T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/351
KARAR NO : 2025/1140
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 02/11/2023 (Karar)
NUMARASI : 2020/160 Esas, 2023/793 Karar
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 15/07/2018 tarihinde saat 14.00 sularında Erzurum İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... Caddesi'nde kaldırımda bulunduğu bir esnada davalı sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka numaralı otomobil ile müvekkiline çarptığını, hayati tehlike geçirecek şekilde müvekkilinin yaraladığını, kaza nedeni ile müvekkilinde kalıcı maluliyet meydana geldiğini, davalı ...'in kazaya karışan aracın sahibi, diğer davalı ... Sigorta A.Ş'nin ise olay tarihi itibariyle müvekkiline çarpan ... plaka numaralı aracın ... poliçe ve...müşteri numaraları ile sigorta edeni olduğunu, her iki davalının da ... ile birlikte müvekkiline karşı tazminat sorumlulukları olduğunu, kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, kusurun tamamen ...'e ait olduğunu, olayla alakalı olarak Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığını ve Erzurum .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/... Esas sayılı dosyası ile taksirle yaralamaya neden olma suçundan davalı ... hakkında dava açıldığını, davanın derdest olduğunu beyanla 50.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalı ... ile davalı ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, 1.000,00-TL maddi tazminatın olay tarihi olan 15/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin kanuni ikametgahının İstanbul olduğundan yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının davasının yasal süre içerisinde açmadığını, davacıya Sosyal Güvenlik Kurumlarınca herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının, gelir bağlanıp bağlanmadığının, davacının geçici iş göremezlik tazminatı alıp almadığının, tedavi giderlerinin karşılanıp karşılanmadığının ilgili kurumca sorulması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesince; "...Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davası olduğundan, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda davacının maluliyetinin tespiti kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğ'e göre yaptırılmıştır. Yine bu ilamlar doğrultusunda aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlettirilmiştir. Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen kusur raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğuna dair ibraz edilen rapor hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan hükme esas alınmıştır. Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen maluliyet, kusuru raporu ve aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hükme esas alınarak ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulü ile, 553.849,19-TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 28/11/2018 tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihi olan 15/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmesi gerekmiş, manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede ise, meydana gelen kazada kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, davacının maluliyeti nedeniyle çektiği acı ve duymuş olduğu üzüntünün boyutu, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacının uğradığı manevi zarar göz önüne alınarak davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 20.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
KARAR : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacının maddi tazminat talebi yönünden davanın kabulü ile, 553.849,19-TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere 28/11/2018 tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihi olan 15/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile, 20.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,..." şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; trafik kazası nedeniyle müvekkilinde meydana gelen maluliyet durumu, paranın alım gücü, tarafların ekonomik ve sosyal durumu gözetildiğinde hüküm altına alınan 20.000,00-TL manevi tazminat miktarının müvekkilinin manevi elem ve ıstırabını giderecek mahiyette olmadığını, talep edilen miktarın makul bir miktar olduğunu belirterek kararın manevi tazminat yönünden kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava; davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların işleteni ve sürücüsü konumunda olduğu hususi aracın 15.07.2018 tarihinde seyir halindeyken davacıya çarpması sonucu davacının uğradığı cismani zarara bağlı 6098 sayılı TBK 54./56. maddesine dayalı olarak açılan maddi manevi tazminat davasıdır.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle maddi tazminat isteminin kabul, manevi tazminat isteminin kabul/kısmen reddine karar verilmiş, davacı vekilince reddedilen manevi tazminat yönünden kararın kaldırılarak talebin kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;
1-) Zarar görene tanınmış olan manevi tazminatın amacının; kişinin hukuka aykırı eyleminden dolayı bozulan manevi dengesinin eski haline dönüştürülmesi, kişinin duygusal olarak tatmin edilmesi zarar vereni bir daha böyle bir eylemde bulunmaktan alıkoyması gibi olguları karşıladığı bir gerçektir. Manevi tazminat kişinin çekmiş olduğu manevi acıları dindirmeyi, hafifletmeyi amaçlar. Bu tazminat bizzat yaşanan acı ve elemin karşılığıdır. Manevi tazminatta takdir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
2-) Somut olayda, davalı sürücü ...'in meydana gelen kazanın oluşumunda asli ve tam derecede kusurlu olduğu, kazanın oluş şekline göre davacıya herhangi bir kusur atfedilmediği gibi haricen zararın artmasına neden olabilecek müterafik kusuru olduğu yönünde bir delile de tesadüf edilmediği, davacının kaza neticesinde hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığı, kalça kemiğinin kırıldığının dosya içerisinde mübrez raporlarla sabit olduğu, ... Üni. Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca alınan raporda davacının kalıcı iş göremezlik oranının % 13, geçici iş göremezlik süresinin ise 120 gün olarak belirlendiği dikkate alındığında talep olunan tazminatın miktarı esas alınarak iş bu bedelin davacı nezdinde oluşan yaşanan acı ve elemin karşılığı olarak kabul edilmesi gerektiği, eş söyleyişle talep konusu tazminatın miktar itibariyle kısmen kabulü halinin; sürekli ve geçici maluliyet durumu nazarında keza günümüz ekonomik koşulları da değerlendirildiğinde davacı nezdinde tam bir tatmin duygusu oluşturacak mahiyette olamayacağı, davalının eyleminin hukuka aykırı nitelik taşıdığı kabul edildiğine göre manevi tazminatın amaca hizmet etmesi açısından somut olay yönünden tam kabulü gerektiği takdir edilmekle davacı vekilinin manevi tazminatın düşük takdir edildiğine yönelik istinaf itirazının kabulü gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf itirazının yukarıda yazılı hukuki sebep dahilinde kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, kararın kaldırılarak manevi tazminatın tam kabulü yönünde dairemizce yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile; mahkemece verilen hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
II-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"1-Davacının maddi tazminat talebi yönünden davanın kabulü ile, 553.849,19-TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere 28/11/2018 tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihi olan 15/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının manevi tazminat talebi yönünden davanın kabulü ile, 50.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca;
a) Maddi tazminat yönünden 553.849,19-TL üzerinden hesap olunan 37.833,44-TL karar ve ilam harcından, ıslahla yatırılan 1.891,68-TL harcın mahsubu ile bakiye 35.941,76-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
b) Manevi tazminat yönünden 50.000,00-TL üzerinden hesap olunan 3.415,50-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 174,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.241,30 -TL harcın davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 174,20-TL peşin harç, 1.891,68-TL tamamlama harcı, 1.750,00-TL bilirkişi ücreti, 2.560,00-TL adli tıp fatura bedeli, 759,80-TL tebligat, e-tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 7.190,08-TL'nin;
a-) Maddi tazminat yönünden; 6.594,73-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
b-) Manevi tazminat yönünden; 595,35-TL'sinin davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan ve arta kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra iadesine,
6-Dava şartı olan arabuluculuk son tutanağı gereğince arabulucuya ödenen 1.320,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydedilmesine," şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
III-Davacıdan alınan istinaf karar peşin harcının davacıya iadesine,
IV-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan 738,00-TL başvuru harcı, 966,00-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.704,00-TL istinaf yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VI-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında başvuruda bulunan davacı tarafından tehiri icra talebi uyarınca varsa yatırılan teminatın iadesine,
VII-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 18/09/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.