Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-5-14 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-22/594-180
Karar Tarihi : 25.04.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Mert KARAMUSTAFAOĞLU, Mücteba ALTUN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Resen
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Eskişehir Hazır
Beton Tesisi
Muttalip Yolu 500. Metre Eskişehir
Has Hazır Beton İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Turizm
Madencilik Akaryakıt Biyodizel Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Muttalip Organize Sanayi Bölgesi Ravinyağ Karşısı
Muttalip / Eskişehir
Kumsan Asfalt Beton Mıcır İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Sultandere Köyü Sazak Mevkii No: 288 Eskişehir
Küpeliler Otomotiv Ambalaj İnşaat Malzemeleri Ticaret
ve Sanayi A. Ş.
Alpu Yolu 1. Km. Eskişehir
Selka Hazır Beton A.Ş.
Alpu Yolu 2. Km. Eskişehir
(1) E. DOSYA KONUSU: Eskişehir ilinde hazır beton alanında faaliyet gösteren
teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmedikleri.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Sançim Bilecik Çimento Madencilik Beton San. Tic. A.Ş.’de
yapılan yerinde incelemede Eskişehir ilinde hazır beton sektöründe faaliyet gösteren
teşebbüslerin fiyat anlaşması yaptıkları yönünde şüphe uyandıran bir belge elde
edilmiş, bu çerçevede, Rekabet Kurulunun 07.12.2011 tarih ve 11-60/1553-M(III)
sayılı kararıyla Eskişehir ilinde hazır beton üretimi alanında faaliyet gösteren
teşebbüsler hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(3) Rekabet Kurumu tarafından Resen başlatılan bu inceleme üzerine hazırlanan
17.04.2012 tarih ve 2011-5-14/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(4) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, anılan teşebüsler hakkında 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
12-22/594-180
2/3
H.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Önaraştırmanın konusunu, hazır beton üreten Eskişehir ilindeki teşebbüslerin
rekabeti kısıtlayıcı anlaşma ya da uyumlu eylem içerisinde olup olmadığının tespit
edilmesidir. Söz konusu inceleme kapsamında Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret
A.Ş. (ÇİMSA) Eskişehir Hazır Beton Tesisi, Has Hazır Beton İnşaat ve İnşaat
Malzemeleri Turizm Madencilik Akaryakıt Biyodizel Sanayi ve Ticaret A.Ş. (HAS
BETON), Kumsan Asfalt Beton Mıcır İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (KUMSAN), Küpeliler
Otomotiv Ambalaj İnşaat Malzemeleri Ticaret ve Sanayi A. Ş. (KÜPELİLER) ve Selka
Hazır Beton A.Ş. (SELKA)’de yerinde incelemeler yapılmıştır.
(6) Söz konusu teşebbüslerden HAS BETON’da bulunan belgelerin önem taşıdığı ve
dosya konusu iddialar bakımından incelenmesi gerektiği düşünülmüştür.
(7) Anılan teşebbüste yapılan yerinde incelemelerde bazı ajanda notları elde edilmiştir.
Geçmiş yıllara ait olduğu anlaşılan ajanda notlarında genelde Eskişehir hazır beton
pazarında oluşan fiyatlarla, HAS BETON müşterilerine ilişkin fiyat ve vade bilgilerinin
bulunduğu görülmüştür. Bundan yola çıkarak, rakipler arasında 4054 sayılı Kanun
anlamında ihlal olarak nitelendirilebilecek bir bilgi değişimi bulunup bulunmadığı
araştırılmıştır. Ancak, yerinde incelemede elde edilen bu ve buna benzer ajanda
notlarında yer alan maliyet ve fiyat bilgilerinin rakiplerden geldiğine yönelik herhangi
bir tespit yapılamamıştır. Buna ilaveten, söz konusu bilgilerin piyasadan araştırma
yapmak suretiyle (kendi ürünlerini fiyatlandırmasında kıyas yapmak amacıyla) elde
edilmiş olması da muhtemeldir.
(8) Yine ajanda notlarında yer alan ve Eskişehir’deki hazır betoncuların çimento alış ve
hazır beton satış fiyatlarına ilişkin olduğu anlaşılan notlara gelince, bu bilgilerin de
yukarıdaki bilgiler gibi HAS BETON’a rakip teşebbüsler tarafından iletildiğine dair
herhangi bir işarete rastlanmamıştır.
(9) Önaraştırma sürecinde elde edilen belgeler genel olarak değerlendirildiğinde, anılan
notların bilgi değişimi amaçlı olmayıp, tek taraflı olarak HAS BETON yetkilisi
tarafından tutulduğu kanaatine varılmıştır.
(10) Öte yandan, 4054 sayılı Kanun kapsamında teşebbüsler arasında bir anlaşmanın
varlığının ispatlanamadığı durumlarda uyumlu eylem karinesinin işletilmesi
mümkündür. Teşebbüsler, pazardaki değişik parametrelerin belirlenmesi ya da belirli
şekilde hareket etmek konusunda doğrudan anlaşmasalar dahi teşebbüslerin
pazardaki belirsizliğin ortadan kaldırılması ve rakiplerin davranışlarının etkilenmesi
amacıyla koordinasyon içinde olmaları ya da işbirliği yapmaları rekabet hukuku
kapsamında ihlal olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, teşebbüslerin,
pazardaki belirsizliğin ortadan kalkması amacıyla gerçekleştirdiği çeşitli uygulamalar
uyumlu eylem kapsamında değerlendirilebilecektir. Belirsizliğin ortadan kaldırılması,
rakipler arasında toplantı yapılması ya da iletişim kurulması, fiyat, üretim miktarı ve
satış koşulları gibi konularda teşebbüsler arası bilgi değişimi yapılması veya ileriye
dönük fiyat açıklamaları ile pazarın yapay olarak şeffaf hale getirilmesi gibi eylemler
yoluyla söz konusu olabilecektir.
(11) Ayrıca, konuya ilişkin olarak Rekabet Kurulunun 31.3.2011 tarih ve 11-20/378-117
sayılı kararında; birlikte hareket etmeye yönelik bir anlaşmanın yokluğunda, tarafların
iletişim kurup kurmadıklarının ve teşebbüs davranışlarının teşebbüsün tek taraflı
kişisel çıkarlarına aykırı olup olmadığının en önemli iki tali delil olarak kabul edildiğine
yer verilmektedir.
(12) Mevcut dosya özelinde ise, ÇİMSA Eskişehir Hazır Beton Tesisi, HAS BETON,
SELKA, KUMSAN VE KÜPELİLER’de yapılan yerinde incelemelerde söz konusu
teşebbüslerin pazardaki belirsizliğin ortadan kaldırılmasını amaçlayan bir
12-22/594-180
3/3
koordinasyon ya da işbirliği içinde olduklarını gösteren herhangi bir bilgi ya da
belgeye ulaşılmamıştır.
I.SONUÇ
(13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca bu aşamada soruşturma
açılmasına gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy