T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/806
KARAR NO : 2025/264
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 15/03/2023 (Karar)
NUMARASI : 2021/641 Esas, 2023/263 Karar
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacılar vekili ile davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış dava dışı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... Plakalı minibüsün kum yığınına çarpması neticesinde 08/11/2012 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkillerinden ...'ın eşi ve diğer müvekkillerin babası olan ...'ın vefat ettiğini, bu kaza neticesinde Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığı'nca 2013/... Esas sayılı iddianamesi ile dava açıldığını ve Erzurum ... Ağır Ceza Mahkemesi 2014/...Esas sayılı dosyası ile yargılama yapıldığını ve karar verildiğini, dosyaların işbu dosyaya celbi gerektiğini, sigorta şirketine müracaat yapıldığını, .../ numaralı hasar dosyası açıldığını, sigorta şirketi tarafından başka bir meslektaş aracılığıyla yalnızca müvekkili ... için kısmi bir ödeme yapıldığını, ancak söz konusu ödemenin yeterli olmadığını, arabuluculuk toplartısı yapıldığını, fakat anlaşma sağlanamadığını, müteveffanın araçta yolcu konumunda olduğunu, kazada herhangi bir kusuru bulunmadığından müteveffanın desteğinden yoksun kalan müvekkilleri için destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesi gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saki kalması kaydıyla bilirkişi tarafından yapılacak hesaplama sonrası davayı daha sonra ıslah etmek üzere şimdilik; müteveffanın eşi olan müvekkili ... için 100 TL, müteveffanın çocuğu olan müvekkili ...için 100 TL ve müteveffanın çocuğu olan müvekkili ...için ise 100 TL olmak üzere toplam 300 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete davadan önce yapılan başvuru üzerine müvekkili nezdinde ...numaralı hasar dosyası açıldığını ve tazminat hesabı için aktüer raporu hazırlandığını, dava konusu ...'ın vefatı sebebiyle hazırlanan aktüer raporuna göre, davacı tarafa 87.675.-TL destekten yoksun kalma tazminatının 31.12.2013 tarihinde ve 10.120,00 TL destekten yoksunluk tazminatı 04.02.2014 tarihinde ibraname mukabilinde ödendiğini, davacıların zararı aktüer incelemesi ile tespit edildiğini ve ödendiğini, davacı tarafın zararının karşılandığını, müvekkili şirket sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, davacı tarafın, sigortalı kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, ceza davasının sonucunun bekletici mesele yapılmasını, bu nedenlerle müvekkili şirket aleyhine açılan davanın tümden reddine, kusur durumunun tespiti açısından ceza davası sonucunun bekletici mesele yapılmasını, davacının davasının ispatı halinde, müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasına karar verilmesinin talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda;"Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davası olduğundan, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlettirilmiştir. Dava konusu trafik kazasında tarafların kusur durumuna ilişkin Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen rapordaki, dava dışı sürücü ...'nin gündüz vakti yerleşim yeri dışındaki mahalde yola gereken dikkatini vermeyip hızını yolun şartlarına göre ayarlamaması nedeniyle %60 oranında kusurlu olduğu, yol üzerinde bulunan kum birikintisinin ve nizamlara aykırı olarak yerleştirilen uyarı levhalarının kazanın oluşmasında %40 oranında etken olduğu kanaati, Mahkememiz'ce dosya içeriğine uygun bulunmuş ve bu rapor hükme esas alınmıştır. Davacılardan ... ...için hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatı sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce karşılandığından bu davacı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Diğer davacılar ... ve...ın ise aktüerya raporu ve kusur raporu doğrultusunda davalarının kabulü ile; ... için 142.539,11 TL, ... için 3.592,64 TL olmak üzere toplam 146.131,75 TL maddi tazminatın 04/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, karar verilmesi gerekmiş" gerekçesiyle davacı...'ın davasının reddine, davacılar ... ve...'ın davalarının kabulü ile; ... için 142.539,11 TL, ...için 3.592,64 TL olmak üzere toplam 146.131,75 TL maddi tazminatın 04/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece 21/11/2022 havale tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, bu raporda hesaplanan maddi tazminat miktarının oldukça düşük olduğunu, davacı ... yönünden yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, müvekkilinin öğrenci olduğu dönemler gözardı edilerek hesaplama yapıldığını, ancak müvekkilinin öğrenci olduğu süre gözönüne alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, diğer yandan hükme esas alınan aktüer raporu düzenlendikten sonra asgari ücrette yaşanılan değişikliğin dikkate alınmadığını, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bahse konu davadan evvel davacılar tarafından Sigorta Tahkim Komisyonunun 2016/...Esas numaralı dosyası ile aleyhlerine dava açıldığını, iş bu davanın Yargıtay incelemesinden geçmek suretiyle kesinleştiğini, bu sebeple kesin hüküm sebebiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, bakiye poliçe limiti nazara alınmadan poliçe teminatı üzerinden karar verildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma talebine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta; 18.11.2012 tarihinde, dava dışı sürücü ... idaresindeki ...plakalı aracın gerçekleştirdiği tek taraflı trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan davacıların murisi ...’ın vefat ettiği, destekten yoksun kalma tazminatı talepli olarak eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe ile verilen karara karşı taraf vekillerinin istinaf yasa yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin yargılama aşamasında ve istinaf dilekçesi ekinde sunduğu evrakların incelenmesinde; davacıların, iş bu davadan önce Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine 18/11/2012 tarihli kaza sonucu murisleri olan ...'ın vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunduğu, yapılan yargılamada Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince 14/..../2013 tarih ve K-2013.... sayılı karar ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere başvurusu sahiplerinin taleplerinin kısmen kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı taraf vekillerinin temyiz yasa yoluna başvurması üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2014/7371 Esas 2014/19410 Karar sayılı ilamı ile zarardan ... sorumlu olduğu gerekçesi ile, davacılar ..., .... ve ... yönünden kararın miktar itibariyle kesin olması nedeniyle temyiz talebinin reddine, davacı ... yönünden hükmün bozulmasına karar verildiği, bozma kararı sonrası Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından 16/09/2015 tarih K-2015/...sayılı karar ile sınırlı hallerde temyiz hakkı saklı kalmak kaydıyla itiraz yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildiği, ilgili kararın kesinleşip kesinleşmediği, kesinleşti ise hangi tarihte kesinleştiği konusunda dosya da bir bilgi bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 115. maddesinde “(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. " Derdestlik ve kesin hüküm itirazı dava şartlarından olup 6100 sayılı HMK’nın 115. maddesi gereği dava şartının her zaman ileri sürülmesi mümkündür.
Yerel mahkemece davalının kesin hüküm itirazına yönelik inceleme ve değerlendirmede bulunulmadığı anlaşılmaktadır.
Tarafları aynı olmak kaydıyla, aynı uyuşmazlığın daha önce gerek mahkemece, gerekse de tahkim yolu ile görülerek, kesin hükme bağlanmış olması durumda, aynı konuda yeniden dava açılmayacağından, davacıların tahkim başvuru evrakları istenilerek Hakem Heyeti tarafından verilen karara karşı temyiz yoluna başvurulup başvurulmadığı, söz konunu dosyada uyuşmazlık hakkında esastan verilen ve kesinleşen bir karar olup olmadığı değerledirilerek, taraflar arasındaki uyuşmazlık (esasa ilişkin karar ile) kesin hükme bağlanmış ise, kesin hüküm nedeniyle dava şartı bulunmadığından davanın reddine, dava tarihi itibariyle kararın kesinleşmemesi durumunda ise derdestlik dava şartı değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, "dava şartlarına" yönelik itirazlar değerlendirilmeden davanın esası hakkında karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı görülmüştür. (Bknz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/864 Esas 2024/2797 Karar, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/2969 E. 2021/3503 K. sayılı ilamları)
Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nın 355, 353/(1)-a-6. maddeleri uyarınca kaldırılmasına, davacının istinaf itirazlarının kararın kaldırma gerekçesine göre bu aşamada incelenmesine yer olmadığına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, yerel mahkeme kararının, HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Dava dosyasının HMK’nın 353/(1)-a maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı vekilinin istinaf itirazlarının kararın kaldırma gerekçesine göre bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
4-İstinaf peşin karar harcının yatıran tarafa iadesine,
5-İstinaf başvurusu aşamasında yapılan yargılama giderlerinin mahkemesince verilecek nihai kararla hüküm altına alınmasına,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında tehiri icra talebi doğrultusunda yatırılan teminat olması halinde yatıran tarafa İADESİNE,
8-Gerekçeli kararın tebliği, teminat ve harç iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK’nın 353/(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere... tarihinde oy birliği ile karar verildi.