T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1112
KARAR NO : 2025/354
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 27/04/2023 (Karar)
NUMARASI : 2022/284 Esas, 2023/457 Karar
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin 04/01/2021 tarihinde Erzurum ili ... ilçesinde ... plakalı aracıyla seyahat halindeyken yabancı plakalı ... araçla karşılıklı olarak trafik kazasına karıştığını, bu kaza sonucunda müvekkilinin ciddi manada yaralandığını ve müvekkilinde daimi maluliyete sebebiyet verdiğini, meydana gelen bu trafik kazasında karşı aracın yabancı plakalı olması hasebiyle davalı kuruluş yasal olarak muhatap olduğunu, bahsi geçen trafik kazasının oluşumunda davalı kurumun tazminat sorumlusu olduğu yabancı plakalı araç, tek ve asli kusurlu olduğunu, ceza kovuşturmasını yürüten Erzurum ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyasında alınan kusur raporunda davalı yabancı plakalı araç sürücüsünün tali kusurlu, davalı yabancı plakalı araç sürücüsünün asli ve tek kusurlu olduğu şeklinde rapor sunulduğu, müvekkilinin vaki kaza nedeniyle %10 oranında daimi engelinin oluştuğunu, iş bu kaza nedeniyle davalı kurum tarafından müvekkiline 18/01/2022 tarihinde 22.444,96-TL ödeme yapıldığını, davacı ile davalı arasında düzenlenen ve KTK 111/2 madde kapsamında yetersiz ve fahiş olduğu açıkça belli olan ... hasar dosyası üzerinden yapılan mutabakat ve ibranamenin iptalini, davacının zarar ve tazminat miktarının hesaplama tarihine göre değişiklik arz edeceği gözetilerek belirsiz alacak davası niteliğindeki taleplerinin, müvekkilinin daimi iş gücü kaybı namıyla kendisine yapılan ödemenin mahsubu sonrasında, bakiye alacağından şimdilik 40.000,00-TL maddi tazminatın davalı kuruluşa yapılan başvuru tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından tazminat davasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda;"Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davası olduğundan, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda davacının maluliyetinin tespiti kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e göre yaptırılmıştır. Yine bu ilamlar doğrultusunda aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlettirilmiştir.
İstanbul....Asliye Ticaret Mahkemesince İstanbul ... Fakültesi tarafından sunulan ve mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda ... plakalı çekici tırın sürücüsü ...'un meydana gelen kazada tam kusurlu olduğu, ...'ın meydana gelen lazada kusursuz olduğu kanaati mahkememizce de dosya içeriğine uygun bulunmuştur.
Aktüerya raporunda sigorta şirketince dava tarihinden önce yapılan ödeme güncellendikten sonra yapılan hesaplamada 249.877,59 TL bakiye Efor/İş gücü kaybı tazminatı hesaplandığı, davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile talep konusunu 249.877,59TL'ye çıkardığı anlaşılmış, dosya münderecatında bulunan maluliyet, kusur ve aktüerya bilirkişileri tarafından düzenlenen raporlar hükme esas alınarak davacının maddi tazminat davasının kabulü ile; 249.877,59-TL'nin davalının kısmi ödeme tarihi olan 18/01/2022 tarihinde temerrüde düştüğü gözetilerek bu tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece tarafların kusur oranlarının tespitine ilişkin her hangi bir rapor aldırılmaksızın hüküm verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflarına tebliğ edilmiş her hangi bir kusur raporu bulunmadığını, kaza ile maluliyet arasındaki illiyet bağının bulunup bulunmadığı ve maluliyet oranının belirlenmesi hususunun ATK 3. İhtisas Dairesi tarafından değerlendirilmesi gerektiğini, ... Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan raporda hesaplanan maluliyet oranlarının fahiş olup, bu raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, raporda fizyoterapi ve rehabilitasyon uzmanının yer almamış olmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili büro tarafından 18/01/2022 tarihinde 22.444,96-TL iş göremezlik tazminatı ödendiğini, yapılan ödemenin ödeme tarihi itibariyle yeterliliğinin tespiti halinde davanın konusuz kalacağını, tazminat hesaplamasının genel şartlarda belirtilen usule ve esaslara göre yapılmamış olmasının hatalı olduğunu, aktüer siciline kayıtlı bir aktüer tarafından tazminatın hesaplanması gerektiğini, hesaplamaların TRH tablosu 1.65 teknik faiz ile aküeryal yöntem kullanılarak yapılması gerektiğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta; 04/01/2021 tarihinde sürücü ...yönetimindeki ... plakalı çekicinin bölünmüş yolda Erzurum'dan ...yönüne seyri sırasında olay mahalline geldiğinde sinyalize kavşaktan düz seyirle geçişi sırasında seyrine göre solundan kavşağa giren davacı sürücü ...'ın idaresinde olan ... plakalı kamyonetle çarpışması sonucunda meydana gelen trafik kazasında davacı sürücünün yaralandığı, dosyada mevcut 26/05/2022 tarihli İTÜ'de görevli bilirkişilerce hazırlanan bilirkişi heyeti raporu uyarınca davacı sürücünün kazanın meydana gelmesinde her hangi bir kusurunun bulunmadığı, ... plakalı çekici tırın sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği, ... Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 09/12/2022 tarihli raporuna göre; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri uyarınca davacının kalıcı iş göremezliğinin % 10 oranında olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 30 gün olduğu, bakıcı süresinin 15 gün olduğu kanaatinin bildirildiği, 18/02/2023 tarihli aktüer raporunda; TRH 2010 yaşam tablosu, asgari ücret verileri ve prograsif rant yöntemi uyarınca davacının kalıcı iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı ücretinin hesaplandığı, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin güncelleme yapılarak hesaplanan tazminattan mahsup edildiği, 18/01/2022 ibraname tarihindeki verilere göre hesaplama yapıldığında ödemenin tazminatın %15.87 kısmını karşıladığının tespit edildiği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilinin istinaf yasa yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, aynı kazaya ilişkin bir başka dava dosyasında alınan 06/05/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunun alındığı dava dosyasında davalının taraf olması, Erzurum.... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2021/... Esas 2021/... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada sürücü ...'ın kusurunun olmaması nedeniyle beraatine, sürücü ...'un ise neticeten 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi ve verilen kararın kesinleştiği gözönüne alındığında 06/05/2022 tarihli kusur raporunun hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmadığı, raporun olay ve oluşa uygun, açık ve yeterli olduğu, Üniversitenin Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından kaza tarihinde yürürlükte bulunan doğru yönetmelik hükümleri uyarınca rapor alındığı, ödeme tarihi itibariyle ödeminin yeterliliği konusunda raporda değerlendirme yapılmasına ve tazminatın Yargıtay'ın yerleşik uygulaması uyarınca tespit edilmesine göre davalı vekilinin bu yönlere işaret eden istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.
Ancak HMK'nın 26. maddesi uyarınca hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup, ondan fazlasına veya başka bir şeye hükmedemez. Dava dilekçesinde açıklamalar kısımında ve talep kısmında davacı maluliyet sebebiyle tazminat talebinde bulunmuş olup, bakıcı masrafına dair her hangi bir talebi olmadığı halde bilirkişi tarafından hesaplanan bakıcı giderleri yönünden hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf itirazının kabulü ile, HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca mahkemece verilen kararın bakıcı masrafı yönünden kaldırılmasına, kaldırılarak yerine esasa ilişkin yeniden hüküm tesisine, karar karşı davalı vekilinin istinaf yasa yoluna başvurması nedeniyle usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak davacı lehine ilk karar tarihindeki miktar kadar vekalet ücreti takdirine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile; mahkemece verilen hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
II-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"1-Davanın kısmen kabulü ile, 248.464,64-TL'nin 18/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 16.972,61-TL karar ve ilam harcından, 853,62-TL (PH + TH) mahsubu ile bakiye noksan 16.118,99-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 136,62-TL peşin harç, 717,00-TL tamalama harcı toplamı 934,32-TL'nin davalından alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.000,00-TL bilirkişi ücreti, 2.250,00-TL adli tıp fatura bedeli, 128,50-TL tebligat gideri olmak üzere toplam 3.378,50-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 3.359,39-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 37.982,86-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.412,95-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan ve arta kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra iadesine,
8-Dava şartı olan arabuluculuk son tutanağı gereğince arabulucuya ödenen 1.560,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine," şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
III-Davalıdan alınan istinaf karar peşin harcının davalıya iadesine,
IV-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan 492,00-TL başvuru harcı, 139,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 631,00-TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VI-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere .... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
MUHALEFET ŞERHİ
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2/3 maddesinde; "Hangi sebeple olursa olsun, temyiz veya istinaf başvurusu üzerine verilen bozma veya kaldırma kararı sonrasında hükmolunan yargı kararlarında, hükmün verildiği tarihte yürürlükte olan Tarife esas alınır." denilmekte olup, Dairemizce ilk derece mahkemesi tarafından verilen hüküm kaldırılarak yeniden hüküm tesisi nedeniyle istinaf karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı lehine 39.754,34-TL vekalet ücreti takdiri gerektiği kanaatinden olduğumdan, hükmün 5 nolu bendinde vekalet ücreti yönünden sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2024/1618 Esas 2024/1903 Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2023/289 Esas 2024/3925 Karar sayılı ilamları da aynı yöndedir.)