T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1961
KARAR NO : 2025/821
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 21/09/2023 (Karar)
NUMARASI : 2022/44 Esas, 2023/696 Karar
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça Erzurum .. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyası ile 350.000,00-TL bedelli 02/09/2020 düzenlenme tarihli, 15/10/2021 vade tarihli senedin takibe konu edilerek müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin takibin varlığını hesaplarına gelen haciz nedeniyle öğrendiğini, takibe konu senedin sahte olduğunu, müvekkili şirketin davalıya böyle bir borcunun da bulunmadığını, takibe konu senetteki imzanın sahte olduğunu, imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını beyanla Erzurum.. İcra Dairesi, 2021/... Esas sayılı dosyasında yer alan bononun sahte olduğunun tespiti ile müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötüniyetli takip sonucu uğradığı zararı karşılamak üzere takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine kötüniyet tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesince; "...Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava Erzurum ... İcra Müdürlüğü 2021/... Esas sayılı dosyasına konu senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti taleplidir. Davacı vekili senet üzerindeki imzanın sahte olduğunu, müvekkili şirket yetkisiline ait olmadığını ileri sürerek icra takibine konu senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespitini talep ve dava etmiş, davalı davaya cevap vermemiştir. Mahkememizce İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacı şirket temsilci bilgileri sorulmuş gelen yazı cevabına göre dosya imza incelemesi için Adli Tıp Kurumuna tevdii edilmiş, ibraz edilen rapora göre dava konusu senetteki imzanın davacı şirket müdürü ...' e ait olduğu yönünde kanaat bildirilmiş, itiraz üzerine alınan raporda yine inceleme konusu senetteki imzanın ...'in eli ürünü olduğu kanaati bildirilmiş, tüm dosya kapsamına göre davacının iddiasını ispatlayamadığı, icra takibi konu senette imzanın davacı şirket müdürünün imzanını bulunduğu bu nedenle davacının iş bu senet nedeniyle sorumlu olduğu..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince yürütülen yargılamada taleplere rağmen ilgili ticari kayıtların incelenmediğini ve eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, dosyada hükme esas alınan iki raporun aynı heyet tarafından hazırlandığını, 4 kişilik bilirkişi heyetinde her iki raporda sadece fizik mühendisinin sicil numarasının farklı olduğunu, aynı kurulun ilk raporunun hükme esas alınacak mahiyette olmadığı yönünde kanaat oluşmasına rağmen ikinci raporun hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması ile davanın kabulü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı yanın dosya kapsamında haksız olarak aldığı ihtiyati tedbir kararı ile müvekkilinin alacağını tahsil etmesine kötü niyetli olarak mani olduğunu, Adli Tıp Raporu ile de senetteki imzanın borçlu şirket yetkilisine ait olduğunun kanıtlandığını, ortada likit ve haklı bir alacak olmasına rağmen davayı açarak alacağın tahsilini geciktiren borçlunun alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesi gerekirken yerel mahkeme tarafından bu hususta karar verilmediğini belirterek taraf lehine alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava; takip konusu senetteki imza inkarına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş, taraf vekillerince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;
1-) Dosyadaki belgeler, kararın dayandığı deliller, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; senetteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğunu kesin bir şekilde tevsik eden ATK Fizik İhtisas Dairesi raporu doğrultusunda ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddi gerekmiştir.
2-) Davalı vekilinin istinaf itirazı incelenmesine gelince, İİK'nun 72/4 maddesinde yazılı kötüniyet tazminatı, davalı talep etmese bile mahkemece re'sen verilmesi gereken bir tazminattır. Somut olayda ilk derece mahkemesince İİK’nın 72/3 maddesi gereğince icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiği, teminatın davacı yanca ödendiği ve kararın icra edildiği anlaşılmış olup, mahkemece asıl alacak miktarının %20’si oranında kötüniyet tazminatına karar verilmesi gerekirken bu yönde olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi isabetli görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; (1.) bentte yazılı açıklama kapsamında davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine, (2.) bentte yazılı açıklama kapsamında davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden dairemizce yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-1-Davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Başvuru sırasında peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan davacı tarafınca bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
II-Davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile; mahkemece verilen hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
III-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"1-Davanın reddine,
2-İİK 72/4 maddesi gereğince asıl alacağın %20’si oranında 70.000,00 TL kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 5.977,13-TL'nden mahsubu ile 5.707,28-TL bakiye fazla harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 56.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yapılan ve arta kalan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
7-Karar kesinleştiğinde teminat mektubunun iadesine ve mahkememizin 20/01/2022 tarihli ön inceleme tensip tutanağı gereğince Erzurum .. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı dosyasına konu icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,"şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
IV-Davalıdan alınan istinaf karar peşin harcının davalıya iadesine,
V-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan 738,00-TL başvurma harcı olan istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
VI-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VII-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında başvurusunda bulunan davalı tarafından tehiri icra talebi uyarınca varsa yatırılan teminatın iadesine,
VII-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK' nın 362/(1)-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 30/05/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.