigorta şirketine usulüne uygun evraklarla başvurmadığından, dava şartını yerine getirmediğini, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı ve tedavi giderinin poliçe kapsamında olmadığını, kusur tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesini, maluliyet oranı tespiti için davacının Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi’ne veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümü’ne sevkini, kusurun ve maluliyet oranının tespiti halinde, alanında uzman bilirkişilerce azami poliçe limitleri ve aktüeryal hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürdüğü, mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davanın kabulü ile, ... ... için 33.259,20-TL ve ... için 64.902,72-TL olmak üzere toplam 98.161,92-TL maddi tazminatın 03/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, karar verildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu trafik kazası nedeni ile, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/54 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen ceza yargılaması sırasında, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığından alınan 06/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda, sigortalı araç sürücüsü ...'un asli kusurlu olduğu, müşteki sürücü ...'in kusursuz olduğu yönünde görüş bildirildiği, mahkemece bahsi geçen bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Mahkemece yargılama sırasında, davacıların davaya konu kaza nedeni ile uğradıkları maluliyetin tespitine yönelik bilirkişi raporu alındığı, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı’nın 13.12.2021 tarihli raporunda, Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, ... ...’ün sürekli maluliyetinin %3 oranında olduğu, bakıcı ihtiyaç süresinin 10 gün olduğu ve geçici iş göremezlik süresinin 20 gün olduğu, ...’ün sürekli maluliyetinin %3 oranında olduğu, bakıcı ihtiyaç süresinin 15 gün olduğu ve geçici iş göremezlik süresinin 30 gün olduğunun bildirildiği, davacıların uğradıkları maluliyet nedeni ile hak kazandıkları maddi tazminat miktarının hesabına yönelik, aktüerya bilirkişisinden alınan, 10/05/2022 havale tarihli raporda, TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak ve davacı...için dava tarihinden önce yapılan ödeme güncellenerek yapılan hesaplama sonucunda özetle, davacı.... için 33.259,20-TL, davacı ... için 64.902,72-TL maddi tazminat hesaplandığı, davacı vekilinin 08/06/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile; davacı...için 33.259,20-TL maddi tazminatın kısmi ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini, davacı ... için 64.902,72-TL maddi tazminatın ilk arabuluculuk uzlaşamama tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır.
İstinaf talebinde bulunan davalı vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, mahkemece yargılama sırasında alınan 10/05/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda Yargıtay içtihatlarına uygun olarak TRH 2010 verilerine göre, 1,8 teknik faiz uygulanmadan %10 artırmalı ve %10 eksiltmeli progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı, davacı...için dava tarihinden önce yapılanan ödemenin güncellenerek ödenmesi gereken tazminattan bu oranda indirim yapılmış olduğu, davalı vekilince davacı...arasında anlaşma sağlanarak ödeme yapılmış olması nedeni ile tazminat borçlarının kalmadığı ileri sürülmüş ise de dosyada ödeme dekontu haricinde, ibraname veya anlaşma sağlandığı yönünde bir bilgi ve belge sunulmadığı, davalı sigorta şirketinin olayda kusurlu olduğu tespit edilen aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olarak olayda zarar gören üçüncü kişilerin sürekli ve geçici iş göremezlik zararlarından ve bakıcı giderinden sorumlu olduğu, (Yargıtay 4. HD 2023/11267 E. 2023/13196 K.) dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre davacıların 21.01.2021 tarihinde sigorta şirketine başvurdukları, bu haliyle davacı tarafından davalı sigorta şirketinin dava açmadan önce temerrüde düşürüldüğü, anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı Sigorta vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 6.705,44-TL harçtan başlangıçta alınan 1.676,37-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.029,07-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan davalı tarafça bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Kararın taraflara tebliği ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere .... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.